장음표시 사용
171쪽
ua comment. Iuper Lib. Sapient. Sa lomon.
nentius eommendat bonum sicut dicit mutat itur spirituali tela calore,&tamen non re an EMMια cap. IIO EI emtu secun cirri calorem, caltei abitur per calorent. Ut Alddum Grammaticos est generui inium , in iiD tenet S , quod calor impria: t tui Iei suinu in , quod per itamineum genus ad illam ιιι- tactus secundum este spirituale , non autem loferni Elemum squaminui est cxvi peccati pri- cundum este materiale. Ciuciabunt ut ergo permus homo sit teductus I atque utinam in no- formas receptivas intentionaliter ab ex Ili seco, diernum usque diem , multi homines ex amoret pudico sis nimium ad iniseram illam & in. sernalem Eremum Perpetuo a ianui, non de
antlim ad quartum, ostendit Spiritus sa
ctus causam cur nobiles iniusta lubvertentur, dicitque sic. Et ae uiguit erua te Non dicit iΑnorantia, vel impotentia, quae Iam tum excusale possunt 3 sed malignitas eorum damnabit eos e dum videlicet sciveiunt, quid-tiam debeant sicere, ocetiam potuerunt bonum operari, & tamen uoluerunt,ied peccatum peccato adiecerant, de lix causam damnationis M. derunt. Unda de homine potente Operari bonum, de nolente dicitur metric8.
Cam poteris quod vis, probat actio te tua quid sis. Porta licet injusti pote res possint malignari
ad tempus, finaliter tamen subvertentur, de exterminabuntur. Undὰ --dicitur : Noli aemulata, ut maligneis; id eli, nolitequi inaltynantes . quoniam qui mRlignantur , externam buntur, id est, extra Arminos divinae desectionis ponemur.
Utrum poena damnatorum debeat caici corporalis'
Probatur. Quia dicit Δ'. August. d. CLvit. Do . Ut . Gehenna , quae uagnum igni, de silphuris dicta est , corporeus ignis erit, ciuciabit corpora damnatorum. Item S. Gret mira 4. Halac. parum ante medrum est i ignem in gehenna coaporum esse non ambigo. Probatur secundo ratione, Quia omnis poena, qua corpus patitur, est poena corporeat ted corpora damnatorum in gehenna punientur non autem per formas receptas mater taliter. ad hoc dicendum potastinium movere videtur, quod post diem judicii cessabit motus coeli , de quo tali algument uiri formatum. Alii tameia etiam latis probiabiliter dicunt, quod corpora damnatoium non solum spiritualneri sed etiam matrii alit et immutabuntur de calea fient , quorum hirudamentum est: quia licet nutila actio iraturaliter eue possit cessante motu celi, non tamen ideo coguntur dicere , quia ibi et it actio . de passio supernatui aliter in corporibus damnatorum. Manifestum est enim,quod quasi omnia, qua circa damnatos ponimus, ututa sint supernaturaliter divina virtute: nam neque ignis ille insta terram perpetvh manere posset , cum nullum violentum 1ese Aristoteis sit perpetuam. Nee etiam corpora mixta cuiusmodi itaint corpora damnatorum possent eis: securidi. m n
turam perpetua, cu ii situ consolita ex con ra riis , dcc. Itaque ex hoc sui damento alud. cu ita duod corpora damnatorum etiam n .ate Italι ter igne infernali cruciabuntur.
Dices secutido. Si ignis ille solet eorporalis. dc ageret continuo in corpora damnatorum, sequitur, 'uod corrumpet illa corpora i quia magira passio abiicit aliquid a substantia, ut dicitur ιθει. Gλει-- de ita poena damnatorum quo u corpus non esset perpetua ; sed hoc non est dicendum : Etso nec illud undὰ sequitiar. His argumentum praecipuὰ procedit contra secundum modum d cendi .sea
Resp. Qiod Deus volet illi igni cooperari ad
torquendum, sed non ad cortumpendum; quod Augas. M. M. de Cuia. Des videtur declarare Per exempla , quomodo nimirum quaedam animalia etiam corruptibilia vivunt in igne. Et cap. di Salamandra expresiὰ hoc docci: licet sicundum Iibro di moriarati, elemo oram, nullum animal diu possit in igne vivere. certum tamen est pilos eius non posse ab igne consumi. Oportet itaque firmiter tenere; quod ignis ille cruciabit idc tamen corpus in perpetuum durabit. Sed qualiter hoc set , nobis post diem judicii s quia sicut Sancti gavdc iit ignorum est , adeoque certum est , quod illud
in corpore de anima , ita damnati punientur in corpore dc amma in Ergo patiemur poena corin
Dires primo. si ignis crucians eorpora damnatorum foret corporalis, tunc corpora damnatorum calefierent, de alterarentur ab illo igne; sed consequens est falsum: Ergo de antecedens; Probatur minor. Quia post diem extremi ludiisci cessabit omnis motus coeli, sine quo non potest fieti aberatio. Ergo
Resp. cum sancto Thoma, quod ignis ille non
agat in eorpora dammtorum materialiter , seu immutatione aliqua materiali, sed tantum spirituali immutatione , eo modo quo sensus noster immuta. ur ; Hoc enim commune est omni sensui, quod tensus sit suceptivus specierum sine
ma etia. Unia sicut Oculus patitur colore. dc tamen Oculus non coloratur nec alteratur per receptionem color u . ita tactus in damnatas umtantum opolleat reducere ad singulare miraculum.
Dices terti; sicut dicitiae , quod ibi erit ignis , ita dicitur , quod ibi trit fletus de stridor dentium . Matth. s. sed fletus in ins μno non durabit in perpetuum : Ergo nee ille ignis cruciabit corpora damnatorum in perpetuum. Probatur minor, quia fletus fit per emis.sionem lachrymarum; damnati autem non posisunt continuo emittere lachrymas ex oculis, nisi fiat generatio novi humoris per receptionem alicujus alimenti quod in inferno non est: Ergo Resp. Quod in gelu duo considerantur; nempὸ resolutio lachlymarum , de turbatio capitis, de pruritus oculorum. Dicimus ergo. quod in damnatis non erit fletus continuus quo ad primum, sed tamen quo ad secundum. Dices qtiario. Sicut dicitur , quod erit in inferno ignis, ita etiam dicitur, quod eri tabidem vermis
172쪽
vermis ; sed iste verinis secimas Indam inaus non potest in teil gi corporaliter qilia post extre
n, am diem ludicii nullum corpus mixtum man
bit,nisi Ibium eorpus humanum) Erso nec ignis ille intelligendus est corporaliter. Unde S. Amsultin. Iecmτά de civit. Dcseu 32 audin maenis malorum inextingu: bilis ignis , &vivacillimus vermis, ab aliis aliter dies erest expositus. Aliqui utriamque ad c reus , aliqua uti umqtie ad T T
animam retulerunt. Alii proprie ignem ad cyO L . l , Λ A 1 V .
Pu tropicE. ad animam ver b vermem quod ci
dibilius esse videtur. TEXTUS. Resp. Quod vermis ille erit spiritualis, putat emollius conscietitiae , qui Uriel pςcς Melior est entia tiam vires, ct inpru-
non tetractato,& ita metaphorice corrupto, at- t
que animam in perpetuum affliget. Dices quinto. in inferno non erit verum sui. phur ; Ergo nec verus ignis corpora damnato rum torquens. Consequentia P.it et , quaa de utroque dicit Propheta : ignis sulphur, kspiti. tus plocellarum,dce. Ergo si ibi nodi sit verum sisti h. it,neque etiam ibidem erit verus ignis. Confirmatur. in purgatorio est s. lus ignis, de non suis bur; Ergo etiam in interno est ita ignis sine i ulphure
Res p. ad pi imum,quod non solum per ignem
damnati puniantur, iud ii ut dicit S. Brem , Eud: Vox Domini intercidcntis uaniniam ignis) In ultima purgatione mundi fiet qua tam se palatio puri ab impuro in elementis, Et quidquid est purum S: nobile , hoc manet iuretius ad gloriam Electorum augendam ut supra dictum est j quidquid autem est i intulantum de
tui bidum, hoc descendet in internum , ad ρα- nam dimitatorum augendam. Ita ut sicut omnit erratura Dei erit electissima terra gaudii, ita damnatis omnis creatura fiet tormem iam. Ethoe modo aliqui intelligunt textuin in Praec
denti Lectione allegatum ; videlicet, Et bit cum iE. sid est , una cum iudice stipi emo Christo Domines id est. Omnis
creatura: D se ν ι . id est,reprobos.
Quia verb ut dictum est, rei illum ignem
mundi eon flagrarivum, in creaturis separabitur purum ab impuro : ided dicimus , quod varia illa mixtura multorum faecum recte possit nominati sulphur.
Reip. ad Confirmationem , quod illa poena non si principaliter ad assigendum. sed a purgandum ; be ideo dicunt Doctores hanc pu gationem existentium in purgatoriosolum heri per ignem c at vero tali modo se res non habet in in--no , cujus poena est ad affigendum , di nullo modo ad puruandum. Et haec pro quinque primis Capitibus hujus Libri Sapientiae , in quibus Spiritus sanctus hue iis lite ostendit , quomodo per justitiam& binos mores homo Possit Sapientiam acquirere, dicta sit iliciant. i. suisti Quiritidem quamsortis.
EXPLICATIO TEXTUS. P Ostq iam Spiritus sanctus e principio hujus
Libra usque huc ostendit, quomodo per iustitiam , & bonos mores, homo pollit Sapientiam acquirere et hic consequenter decla-x i, quomodo Sapientia acquisita possi hominem perficere. Ista tamen Libri partiti O, di processus in sermocinando non est ita rigidita . quia in intaque Libri divisi parte utrumque fiet. Nam in praecedentibus aliquando dictuin est . quo-mUdo Sapientia possit hominem perficere, de inseq)ientibus docebitur aliquando , quon Odia homo possit sapientiam acquirere. Agit enim Spiritus sanctus alternatim , nunc de apientia acquirenda, nunc de Sapientia exercenda ; vid licet per totum Librum. Qisa vero finis & perfecto Sapientiae est facete hominem habilem ad seipsum . ad alios virtuose gubernandum Itideo de isto fine principaliter est discursus , intentioque hujus Capituli est informare Reges, Ptinc iris, Iudices Ec Praelatos, quoinodo tam sequam sibi seriectin debeant gubernate. Hoc autem fit interscalari et & alternatim dupliei
Via : nempὰ Sapientiam commendando . N ad Sapientiam inclinando. Et ideo Spiritus sanctus nunc commendat Sapientiae valorem, nunc autem invitat ia ejusdem Sapientiae amorem.
D: citergo set M liares Sapientiaq/ --rat; Per quae verba commendat Spiritus sanctus Sapientiana; quia comparativὸ ad vires humanas, in quibus impii praecisὸ eollocabant vim ad gubernandum alios , pro sita particulati utilitate dantaxat ὁebellando,&opprimendo homines
per tyrannidem , ut patet . ae Meuroth Geu. i dicit: quod Sapientiasi mrtier quam vir , seu
sortitudo corporalis ; quae secundum errorem an siquorum videbatur nominem praecipi E dignificare ad principatum : qui error adhue a multis latuis approiatur. Porrδ ly Sapie-tia, in praesenti non accipitur. prout est virtus quaedam intellectualu tem cois noscens per causat alii stimas ; sed accipitur hiely Sapis tia pro collectione virtutum: seu prout in eludit Fidem, Spem Charitatem cum Omnibus virtutibus Cardinalibus. Et vir pruden/-agis επam fortis Id est , vir sapiens melior est quam vir robustus. Undὰ in ptaesenti.pi udentia, sapientia accipiuntur pro eadem. Et ira Pro verb. 1 s. dicitur: Vir prudens, & sapiens diriget gressus sios. Qualiter autem vir sapiens , vel
prudens gressus sitos dirigat , benὸ explicat
173쪽
comment suster L b. Sapient. Sismon.
me decim νιν um se eiens , ii pru- vertationu deponerci oportet transire arctam&
- angustam poenitentiae viam: Gnoc non uali
dens, & sapiens es: praesentia ordina, futura prae . vide, & praeterita recordare. Nam qui nihil de praeteritis cogitat , vitam perdidit: qui nihil dehi iuro praemcditatur , incautus per omnia incedit. Cave autem, ne cum astutus solum sis,p ens videri, & nominati velis, Sapientia vera sine simplicitate esse non potest. Undὰ tectὰ dicit Salvator noster, Matthc to. Estote prudentes Gaut serpenies, Be smplices sicut columbae. Oeaeasone horum verborum sit
Utrum triplex si prudentia serpentis ua
bono,quam nos convenit imitarit& hoe non qualit et cunque . sed in stibili ae constanti proposito
vitam nostram in melius commutando. Nihil enim magis contrarium est prudentiae . quam im stabilis mutabilitas : & econtra Deiri nihil magis praemiat, quam constantiam in bono. Unde, adicitur: Qui perleveraverit usque in finem , hic salvus erit. Si itaque Per arctam viam
poenitentiae constanter iverimus . tunc recte exurumus veterem hominem cum actibus ; novum
que induemus. qui secundum Deum creatus es LEt ita satisfaciemus mandato Arisati ad Eph. 3. dicentis e Deponite vos secundum pristinam eonversationem veterem hominem , qua corrumpitur, secundum desideria erroris. Quias pia dictum est, quod in praesenti accipratur S pientia pro collearone virtutum, ideo st
Prima prudentia serpentis est , testexuer umo, quod totum corpus suum pro sal te capitis exponat. & toto seo corpore caput i volvat. Et hoc modo pro capite Nostro Christo, nos , de omnia nost. a exponere debemus , MPropter honorem Dei injurias sust. nete tam in Corvoribus, quam in rebus.
Secunda prudentia serpentis est , quod obi
vetat ires suas . ne audiat voces incantantium.
Quaerunt enim incantatores venena quae sunt in capitibus serpentum, ad medicamenta inde conia ficienda; serpens verbi oc advertens, caput suum inter spicas corporis involutum inscondit . Munam aurem applicat ad Petram, aliam vero cum cauda obturat. ic etiam nos moraliter iret ed bemus. Incantatores nostri sunt mali homines alliciente, nos sub specie amicitiae, ad vitia mundi, vel earnis, nisi is suggestionibus 5c perversiis exemplis. Nos ergo, quando adsunt tales incan latores , d bemus superiorem partem rationis, tanq iam unam aurem coniungere Christo tan.
Quam refrae Petra autem erat Chiistus i Cor. io. per amorem adhaerendo: alteram veta pa temonseriorem . cogitatione finis nostr tanquam cauda obtu emus; ne illi, qui nobis dulci. tet peccata suggerunt, ad malum consensum nos perirabant, . n lTeitia prudentia serpentis est. quod veterem pellem depi)nat. Quando enim scipens senescit,& squamis ac putredine corpus suum si avari sentit. transit per anguitum foramen alicuius peltae,& na veterem pellem ibi omninb relinquit, &ita renovaturae sanatur. Petra Christus est , s ramina autem multa halus petrae , sunt plurima Christi vulnera. Si ego veterem pellem , id est, nostiam malam δc corruptam conversationem velimus deponere, opus est , ut contemplatione
passionis Chi ist. per ista soramina vulnerum si orum transeamus. Huc facit illud Exod. 33. Ponam te in foramine petrae . R protegam te dextera mea. Et Cain. E. Veni columba mea in soraminibus petrae. Potio duo requiruntur ad hoc, quod serpens in foramine pellem deponat. Primo requiritur foraminis angustia ἐν li enim sora. men latum esset , tunc serpens sine dissicultate transiret,& veterem pellem retineret. Secundo requiritur stabilitas , sen firmitas solaminis; nisi enim esset firmum, ae stabile soramen, potius illud secum portarer, quam pellem stram ibi reli queret. Isto modo si velimus pellem veteris con-
Utrum vera sapientia sit triplex ; cordis
videlicet, oris, & operis, & unaquae
que in tribus consistat rico quδdsici
Ita enim expresiὸ docet S. Brirnam in quibusdam sententiis quae referuntur Lb. 8. Fuis
Explicatur ptima pars ris sentia cri di Aquae
in tribus contistit . nempe in pinnitudine peccatorum praeteritorum , in contemptu piaeientiun
commodorum ; oc in deiiderio faturorum praemiorum. Invenisti plane sapientiam ait , melli- suus Doctot' prioris vitae peccata defleas, si hujus saeculi desiderabilia patui pendas, siae: et nam beatitudinem toto desiderio concupiscas. Invenisti Sapientiam, si horum singula tibi sipiunt
prout iunt; haec quidem ut amara . & Omnino iugienda, ista velo velut caduca , dctra iis toria
contemnendo sella veris perfecta & bona totis desideriis appetendo , intimi animi quodam fa-pore dijudices dedi sternas. Haee S. Doctor de Sapientia Cordis. Explicatiit secunda pars desolantia oriri quae uvidem S. Abbas ali, consistit in tribus vel bis. Si amuis, inquit, Sapientia, vel prudentia, sed in
ore consessio piopriae iniquitatis ; gratiarum actio, de vox laudis,iit etiam sermo aedificationan Explicatur tertia pars da Sapieatia mperis. De qua idem S. PMιν sic discurrit. Qui ramus in opere triplicem Sapient assiaemiam ; ita Puto ego , quantum ad opus pertinet i uincirpiose satis asiluere Sapienti , quicunque continenter,patienter,obedienter conversatur, ut vi
delicet fidelis obedientia propriam mortificet voluntatem , humilis conscientia carnalem p riter, de s ecularem amputet voluptatem : de hi- latis patientia utramque similiter carnalem , &mundialem virilitet sustineat adversit tem. Haec S. Bernar . Et certὰ SQ eηtia hoc modo intellecta in Dor o vires. Quisquis ergo vestrum est sapiens, veniat de faciat quod D minus imperavit, Exodi 1 s. Dietiim est in hoe
articulo,ue vera Sapientia quod sit triplex nunc videndum est, quotii plosit Sap entia. considerando illam quatenus aequivoce se habet ad S pientiam veram de saliam. Unde sit
174쪽
Utrum Sapientia prout aequivoce se habet ad Sapientiam falsam, seu fidiam, Sc veram, recte dividatur in Sapientiam mundialem, bestialem, &
Explicatur prima pars. Denisi Saphntia mundiali , quaen habent ambitiosi, de cupidi. Nam de illa dieitur i. Cor. Si quis videtur sapiens. milius fiat, ut sit sapiens i Sapientia enim hujus mundi stultitia est apud Deum. Et de hae Sapientia falsa, ac mundiali loquens S Grurori Io. Moralium, de exponem illud Iob Q. Deridetur Iusti simplicitas) d cit sie: Hujus mundi
Sapientia est cci machinationibus regere I sensim verbis velare, tuae talla stim vera ostendere:& quae vera sunt s. sa demonstrare. Hane qui nescium subjecti , dc timidi in alus ipsam mirantur. Haee sibi obsequentibus praecipit honoris culmina quaerere , adepta temporalis gloriae v nitate gaudete ; irrogata ab aliis mala multipliacius reddere ; cum vires si appetunt, nullis resistentibus cedere: de cum vicibus possibili as d est , quidquid per malitiam explere non potest,haee pacifica voluntate simulare. Haec S. Gr
Explicatur se nata pars. De filia S piamiab iis ; de qua dieitur ad Rom. s. Sapientia carnis inimica est Deo, legi enim non est subiecta. Hane sapientiam bestialem sequuntur vo-Iuptuosi', qtii totam fiam si, licitudinem circa carnis delicias procurandas impendunt. Explicatur terti apars. De Sapienti tostarali.
De qua dicit Apostolus ad Colos' t. lmpleamini agnitione voluntatis Dei in omni bapientia, ε intellectu spirituali. Et Jacobis. Quae de sirsum est sapientia, primum quidem pudica est. deinde paeis ea. Per ly exeludi ut sapientia bestialis , & per ly pacifica excluditur Sapientia mundialis, quae nunquam est pacifica, sed semper in turbatione de bello. Ista itaque Sapientia spiriti talis , est sapientia Sanctorum; de quat 9m G Q ri- ubi supra sic alti Iustorum Sapientia est, nihil pet Ostentationem fingere: sensum verbis aperire ; vera ut sint diligere, filsa devitare ; bona gratis exhibere , ita ala libentius tolerare; nullam intuitae ut tionem quaerere, pro veritate contumeliam, lucrum putare. Haec Iustorum simplicitas derid tur, 3c a mundi sapientibus fatuitas aestimatur; Quid enim mundo stultius , quam amissa non quaerere; possessa rapientibus relaxare; nullam pro acceptis injuriis vindictam reddere ; imo adjunctis aliis bonis pathentiam praebere t v runtamen ista Sanctorum simplicitas, Sapiemtia est apud Deum,a quo etiam in glori sa aeternitate practiuabitur.
tite ergo Reges, se intestigite. DisiciteD-
EXPLICATIO TEXTUS.CUm finis sapientiae sit hominem benὰ diri
gere ad seipsum,& alios virtuos Θ regendos, s quod maxime ad Reges, Judices , de Praelatos pertinet) ἔc ulterius jam declaratum se , quod sine Sapientia non possim esse justi, nec sine justitia veri sapientes : id ed Spiritus sanistus ex omnibus praecedentibus infert hanc conclusionempe istasivam dicens : Audite Urgo Regω , Iasid ceret Quicunque sapientiam & iustitiam sibi subiectis administrare tenetur,prius te netur sapientiam ac justitiam quaerere; sed Reges, Judices, de Praelati, tenem ut sibi iubditis administrare sapientiam&Institiam : Ergo debent illam prius qii aerere. Et hoc recte. Nam quomodo quis posset alteri Sapientiam communia care, quam in se non habet ' Vndd recte in PsaLdicitur δε Et nunc Reges intelligite , enadiminiqui iudicatis terram.
An Spiritus sanctus recte peri adeat in hoo textu humilitatem addiscendi , subtilitatem advertendi , aviditatem inquirendi , NI severitatem exe
Explicatur prima pars. Quod Spii imas uictus recta perstradeat μωωπιιm a diu revi per lyaud DRQM. Hoc est, quicunque Pi in si es vel Praelati, audite aure corporis. quia s di- exeris audire sapiens eris, Eccl. s. Et hoc ipsam audire Sapientiam , est Regi valdὰ utile ; si enim
Rex sapientiam non audiret. reeid diceretur tali
Regi illud Ecel. o. Rex insipiens perdet populum suum. Et ideo recte Salomon , cibra Rex
constitueretur, rogavit Dominum ditens a. Paralip. i. Da mihi Domine sapientiam Sc intellia genuam,ut egrediar coram populo tuo de ingrediar. Sed quia non sussicit aure audire, nisi percipiatur de mente, ideo subditur tu textu, & IMDPigiis. Et ideo dicitur Proverb. t. Audiens, sapiens, sapientior erit,dc gubernacuisla possidebit.
Dixi autem, quod per ly auHie ogu, Persea-deatur ipsis humilito a Miscendi. Quia quod
non habemus,oportet cum humilitate quaerere; undὸ cum nulla virtus sive moralis , ut dicituri. Eth. sive intellectualis, ut dicitur ιπ3. δε- ma nobis innascatur ; ia quod anima seeundum
se sit sicut tabula nuda, vel rasa. in qua nihil est depictum ς ex alia vero parte Reges summὰ vir tutibus de sapientia indigeant. pro qua acquirenda auditus est sensus valdEdisciplinabilis , juxta
Altius immutant animum demisia per aures.
175쪽
comment super Lib. Sapient. Salomon.
ideo rectὸ dicit spiritus lanctus, A. e Re
eit . eum humi l. rate aure corporis audite,
α men e percipite. H. e sicit illud Judicum s.
Audite Reges , dc auribus percipite Pi incipes: omnem enim Regem decet legem Dei scite . Nsumme Deum colere.
Explicat ut secunda pars , quod spiritus sanctus Regibus, ae Praelatis persuadeat Subtiδε -
em adserundι, ea quae cum humilitate didice.
tunt. Nam ideo intextu additur: Et Intelligere est quasi intus legere, seu ponde. are,
ac recordari, ta memoriter retinere ea, quae au
divimus, vel ex libris legmus . legere vero , de non intelligere, nihil aliud est , quam negligere. Sed graviter conquetitur 'almista, Dominus de civio prospexit super filios hominum , ut vide illi eli intelligens aut requirens Deum. Et statim subdit Regius vates r Umnes declinave runt. simul inutiles facti sunt. Ut ergo recte faciamus , Oportet, quod aut e percipiamus bona, mente intelligamus, S: opera exeqiamur.
Explicatur tertia pars, quod Spiritus S. Regibus, de Praelatis , & Iud cibus, recte persuadeat aviditatem inquirendi, per ly Dimiri Sed cert dinulti pig. i confunduntur , qui talem aviditatem ducendi non habent. Unde Pruverta s. dicitur: Vade ad formicam p ger, re considera vias eius, de disce Sapientiam. At ver b per oppositum aviditatem discendi mons lavit 'aues dicens Da m .hi intellectum Domine dc dis eam mandata tua. Et Matth. it. Discite a me, quia mi tis sum, Fe humilis corde, & invenietis requiem animabus vestris. Porris licet multi antiqui monstiaverint aviditatem inquirendi Sapientiam . hoe tamen specialiter patet in Alexandro M igno, quem pater ejus Philippus Rex Maced
niae Aristoteli imbuendum tradidit'; cui statimae Alexander filius suus natus est, epistola hujus terroris tresert Aulm Gilli,s Lim
P s Dpsit: Philippus Aristoteli salutem. dieit filium mihi genitum scito, quod equidem diis habeo referre gratias mori tam proindὰ, quia natus est, quam pro eo , quod iplum nasci eo itigerit temporibus ac diebus vitae tuae. Spero enim Gre, ut educatus de eruditus a te , dignus existat, & nobis de istarum rerum successi ne in regno. De stu lio veris Alexandri, seribitur in libro δε naturis rerum hoc 'modo. Alexan.
driim Maeedonem Aristotelis discipulum fuisse
certum est,cujus causa Logicam elaboravit. Tam sedulus autem extitit naturarum indagator Macedo, ut in vase vitreo in mare missus , naturas& eon Betudines piscium deprehenderit. Gallum etiam secum habuit,ut super diluculo certis caretur per galli cantum. Insuper in vase dicto iudieit quomodo insidiae clandestime praeparandae sint super hostes in re militari, dum exercitus piscium contra alios insurgere conspexit. Ordinavit etiam Alexinder cuti narrat Ptini. aliquod millia hominum, qui in tota Asia de Grae.
eia vacarent armentis, alvearibus, piscinis, de vi.
variis, ne quidq iam ignoraretur: quidquid ustis illi experiebantur. sine mora innotuit Aristo. teli q ii deindὰ omnia percunctando, quinquaginta sermὸ praeclara volumina de animalibus edidit. Hre Pis .iω. Apud nos tamen non nisi novendecim habentur. Si itaque Alexander cum tanta aviditate striatatus fuit naturalia , multo magis nos cum maximo studio scrutari debemus . quae ad cultum Dei pertinent. Et hoe vel maximJ pertinet ad Reges, & Praelatos, seu aliorum Gubernatores. Undὰ Baruchidicitur tDisce o Princeps, ubi sit sapientia, ubi prudentia, ubi intellectus, & virtus, ut scias similiter. ubi sit
longiturnitas vitae de virtus, ubi sit lumen oculorum de pax. Et S. Aurum .is 1ν. δε Ci m. Des cap. 6. ait: Ignorantia Judicis, vel Principis, ple rumque est calamitas populi innocentis.
Explicatur quarta pars, quod Spiritus sanctas recte praecipiat Regibus . & Gubernatoribus. βονι πιι, istud surd iusti- es; de hoc insinuatui pet lysedit nimis terra. Moraliter loquendo, mali dicuntur fines terrae, dc in
illos debent ludices severitatem exercete. Unta de Iudice dicitur ad Rom. is. Dei enim ministerest in vindictam, vindex in iram ei, qui malum agit. Et ideo etiam dicit ut Deut. c. Iudices de Magistros constitues in omnibus par ab ejus, ut iudicent populum tuum iusto iudicio , nec in
alteram partem declinent. Non accipias personam vel munera , quae execreant oculos iudicum, di mutant verba Justomin. Ubi tamen Num quod ad proferendam sententiam nunquam debeamus este praecipites, ne qualibet mala audita nos moveant , de ne passim Icta sine probatione credamus. Quia in hoc textu Spiritus sanctus specialiter alloquitur Reges, ut S
pleni iam addiscant,& justitiair,ideis aliquid speciale adhuc dicendum est de Regibus: sit et g
Utrum in Regis coronatione mentio fiat de iustitia administranda '
Explicatur assertio. Nam insolemnitatefaciendae inaugurationis Regis , antequam is c ronet ut , debet haec tria sub hac sorma promit
In Christi nomine promitto haec tria populo
Christiano mihi subdito. Inprimis me praecepturum de opem pro vitibus impensurum , ut Ecclesia Dei , & omnis populus Christianus v ram pacem nos ro arbitrio in omni tempore conservet. Secundo ut rapacitates Se iniquitates omnibus gradibus intei dicam. Tertio ut in omnibus judiciis aequitatem de misericordiam piaecipiam, ut mihi x vobis indulgeat misericordiam suam clemens de misericors Deu .
Postquam autem Rex praedicta iuravit, dictis
super eum quibusdam orationibus, tune Metropolitanus inungit ipsi manus de oleo tinctifie to , &postea pectu A se putas , compagesque
brachiorum. Et tandem de eodem oleo . faciet
Crucem super caput ejus, de postea de Clitiis te cum orationibus ; & deindὸ ab Epistoris a
cipiet ensem : di cum ense totum tegnum sibis deliter seiat esse recommendatum,dicente Me
tropolitano : si tamen solemnitatem ficiat Accipe gladium per manus Episcoporum licet
indignis . vice tamen re aut horitate Apostolorum eonsecratis tibi regaliter impositum nostrae Benedictionis ossieto , in defensionem sanctae matris Ecclesiae divinitus ordinatum I de esto memor , de quo Psalmista prophetavit dicens: Accingere gladio tuo super femur tuum potentissitne.
176쪽
tissime. Et per eundem vim aequitatis exeicem, molem iniquitatis potenter desti v s; S: sanctam Dei Eeelesiani.eiusque fideles propugnando prin gas ; nec minus sub fide falsos, quam Christiani nominis execretis & destruas. viduas, ac pupillos clementer adjuves &defendas i desolata restautes . & restaurata conserves ; ulciscaris iniusta .dc confirmes bene disposita e quatenus hac agendo , virtutum triuml hator gloriosus iustitiaeque cultor egregius, cum mundi Salu tore scitias typum geris sine fine merearis re P
Deindὰ clim Rex jam accinctus fuerit ense,
accipiet armillas a Metropolitano cum hac ora. tione. Accipe armillas sinceritatis de Saguntia, quibus intelligas omnes Operationes tuas eontra
hostes visibiles polle esse munitas. Hoc facto accipiet pallium,3c postea coronabitur. Post haec accipiet annulum, dein id scep
Coronatus ergo Rex , Episcopos osculatur, a quibus choio interim canente T. Deum ia---τι, ad solium regale ducitur , Metropolitanodirente: Sta Sc retine amodo locum quem hucusque patern uccessione tenuisti, haereditario jure tibi delegatum per aut horitatem Dei omnipotentis, de praesentem tradationem nostram, at- qtie omnium Episcoporum , caeteiumque Dei servorum. Et quanto Clerum actis altaribus proγnquiorem prospicis, tanto eis potiorem in locis congruis honorem impendere memineris: quatenus mediator Dei & hominum, te mediatorem Cleri de plebis in hoc regni solio confirmet : de in regno aeterno faciat regnare Issus Christus Dominus nostet Rex Regum de Domi
Postea Litaniae, de aliae multae orationes ditieuntur super Repem coronatum, quae omnes
Prasue a res vos , qui totis eris mul intabnem , opticeus vobis in turbis nario num , quoniam data es a Domino potestis iubis virtus ab Altissimo:qui interrogabit opera vestras coriturioneincrum
v N hac lectione Spiritus sane us , speetaliter
α Iudices malos , per rationabilem comminationem invitat ad amorem sapientiae. Tangit autem Spitatus sanctus tria in Regibus, Nam primo tangit Regum celsitudinem . dum dicit rdiuta. G uri tangit eorum inglatitudinem
Dicit erro sic: 'ante aures.Nempe addiscendam Sapientiam de bonos mores iuxta illud τινί. s. Fili mi attende Sapientiam meam, de prudentiae meae inclina aurem tuam. Dicit autem Spiritus sanctus ; Prab is ores, de non unam tantum, id est, Pris . arum coris S corporis, juxta illud Laca 3 Qui habet aures audiendi audiat. multitiadixe-. Non diaeit vos qui regitis multitudinem, sed qui continetis. . Quasi dicat; vos qui non quaeritis fiuctum in subditis vestris, contra quos dicitur
deelarant. eum debere esse cultorem iustitiae, de . I Por r. Non ut dominantes in elero ised ser- fidei etelatorem : quae sine doctrina seu ny ria, exerceri non possunt. Et ideΛ fgnanter Regibus dicitur tractis R. ges cs intelligite. Et iterum resibus sib figura montium dicitur: Montes Israel audite verbum Domini.
Porid non sol diu illi Reges dicuntur , qui tali modo coronantur, sed etiam Clerici, qui sie Ee alios regunt , dicuntur Reges; ad quos proinde etiam pertinent verba hujus textus: Auditentos. Undὰ i. Porri a. dicitur de sacerdotibus vos estis tenus electum , regale sacerdotium , gens sancia de populus acquisitionis. Sed cave ant tales Clerici, & Sacerdotes, ne de ipsis veri.
seetur id quod dicit Gil-- de rim, aes in quodam sermone. Vos estis, inquit, genus deis jectum , servile sacerdotium. gens prophana , populus perditionis. Ubi Gisianus tantum i qui tui de malis sacerdoti biu , de Clericis iAvertat autem Deus hoc malum d nobis omnibus Religiosis.
ma iacti gregis ex animo. Et placetis vobis dc consequenter non placetis Deo: nam ut loquiatur S. Augus-- svre Hreuis. Ad te levavit Qui sibi placet, Deo displicet. I. Turbis serenu-; id est in multitudine subditorum , vel etiam auditorum . dc non in boni , quod est contra docti inam sapientis. Nam Eccl. ι7. dicitur. Non jueunderis in filiis impiis , si multiplicentur. E contra vero LI sera in sera E sata tori tit se ait rMajorem horum non habeo gratiam, quam ut audiam filios meos in veritate ambulantes. Et se patet quomodo Spiritus tinctus exprimat status potentum celsitudinem. Nunc pergit explicare eorum ingratitudinem dum ait: Quoniamν data es vobis a Dinia.
. Quasi dicat. Gratis accepistis, gratis date, vos autem abutimini ista potestate vobis Deo data, quia per eam exspoliatis subditos ; opprimitis , ex siurgitis de rapitis pecuniam eorum , adedque summe ingrati estis Deo. Nam is dedit vobis potestatem hanc , gubernandi subditos
pro honore Dei; vox autem abutimini hac pol state impugnando Deum , eumque ostendendo. malὰ regendo vel orerimendo subditos vestros. Et virius auν Agusin, idest, coercendi malos de puniendi reos. Nune addit Spiritus tinctus poenae eorum cer titudinem, dum dicit: n interrogabu vera πιαμα. Id est Deus non tantum interrogabit homia
177쪽
nem malum , sed etiam opera quae testificabuntur contra hominem. Iuxta illud D nus. Ο-pera, quae ego facio teltimonium perhibem deo rati/ara si rurabitur juxta illud Sq. t.
In cogitationibus impri interrogatio erit. Circa verba priora in textu allegata nempe eitca lyNotandum est quod aliqui aures accommodem Sapientiae: aliqui aviein vendant aures, de tales revera aures non praebent. Et quidem illi aures tantum accommodant Sapientiae,qua tan . tum vacant ad horam seu tempus docendi. Conistra quos dicitur i T-th: 4. Attende tibi & doctinae. Et parum antὰ : Haec meditate , in his esto. VndE S.rica Epis. 83. Non cum vocaveris philosophandum est. Omnia alia negligenda sunt, ut huic Sapientia studeamus. Illi autem aures suas vendunt, qui solum aliquid addiscunt propter vanam gloriam. Vendunt quoque Iudices suas aures, quando sunt receptores munerum et nec aliquid volunt audire de causis pauperum , donec munus advenerit.
De talibus dicitur et Principes ejus in muneribus iudicabant. Notandum lixundo quod Christus exigat, quae ipsi praebere debemus nempe cor. manus, S aures. Cor ad dilicendum , iuxta illud '
vo b. u. Plaebe fili mi cor tuum mihi. Manus
ad testimonium perhibendum : unde Geb 46. dicitur de Samuele. Testii nonium peihibuit in consipectu Dei de Christi. Aures ad audiendum, nempe ad Sapientiam addiscendam: ut in ptri senti textu dicitur. Cui concordat illud Iob. c. Praebete aures & videte. Sed moderno tempore, sunt livdam nobiles similes animali ferocis simo Albanae , hrbenti suum fel amatissimum in aure steste Ar ortu χαι an ι mali seop. 2. tales inquam Albanae lum multi nobiles , N potentes; qui quando tanguntur a praedicat Ore verbo Dei, sciuntque e iste reos, statim turbantur,& amaricantur, de in coleram aguntur; quorum
cuivis dici potest illud, T. 8. Non est tibi pars,
neque lora in sermone isto; n felle enim amaritudinis, & obligatione iniquitatis video te esse. Notandum tertio, quod licet Praelatus sit malus & subditus sit bonus, quamdiu tamen Praelatus toleratur ab Ecclesia, debet habere majorem honorem 5e reverentiam, quim subditus. Tum qi ia Praelatus gerit vices Dei, Deus que in Praelato specialiter honoratur. Tum quia Prae.
latus est pet sona publica; iande in ipso honoratur respubliea Se bonitas Ecclesiae , quae maior est quam bonuas singularis personae :&ideliconsueverunt Praelati dicere post horas finitas. Fidelium animae; quia verbum de oratio Praelati, est quasi oratio multitudinis. de ideo videtur esse melior cateras paribur, quam Oratio singularis personae. Tum deniquὰ , quia praelatio se habet ad virtutem , sicut causaesticiens in aliis virtutibus; quod tamen intellige de tali Praelato , qui licet in se malus sit, alios tamen stimulat ad virtutes exercendas: de hoc modo praelatio honorabilis est etiam in persona indigna. Diest enim Arsitelis ρ Erbis. Dignius est in aliis causam
Virtutis eristere , quam in se tantum virtuosum esse.
Moniam cum essetis mini bi regni Egius,
non rectejudicasis , neque cu distis Irigem Iutitiae, neque fecundum vel ratem Dei ambutistis.
IN hic Lectione ostendit spirit insinctus ca
iam, cur niali Reges, Judu es ac Praelati dam. nabuntur. Dicit ergo: Onia, cum essem αι- .sri regna sitia . Roges enim , Judices, di Prae-laciali qualiter repraelelitant personam Dei ; de
ratione huius honorari debent ut dictum est Lectione piae cedenti sui. tque Acin arcani ιιιμ., hoc est, gubernationis Ecclesiae Dei. Undὰδ. Corinth ιti dicitur: Divisiones ministrati
num sunt dest, divellae personae in Ecclesia ad dive. sa ministeria obligantur idem autem Do minus; Et istam obli tionem ipsis improperat Spiritus sanctus dum dicit. Unia ι .ssetis Ministri resns illius, id est, E esiae Dei: fuistis obligati ex iustitia vestium ministerium recte
Sed vos , non resse judicastis : vel extimor Gaut cupiditate, vel ex offensione, aut ex affecti ne. Dicit enam S. Gregerim in , u uiam Iiamilia, de habetur in quod quatuor modis humamini judicium pervertatur. Videlicet Timore dum metu potet latis alicujus veritatem
loqui pertimescimus; Cupiditate, dum praemio
jus alterius corrumpamus ; Odio , dum contra quemlibet adversarium aliquid nocivum facere molimur: sive amore, dum amico vel propinquo contendimus praestare aua ilium. Neque e io otis luem justria. Id est,non tribuistis unicuique quod suuin est, sed saepe spoliastis iustos, innocentes injustὰ, dum inpasum
sententiam contra justos protulistis. . A que seruadum volistarem Dei mulsiis. Id est , vos ipsi male regulastis vestram vitam, non observando praecepta iuxta voluntat cm Dei. Huc iacit illud ad Rom. ia. Nolite consor mari huie saeculo, sed resorreamini in novitate sensus vcstri, ut probetis, quae sit voluntas Dei beneplacens , de persecta. Non enim debent se conso
mare huic saeculo , sed stare pervalidὰ in judicio rationis, ut i ncti sint in se ipsis, qui debent alios ex ossicio sinetiscare. Undo r. ad Ness. . dicitur : Haec est voluntas Dei sanctificatio vestra. ut abstineatis vos a fornicatione de honore, non
in passionibus desiderit , sicut gentes quae ignorant L EUM Notandum primis , quod si
Judex tulerit sintentiam iniquam ex certa malitia, sive etiam ex iuris ignorantia, tenetur ad restitutionem,& ad totum interesse parti laesae praestandum,nisi posset inducere illum pro quo judia cavit injustὰ , ad satisfaciendum parti laesae. Et hoc ipsum intelligitur de judice ordinatio, vel
delegato, vel sponte se ingerente. vel acceptante gratis suam delegationem. Quod si tamen aliis
quis ignarus suiset compullus ad judicandum,& peteret consilium a juris peritis , α adhiberet
178쪽
postibilem diligentiam ad recte judicandum, tunc
inquini in is , licet ferret ex ua inscitia iniquam sententiam , non tamen teneretur ad restitutio nem. Si autem Laisset negligens inpetendo consilium a latasperitis , cum timen eos potuisset habere , tenetur ad restitutionem. Ita comm niter Doctores.
Notandum secundὁ quod sicut dicitur: Exira
δε senuam cs retudicara; m A. vreis unocentis masernn Si judex Ecideliasticus ordinatius, vel delegatus, contra conscientiam vel sustulam, ingravamen partis in judicio alterius quidquain iecerit per gratiam, vel per sortes, is ab executione ossicii per annuin noverit se suspensiun t ad aestrumationem litis, parti quam laeserit, nihilominus condemnandus. Et si durame suspensione ingerat te divinis, irregularis est,& eum eo solus Papa dispensat. Haec tui. Et ideo illi, qui cum Judici. bus tractant consiliando, supplicando,uei in toris mando, benὰ sibi cavere debent; ne tint caula, cur Judex a veritate declinat, vel propter eorum conixorum, aut importunas preces, vel suggesti nes: quia alias tales graviter peccant, de ad restitutionem parti Italae iaciendam tenemur.
An aliqui non recte judicent propter Pe
s arum acceptionem I aliqui propter Pe versam intencionem O S aliqui Propter
debiti ordinis praetermissionem Ico qiubd se.
Explicatiar priae apars. Quod aliqui non
contra quos De ut. I. alcatur . Ita sarvum audiet:s, ut magnum : nec accipiatis cuiusquam
perlonam , quia Dei judicium est. Scautinam legem istam omnes Judices attendeterit. niam Do iurio -DMi-nt ; Id est , illud facere deb rent , quiad credunt Dcum esse iactulum, si esset ibi.
Explicatur seo δε para. Q iod aliqui non
recte judicent propnr 'ντευ Nam aliqui proferendo sementiam mi tam , i
tendunt accipere remunerationem temporalem,
vel in fama vel in pecunia. Contra quos loquitur S. Gregor - , cs habetur raso . li. q. s. qaurictλ Uciba autem S. Gregorii iunt ita. Qui rectὰ iudie , di praemiuui team rationis expectat; fraudem in Deum perpetrat: quia i ulli. tiam, quam gratis impertiri d buit, vendidit a ceptatione pecuniae. Bonis malὰ utuntur, qui
pro temporali lucro justὰ judicant. Tales quippe
ad veritatem,non justitiae defensio, sed amorpi lii provocat: quibus ii ipes nummi subtrahitur, confestim ὀ iustitiae defensione discedunt. Haec S. Glegorius. Porro si res ita se habeat , quod Judex propter munera justitiam faciem damn
tur. quid set de illo Judice, qui propter munera injultitiam judicabit Explicatur iret pars. Quod aliqui non rectὰ
iudicem propter ordi--Hai remissionem. Debemus enim quicunque sumus in superiori gradu positi, primo judicare nos ipsos, de postea alios, considerando nos esse homiues , α non Deos aut Dominos. Undὸ I. Cor. Ita dicitur: Si nos ipsos iudicaremus , utique non judic
Qualis autem debeat esse , qui debet alios judicare pulchre deciarat S. Ambrosius super P al. Beati ii vinaculari. Et h- tur in can. y q. 7. judices. Judicet, inquit ille, de alterna Serrore, qui non habet, quod in se ipso condemnet. Iudicet ille, qui nou agit eadem , quae in alio putaverte punienda: cum de alio sudicat,in se ferat sententiam. Et iudicet ille, qui ad pronunciandam sententiam nullo odio, nulla ostensione, di nulla levitate duca. ur. Haec . Ambrosius.
An ad hoc , ut Iudex legem justitiae cust
diat, requiratur exquisita causae discussio ;facilis credulitatis exelusio ; A deliberata sententiae prolatior Ico quδd sie. Explicatur prima seunda pars. Quod
ad legem iuitulae custodiendam , requiratur ex sui=a ea fa discussis , ta faciω codalitatu ex Nam Jobim dicitur: Causam,quam n sciebam, diligentillime investigabam. Super quae
jota crimina tardὰ credenda sint, cuin audiuntur ; & sunt citius punienda, cdm veraciter cOPnsicuntur 1 ficilitas enim credulitatis perversam facit dare iudicium. Sicut patet de Putiphare Praucipe militum Phataonis Ceo. 3'. qui nimis credulus verbis conjugis, innocentem JO-sephum carceri mancipavit. Explicatur tertia pars. Quod requiratur 'asas lent:a pr. Iano. N.un deforma dis tiendi causas in judicio . habemus exemplum de Domino Deo nostro di qui tamen omnia novit ut Deus. Clamor, inqiut Dominus, Sodo πο-rum de Gomorreorum multiplicatus est. de pe catum eorum aggravatum est nimis Descendam, de videbo utrum laborem opere compleverint, an non est ita, ut sciam. Gen. 18. Quod exponens
Magistιν in historia Shoiastica . dicit sic : Hoeexemplum Deus reliquit nobis. Qiasi diceret: mala hominum non citδ creditis. Et indὶ est quod Iudex crimen tibi soli notum, punire non possit. Haec ille. Aliud exemplum discutiendi causis in judieio habemus Ioannis 3. Ubi diligenter Christus di Gcussit caulam mulieris, quam Scribae de Pharisaei
de adulterio accusabant. Primo enim Christus inclinans se deorsum , digito scribebat in terra. Ecce quam morosus fuit Christus antequam voluit sententiare, de quam diligenter causam mulieris discus t. Caeterum quid Christus in terra seripserit,non est expressiam in sacra Scriptura. Quidam tamen dicunt, quod illud ipsum scripserit, quod eis respondit : nempe naec verba.
Quis sine peccato vestrum est GI. O autem dicit, quod Christus scripserit peccata Arabarum de Pharisaeorum, qui accusarunt illam mulierem, ita in quivis legere potuerit sita peceata. S. bro autem ut refertur in Glossa interlineati
ait ; quod Christus nil aliud scripserit , quam
hoc propheticum: Terra terra absolbe hos viros abdic
179쪽
comment.Iuper Lia Sapient. Salomon.
abdicatos. s. Hi v. in quada- epistola, videtur rainen,his quιρυμαι, feti cium: & hoc non velle , quod Christas scripserit et Terra terram qualecunque, sed durissimum. Fiet inquam,eius accusat. iudicium durum, quia malὰ intrat unt; durius, In hoc ergo exemplo Christi , patet doctiina quia male texetunt e & durissimum quia malae omnium trium requisitorum ii ne quibus lusium vixei unt. Durum judicium fiet saecularibus m iudicium esse non potest. Ad hoc enim quod ju tu ; dui ius malis te. 1giosis: de durissimum re dicium sit achiis justitiae , tria exigunturi Primb vel sis Praelatis. Duta fiet iuperioribus quaeitis,
quod procedat ex inclinatione iustitiae : alias si quate Oves Chiilli non paverint auxilio tempo-tit coitira justitiam erit pidicium perversum. Se- talis Iubstantiae , durior,quare non paverint vet-cundδ requiritur, quod ex aut horitate legi- bo doctrinae: S durissima quaestio eis fiet, quaret ima talias erit iudicium usurpatum. Tertiore- non paverint eos exemplo bonae vitae. Dura quiri ur, quod feratur secundum rationem Pru- quaeitio erat , quare ex pauperibus extersiones dentiae , de cum aliqua deliberatione cautae Δ: fecei int; durior, qualiter bona paurerum con- sententiae ferendae r aliud ceretur judicium re- iuuii serint : durissima quare Chilito S: Ecclemerarum. Et in hoc, quod non debito modo faede perceptis eleemosynis non servierii. t. Duo caui uti examinaver:t , de praecipitanter septem in quaestio eritiquare bonos non insormaverint; millia hominum interim praeceperit, postquam durior, quare malos non increpaverint. Δ dui uellexit quosdam Judices apud Thellatonicam rissima quaestio erit , quare ipsemet non bradfuille lapidatos , giaviter deliquit Theodosius vixei mi. Itaque 1μάicιώ- ιν sinumhM , - Imperator: uti legit ut 9.-tratamia. yrsunt, siet. Exιguo eλαι- conced turmiseruW- Undὸ meritis postea S. Ambrosus Theodosium dia, autem potenter tormenta Exigo , id est, ei qui peccavit per ignoram tam, in tragilitatem, cis editur misericordia, id est poena: sed pateates, id est, Praeliti scientes, de ad scientiam obligati, id i si, abundanter, tormenta patientur. Umdὸ Apoc. is. d:cit utr tantum glorificavit se, dc in delitiis fuit, tantum date ei tormentum dc luctum; quia in corde suo dixit: Sedeo regina de vidua non sum, de luctum non videbo. Quod exponi potest de anima Perversi Praelati.
An Praelatus, ad hoc ut digne praesit, debeat
esse luminosus per rectam inibrmationem poperosus per sanctam occupationem, gratiosus petr piam compassionem , dcaminosus per Iustam correctionem
Alediolani Eccleuam intrare volentem, foris adjanuam prohibuit, dicens; quam, inquit, roelii tentiam ostendisti post tamas iniquitates ' attendant proinde omnes Judices, ut ista tria alle sata bene observent.
Inrrende se esto avarebit vobis , quo iam judicium durissimum in his quipraesunt,
set. Exiguo enim conceditur misericordia : Porentes ratem petenter tormenta patientur.
ceret : vos qui Odo terribiles apparetis Paup bus,dc innocentibus; vos qui stipati est a multivus de multitudine famulorum ; honorati munetibus de adulationibus aliorum , dilati pecuniis, Ec onerata lceleribus ; vos, inquam, in vete: quia ad Habr. io. dicitur : Horrendum est incidere in manus Dei viventis . de Christi iudicis, qui tunc temporis et it inplacabilis,de semen. tia illi is irretractabilis: appalebitque vobis P latis S lupe motibus austeius, de cum vultu in Altissimo ; ita, ut damnandi vultum ejus prae ter rore aspicere non valentes. dicturi sint: Montes& valles cadite super nos, dcc. Cito quoque aP- parebit Judex ille ipsis malis superioribus damnandis ; quia licet Christus nunc morose expectet impiorum Praelatorum poenitentiam, dum tamen frustra illam expectat, dc impii per morammam patientia Christi abutuntur, dicentes intra se pax des uritas: tunc repentinus eis superveniet interitus, ut dicitur i. ad Thim. a. Quoniami scium durisimum ρ ιρο --t. μι. His declarat Spiritus sanctus finem,cut Christus supremus Iudex horrendὸ de cito apparebit: quia, inquit, iudisium oris-um,in hu qui Wa-Hoc est. licet omnium hominum peccata discussurus sit, de puniturus; principaliter Ico quod se. Explicatur prima pari. Quod bonus Praelatus debeat esse Iumia. pιr rectam issema ronem. Unde puniis dicitur 1 Diligite si-paentiae lumen Omnes, qui praeestis populis. enim Plaetati, moraliter loquendo, sunt stellae de quibus dicitur Gen. I. Posuit stellas in si mamento coeli, ut lucerent super terram , dc praeessent diei 5c nocti: diei, id est,clericis, de nocti, id est,tateis. Hue saeit illud, quod d cli S. Ger mus ly. Morat. Cumis, inquit, qui sit best, servit ad obsequiua . testat proculduvio, ut qui praeest, serviat ad verbum. Et cum is, qui subest, o temperat, oportet,quod is qui praeest,curam si licitudinis impendat. Hae S. Gregoriin. Sed pro dolor, moderno tempore verificatur illud Joelis a. Sol de luna obteneorati sunt,dc stellae retrax runt lumen suum. Sol de luna sunt Praelati maiores negligentes et de stellae sunt curati minores,
ita pigri. Explicat ut secunda pars. Quod bonus Prae.
latus debeat esse operose per octam αμνιi nem ; videlicet contemnendo temporalia.& spiritualia praedicando. Item sacra admutistrando de pauperes visitando. Undὰ dicitur ad Rom. in licitudine. Notum est quod corpora
180쪽
eolpora incessanter moveantur, agamque in ista Moraliter loquendo pisces maris sunt rebelles
inferiora ; alterint terram & Elementa: ita ut si coeli motus cessaret, etiam cessarent multiplicati omnes species sublunares. Sic etiam Praelat debet esse in continuo motu bonae operationis, monendo sibi s. uos , corrigendo & bonum exemplum praebendo. Vnde rectES. Hieron se per caput at M. dicit Tanta debet esse eon. vel satio & eruditio Pontificis , ut omnis motus de gressus .& universa eius opera notabilia sint. Veritatem iveiue concipiat. &eam toto habitu resonet Ec ornatu. ut quidquid agit&quidquid loquitur. doctrina sit populorum. Hac S. H. r.
Illi porro qui se bene praesent, duplici suci digni honore ι α ideo i a. T-οιώ. s. dicitur : Qui bene praeiunt prae, byteri , duplici honore digni
habeantur. maxime qui laborant verbo, & G-ctrina. Sie etiam scribit S. Potius 1 ad racs. s. Rogamus , inquit, vos fratres, ut noveritis eos, qui laborant inter vos,& praesunt vobis in domi. no, di monent vos, ut abunoantius habeatis illos in charitate, propter opus illorum pacem habe
Explicatur tertia para . quod Praelatus debeat esse bonus, ut consoretur pusillanimes , suscipiat infirmos . patiens sit ad omnes. secv idum regulam Gal1ι qetu λαι. Et ideo Chtistiis Dominus non Ioannem constituit Pri .aeipem suae Ecclesiae . sed Petrum . qui inst.
mus suerat & et,mpassicine indiguerat . ut com passion s iscera Oninibus a petit et & ostenderet. Leg mus cis π. a 4 quod Eo ear praeerat omnibus, qui . buit Abisaam. Gaa. rautem interpreta ut De meιδεαμMaiio, Je designat Praelatum perculus discretam Ele mosinam sinistificati debent subjecti S. R.raard. I ter citam. Ge. sas dicit: D: scire vos subdi o. rum matres esse debere, non dominos e studete magis ani ri, quam metui ; Et si interdum severi.
tale opus est, paterna sit, non tyrannica : matres vendo, M patres paterne corrigendo, VOS ex hibeatis. Suspendite verbera, producite ubera;
lacte pinguescant, non cypo tingestant. Sed m derno tempore quid fit inquit , An renum δε
&otiosi. volatilia coeli simi sepessii, & ambiatiosi. Beliiη terrae sunt avari & divites. Repulia sunt lubrici & libidinos. Quos omnes Praelatus debet justὰ compere , re ad virtutes reducere, juxta illud Isaiae 32. Principes in iud:cio prae-
erunt. Veruntamen moderno tempore quidam
Praelati similes lum Milvis , qui non invadunt antiquas gallinas, sed pullos eorum rapiunt. Sie etiam aliqui Praelati iij cderni non divites M n biles peccatores, sed pauperes Ecclesiastica cenosura castiganti Ai vae talibus seperioribus , de iterum vae illis qui sine bona fama Ecelesiae Dei praesunt. Contra quos egregie loquitui S. -- ών asia sus Postia, hoc modo. Nihil in hoe iaculo sacerdotibus excellentius, nihil ibbi unius Episcopis reperiri potest; quod ut omni cima dignitate oculis demonstremus. disii Z noscamus, quid sumus, quid fuitivis prosem one I actione
potius quam nomine dentonstremtis; ut nomen confruat actioni, de actio nomini. Ne videli.
cet si honor sablimis. de vita proclivis i ne sit deifica professio, di actio illicita ι nes religi sus amictus, de irreligiosus profectus; ne sir gradus excelsus. 8c desimis excessas 3 ne locutione simplicitatem similemus columbinam, &mente habeamus caninam; ne professione monstremus ovinam, de ferocitatem habeamus lupinam. Ita Ambrosius. Conlimilem sententiam dicit s. Γι--δει- ω a. - genium. Audi, inquit cant: cum meum minus suave, sed si lutare. Monstreiosa res est gradus simmus, de animus infirmus, digniatas prima, de vita ima; lingua masniloqua . Amanus otiosa ; sermo multu , de fiactus nulliit; vultus gravis , de actus levis; eaput eanum , dctor vanum ; facies rugosi, dc lingua nugosii authoritas ingens, dc nutans stabilitas. Haeex Bese
bitiosus est promotus ad honor em. in superbiam extollitur de in jacta, tiain effrenatur ι non cu- Non enim subtrahet persoram resesquirat prodesse, sed gloria. dii in praeest : praesummit se meliorem. quia cernit se si periorem. Bonum sicit non gradus, sed virtus; Non dignitas, sed magis extollit honestas; Priores dedignatur
amicos; notos ignorat hesternos : sodales contemnit antiquos; vultum avertit . eervicem erigit , fastum ostendit , grandia loquitur, sablimia
meditatur, subesse non patitur, praeesse molituri Praxeps de audax, gloriosus de arrogans, gravis de importunus est. Haec Iouee..tivi. Sicut autem T N hie Lectione ostendit spiritus sanctua quod in malos Praelatos sor itidis. - risi-u- ta 1 Christus septemus Ili dei iudieabit malos
Dominus , qui est domi tor emnium, nee verebitur magnitudinem cujusquam.
uoniam pusilium se magnumscit per μοῦ sagi aliter est Vsicura de omnibus ιfortioribus aut fortior instar trutiatio.
in malos Praelatos set judiri U πω, ita bonis dabitur maximum praemium. Vndὰ S. Auot tuus in quodam sermone ait: Nihil est in hac vita, δc maximὰ hoe tempore dissicilius, laboriosius , dc periculosius ossicio Episcopi; sed apud Deum nihil beatius , quam si eo modo militet, quo Imperator noster jubet. Explicatur quarta pars quod Praelitus debeat
esse a viis νer iustam correctissem. G. t. legiatur quod Deux creaverit primum hominem. ut
ut prasit piscibus maris & volatilibus eaeli, bestiis terrae, omnique reptat quod movetur in terra. praelatos, absque ulla dissimulatione , ita ut illis nullatenus parcet propter benevolentiam, aut impotentiam, vel negligentiam,seut subinde s ei unt Iudices mundani. Quantum ergo adpri mum , quod Christus non pareat propter bene volentiam dicit se: Non ejim subtrahom sv meu tuiquam Dominais; id est . Christu t,nquam
Judex non patienar quod quisquam emanea a die iudicii, ad quam citatus est i sient labinde apud mundanos Iudices contingit, quod permittant, quia reus citatiis ad judicium, pro certo