장음표시 사용
161쪽
rit , qaod sine ni gistro vitia discuntur. Sed pia Deum immorialem , quid nunc facit mundus i Ecce vitia tantum totus mundus nos do. cet de ad monstranda vitia Duces, Rectores, de Pr ceptores multos habenius : sed virtutes pro secto moderno tempore pauci docent. Et si respiciamus tempora antiqua , lateri ne cesse erit, quod multo plures virtutum Doctoistes Rerint sui inquit S. Greg. M. . Mo .eV 2. Nam ad ostendendam innocentiam venit Abel; ad docendam munditiam, venit Enoch; ad insinuandam longanimitatem spei & boni operis, venit Noe ; afl manifestandam obedientiam, v est Abraham ι ad demonsttandam vitae conjugalis eastimoniam, venit Isaac; ad insinuandam laboris tolerantiam, venit Jacob; ad rependemdam pro malo opere bonae retributionis gratiam, venit Ioseph I ad ostendendam mansuet dinem , venit Moyses ; ad insinuandam contra adversa fiduciam, venit Iosue; ad ostendendam inter flagella patientiam, venit Iobr sed ad omnium morum tegulam ostendendam , venit JESUS Christus salvator noster factus homo ex virgine MARIA.
Talia dixerunt in inferno , hi qui ccavorum. spes impii tanquam ti- nugo es, qua a vento tollitur, se tanquam
spuma gracilisqua a proce a dispergitur; O tamquamsumus, qui a vento di sus es :-toq.am memoria hospitis unius diei praetereuntis.
T Asia disreunt l. i. f. o ; talia , videlicet expressiva humanae si agilitatis de modici
gaudii terrestris i de quibus Lectionibus praece. dentibus sermo factus est. Dixerunt is oferno,qus peccaverunt,id est in peccato finalitet sine poenitentia mortui sunt. In sequentibus autem verbis quaedam exempla recapitulat Spiritus sanctus confirmando praecedentia. Comparat enim inanem impiorum prosperitatem, quam in diviatiis & filiis voluptatibus mundanis collocabant, quatuor rebus valia transitoriis , de parvi val
Et ceciυπ-pii, id est prosperitas, in qua
speravit, est tanquam muro, qua a vent Dorur.
Lanugo autem in praesenti dicitur id , quod stat sit per capita quarundem heibatum flore desierato; de habet aliquam similitudinem cum lana.
Et ideo lanugo vocatur.Ista autem lanugo,quando est sicca itim Ξ modico vento tollitur,dc relinquit extremitatem herbae sicut caput talum,ut patet in fore marcido de desiccato herbae, quae vocatur dens leonis.
Secund5. Spes impii est tanquam πιεζ-jω ν 8- generitur ex collisione aquarum α
desuper stat in superficie : sed hae spuma fiesse
a procella seu repentino vento de marino flue dissipatur : velut ait is , exspuitur de Projicitur.
Tettib. spes impii cst similis is, qui citΔditanditur. Fumus quanto altius ascendit, tanto magis deficit; de quanto magis dissuaditur de dilatatur, tanto citius dissipatur: sic fiet de impiis, qui quanto magis ascei dentitanto citius cadent de dissipabuntur. Undὸ de i i pus , a Nais
dicitur: Dehcientes tanquam fumus deficient. Quarto. Spes impii, id est, prosperitas iaculi in qua confidit impius, est tanquam .. minia mstimunms dirimas reuntis. Cei tum est. quod hospitator , qui semper novos hospitis recipi statim deperdat memoriam unius hospitis una dis apud te hospitantis,eique solum conceuit sua uten i a.dominium autem eorum non tradu, sed dum exierit ἡ hospitio,debet illa utensilia in domo hospitii relinquere. Sic etiam mundus est ad- instar alicuius hospitatoris, qui hospites aliquos
dimittit, de novos recipit utide EccL i. dicitiar e Generatio praeterit, dc generatio advenit, terra autem in aeternum stat. liem quae mundus homi
ni dedit , eidem non donavit, sed solum usum eoncessit , di ideo debet homo omnia sua bona relinquere in mundi hospitio, de egredi ex mundo, sicut in eum ingressus est: juxta illud Ecet Sicut egressias est nudas ex utero matris suae , sic egredietur,& nihil afieret secum de labore suo. Tandem sicut hospitis prataerem is memoria
Deile perditur , ita etiam mundus hominis me
moriam amittit ; veri scaturove illud a transiit memoria ejus cum nitu. Huc facit quoque iulud Sap. a. Nomen nostrum oblivionem acci piet per tempus , de nemo habebit memoriam
Utrum damnati in inferno agant veram enitentiam de peccato suo commistb εDIco quod damnati per se non poeniteant
fiuctu ora de peccato a se eommisso , linquantum peccatum est offensa Dei, poeniteant tamen de peccato per accidens ratione l caema duntaxat , quam sustinere debet. t Propter pec
Ita colligiciar ex S. Augustina δε Ἀγυρα, lentia cap. 2st. Ubi dicitur: duod tantum in ista vita sit poenitentia fructuosa, malus vero in Misero habebit poenitentiani de malis suis c pura ratione poenae annexae sed indulgentiam non habebit. Praeterea Sap. s. dicitur: Impii dicent inistra se poenitentiam agentes ; Ergo impii damna iagunt poenitentiam: sed non agunt poenitentiam fructi visam , dc per sUalem quae est de peccato,
ut est ossensa Dei: Ergo solum agent poenite tiam de peccato per acciden ratione poenae re rato debitae, quam pati debent. Dices primA. S. Beruar iser. 8.s per Cos dicit, quod damnatus semper vult iniquitatem, quam fecit: Ergo nunquam poenitebit. Resp. ex dictis, quod damnati per se non poeniteant de peccato siso, pinniteant tamen per x cidena ratione pinnae annexc.
162쪽
Dices secundo. Qirod est hominibus mors, hoc est Angeli, casus: Ergo licut Angeli post ca
sum sunt ili di xibιles a malo, cui adhaetent, Ira
etiam homines rost mortem irremediabiliter peccato adhaerent. Resp. similiter , quod in damnatu non erit aversio voluntatis a peccato commisso propter Peccatum . nihilom musa prena peccato debita, quam non libenter sustinent.erit aversio eorum Dices tertio. Si ut gratia inclinat bonos ad bonum , sic peccatum inclinabit malos ad malum ; Sancti per gratiam sic inclinabuntur ad bonum, ut semper eis iit placi. urum, quod bona secerint: Ergo etiam malis semper placebit peccasset, &coiisequenter mali nunquam poena te
Resp. Quod Sanctis semper placebit se benὰ
fecisse , quia non habebunt aliquid mali adiuu- m , ratione cujus ipsis displiceie debeat bonum secisse : sed malis erit pinna adiuncta prinpter peccatum , de ita tatas pec accidens ratione pinnae ad anchae poterunt dolere de peccato.
O autem in perpetuum vivent, Domrnum es merces eorum, es cogιrasto
rerum apud Missimum. EXPLICATIO TEXTUS.
Postquam spi uus sanctus ostendit, qualiter
se re prodi habebunt, nunc econtra declarat, qualiter cum Juitis agatur in gloria. Dicit ergo: iusta aut np,Ve ι -- πι ut, id est, pol quam Iusti in vita mortali vixerint uua naturae & gratiae supernaturalis ; vivent postmodum etiam in gloria coelesti, q iae essentialiter in visione Dei ut
in se est, eo iis ubi juxta illud Joannis T.
vita aeterna , ut cognoscant te lum vetum
Deum , Ac quem misisti JESUM Chiillum. Et
quia hanc gloriam nemo a Beatis tollet teste Salvatore nostro ideo tectὰ Gνεηt in peγριι,u.
Nec mirum; dicitemmo numarar Iu. libro divitiata morte et quod entia in qu. bus domi. natur mutuo ignis de aquae , sint longioris exi. stentiae. In Justo autem est mixtio ignis charitatis , & aquae patientiae in tribulatione : & ideo non est mirum . si Justi sint magnae permanentiae duia uta in perpetuum. D apud Domi/- est merere estum. Deus enim eum sit justis sin us in omnibus operibus
suis. & justitiam diligat. ideδ Iusto conformiter
ad sua merita praemia distribuit , ac mercedem reddit. Undὸ Iusto dicit Deus illud Gen. is. Ego Prqtector tuus sum , & merces tua mecum magna nimis. De hac mercede dicit S. August. δε-rbir Dσmini hoe in D : Promisisti mihi om.
nia bona , si amem te, da te solum, de sufficit mihi. Ea raritatis ora viva Mig ψω. 43asi di. ceret Nihil peribit de labore Iustorum. non factiam , non verbum , imis nec cogitatio bona transibit sine mercede: Reddet enim Deus justis
mereedem laborum suorum Ap. it. Quia dictum est, quod Deus sit iustissimus, & fidelissimus t tributor. Restat aliquid dicendum de malis Dominis, defraudanti us servos suos iussa me cede. Unde sit
An oppressio Pauperum,Viduarum,ac Pupillorum,clandestinum Honiicidium, peccatum Sodomiticum,& defraudatio Op rariorum a mercede , sint peccata clamantia ad Deum pro vindicta Ico quod sic. Explicatui para. Quod oppressio
Pauperum, viduatum. ac Pupillorum sup -- tum clamans ac Deum pro vindicta. De talibus enim pauperibus dicitur Exodi 3. Ascendit clamor filiorum Is rael ab operibus ad Dominum. 'Inter Omiles tamen oppressiones clamantes ad Dommum , specialiter videntur clamare O pressiones. &extortae actiones factae contra Via duas de Pupulos , qui vel maxime egent auxilio. Unde signanter dicitur Exodi La. Viduae, & Pupillo non nocebis si laeseris eos, vociser ibuntur ad me,& ego exaudiam clamore ni meum.
ExplicaturDe a,pars. Quod Clandestinum homicidium clamat ad Deum pro vindicta. Nam Genesis 4. postquam Cain occidit Datiem suum Abel,dixit ad eum Deus: Quid fecisti ὶ ecce vox
fiatiis tui Abel elamat ad n e de terra. Explicatur 1ertia-. Quod vitium Sodocmiticum clamet ad Deum pro vina icta. N imGendi. 28. dicitur e Clamor Sodomorum MCommorreorum multiplicatus est . & peceatum eorum aggravatum est ri mi,. De hoc vitio se loquitur S. August. I. b. 2. ae Gwt Dei cap. 2. Flaiagitia, quae sint contra naturam, ubique semper detestanda sint & punienda. qualia saerunt S domitarum t quae si omnes genres facerent, e dem criminis reatu divina lege terrerentur , quae nec sic fecit hc,mines, ut se allo uterentur modo.
Violatur quippe ipsa societas, quae cum Deo no bis esse debet, quando eadem natura, cujus ipse aut hoc est ibidanis perverstate polluitur. Explicatur g r: a para. Quod defraudatiomer dis rectὸ servientium clamet ad Deum pro vindicta. Unclὸ Tobι- docuit filium sium Tobue 4. Quicunque aliquid tibi operarus Derita
statim mercedem ei restitue, merces mercena
rii apud te omninδ non maneat. Sed certὰ hoc consilium Tobiae non faciunt omnes Domini. quia multi Domini Iniusti mercedem debitam non solvunt,3c famulos surari compellunt o quia nunquam famulus erit fidelis alicui Domino. quem icit esse infidelem in retribuendo. Porro defraudationis Iustae mercedis clamare dieitur
Iacobi Ecce merces operariorum vestrorum, qui messuerunt segetes vestras , quae fraudata est a vobis clamat . & clamor eorum etiam aures
Domini Sabaoth introivit. At vero non sese habet Deus ad hominem sibi servientem . sed mercedem semper habet paratam. Undὸ Eeel ii. dicitur . Benedictio Dei mercede Iusti sestinat.& in honore veloci processu illius fiuctificat. Et
163쪽
Et Ara es uisimo. me, mrcum est reddere cuique juxta opera sita. Et euia lotum Iustis merces datur, vadenaum est
Comment. super Lib. Sapires. Sismo.
Eece venio eito, &merces immundus erit lecundum letem. Et Prov. i I. Qui eum sapientibus graditur sapiem init a Miacus miliorum ianilisessicietur. Et ideo in Piramo dicitus ἐν Cum Sancto sanctus eras, di eum petiaverIo serverteris. Menstruata mulier inficit spoculum . di niaxime novum , sicutdici. I, do Iovino'vulina et certain mala perso seti peccato, hominem quantia ineunque purii m. per rauniam societatem ια maxime hominei lita ue induvenem,inficit. Sextus gradus est, tramine, πω Hoc autem faciunt pacis
perturbatores in Republica. UAde Exedi itidicitur : Advenam non contristabis neque in ses. Et Rom. IM SU fieri potest eum omni tuo hominibus pacem habentes. Septi us gradus est , pigua dabiter reviori
s Qvs sit vere dicendus justus f
H Ico P quod vir iustus rectὰ describatiuo Erat h. i8. per quindecim quas cates his vet-bis. 'Vir si Hem iustust Graio judicium, Njultitiam , & in ilion ibus is comederit'; Noculo suos non levaveri ad idola domus luaeli & uxorem proximI sin non violavelit ;) ad inulierim mentiruatam non Iecesserit; & hominem non contristaveri ; pignia debitum reddiderit ;per vim nihil rapue it ι panem tuum esuriemi Ille autem pignus debitorii eddit, qui in unam deae tit, Ic nudum opertierit vestimento: adusta is bi fictam ex animo dimittit. Unde Eatalia.
petit ; ab iniquit ite averterit manum ibam ι &iudi tum fecerit verum inter virum & virum ; α in praeeeptis meis ambulaverit ; & iu 'icia mea
iusto dixit, ut faciae vetitatem ἐν hic justus ell, Mina vivet ait Dominas.
o In ista descriptione pontant ut qui ecim P dus justitiae ut patet ' unde oportet singvios gradus explic,re. Primus ergo gradus eli iacere se ιHN-- ; id est debet Iudicium tace. repet reatui sui confessionem . at justitiam per condignam satisfactionem. Unddin Psalm. de Iustodi i tui : Feci judicium 8c justitiam. Sed quia fortὶ nonnulli poenitentiam iiciunt, ut viaceantur ab homin bus ideo
Secundus gradus est πν -- - σμμ. In litontibus autem comedit, qui de multi. tudine' notum operum inaniter delectando
gloriatur. Qualis fultille Pharaseus qui Luc.2M. dixit : Domine gratias ago tibi , quia non si sicut caeteri hominum 5ce. In hujusfiguram legimus Gen. 3I. quod Laban invitaverit Uriel seu Jacob, ad comedendum in montibus Galaad Q. per dicervum lapidum : quod fit cum diabo' in
sugnetit homini , ut ex multitudine bonorumo rom glorietur. Porro quia non suffieit de praetei i:is poenitentiam agere, sed insiperirqui
ritur ad peccata comm ssa non redire. I. eo
Tertius gradus justitiae est, κεα ut γε admia domus I L Idola sunt peccata , quae multis collantur ; de ad haec peccatoriam Idola non oportet oculos levare complacendo in illis, sed potius oportet cum Psalmista diceret Averte
oculo, meos,ne videant vanitatem.
Quar us gradus eis, uxorem Π-ἰ novi Iaro. Proximo noster in Christus , u patet ex
Lucae io. Quis tibi viritur proximus fuisse illi,
qui incidit in latrones ' Et dies .ur , quod proximus illi fuerit Samaritanus, per quem figuratur Christust uxor autem Christi est anima humana. Quicunque Ggδ mala doctiana, vel malo exemplo animam proximi corruirpit,3c allicit ad pec. catum , hic moraliter uxorem Christi violat, deis justum se esse declarat. Undὰ i. Corinth. 3. dicitur: Quieunque templum Dei sid est ininia violaverit,disperdet illum Deus.
Quintus gradus est nummum dicitur: Si pignus 1pioximo accipis . ante solis occasu motae illi. Hoc est, si quis te ossend
rit , statim quantum ad rancorem dimittas illi. Mandarimi enim habemus : Ut Sol nono citat si pra iracundiam nostram ad Ephe. . . Octavus gradus est,per vim nilulraptis. M taliter loquendo non ibium rapina eorporalis' justo interdicitur,sed etiam spiritualis. Est autem rapim triplex, gloriae nimirum, lasciviae &pec niae. Et quidem gloriam rapiunt superbia Deo, cui tot edetur honorec gli bal.Corit. quieuaque gloriam tuam alteri daren 'vult, ut dicitra Isaiae cf. Lasi iviam autem rcpiunt lubrui. In eu
jus figuram filii B. niamin t qui intecpretantur Asinini in rapuerunt sibi uxores de virginibus
choros ducentibus in Silo, Judicum M. Deia 'que pecuniam Iaprum avara . de quibus dicitur Isai. 3. Rapina pauperis in como estra. Et Pr ver&i I. Alii rapiutit aliena,&simpala egestate sunt. Aves rapaces sint seii permacilentae. tent autem avari, quod rapaces regnum Dei nunpossidebunt, ut dicitur 1. Cor. c. Nonias gradus est pan- ejurioti viro. Mnon sissicit Iusto.'ut a proximo nil rapiat, sed i
super requ:ritur , ut indigenti panem det; iuxta illud Isaiae s8. Franὴe esurienti Panem tuum, de egenos vagosque indue in domum tuam,&c. Decimus gradus est,nudum Nudus est, qui scientia & virtutibus caret. undε anima in sua erratrone est scut tabula nuda , in qua nihil est depictum: ut dicitiir'3. de Anima. Instrue erso in moribus de Gentia hominem, de ipsum ire vesties spiritua fit ei. Quod si etiani proximus egeat vestimentoeorporali, vesties ilium .ut adimpleas id , quod dicitur Isai. Ir. Odinvidetis nudum,operi eum. Undecimus patas est, Mi .miara. Ad usuram autem commodat, qui ponae aeterna sese obligat 'optet momentaneam delectationem , sicut patet in i l . . Ex ustris,dce.
Duodecimus gradus est , radicium - ,δε--re inter virum: --. Et illud non alum est contra malos judices in publico . sed etiam contra judicantes in occulto , sicut faciunt tu spiscios, invidi, & detractores. Isti enim quas aust--ε- runt diadema de capite Dei, cui solum eonvenieram non Merirerri id est, ad personam vitiis irreti- iudicium de Meultis tu E de hoesi spicioso, de tam, & non habete societatem eum illa. Undὸ iudicante de ouultis dicitur Jobi,. Spoliavit Iaxit. 3 s. dicitur t Qui tetigeritinenstruatam ine gloria de rapite meo.
164쪽
Decimus quamu gradus est, in praeceptis Dei gentur, qiua stab ejus omnipotentia requie secim Huc facitas lud, quod dicit S
Beatorum qitieritur, omnipotentia erum via lui
talis 1uaisicut Deus tuae: nam sicut Deus potest, quod volet perscipium, ita poteruiit Julli. quod volent per illii:n. Quod sicut illi noti aliuti v lem quam quod ille, ita ille volet, quidquad illi
volent. Undὰ ια 'a oclicitur a Etenim illuc manus deducet me,& tenebit me dextera tua. Quatth. Julti det sabuntur ub omni tutiore de ideo subditur in textu et Essem λυ- ἀν--μAt illis. Brachium Dei Patiis , drcitur truitus , iota illud liniae s3. Domine quis Medidit auditui nosti o, dc brachium Domitia cui revel tum est. Imo Christus non solum dio tui et Iebrachium Patris, ted etiam dicitur brachium no stiani, si simus unum coi pus cum Patre p.r cc- . A rv xςi δὲ unddiuta s. dicitur ἐν Domine in is N h: e Lectione quatuor dicuntur de Iussis, rete nostri,te enim cxspcctav mus,esto brachii .m nimirum quod cominabuntur sit honore , nostrum in mand, de salus nostra In tempore iribulationis. Pro quo sit
ambulate prDficiendo de V .r ute in Virtutem.
Decimus quintus gradus eth. Judicia Dei custodire, ut ficiat veritatem, hoc est, perleverantiam habere fidelem. Itaque qui illos quindecim gradus habuerit,Justus vere uicendus.
Ideo accipient regnum decoris , o diadema speciei de manu Domrni: quoniam dext
rasea reget istis, bruthioso defendet
coronabuntur in decore , conservo buntur sub bono tutore , & delent abuι itur a Dei timore.
Dicit ergo Spiritus sanctiis,quod JLsti tui mirato judicio generali,cominaburitur vi honine finia
amplent regism δε- ιυ per hoc quoa an una beata accipiet perti clam domi muniit p.rcorpus suum glorificatu dira, impatii bile, gili, di stab-tile et de tunc erit animae valde glorios una tegere corpus suum, quod tainen in hac vita legere est valde taediosunt; quia ut dici uir Sap. 2. COIpus, quod corrumpitur, aggravat animam. In patria autem post iudicium universale aegnulli an iniae
super coipus glorificati in Arit regnum deco. is tquando nima perfectὸ erat subiecta voluntati Dei. & corpus voluntati animae. Undὰ ad hoc respiciens Christus Doci mus docuit nos latth.
c. sic oraret Adveniat regnum tuum , fiatu luntas tua.
Secundo. Iusti coronabuntur indecore; unis dὰ subiungitur et quod M.fient adema inciride inanuminini. Diadema est Cotona regia; di. citurque a Di quod est o.de demit Irincipium & finem : estque proprie de aut o dcapid bus pretiosita. Et cert Ebeatiti. do Iustorum vere vocatiirdi dema , quia tollita Justis duo mala , nimirum culpam 5 poenam. Sunt enim beati impeccabiles, & ideo tam culpa quam poena in ipsis cessibunt. imo etiam illud Diadema in Justis tollet ignorantiam alii inae , & corporis
eorruptibilitatem ι adeoque de quot bet justo exponi potest illud secundum aliquam
translationem ι Super ipsim autem istiorebit diadema meum. Ubi tamen mistra translatio habet: si nctificatio mea. Item de quovis Iusto poterit dici illud Isaiae Oa. Et is Corona gloriae in manu Domini . & diadema regni in manu Dei tui. Po ro illud diadema accipient Iusti non de manu alicuius Angeli. sed de manu Domini, id
est,Christi,qui manus Domini dicitur: quia D minus Pater coelestis omnia per Filium operatur: unde Psalmista ait: Fiat manus tua. ut salvet me. quoniam mandata tua elegi. Vel de manu D
mini id est.potestate judiciaria Ch. isti. Tertiis. Justi conservabuntur sub bono tu. tote ; & ideis subditur : QMaiam dextera tua regeε iris. Dextera pars in animali semper est fortior & dignior . ut dieitur αδε caelo, rishb. tiri an alibin. Undὸ rixura Dei iusti proto-
Utrum in Chino tanquam in brachio sit
nostra minutio, nostra timiO , ω
Explicatur trinis para. Quod etiam in
Christo tanquam in brachio sit mistia . --ιιλ dicitum edi. in est , quod in brachio sit minutio languinis pro totius coipo. is ianitate , parsem. ii iana minuitur pro curatione partis infirmae r in toto autem corpore generis humania
nonnit pars aliqua perfectdiana , nisi brachiunx noti iuni quod est hi istus Dominus. Et ideis in i isto tanquam in brachio, de parte sana. f. est minutio pro totius Ecclesiae sanitate ι uno in Psalin. dicitur i Salvavit dextera di brachium sinctum eicis. Porro istud brachium fuit cali fictum non solum Per motum triginti trium a norum , per labores continuos; si detiam per ignem e quia tempore sis Passionis eire id
deiunt Iudari Christum facibus & laternis. Fuit etiam hoc brachiun ligatum in sita flasellatione, M prcsandὰ percussum : adeoque hab it omnia requisita , quae adhiberi si lent ad minutionem singuinis. Sed ecce in hac sita minutione Iudaei
Christum non consortabant, sed potius contristabant ; quia dederunt ei potum amarissimum, iuxta illud Pulm. Dederunt in escam meam fel, de in siti mea potaverunt me areto. Et tamen hoc non obstante mitissimus Salvator noster,
seu brachium generis humani,in sita sic ratissima Passione, copiosissimum: Sanguinem eis dit, qui lint medela nostrae lalutis iuxta illud S. Augustiam: Iturus Sanguis medici laetus est medicame tum aegroti. Undὰ in Put d ei tue t Redi misti in brachio tuo populum tuum , filios Iacob de
Ioseph. Explicatur se da para. Quod in isto brachio nimirum Christo. sit nostia Nitim inta in ipsi, selo inimieos nsstros prosternimus. Nululum enim nostrum opus est meritor nim sitissi-ctionis pro peccatis nostris , nisi in virtute istius
brachii ; contra quod nihil possunt inimici no-
165쪽
no comment super Lib. Sapient. Salomon
filii juxta illud sap. II. virtuti brachiriui quis resistet triplicatur tertia para. Quod in isto brachio
sit nostra Duuis; undὰ utiq dicitur : In bt chio suo portabit agnos, & in sinu suo levabit, finias ipse portabit. Quasi dicat et In die pidicii, quando dividet bonos a malisaicut Pallor legra. gat oves ab haedis, tunc agnos portabit, & inu
centes acceptabit, de iniinu tuo levabit, ducens eos ad coetu. n. Et toetas ii militer portabit, id est, acceptabit icetas,ia est,perionas tinc undas meri tu . quia non solvit: innocentes, sed eti .m vera poenitentes , & a ita tu bestiali peccatorum I deuntes ad cor contritum, salvabit in sancto brachio tuo; uiide n si odicitur. Biachiuin e rum non salvabit eos : sed dextela tua ec br inu. ii tauin, ec illuminatio vultus tua, quoniam complacviiii in eis. Circa illa verba texcus I A Sit
Utrum coelum sit regnum decoris , min,
dus regnum ti inoris, de internus regnum horroris
Explicatur visa para. Quod coelum ut
decem unde dici tur r Gloriam reg ii tui dicent, de Potumiani tuam laquentur i ut notam faciant niu hominum p
tentiam tuam & gloriam magili centiae regnatus , ita ut, teste S. Bernm a sum/μυ--.ν. cap. Ic. Illi, qui omnia tua PIUPι ut Deum teli quunt , regnum c lor una quiadam modo rapiant , alii autem regnum coelorum quasi me canciar , qui videlicut ab Alus metum carnalia, dum seminant spiri lia , vel qui bona sua dis stribuunt ex amore Dei pauperibus: hi enim re gnum coeloi uin quasi emunt, iuxta illud S ci P: Regnum coelorum tantum valet quaaintum habes. Α i qui regnum coelor una quasi firantur, qui nimirum nul .am Iaudem hominumquae. entes bona opera Lia occulte ficium, & ita coeti m quali surantur. Aliqui autem quali com-
quos Deus h eam git per paupertatem,quam ipsa
Explicat ut ιμμο ροι. Quod mundus iste
sit regnum Unde Lucaeli. dicitur: Surisset gens contra seu tem , & regnum adversus regnum, & ei unc pestes & fames, dce. Istud te- g tum mundi Christus contempsit,quando fugit ab homin bus,qui voluerunt eum lacere Regem, Joannis s. Et ideis Christus Joan. ig. dixit: Regnum meum non est de hoc mundo.
Explicatur tenta par . Quod infernus sit r g inroras seu issem. Ubi damnat ut ille TDrannus. qui est Rex omnis superbiae, Job io. Ubi nullus ordo sed sempiternus horror inhabitat, euiusque horrori nihil comparari potest ' erit Gim ibi summa miseria, fletusque continuus. dc
stridor dentium t a quo proindE Regno
Deus unumquemque Christianummis icorditer custodiat.
arripiet armaturam zelus ejus,s armabiterea rum ad ultionem inimicorum, in
Get pro thoracejusitiam ri accipiet pro
galea iudicium rectam, sumetscutum in expugnasile aquitatem cura dirum iram
Postquam spiritus sinctus declaravit Iusto.
rum retributionem , nunc iterum redit ad
declarandam malorum punitionem. Et dicit Spiritus sanctus , quod Christus in extremo die judicii armabit seipi .; secundo suum exercitum id est omnes creaturas lustra : & tertio ostendit ad quem effectrum se armabit,nimirum ad ultio. nem mimicorum, leu peccatorum. Dicit ergo Et accipiet almaturam relus ejus, id est, eo ipsis quod Christus sit zelans, seu Ees Osus justitiae uice, postquam toties fuit ostensus a reprobis a Mes-piet ar ι--. Licet enim venerit Christus in primo adventu mitis ae mansuetus ii xta illud Matth. ati s Ecce Rex venat t. b. mansuetus) in
secundo tamen adventu dum venerit in citne impassibili ultu ius hominum nec eata , trem ni parcet; nam ut d .c. ut ProverbZeliri. N Ω-ror viri non parcet in die vindictae. Nec iune Christus veniet in humilitate, sed potius ut dicitur Lucae ati Filius hominis e .liet in nubibus, cum potestate magna,& mal state. Et ideo subditur in textu, crea nisaaut dando tam Angelis , quam hominibus bonis, virtutem & voluntatem approband sententiam serendam contra reprobos tanquam suos inimicos. Et id eis subditur in textu Adniamnem ια--r-. Undd ille qui nune est Patermisericordiarum , e it tunc temporis in extremo
die judicii Deus ultionum ι juxta illud 'iamir
Dominus ultioniam Dominus . Deus ultionum
liberὰ egit. In sequentibus verbis desci ibit Spiritus sanctus alma , quiba se ai mabit Christus. Et quia dem pro armis des si vis accipiet Christus loricam. galeam, S scutum, pto umis autem invas vis accipiet lanceam.
Dicit ergo sic. Iia ιιι pro tureare Norax secundum Papiam praeter suam usitatam significationem qiram habet , quod sit vestis te gens pectus, humeros, & dorsum, ac brachia . etiam significat munimentum militare, quod diiscitur lolica. Induit ergo Chiissus pro lorica justitiam; juxta illud Isaia: sy. Indutus est justitia ut lorica. Et Meipio pro gaba iussi. - νιλ-; quia Christus sine omni errore judicabit r unda dicitur Proverb. ic. Non et tabit in judicio os
Undὰ ia 'Am. dicitur: Judicabit orbem tei rarum in justitia. de populos in aequitate. Et hoc judicium contra reprobos appetit quivis sanctus, dc iustus; in cujus per na dicit David : Appi h nde arma de scutiun, de exurge in adjutolium mihi. Sepi,
166쪽
Sequitur. Aeneidis mira A e .lhoc contra ordinem divitiae iustitiae , quam omnes est , in vindictam pungentem proselendo sem Electi apprctant, dicendor iustus es Domncitentiam damnationis contra muos. Unde Job δc re in iudicivin tuum. xc dicitur e Circumdedit melanceis suis , con- Dices tertio. Gaudere de malo alterius est vulneravit lumbos meos. Et d cetur ira Dei tunc actiis odii : Ergo Beati non possulit gaudete de temporis dira.ad disterentiam irae quam exercet Pornis damnatorum. modδ, quae est mitis ira&suavis. Undῆι. DA Resp. ex dicta . quod gaudere de malis alimnis dicitur: Iratus es, di misertus es nobis. Et rius per se , & in quantum est malum illius , sit Habacuc Cum iratus fieris, misericordiis re- a us odii et gaudere autem de malo alterius, cordaberis. Occasione hujus, quod dictum est. qiratenus hoc est tibi iuste inflictum , non est
quod Angeli boni. & Justi, misto assistent in act us octi.
nidicio contra miseros reprobos, sit
Utrum Beati post diem judicii gavisuri sint
de pinnis damnatorum ἐς oia ante resolutionem , quod a'iquid pos
sit esse matella gaudii dupliciter: per seni. mirum, & per accidens. In pinnis autem malo. rum pos limus duo considerare , primum est ipsum nocumentum ipsis malis illatum , & sic Beati non g videbunt de poenis damnatorum:
secundum est ordo divinae iustitiae , secundum quem justum est eos sic punire , de hoc modo udebunt Iusti de poenis damnatorum ipsis in ictis conformiter ad divinam iustitiam. Uodὰ Beati per sie gaudιbunt de divitia iustitia, quod .
que eva erint culpas ob quas ejusmodi poena in-st gitur e per accidesa tamen de poenis damn torum gaudebunt. Hoc praenota oDico. quod Beati per se gaudebunt tantum de stitia divina iustὰ exercente sit .m actum circa reprobos eosdem punicndo a per accissens tamen solum gaudebunt de poenis reproborum. Patet hoc ex explicatione mox praemissa. Et in hoc selisu pro eones One allegatur ille textus -: Laetabitur Justus cum viderit vindictam. Confrmatur ex S. Gregreis qui II au. 4o. μι- ριν Gese dicit sic. Apuci Beatorum animum no obsistat beatitudinem aspecta pcena reprob rum ; quia ibi eompassio miseris non erit nec minuere laetitiam bonorum valebit. Eesieet Justis sua gaudia si sciant , ad majorem tamen suam gloriam videbunt poenas , quas per Dei gratiam evaserunt. Dices prim, In homine viatore est valde via inperabile gaudere de poenis aliorum i Ergo etiam erit vituperabile in electis, gaudere de poenis damnatorum.
Resp. ex dictis , quod in viatore laudabile sit
de scinis r alorum gaudete pet accidens , inquantum iustὰ pun: untur: vitiosam autem est. si delectentur praecisὰ de poenis insictis alus. Dices secund5. Con passio procedit a chari later Ergo ubi est maxima charitas , est maxima compassio ; sed Beati habent maximam charita tem : Ergo etiam maximam compassionem videndo damnatos puniri.
Re . quod quamdiu homo est in statu convertibilitatis , stet compasso Beatorum ad hominem aliquem peccatorem ; sed si peccator sit
in statu , in quo ad Deum amplius converti non
potest , non stat amplius aliqua compassio de poena ipse iniucta i quia hale compassio esset
Utrum ignis purgationis totius mundi, sta ignis finalis conflagrationis in infer.
getur tDIco , quod quidquid erit talidum adussi.
vum, & groitum m iii O igne conflagrativo totius mundi . detrudetur ad insem uiti ad poen in ciuitiator uiua: quod vero in illo est si uri& lucidum, remanebit si perius ad glociam Electorum. ita expresie lcribit S. Basilmssiis ei illud PFa ι. Vox Domani in: ercidentis sam in
Explicatur deindὸ assectio hoe mo4o. Tota
purgatio mundi, & innovλtio, ad Pui gation adc innovationem hominia ordinabit ur ι & ideo oportet , quod mundi purgatio & innovatio, purgationi α innovationi generis humani co respondeat. Certum autem est , quod erit av- qua purgatio generis huinam per hoc. quod mali legregabunt m a bonis; iuxta illud Lucas. Puria abit aream suam. est congregabic triticum suum id est, Electos in horicum siluin,paleas autem id est , reprooos comburet igne incxtingui. hili. Similiter etiani fiet tit purgatione inundi, nam quidquid erit turpe Se foedum , hoc in infernum cum reprobis retrudetur: quidquid a tem erit pulchrunt nobile . hcie in si perioribus reservabit ut ad gloriam Electorum. Et ita etiam et it de illo igne conflagrationis, quod nimirum ignia ille quantum ad esse suum talidum adustivum, & esse grossum, detrudetur ad inserinnum pio reprobris quantum ad id verδ. quod 'igitis habebit de subtilitate&luce , remanebit superius ad gloriam Electorum. Dices i. Glossa super illud Malachiae 3 Purg bit filios Levi, ait. auos legimus ignes esse futuros ue unus est, qui purg bit Electos, ct hic ignis praecedet iudicium : altet ignis est, qui reprovos cruciabit, iste autem ignis, qui reprobos cruciabit, est ignis inserni, alter vero ignis,qui pii rgabit Electos ante judicium, est ignis finalis conflagrationis i Ergo ignis finalis conflagrationis non erit ille ignis, qui malos in insetno involvet,
Respond. Quod ignis ille , qui purgibit Elm
ctos ante judicium , erit idem cum igne finalis conflagrationis icet aliqui teneant contraritania Convenit enim , ut quia homo est pars mundi, etiam eodem igne ipse homo purgetur, quo Purgatur mundus. Dicuntur autem esse duo ignes, unus qui purgabit bonos, & alius ignis,qui cruciabis malos; dicuntur inquam dus ignes, quan
167쪽
ντι commem. Aper Lib. Sapient. Sa lomon.
tuin ad ossicium aliquo in odo etiam quoad i Elucere ι cum iii in f rno ob praedictam com substantiam. Et quid in quod erit ut aliqualiter pressionem corporum damnatorum nullus se. aduo ignes quoad ossicium . patet de te , quia ibi sit mansitius aula, adeoque ii i iioneia talia uidunus purgabit bonos, quos vir egabit tanquam de diaphano , quod pollucisse subjectum debi- triticum et alter vero segregabit malos tanquam tum lucis r unde in inferno oculi dammtorum paleas ad comburendum. Quod autem etiam pleraque ex parte erunt Lbtenebrati. aliqualiter erit duplex ignis quoad substantiam, Dices i. S. carustram p. exponenseonstat ex eo; quia ut dictum est, non tota sub- llud Job lo. ea fe-ρων um horror 1nbabitas, stantia ignis purgantis ad infernum detrudetur alto quamvis illic in inferno ignis ad con Iolatio- ad punitionem damnato ium. sed solum id quod nem non luceat, lucet iamen ad aliquid ut magis grossum, calidum , & adustivum est in igne illo torqueat, nam reptobi flamma illultrante vis conflagrativo totius mundi: hoc inquam detru- vi sunt eos,quos tecum malo exemplo traxerunta detur ad infernum. Ergo in inferno non ei urit tenebrae. Dices a. Ignis ille conflagrativus totius mum Respond. Quod ignis in inferno sine dubiodi obsequetur Deo in omnibus; Ergo debet re- ad aliqv.d luceat, qilia damnati praecipuὰvid, tirunctara , sicut alia elementa, ct consequentu bum eos, quos seduxerunt, vel a quibus iunt se- non detrudetur pro tua remuneratione in infe ducti. Ista tamen visio non ei it delectabilis quianum. vident eos, quos Udio haberit, ex quo magis to
Respond. Quod in hoe ignis ille remunera- quetur: cum odium sit uastitia, ee de re semper bitur, quia pars ejus grossa, & adustiva ab eo se- άlteri displicenti oriatur. parabitur , & in infernum detrudetur subtilitas Dices I. Damnati vident suam poenam, quuautem ipsius,&luciditas,deserviet pro Iustis. hoc deservit ad majorem suamnias. tiam; sed ad Diees 3. Ignis qui malos involvet, erit ignis hanc suam pinnam Videndam I equitiai r. iiii ien rinferni, qui iam ab limio mundi praeparatus fuit, Ergo damiuiti in interno habem lumeri. Maior juxta illud Matth. as. Ite maledicie in ignem patet: quia sine lumine nihil potest videt . aeternum,qui paratus est Diabolo de Angelis ejus; Resi ond. inod duplicitet aliquid videatur,
atqui ignis finalis conflagrationis non fuit prae- uno modo 'rui uium uili otii uita, ac vi ni pro paratus ab initio mundi, sed solum ex concursu portionatum, & ta. is visi Olenii et elidit ei: bi- mundanorum ignium generabitur : Ergo ignis ira i secui .do modo aliq.: id videt ut petiitedium ille , est alius ab igne inferni, qui reprobos in- aliquod fuia Uiuna, α tui bidum,& talis visio via volvet. dentem pius cia Dilat. itaque damnati vide
Respond. Quod seut gloria Electorum post bunt tua pinnas, &eorum , quoscdio habent
naicium erit mas ,r majoritate accidentali quam per nix dium aliquod fumo um & turbidum. Fesante, inquantum anima Brati una cum corpore quo patet quiad illae renc brae corporales , quae laetabiturr Ita etiam poena repryborum erit ma- erunt in inscino , non rc pugnabunt tal. visioni rior. Et ideo sicut claritas superiori creaturae ad- idem enim corpua potest e de secundum quid i ludetur ad augmentandam gloriam Electorum sin luminatum , di tamcn esse tenebrotum limpii. quantum lux ist us ignis conssa grativi separata a Liter. . sua grassitie adusti .a, Electis d. serviet in ita etiam Dices 3. Damnati post tesurrectionem bal, quidquid est turpe in igne conss i grativo retru- bunt potentiam visivam ; Ergo ne haee potentia detur ad insernum ad augendam miseriam dam- v sva st frustra, videbunt at quid, & quidem innarorum. Et ita non est inconveniens,quod igni lumine.quia sine hoc nihil videri potet . ab initio praeparato in inserno alius ignis addatur. Resp. Quod sicut omnia erunt Beatis ad gloriam,ita si i gula damna is erunt ad pumam. vi AR TICVLVS TERTIUS. ius ergo damnatorum erit masti, sed ex hae vi sione solum habebunt poenam & dolorem. Tlim - - , quia ista vitio solum et it per medium sumosum, iatriam damnati puniantur per colo' &turbidum: tum etiam quia resina,quam vide rates tenebras ρ bunt nimirum homines. quos odio habent, vel seduxerunt solii in caui ibat tristitiam.
DIeo, Quod dispositio inseres et it talis, ut Dicis . Matth. ai. dicitur di Ligatis mani
maximὰ miseriae damnatorum competat. bin& pedibus eiicite eum in tenebras exteriores.
eruntque ibi lux & tenebrae . prout spectant ad Super quem locum dicit S. Si ille ignis miseriam damnatorum. undd simpliciter lo- lucem haberet , in tenebias exteriores neqin quendo in inserno est locus tenebrosus, sed ta- quam mitti dicerentur e Ego in inserno nullamen ex divina dispositione erit in inferno ali- prorsus lux est, nequidem obducta ealigine.
quid luminis , obducti tamen aliqua caligine vel Respond. ex diliis, quod in inferno ignis ille umbrositate,de quantum siliscit ad videnda illa, habebit aliqualem lucem , quia tenebrae magis
quae animam damnatam torquere possunt. Ex abundant lumine illo, ideh pol iis sint direndae quo fit. quod visio secundum se sit delectabilis, tenebrae in inferno quam lux, cum imum quod- Contingit tamen , quod per accidens visit, sit as- que dominetur a suo potiori. Et hoe modo te- siletiva. in quantum videmus aliqua nobis noci--damnati possunt dici in tenebras exteriores
V vel nostrae voluntati repugnantia. mitti : Caeterum damnati in tenebras interiores
Probatur, quia eum infernus sit in medio ter- suerunt prolapsi per peccatum . qi enebratrae, ideδ in inferno solum potest esse ignis scelu- interiores manent in damnat: s si ut causa suae lentus, turbidus. & qtia si semo sit: Ergo in in- damnationis. Drno erunt tenebrae cum luce caliginosa , quae Dices s. Psabmi Vox propter multitudinem 5e eomplessionem eor- Domini intereidentis flammam ignis ait : Q, Od Poriana damnatorum non poterit in inferno ela. virtute divina ab igne separabitur ejus virtus adustiva,
168쪽
adi stiva,ita ut clatitas illius cedat in gloriani Ma- mundi conflagrationem per ignem ; de quo di-
toruin Iustivum autem ignis in ornicinum dam- citur 1M Psalmo: Ignis ante ipsum p. edet. de natorum , Ergo damnat b igne quo torrentur, inflammabit in clacuitu in micos e ius. Et iam non habebunt ullam lucem, sed tantum calorem ouam a bene cMoauo arcu exυ-ινε adustivum-tenebras.
λω Iemas tur ab Eo autem summosa Peripicta. ias , quae potius vi. um contristabit Quaeres. An visu intellectuali Sancti in patria sint visura poeno damnatorum Dico,quod videbunt illas visone intellectuali. Ratio est , quia a Beatis nihil debet subtrahi, quod ad perieclionen. beatitudinis eorum pertinet : & ideo ut beatitudo sanctorum sancto magis complaceat, ae Deo ulterius gratias agant, conceditur eis, quod visione intellinuata Perie eia pomam damnatorum intueantur.
Et pugnabit tum isto orbis terrarum temra insensitos. Ibunt direrin emissones sed
gurum , is tanquam abrare curvato arcu nubium exte Induntur ; ct ad certum
locum in leni r es a petrosa ira plera
grandines mittentur , , ex acies t in istos a/qua maris , os mina concurrent duriter,
EXMICATIO TEXTUS. Postquam Spiritus iaractus dei eripsit Christi
ad iudicium iii cxptisn oiicni Praerarati nem: hie describit creat uiae Christi cori iesitientis intolerabilem cooperationem. Dicit ergo Et puinabis tumido. Q.:asi dicerct, non solum Cliti ibis Iudex apparebit armatus lorica itistitiae, sed Giaram putua cum ιδε orbiI D'--iadest, omnis mo us o ibis citra ter. am e nain virtutes coelorum movebunt ut, Lucae 2 i. vel pugnabit una cum illo orbis terrarum ; id est, tota sphaera
terrae. eontra id eli,contra re Piobos:
qui vocantur intensati, non quali Oumi sensi caruerint. sed quia caruetunt disciplina & voluntate Deo serviendi. de sensu ad bonum flexibili. Et id 4 de reprobis diei tui Sase 12. Tanquam steris insensatis iudicium eis in derisum dedisti. hac pugna orbis terrarum contra intensatos loquens Stutes coelorum movebuntur dicit sic. Exurgente Rege coelesti judicare vivos & mortuor, virtutes Angelicae movebunt: terribiles ministri terribilem judicem praecedentes. Et infra ait serritresamilias moriere e domus rurbatur, familia plangit,& nigris vestibus induitur sic etiam humano genere , propter quod facta sunt omnia circa finem constito, coeli ministeria lugent, &eandore deposito tenebris ii,ducentur.lta Chrysostom. ἀνιct. Fid. Prest vapor ignitu expressis a nube. sicut dici.
cur Meila. Undὸ per telligit Spituus tinctus in praetenti generalem
Id est, sicut in diluvio aquaium re pOre Noe, Unines mali fuerunt lubnielli, Ni emo S paucis salvatis animab: s, & tunc arra: uitarcus bene curvatus, Puta Im : i a in iudicio gen rab Omnes reprobi exterminabuntur, de tamen Justi salvabuntur illaesi. Et reptobi ad cerium to Eum rasi a t, puta ad in sernum. Ea ira yiana1 andinci mitteκtur, id est, ponderosae increpationes. quas saciet Christus tanquam Judex ; quando dicet tep obis rElurivi, ac non dedistis mihi manducare, Matria2s. Mutentur a petra ira; id est , a vindicta Christodibita qui t. Cor. io . vocatur Petra iuxta illud: Petra autem erat Christus. Quarto exprimit pugnam ciearurae contra malos per elationem malis ι & dicit: Et μι-- instet xa itis marty. ta flumina con Mrreis aurater. Id est, erunt collutiones aquaium cum maximo impetu & strepitu , & earum in altum elevatio. Unde de hac sorti aquarum collisio ne,de elevatione dicitur in Phiamo: Mirabiles et tiones maris,mirabilis in altis Dominus.
Quae α quot signa juxta Ha braeos praece
dent universale judicium 'DIco eum S. Hie . quod in annalibus
braeorum reperiantur quindecim fgna, quae praecedent universale judicrum , fiunt qua successive perquirid cim dies : haec tamen signa ab Haeblaeis allata , non h.bent omnimodam
Explicatur assertio assignando haec quindecim sisto. Itaque secundum Haebraeos primo die omnia
maria exaltabuntur quindecim clibitis ultra omnes montes orbis terrae, nec diffundentur . sed stabunt aquae maris erectae sicut muri. Secundo die , Aquae illae prosternentur in profundum, aded ut vix potet in t videri. Tertio die, Aquae uer Hedigent ut in anuis quum statum.
rto die , Omnes belluae x animalia quae
moviuuntur in aquis . congregabuntur & et vabuntur super pelagus invicem mugientes, ino. te contentionis.
Quinto die , omnia volatilia caeli congregabuntur in campis, omnes invicem lamentantes,& nihil gustantes vel comedentes. Sexto die . pulmina ignea surgent ab occisii solis contra iaciem smiamenti, usque ad otium
Septimo die , omnia sidera errat lea & sia, surgent de proserent ex se igneas comas sicut
Octavo die , Erit maximus terrae motus , ita ut nullus homo possit stare, sed aediscia eo
Nono die , Lapides tam parvi quam magni in quatuor partes se divident, una petra aliam
169쪽
Decimo die, Omnes plantae linguineum stil.
Uculecimo die , Omnes montes, & colles, una cum aedificiis in pulverem redigentur. Duodecimo die. Omnia animalia venient de sylvis, & montibus ad campos, rugientia di nihil gustantia. Decimo tertio die, Omnia sepulchra ab ortu solis usilue ad occasum patebunt cadave libus ad restit gendum. Decimo quarto die, omnes homines exibunt de seu habitaculis non intelligentes , neque ad invicem loquentes, sed adinstar bestiarum disi
Decimo quinto. Omnes morientur.& mox resurgent cum mortuis longe ante defunctis.
Utrum mundus purgabitur per ignem DIco t. Quia mundus est factus propter
hominem, conveniens est, ut quando nomo glorificabitur, etiam mundus aliquo modo
Explicatur primm para. Dicimus quod mundus ius ebis propter hominem, inam ut dicitura. 3 omnium nos sumus quodammodo finis. Undὸ mundus iste magnus factus est propter hominem , qui est incrμυ--, seu parvus
mundas : ita ut nomine omnis creaturae quae in toto mundo est. significetur homo. Habet namque homoeommune esse cum lapidibus . vivere cum plantis, lentire cum animalibus, de intelligere eu n Angelis. Deindὸ et ana sicut in mundo sint quatuor elementa, ita in homine sunt q-tuor humores , qui correspondent his quatuor elen entis. Nam flava bilis correspondet igni, sata is aett.pituita aquae &a rabit s terrae. Ha bet deinde homo pro coelo animam suam 1 Anuma enim Jiisti sedes Dei est i teste S. sedes autem Dei e ce' um est. Et sicut coelum ornatum est Sole & Luna r se homo ornatus est intellectu & voluntate. Et sicut coelum aliis stelli, Ligdit, sie etiam homo duobus oculis v luti stellis est ornatus. Imb coelum est patria nobis destinita a Deo pro habitatone perpetua, ad
quam nunc in via tendimus. Et quamvis homo,
Angelus non sit. l abet tamen Angelos sibi sermvos custodes destinatos a Deo ucust diant hominem in viis seis , ne fortὲ ad lapidem offendat pedem suum. Insupet homo habet commune intelligere cum Angelis & paulo minus solum minoratus est ab Angelis. Erit etiam homo sodalis Angelorum in coelesti curia. Imo implebit minas illorum Angelorum, qui E coelo praecipitati sint. Adde quod homo in carne si .
ne carne vivens, non homo sed Angelus censendus sit teste S. Μιν-. Patet ergo , quod homo sit parvus mundus . &quod magnus nmndus sit lams propter hominem. Hoc posto Explicatur se da pinu. Quod nem se conveniens sit . ut quando homo glorificatur, etiam mundus innc vetur. Itaque licui ad hoc ut homo glor ficetur , oportet xb homine removeri duo, nimirum e ruptionem in corpore, di i se bonem culpae in anima i ita etiam oportet
mundum pulsari in duobus . nimirum in hoc, quod elementa purgabantur ab aliis qualitatis bus sibi commixtis est enim in quo viv.nius
v. g. adinixtus cum vaporibus Icricuis, dc aqueis ut incitui Meι Moror; π: Similiter pia r.ea te cieaedi aqueae lunt ad invicem commuta ae , di retiit entur elemetria ad tuam simplicem puritatem. Conimutato autem aliculus qualita is cxtraneae in elementis curre pondet corruptibilitati eo POIu.1 3 quae coi ii piaba ita, ut dacium lint, debet lova ao homine glorificat O. Secundo. Habent haec elementa quandam impuritatem correspondentem micetioni cul- e. hoc est, qinnuam inidonei talem ad futuram innovationem , quae in donetias provenit ex Peccatis iii his locis, leuelementis, commisi sam iis honuit ira , sicut dici uius . quod loca Prophatiata itusigeant aliqua reconcilia UOiae. Pursabitur euia inundus an utraque impulitate per ne,c,quod Omiles displasit:ones extra mele-
Ititutis commixt*c .ri. mPentur,ita ut elenienta
restituant ut ad iuviu timplicem Put italc m vn de nec manebunt postea minia ia nec plantae qua intervιer th uuini Pro suo a inicia O. Dico a. M. ndu'Pu Sabitur inlun partibus, in qui laus luit hain. ιιυ u Amonum ec homi
Explicatur. Nam ut dicit S. ab
Eiu autem altitudo illius a terra , quantumas.cenderunt aquae diluvii, id est, quindecini cubitis iuper mon o quia1 CODPeruerunt, licui dicitur Gn. 7.
Dico 3. Quod ignis purgativus totius mun
Probatur pra--εροι. Quod mundus purg bitur per ignem. ita eniim colligitur ex ipstra
a. --ica SP r vi ubi inquit: Adveniet dies Domitii , ut har in quo coeli magno impetu transient, elementa vero calore sblvetitur, temautem & quae in ipsa lant, exulentur. Et mirae Per quem coeli ai dentes totvetitur , de elementa ignis tabescent, novos autem coelos, de novam tetram.& promissa ipsus exspectamus.
Item ossa super illud i. Corinth. . Praeterit figura huius mundi .dicit sie: Pulchritudo hujus
mundi , mundanorum istium col. ligratione peribit. Ergo mundus purgabitur per ignem. Praeterea s. Agust. tib a d. tavit. Deι cap fisie ait Illa mundana coiis gratione, corporalium elementorum qualitates , quae corporibus nostris eorruptibilibus congruebant , ard.ndo penitus interibunt, atque ipsa substantia eas etialitates habebit , qua corporibus immortalibus mirabiti mutatione conveniebant , ut scilicet mundus innovatus in melius accommodetur, quando homines etiam quoad carnem in melius
Probatur Iocmida pars, & explicatur. in
ignis ille purgativus mundi erit sup rnaturaliter productus, sicut flerunt aquae diluvii, in sacertorus satis inlauit. Praecedet tamen vehemens siccitas. & calor productionem illius ignis. &desinet causari arcus nubium, &q raecunque humidae impressiones, sicut sunt pluviae; nix, gra donos,ec hujusmodi generabitur Asub & Pp rebit aspicientibus, quod sitit stellae de eo: li, cadentes ἔ
170쪽
dentes: Et sie intelliginit illud Matth. a
he eadent de coelo. Quam locutionem et Ie tropicam ait SAugus seb. a. de Cιtui. eap. 13. Dices primo. ignis ille sit supernaturaliter productus , sequitur, quod non conflagrabit mundum opera ione naturali , ted hoe et Mabsum: Ergo & id unde sequitur. Resp. Neg sinu. bicat enim si Deus caecum illuminatet , tunc coecus naturaliter videret , quia illuminatio solam est supernaturalis, sed visio deindὸ ab homine illuminaco elicita est natu.
talia ; ita similiter hie dicendum est. Diees i. Si mundus purgabitur per ignein, tune ille vel praecedet judicium , vel triuetur illud; sed nihil horum potest dicio Elgo. Probatur minor. Nam imprimis non potest dici quod ignis ille praecedat iudicium: quia dicit S. Au, lectione ostendit spiritus S. quomodo
a. d. it. Dei Pas. ib. Iudicatis his , qui secipit 1 reprobi intrabuntur filialiter, separabuntur
quam venta inrbo dividet eos: ct ala eremum deducet omnem terram iniquitatis
istorum , O maugmtas evertet sedes
. Der Pap. ib. Iudicatis his , qui scripti non sunt in libro vitae, sequitur, quod tunc figura hut is mundi ignium conflagratione peribit. Eigo tecundum S. August. mundi consaeratio erit post iudicium. Deindὰ nec potest dici,quod cor flagratio mundi fiet post iudicium universa Ie, quia dicit S AMM. 6λιδε ovu. Dei a. Hoc erit Sanctis incetidium mutuli , Ut nit minus tribus puem ἐν in quibus veto aliquid purgandum fuerit. hoc per illum ignem purgabi
, separabuntur Potentialiter, & mcarcerabuntur localiter, tandem pro caula, cur n biles seu i tentes in iusti damnabuntur , ali tui malignitatem eo
Quantum ad primum, quod reprobi damn
butitur finaliter. Dicit si e r putareprobos ) sabit viriuria. Spnitus in lactis litteru aliquando idem significat quod vox. undὰ I. r. a Scitur dii sal .am spiratutur. Sed constat , quod post iudicium niti us idcst voce psallam, de mente. Quia erilia vox purgabitur pet illum ignem, quia cωnstat, quod omnes Sancti statim in teirrcctione habebunt corpora gloriola, & consequenter linpassibilia; Ergo ille ignis non potest sequi iudicium uni. versale.
Respondetur quod ignis ille quantum ad ali.
quam operationem praecedet ludicrum,& quantum ad aliquid concolnitabitur, & quantu. ii ad aliquid sequetur ; Actio enim illius ιgmaei esu cessiva . quia anteiud eium set incineratio corporum hominum tune viventium tali modo , ut prisecti resolvendi sint sine poena lenius ab illo igne illata : M imperfecti purgabuntur. Quos acto stati .nerit resurrectio mortuorum Polica iudicio peracto inst mmabitur totus mundus per cit euitum, ignisque dividet ut in id, quod ha- Christi iudicantis, erit vcx virtutis siuxta illud 'a . Dabit voci suae vocem virtutis 2 cui virtuti nullus possit resistere . ideb fgninter diciatur: sabra spiritus τι ramis. Huc facit illud isaiae ii. spiritu labiorum suom im interficiet impium. Et x. ad T so. Tunc revelabitur ille iniqaus , quem Dominus JESua interficietipui tu olis sui.
'ntum ad secundum , quod reprobi separabuzitur potentialiter, dieit ita Ruritus sanctus: O tis, boventi Δυιdet eor. Turbo venti secundum Gomum Ehic. est volubilitas vento inrum. Dicitur autem turbo a tetra; quia quoties est ventus validus, terram, seu potius pulverun
per circuitum spargit. Sicut ergo pulvis siccus statim sine ulla resistantia elevatur a terra, di de-
bet puritatis. rubtilitatis, de curitatis, & in id sextut iecundum mutum venti, Ita etiam reprobiqiiod habet de grassitiessamma adaltivae:&hae p Ulata d mnationis suae sententia absque ullan immae adustivae ignis, una eum omnibus fudi- resistentia involventur illo turbido igne de quota tibus huius mundi involvent reprobos, insique comitabuntur usque in insonum , eosque in perpetuum a filigent, sicut dicit S. Dasi semper i d Psalm. Vox Domini intercidentissam-m in ignis. Ex quo patet. Qitia aliqua pars , nimirum v gis grossa.& ad uiliva istius ignis conflagrativi totius mundi .adoletur igni infernali, ut nune est alia autem pars igni, magis nobilis, lucida S p ulchra, addetur igni superiori ad gloriam Electorum. Constat igitur manifestὰ , quod ille VHis purpans munmim quantum ad suum opus
initiale Guod est purgare ) judicium generale
praecedet , 8c concomitabitur : ignis vero ille eonpagrativus quantum ad suam consummati nem sequetur judicium universale. Et hoc modo intelligendus est s.Aur i. in istis duabus a u. thotitatibus allegatis, quae si cum tali distinctione accipiantur , sibi non sunt
dimini filii Lectione praecedenti & demergen
tui in insernum. UndEmpsi, B: dicitur i Non sic impii. non sie, sed tanquam pulvis quem projicit ventus a facie terrae. Et Ioan: ai. Erum si cui paleae ante ficiem venta , de se ut favilla , quam turbo dispergit. Et Ioe-ra 23. Ecce turbo dominicae indignationis egredietur , de tempe stas erumpens super caput impiorum eveniet. Quantum ad tertium, quia reprobi incarce rabuntur localiter, ita inquit Spiritus sanctus:
ris i rum. Id est. ad infernum deducet Deus Omnem terram iniquitatis illorum ; hoe est. omnem terrenam de carnalem affectionem eorum ad puniendum in perpetuum vocitur autem infernus w; quia sicut eremus vo eatur locus vastus & incultus, ubi nullum animali rationale habitare potest convenienter : ita i fernus locus est nulli rationali et exturae secun dum se conveniens, illuc tamen mali deducem ut
propter stra peccata. Istud tamen insernale m lum otui tum , L suo loco positum emia