R.P. Roberti Holkot, Ord. Praed. Commentarius in librum Sapientiae, ad novam & clariorem formam redactus

발행: 1689년

분량: 493페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

191쪽

ponitur dupliciter. Primo allegoricὰ de Ch isto Domino. qui est Sapientia increata rati ne suae naturae & hypostasis divinae, & de hac Sapientia increata subdit Spiritui sanctus, Resera es smina .dum facta H ista Saprontia. Id est qualiter sit genita ab aeterno Patre, juxta illud latini: Ante Luciferum genui te. Temporaliter autem eadem Sapientia humanitatis sago induta, genita est a virgine beatissima Matre un-inaculata Maria. Quamvis autem neutra illius Sapientiae generatio live aeterna, sive temporalis possit persectὸ exarari et potest tamen utraque eius nativitas, quantum pro fide lassicit , exemplaritet expiarrari. Unde in textu subditur DoLs nis Dra: videlicet, nativitatem, passionem , resurrectionem, &ascensionem. Maab ιπιιio naιιυδεπιιι puta Christi inrisetabo: quia Spiritus suustus infra cap. 7. narrat Christi

Domini incarnationem.

Secundo modo exponit idem textus deSapientia creata, quae nihil aliud est, quam verus Dei cultus. H qu te . Nasis refera- Id est, qualiter opera Sapientiae iam ab hominibus, in quibus Sapientia dominatur , tranifestabo. DSacram tu Dei. Id est, saera musteria, quibus Deus eoi tur a devotis, iuoiatio uibus, jejuniis. α mortificationibus.

inuis .anwωιυ hominis scilicet, qua hora nascitur in mundum Quia Spiritus sanetus cap. 7. etiam describit rinivitatem hu.

manam

Sequitur intextu: Iaest, o lenter faciam scientiam cognosci ; Gaa. νον-- : quia videlicet integrὰ α apertὰ eam manifestabo. A qae cam invidia ιa- Ω-habias, Id est . cum invidia quae facit tabescere, non habebo commercium. Tabencere autem idem est, ac putrescire, vel languescere. 'πι- talisse puta invidus) tabescens*languidus, erra panicvr Sapi--tia. Cujus ratio est,quia inimici nunquam participant,nee communicant merces suas sibi invicem ; Sapientia autem .dc invidia. inimicantur ad invicem, sibique Opponuntur-contrariantiu et nam sapientia illuminat, & invidia excaecat: adeoque homo invidus non potest elle particeps Sapientiae. Unde de Sapientia alibi dicitur: La, latus sum, quoniam antecedebat me ista Sapientia quam sine fictione didici,& sine invisoa comis munico. Circa illa verba e Ica prasrecavo Notandum est, quod sit triplex vetitas; nimiarum. Veritas sermonis. veritas operationis, de Veritas intentionis. Ad veritatem sermonis requiritur,quod res ita se habeat, sicut de ea aliquid dicitur . vel asseritur; de quod dicens, credat in re ita esse, uti dicit. Et de hac Veritate sermonis loquitur μήοώG. dicens : Deponentes mendacium loquimini Ueritatem utria Dquiique cum proximo suo. Veritas autem ve--ionis consistit in consormitate operis boni ad sermonem suavem sei vitia sua alteri offerentis , re huic vetitati operationis contraria est

stam, dolus, de simulatio ι per quam aliquis bo- Sapient. SHomon.

mo alteri solum dat bona verba , sed deries tetbona opera. Et contra tales dicitur Joari.

Filioli non diligamus verbo, neque lingua, sed

opere,& Veritate.

Veritas denique tinniram consillic in comsorinitate intentionis ad opus, propter floriam Dei, non autem propter vanam gloriam; α de hae veritate dicitur Joan. 4. Veri adoratores adorabunt in spiritu, de veritate, id est. io muri intentione cons uncta exteriori operationis.

An veritas sit acquirenda cum studio, defendenda cum odio, Δ praes nenda sit socio.

Explicatur prima pars , quod Veritas seM uiramia cum sudis. Nam Eccles. a. dicitur. Pius de misericors est Deus,& remittit in tempsere tribulationis peccata , dc protector est omnibus inquirentibus se in veritate. Homo quoque studens veritati assimilatur Christo, qui est primaveritas: quam proinde homo partica pare & imitari debet. Explicatur lacunda pari,quod vetitas edus. Quia secundum Salustisum et Veritas odium parit, obsequium autem Pa iit amicos; Nihilominus tamen veritas semper finaliter praevalet ; 4e ideo a. Esdrae a. dicitur: Magna est veritas&sortior est omnibus; ex quo si,quod patieris perireutionem ratione veritatis.

possit quidem ad tempus opprimi, finaliter tamen triumphat Ialcujus rei vuram legimus de Iona Propheta , quod varie tribulatus fuerit, sed finalit ex semper fuit mirabiliter liberatus ; Dicebatur austem Jonas id est, veritatis. Non quidem in hoc sensu quasi Amihus fuisset patet

ipsius Jonae , sed quia Elias Ionam suscitavit a

mortuis , & restituit eum mini suae, quae pro filio suo resuscitato gratias agendo dixit Eliae: Nunc in isto cognovi, quia vir Dei es tu , &verbum Domini in ore tuo inruino ut legit utis. Et ex illa hora, de desnceps semper V catus fuit Ionas filius Amathi , hoe est vetitatis. Videamus nunc quot pericula evaserit iste Jonas

filius veritatis.

Primo enim Ionas fuit filius cujusdam si S

reptenae, uti habetur Reg. e. II. ubi dicitur. quod aegrotaverit Ionas filius mulieris matris milias, ecerat languor fortissimus in isto filio Io-rra, ita ut non remaneret in eo halitust undὰ in juventute sua mortuus est, Spostea resuscitatus ab Elia. Postea vero donas adultior existens,lan- quam Propheta missus est a Deo ad praedicandum Ninivitis. Deinta vero idem Ionas volens sugere in Tharsis per mare, prima sorte cadente super eum, ejectus est ex navi ac projectus in mare, ubi devoratua est i Cete, in cujus ventremansit tribus diebus de tribus noctibus. His peractis evomitus filii de ore citi in aridam seu terram e de tandem adustus est Ionas tanto solis

servore, ut petiverit animae suae, ut moreretur: dixit enim: Melius est mihi mori quim vivere.

Ionae Ecce quod flagas sustinuit Ionas filius

veritatis, in lignum quod qui cum veritate tenet. dc ad tempus patiatur.ultimatὰ tamen triumpha

bit de liberabitur a pressuris. Expli-

192쪽

cap.

Explicariar tertia pars, quod Veritas sit tran-μυ. Quia Amico socrate dianaica veritate sanetum est praehonorare veritatem. Am bobus enim existetitibus amicis,sanctum est prae honorare veritatem , ut dicitur Primis Lusiri Dicit etiam Andranteus Peripateri ita, Mod sin-ctitas est . quae facit fideles, de servantes ea, quae sunt ad Deum iusta. Hoc autem nihil aliud est, quam honorare veritatem prae amicis, atque deni uere & familiaritatem pro salute veritatis. Imo virtus conservari non potest , nisi homo praeserat veritatem familiaribus suis: posset enim ii mo adducere salia testimonia . di falsa media ad delensionem amicorum sirorum contra vetitatem,quod ratio non permittit. Quod autem magis debeamus amare veritatem , qaam hominem, probatur Per hoc, quod non amemus homirem, nis propter virtutem αveritatem ; Ergo magis amandi est veritas UnMPlara reprobaudo sententiam Magistri stii dilecti Socraus, alta Quod Oporteat magis curare deveritate quam de aliquo alio ; Christus quoque volens nos veritatem amare & honorare , dicit se esse ipsam veritatem Ioam i . Ego sim via V ritas de vita. Et Ioan. 18. dicit se ideo venisse inmundam, ut testimonium veritatit ferret. Ego inquit. in hoc natus sum. & ad hoc veni in mumdunt,ut testimonium rei hibeam deveritate.

LECTIO LXXXVII.

TEXTUS.

Misitudo Sapienti , itas orbis rum. Et Rex sapiens populi stabilimentum es. Ergo accipite disiciplinam 'pers sermones meos, se proderit vobis. EXPLICATIO TEXTUS.IN hae Lectione ostendit spiritus sanctus .

quod tranqui latas reipublicae tanquam maxumum bonum proveniata sapientia. per hoc quod suggeretur lanum corvilium a civili multitudine, di i istum imperium legalis cel studinis oblita-

vetur.

Quantum erco ad primum dieit sic: M im.

nam sinitas si ectivὰ de propitE solum est in

animali, in utina autem solum est analogita, dc tanquam in signo. Nihilominns sanitas optimEetiam ac modici pote Il alicui reipublicae ;est enim respublica sicut quoddam corpus,teste eis. rara Oo. quod divini muneris beneficio animatur. Et secundum Aps.la. orinio. N. Omnes s mus unum corpus an Christo. sed diversa men-bra. Unde sicut aliquod corpus animale potest dici sanum, vel aegrum a ita elixin siro modo aliqua respiiblica,tanquam aliquod corpus politi potest dici ini, vel aegra. Nam siciit sanitas alicuius corporis animalis consistit in hoe . quod

habeatur conveniens propoitio humorum , e contra autem infirmitas causatur ex superabundante. vel nimia contrarietate alicuius humoris,

nitas corporis . ita similiter, quando in aliqua ie. publica omnia ossicia, lura, bc dignitates reguntur&conservantur , in proportione rationali: tunc inquam est sanitas in tali republica . Si vero una pars abundet de alia patiatur penuriam. tunc consurgit contrarietas humorum,quae est aegritudo corporis Christi mystaei. Praeterea sicut fi-n s medici est sanitas corporis . ita finis quem Christus intendit est pax, ct tranquillitas humani generis , sicut cecinit Angelus Luc. a. docens: Gloria in excelsis Deo de in terra pax hominibus. Iste autem fiuis, ninurum pax de tranquillitas solum obtinetur per Sapientiam : de ideo d: cit Spi-titus sanctus: Malmari Sapienti- sanitas est ανι ιιι RH. In quibus verbis Spiritus sanctus vult, quod ad bonum regimen non solum rein quiratur Sapientia. sed etiam in uossari Sapientium: quia Deus m nullo homine hienta ibio de unico post Christiani Dominum posuit omnem persectionem Sapientiae. Et ideo aliquisa on debet esse contentus unius tantum consilio.

Huc tacit illud I. Mach. 3 ubi legimus de Romanis,quod tempore Judae Machi i secerint

sibi curiam, de quotidie consulebam trecenti dcvigimi viri, consilium agentes sis,per de multis tudine, ut quae digna ellent, gererent. Ad propositum pertinet illud Proveib8. Ego Sapientia

nabito inconsiliis . de eruditis intei sum cogitationibus. de Proverb. ii. Vbi non est gubernator, corruit populus salus autem .ubi multa consilia. P. Let ergo , quo a mortuis Suionitumsos fas sis orbis are ratis . dando bonum consi

lium.

Secundo. Sapientia regit rempublicam justo Imperio regalis celsu uamis. de quantum ad hoc ubdit Spiritus sanctus : Et Rex sepios popuusabiti summos Plutarchus ait rit. quod Rex, seu Princeps, in populo debeat esse sicut Cis haraedus qui fides de

chordas aberrantes corrigit, dc ad dulcem huismoniam reducit. Ita etiam Princeps, nunc rigore iustitiae, nunci emissione clementiae findit tum faciet harmoniam. Hoc autem certum est,

quod tutius sit chordas remitti, quam extendi remissa namque chorda per artificium corrigi tur , de debitam soni gratiam reddit, choida auatem semel rupta nullo artificio reparatur. Unda Proverb. 2o. dicitur: Misericordia dc vocitas custodiunt Regem dc roborat tir clementiam thrOnus ejus. Rox erga sapisarsabu -mum puncto, quia teste Platone: Regna beata serent,si vel contineteret esse Phil sophos Reges,vel Reges philosopharia Populus enim se habet scut aqua quae omni impulsu venti agitatur. UndE Apoc. 17. aquae multa populi multi. Sed Rex sapiens est stabilimentum populi proptet bono leges , iusta imperia, dc rigorem justitiae: sed ut dimim est. Rex

est stabilimentum populi maximὰ per suaria ele mentiam. Unde Se,ea δε Cu--ua lib. r.ea' ait: Nullum ex omnibus magis clementia decet quam Regem. Et cap. 3. ait a Principum erud litas, bellum est, elementia in quamcunque do. iniim venerit, eam talicem de tranquillam praestabit. Et cap. 4. ait: Si dii placabiles delicta precantium non statim sulminibus persequuntur, quantis aequius est homum hominibus prae o.

V 3 situm

Diis

193쪽

s. oclit inlii per S/aecis quod Reges debeanteli. I iat n. dici ; quia non minus turpia si inti'. incipi multa ri: cia, quam medico multa lunera. Undz recte dicitur metrice :Sit piger ad roenas I 'rinceps , ad praemia

vult x , Et doleat quoties cogitur esse serox. Idem Seu catil, i. de armenti cap. dat Lemplum Principi, ut letalem civibus citer idat, qua- cs sibi Deos vellet clie. Sic etiam docuit AE- i. iam Anc biles patet suum , in narrat Vir itικίδεί. c. E illud idem allegat

Tu Reqcie imperio , populos ratione me

ae tibi . . t . ut pactuque imponere mores. Palcei lubicctio iud bellare superbos.

Hinc est, 'lii id dieit quod Rcrc Diraretur ad fit, itos sicut pater ad filios, aut P. ii Ur 2d O . c . ι' at et ergo , quod Rex sapiens . . v si l: r: tum. Subdit spiritus san: i :go quia per sapientiam L . betur fanitas C: 'r terr trun3 λ stibi limentum populi ; justu in

CAPITULUM

SEPTIMUM. LEC J ID LXXXVIII.

TEXTUS.

trior factas c EXPLICATIO TEXTUS. Postquam declaratum est doctrinaliter,

quod iit possibile hominem acquirere Sa pientiam, rescit ut hoc deesaretur in exis cmplis. Et ideo Salomon in hoc eapite inducit exemplum de s ipso, qualiter sapientiam acqui- si erit. Itaque considerans sapientissimus Salomon scipsum. cognoscit humiliter suae condui O- i. is corruptibilitatem dicens r Sum quidem γ rratia homo . In qua confessione Salomoti destruit tres proprietates superbiae; vid licet negligentiam fragilitatis propriae ; dist tentiam singularitatis distinctivae ab aliis r &apparetitiam alicuius generositatis prae caese Ii . Omnes enim superbi negligunt considerare,

quales sint. & ab aliis dissimiles singulariter esse volunt : & pleiique superbi fingunt se genvrO- Sapiens. Si in v.

se habu de providen Mam deni orie quae es h principium sapientiae. Unde S. H. ar. ad Liauisorum ait: Fatendum nobis est, omnem sapientium vitam cile meditationem mortἰs : pauci enini sunt.

qui hoc irequenter attendunt. Dicitur de Pavone , quod videns pulchritudinem pennarum sua tum, gloriatur dc gauder, sed aspiciendo turpes suos pedes verecundatur. sic quivis lapiens, qui per gratias tibi a Deo drias ad opera virtuti ina volat, non debet gloriar: vel stupet hire . sed debet cogitare pedes suos, id est, vitae suae finem. qui est valde periculosus, tuberia vel malusa

cedet , de tunc facile superbiam evitare poterit. Provenit autem suptibia ex eo . quodlibmo ignoret seipium. Unde S. Bernar ira seup.r civit Jιrα. v. sic ait : De ignorantia tu ipsius venit in te superbia r sic era m tibi p rit lupeibi 'magnorantis tui; cu:n meliorem quam sis. decepistrix cogitatio tua te esse memitu . Haec Quir poeest supelbia, haec invium onan speccati, cum maloi es in oculi 2 tuis, quam apud Deum. Harata Eerea M. Sic ergo Salomon per ver b. allegata Su- ιμιῶm 9 ego inret δει hem ) Profitetur infiirmitatem contra primam si Perbiae proprie..tatem, quae est ignorantia sui, & ne ita untia pro ..priae fragilitatis. Secundo profitetur Salomon cInformitatem cum aliis , duni dicit: Sa-δει atiis ho-sa hus. Per quae vel ba excluditur secunda st 'prietas sit rei biae , quae est Domina lingularitatis. Sunt enim mulli ita sareibi, quod ino ambus velint lingulares viduit. Et haec est iu tria: pecies azIO- pacitiae secundu:n Veneria. bilem Redam in Homitii sic dicente in . Q aatuor sam species, qu bus

omnis tumor arrogaraium Gemonitiatur. Dum

aut bonum a semetipiis liabete se aesti inant; aut sibi datum desuper credunt, sed pro suis meritis accepille putant: aut celte,cum iactant seliabere quod nG habent, aut dei pectis caeteris,singulares videri appetunt. Non erant tales Apostoli san. eli, qui divinos honores sibi oblatos a simplicibus renuerimi, dicentes: Et nos mortales sumus, similes vobis homines; Actorum 14. Tettio distitetur Salomon vanim generositatem , &hoc contra elationem de patentibus, cum dicit. Et σx genere terreni ibus prior

factus ut, scilicet Adami. Dum enim Salomon dicit genera imur terren ιθ ostendit, tam illum, quam nos de terra duxi Ie orig:nem. Hue sacit illud Eccl s. Quid superbis terra de cinis 3 lilagrec e med: tatus suit Anatho Rex scilicet, quidum ex figulo evasisset in Rezena, semper solum volui tractati in scutellis fictilibus atque ex limo formatis, ne superbiret;& scper cogitaret se fuisse solum illium alicujus figuli ut refert Maris orca quus ti . q. Nura . is. his verbis. I icti ibus coenasse ferunt Anathoclea Regem Atque abacum lainio saepe onerasse luto. Aba Mas

194쪽

Cap. in Lee

Abaeus in his versibus irerpitur pro mensa , Miamium vocatur lutum de Samos insula, in quari imis vasa fictilia formabantur

Hoc modo Salomon in textu allegato , non

de David Rege parte suo originem cum gloria enat lavit, sed de terra , de qua formatus .in primus homo. Huc acit illud Eccle. 33. Omnes homines de solo a terra , unde creatus est Adam. Et Issae s . Domine pater noster es iii ,nos vero lutum. Et Jerem. 18. yicut lutum an manu ssuli, sic vos in manu mea domus Israel. Porro praefatus textus aliter potest exponi de Christo Domino hoe modo: Su- ιροι- ta ego b. mo. Id est homo potens mori in natura homana, de immortalis similiter in natura divina. Similis , in natura passionibus naturam consequentibus; unde I. a. Phil. a. dicitur. Ex nanivit semetipsini formam servi acci-iens. in similitudinem hominum iactus, Se h itu inventus ut biomo. Gρο--: sei licet ipsius Adae secundum

carnem. Unde l. π 11. dicitur. Factus est primus Adam in animam viventem, novissimus ve

rb Adam in vetitaim vivificantem. occssione huius Quaeres, An in Chi isto fuerit necessitas moriaendit Dico eum P. Q. a. Ea laescripissius y sen . dist. t s. ara. 1. Quod in Christo fuerat necessitas naturalis ad moriendum, quantum est cx inirin secis principiis natura humanae praecis 8 consideratis: eum quo tamen stat,

quod per nam. am, Δ hypostasin divinam, Christiasse porta Ic t praeservare a morte. Undesee n. - S. Themi- sicut simpliciter concedimus, quod Christus sit mortuus, ita concedere possi. mus , quod Christus ex suppositione quod naturam humanam assim pserit, simplicitet habit rit necessitatem moriendi. Itaque intentio S. Doctoris est ista , quod homo habeat necessitatem moriendi, si aliunde non praeservetur et disie et iam chri tu Dominus accepit nataeam huma-mam corrili milem, quae necessirio moti debebat,nisi aliunde praesemaretur molle. Stat tamen cum istis, quod Christus latus est, quia ipse voluit: id est, libere mortuus est. Tum quia liberὰ assumpsit naturam humanam passibilem , cura tamen potuisset venireineat ne imp1ssibili de incorruptibili. Tum quia etiam naturam humanam se assumptam potuisset ratione naturae de hypostalis divinae praeservare a morte. Tum quia licet necessario ex principiis naturae hummae fit mortuus , quod tamen tali

tempore & hora pati voliterit, hoe fuerit ipsi liberiim. Tum denique licet Christus habuerit praecep m ''riendυllud tamen respectu Christi qui Herae μοι ει ι.ma simuI. non fuerat praeceptum proprie dictum ι vel si fuit praecein tum rigorosum etiam respectu Christi. potuisset tamen petere dispensationem, adeoque optivi silvantur, verba scripturae dicentis, oblatus est . quia ipse

voluit.

a st

in ventrem urisfigurarus sum caro ; docem mensium rempore coaguiatus sum an

sanguine: Iemine hominis

timent omnium meritis.

EXPLICATIO TEXTUS.

IN hoc textu Salomon confitetursuae conceptionis,ti cuiuscunque pilia hominisabomina. bilitatem. Prangit autem circa conccP lonem humanam quinque circumstantias satis turpes 3 videlicet loci qualitatella; sormae dubilitatem; temporis quantitatem ; materiae foeditarem; αvitae informitatem. Et quidem loci qualitatem tangit, dum dicit : ι ια ventre mairis; non in coelo, non in Paradisb, non in acre . non in auro vel argento, sed in scelenti tugurio,& in turpit -bernaculo, atque in obsciuo sterquilinio concis

pitur purus homo. Uude Eccl. ii. Quomodo jgnoras, quae iit via spiritus , di qua ratione conlatiganturrassi in ventre praegnantium et sic Meicis voea Dei , qui est rubii calor omnium. Subdit deindὰ formae debilitatem , quia in hoc loco turpi inquit Salomon: Egurara μ-; non sol, non luna, non stellae, non gemma, sed ino. φ -; juxta illud Matth. as. SpiritusquHem pro tus est , caro aut ni infirma. Temporis etiam qualisatem tangit Salomon, dum inquit rDum --- tempor Declarat etiam materiae Reἐitnem dum dicit eoaguia ιπυ- in baumue υ ex β--ειν inmis. Addit quoque vitae infirmitatem, dum ait I

vita hominis insomniim S: vigiliam dividatur,

somnus videtur esse similior motii quani vitae. Circa illa verba: Dee - -.nsium spa/is. Nora dum est ex inimi. δε animaliam cap. I. Quod omnia alia animalia habeant cratum unum tempus pariendi praeter hominem: Sola enim mulier habet diversor terminos patiendi. Nam quaedam mulieres pariunt septimo mense ; quadam autem , & quidem communiter pariunt non mense; quaedam autem istum suum producunt decimo mense: δ: quaedam mense octavo. Pro les autem quae nascantur ante septimum mensem, plerumque moriuntur; sicut inquit uis aris inari bus exννuens Macrobivis des-πε Communiter tamen fit partus octavo vel nono mense. Qui autem nascuntur septuno mense ordinariὰ sunt valde debiles: quia leptiamo mense quaerit infans ex uicio iam videre lucem, & ita fatigariir, unde indiget octavo mense.

pro viribus recuperandis . qui ii illi deneget partias infelix evadit. Dieit quoque Rab-- ως. ; quod qui nascuntur in decimo mense, magis vitales sunt,ec presectiores & saniores esse istieuntur. Existimo tamen dicendum esse, ouia decem menses hie debeant accipi per synechd chen, ita ut sint novem menses completi, dc ἀ- quid demense decimo. Sie eaim Christus D minus natus est post novem menses de sex diu.

UndE die eonceptionis Christi . qui credimi fuisse

195쪽

luit se as. Martii, a lite ad vigesimum cluintum p. La ς im, per quem po isem respitare ; sed na- Deccmbris fluxerunt 167. dies ut docetoactus tui ccopi .ciem com i uncin bestitis ει hoinini super caput exponens illud bu, ad ις Ρi; andam : nec iste pro me singulariterkt: acii agmia sex annis aedificatum est templum ci ς-iu, st, scd i r Oomn: bus aliis hostiinibus ac hoc in Si ergo isti ac . dies dividantur in incassis, bestus. Pro quovis mente ponantur triginta dies, tunc clare trabebuntur novem menses , & sex dies. Notandum secundo. Quod formatio corporis Christi fuerit perfecte in primo instanti suae conceptionis , quantum ad Omnin lineamenta membroruni ; α ideo in primo instanti conceptionis iam tuit periectus puer , i aut non praecellerit alui uis emblio , qui solum vivit vita animalis S DOn hominis. ΑVauaen quantum ad debitam ς' soris quantitatem , perficiebatur succelli,e: sic tu cor spora suer Uriam augmentantur a tem Pote figularii l. ι ululae ad matuti ratem part S. Notandum tintio. Quod reliqua corpora humana ccucepta perficiamur secundum illumn: O .lἰm. Nai' priit,.s sex diebus conceptio corporis humani trabet umilitudine in quasi laclos ;DOvem velis sequentibfrs diebus convertitur

quasi in sitis finem; ilo: duodecim diebus f blida-

1 t. iacit illud 2. Iachab. 7. Vbi . later ad fili-

l . . quod partus regulariter :Et nono mense: cz q. o tamen stat, quod nonnunquam partus etiam stat decimo mense, quamvis non ita supe. Et i. 'ed oluti apud Romanos luit cautum , utia ulter post in Oitem mariti ducam ruensibus ancat vidua, ut si decimo me ille pareret proles

pollit pr i sumi stulte pia cedentis mariti. De hacie Olidius de fastii obr. i. siceanit de Romulo qui fabricavit Romam. Tcmpoia dirigeret, dum conditor urbis in

tam o

Oustatua in sales,quinque bis este suo.

TEXTUS.

Et ego vitus accepi communem aerem, sin

militer factam decidi terram. Et primam vocem similem omnibus emisi plo

rans. si involumentis nutritumum , securis magnis. Nemo enim ex Regibus Gliud habuit natiυitatis initium: unus er

go introitus es omnibus ad vitam ess-

milis exitus.

EXPLICATIO TEXTUS.IN line Textia describit Salomon hominis mi

serabilem euricationem. Dicit ergo : Et egonat s aerar eo--.e- 'em. Quas diceret, adeo Pauper natus sum , ut nec actein mecum D stiter Gori insatia, terris m. Quasi d. curet : Non veni in t iam volans, ambulias, cquitans aut navigans ; sed fui adeo Hebilis . ut sui e ulia fortitudine deciderim ex utero matiis naea '; ubi rec plus tui per manua alior iam, α reclinatus sit in au tetram ; licet non immediate. tamen mediate, eIIa me supportante.

Et ρνι-a- νυ-s inm χιιπι - ἰ Io-G-s. Quasi dicat: V mea prima fuit ploratus, Oletus ;&non solum ego sici ci. sed omnes si clamant uc emes in hunc mundum : quia on nes clamant E, Velis, quotquot nascuntur Exa. Nam nialculi omnes clamant propter peccatam primi parentis Adam : S puciae Hamam E. propter peccatum Evae. Clamant autem ideo inlantcs taliter tam uam conquerantur ad versus prim S Parenetes , quod propter eo ut peccatum nunc in mundo debeam multos dolores,di iiii serias pati. In ιn Φοί-entra n risussum. 2 caris mastuis. Id est , quia nudus egressas fui abutero matris meae , ideo debui involvi pannis. in lantiae involucris, ut coi pus meum operiretur , & custodirentur mollia ni embra mea a frigore Malias ca-l mitatibua. Insuper quia ita iniser fui . ut nec potuerim ipsemet cibum in dii quaerece, vel Potum, de alias infirmitates passus fui, quas non PO-i in olet en expriinere,nisi tantum per vasitum: aueb indigebam curis magnis diu noctiique. Sequitur intextu : Aema ια Κενιις ώsb usatinduat ιι-ι surtium. Quasi diceret: Ista est communis liat itas omnium hominum , quoia nudi δί imbecilles egrediant ut ab utero matris

suae , unde nec Reges Sceptro, Corona, lapidibus pretiosis, ac multitudine subjecti populi talugentes , ab hoc onere sunt liberi ; de ideo recte

S. Erena ae i. quoda-sermomo de Psons Damiansiliquit. Grave jugum sirper omnes , de tot tilios Adam, a die exitus de ventre matris eorum. usque ad diem sepulturae in matrem omnium. Iasordibus generamur ; in terrenis confovemui; in doloribus parturimur ; ante exitum iiiiseras Cnixamus nutres ; in exitu primam vocem plorati nis edimus: & merito quidem , quia vallem plorationis oc miseriae sumus ingressi. Ubi malitiae

plurimum, Sapientiae modicum; ubi vitiosi sua: Omnia ; ubi lubrica operta teliebris,& obsessi l queis peccatorum ; ubi peries inamur animaeid ubi tantum est vanitas ae amictio spiritus: Haec S. Bernardus. ut ergo intra sese omni s ad visam ρομ ιιιι exitus. Si autem aliqua foret dissimilitudo. tunc illa vel maxime appareret in ingrcssu Sc egressia nobilium . cujusmodi Reges & Principes emodo autem jam dictum est,quod Reges de Primcipes habeant similem introitum, id est, similem nativitatem ad vitam. & omnibus smilis sit exitus ad mortem. Unde Ecclec ii. dicitur: Didici, quod unus sit utritaque interitus. Et ideb metrice dicitur. Mors Dominiim servo , mors sceptra ligonibus arquat: Dissimiles simili conditione trabit. Paupa

196쪽

Hupetis&Regis si jetipturam belle legis: minis,sit ipsemet Deus; Nineo'es infirmiorem

Dat causam flendi comminus lex moriendi. eum fixit , in seipso Deo fortiorem esse volitit ita ut homo necessitate infirmitatis coactus semia idcircδ hominem eonvenienter alloquitur S. Brenardas m suo mo in rabus dicens e id supet bis pulvis & cinis ' cujus conceptu culpa; nasci miseria; vivere poena; mori angustia ρ Cur carnem tuam perniti Osis impinguas re- bus, & adornas, quam post paucos ures ut 1ines devoraturi fiant in sepulchro e Animam vero tuam non ornas bonis moribus, quae Deo & Ameius repraesentanda est in coe is. Circa illa verba : GV1--vuem ιυ-onis ibasem si

purant.

Notandum primδ, quod Cliristus Donanus legatur quater flevisse; l rimo in uasa iura i juxta illud Gelsa et Vagit infans inter arcta conubius praesepia s Ubi cuin vainu lachrymas effudit. Secundis in resuscitatione Lazari lachrymatus est . Tertio flevit super civitatem Jerusalem, Lue. o. Videns civitatem fleviis rer illam. Et qua

tb flevit in Ouee s nam ut dicitur Habr. F. Cum clamore valido & lachrymis exauditus est. Flevit itaque Christus in infamia , ut se velum hominem Ostenderet , vi ut lachimando in se credituros in sui amorem accenderet. Dignum est ergo ut illum amemus, qui ex amore nostri miser as nostras siustii .uit , Se lachrymas sudici ut, do flevit dulcissimus JElus Salvator noster super Laetariam, ut exhiberet ei ossicium humantia talis ; item ut daret signum in imae suae charita. os erga illum : α denique ut eompateretur anal co , qui revocandus erat per tuam resuscitatiomem ad statum humanae calamitatis. Tertio fie-vit Clitatius Dominus super civitatem Ieru lalem. ut doctrinam quam p: aedicavit, pro Perse-

tem pietatis se eis: osteιideret: & ut Tyrannidem periecatorum suorum corrigeret. artis Redemptor noster pientissimus flevit in Cruce, ut

acerbitatem mortis suae exprimeret 3 dc ut nos ad sibi compatiendum excitaret . atque ut P trem suum aeternum ad miserendum humano generi provocarer. Circa illa verba: δει Diviam

Notandum Lundo ex Μινουι lib. t. s. Dι- δεμ δεα , Quod Deus , quiuium vestiment rum primus adinvenit fecit enim primis parentibus nostris post peceatum.agnoscentibus suam nuditatem , tunicas pelliceas j consideraverit, quod singula quaeque nascentium propria quae dam habeant munimenta, quibus naturam tuam ab incommodis defendant. Nam cortex ambit arborem, volucrem penna tegit, piscem squai operit, lana ovem induit , pilus jumenta vestit, concha testudinein Haudit a nec tamen sine causa factum est, quod cum singula animantium naturae tuae arma habeant secum nata, solus homo inermis sit natus. dc nudus. Oportuit enim ut illis, qui sibi providete nesciunt, natura comsuleret; homini autem maior ex hoc occasio experiendi praestiretur, cum illa, quae caeteris naturaliter data sunt , propria ratione sibi inveniret. De eadem re loquens Scissem sure cap. 7Masib. sic ait e minem creaturam sensibilem

armatam , de munitam creavit Deus; aliquas vel ei pedum cursu, alias unguibus, alias pennis, de aliquas eornibus , sed solum hominem sie dispo- t nudum dei tinem ι ut virtus uuidem no- per necesse habeat Domnum Deum sirum

quirere.

Audiendus hie quoque ea s. 3- σιον Piasib. a. d. onsideramno scribens ad Euram ren va sic itit Consulo, ut consideres marini quid es; homo videlicet: quomodo ει qualitet natus ese nec tantum , quod natus sis, sed qualiter natus sis attendas. Undὸ nudum te esse cum sideres , quia nudus egi essus es de utero ni atris tuae. Considerat. ii quid sse occurrit tibi homo raudus de pauper; miser de miserabilis homo; dolens quod homo iit; erubescens quod nudus sit, plorans quod natus si de murmurans quod

homo natus sit ad laborem , non ad i. Uno em. Homo natus de muliere , dc quidem cum reatupcccati originalis; homo brevi vivem tempore, adeoque cum metu; homo repletus multa. mis riis de id ebcum fletii & ve: ecundia: δc quidem homo repletus multis dc multiplicibus miseisis, quia cum miteriis cardis, miseriis corporis,mis riis dum dormit, nuseriis dum vigilat, de milemi aliis quocunque in divertat. Haec S Bernatos,

LECTIO XCI.

Propter hoc optavi-datus es mihi senses

es invocavi, se venit in me Spiritus Sarmpientia: praeposui iliam Regnis'Seru

dibus , o dimitias nihilesse duxi inc/

Minatione illius.

Quasi dieat : ideo quia scio animam meam esse immortalem , quae sitam pellectionem non potest requirere in rei alicuius caducae de temporalis acqu. sitione: ideo inquam: oravita datus o mi histus G. In quibas verbis Salomon redat guit iactantiam snperborum, quoium aliqui di eunt se suisse adeptos Sapientiam per naturale imgemunt: alii vero dicunt se acquisivisse Sapie etiam per studium de industriam. Salairion vea homilitet confitetur se Sapientiam non acquisi , visse per industi iam Nopriam , Sed rece se a Deo: DMur, inqui . est mihi Ius, id est, Sapp. entia. Praentos suprebos increpa Apostoliis αCOr. . dιcens . Quid habes, quis non accepisti si autem accepisti, quid gloriatis quasi non acceperis i Erisvoeavs, Urimi mo spiritas Suia σπιιa. Invocavi, id est . intus vocam: non solum voce interiori sed etiam corde. Ea venia in madfrimi Sapientia Ecce quam facilis sit impetratio gratiae divinae. Optatur dc datur , invocatur δἐ venit. Nec mirum, si cito veniat; dicit enim in N,I-: Prope est Dominus omnibus invois cantibus eum in veritate. Sie ergo in vectis allis gatis ostendit Salomon , qualiter pro Sapientia

deprecabatur.

In verbis autem sequentibus ostenast , quatictum illam desidetando aestimaverit, dum dicit

197쪽

is comment. βper Lib.

mitiandi aliis in divertis regionibus & f rovirnciis Iulia r prae sus Lamem us, id usi, honor: bus

terrenis.

O Div tias sibilesse duxi in cat paratiaue. id est . in comparatione Sapientiae . quae docet recte

colere Deum. Et bene dicuntur divitiae est enitui; qu: a per illis annih: latitur irritando, inlidiando, di bellando. Nani pet optes divitias unusquis paean nihil a re nititur alium Secundo dicuntur divitia talea, fusi iti alii maxuria necet irate non iuvant, ut in mor: e Vel in judicio . qti indoeii imhoninaes maxime indigent auxit O , Hinc divitiae Dominum suum dei elinquunt. Unde in imo dicitur : Doti merunt sis innula suum , ct nil ni m. venerunt omnes viri di tiarum in manibus suis.

Et Job, dic: tur: Dives cum dormierit ii iiii

securi aut ei et: aperiet oculos suos , xiii hil m- veniet. Tettib dicuntur divitiae nihil quia fati arti artim ira post dentium, sicut vacuum dicitur nihil. Unde lici. l. 8. dicitur : Non latiatur oculi isu; ut , necati. Isai, ditia. Nec ni utina, quia iamnia temen i ii ni vana. Et ideo Jerem. 4. dicitur: Rc si cxi terram, de ecce vacuae; at, nihil. Cum ergo Potcstites tempO: alcs iegnorum, di honodes terreni, D. Altis misci iis sim con ut cha, de di- iti ex lint velam in lirium , n .erito 5 a P:cinia om-tiibus illis cli p. aeponenda. Notandum li: e , quod hoc nomen sit aequivocum positiquet Gipliciter accipi. Nam primo modo Reexum vocatur ipta te ira vel regio ura Regi subiecta icut dicimus Regnum Franciae vel Regnum Angliae: de ite accipitur lyR euum Ucth. . Ubi lecimus, quod Diabolus alium pserat L hiitium in nion teni excelsam, re sienderat ipsi Omnia Regna mundi. Secundo acci riui pro rot state principandi lo-

limite. live moliare lucv. Et sic exponit s. c 1 f. i. Eua i'. Regnum irie uni non est de hoc mund : id ei , coicitas vclaui horitas mea quod fini Ne .n m habet oi ginem ex causis humanis vel p.rim natia in electi neni. sed atriinde , quia a D O. Tertio et ara te es rem accis itui proh Diti nil, as i bi ctis alicui Re: i, ita in la omine, Occi pantes triram sub Domino alicus is Monarchi e vi centur Res una; dc sic acci Aitur lyrecistincs Deci nostio Reditu S Ce ἴ- date . Sive ergo loquamur de Regno .s u Regia s, triae sunt te. i. iu Rcs oues sive ita quamur de Rexui ,qua si in t pi tricipatus S potestates regnand ison per b. mi δ lancii viri pixpon uiri Sapientiam: i 3 est vertini Dei cultum, &ptam vitam. Rex. . tali de ad H.. b. ii. di. uui: Sancti per fidem v Icciunt Regna. Porro vitae sanctitas. & morum probitas non

solum pia ponenda est Regnis , sed etiam sedibus, id est. honorabit, imisi sanis : quae facile evanescunt& transcutit. Iuxta illud : Des osuit potentes de sede, Z exaltavit humiles, te dens super eq uum, 'tii saepe cespitat exponit se periculo, nisi mature descendat. Honor mundanus est talis e-uiis. qui hominem ad tempus siraviter, & cum electatione portat, ita ut alii laomines ipsum rein Veseantur ac summe respiciant : sed non fidas huic equo . quia ut dicitur in Est tallax equus ad altum. de saepe hominem dejicit , ex honorabili facit inhonorabilem Sic namque ludit honor cum hominibus 5 comparatur rotaesquae tulitna laminis α summa infimis mutat οῦ ita

ut lael cd cyciat viros honoratos eum suis sedibus.

N exa: et econtra humiles. Unde Eccl. o. dici iatur : Sedes iispei borain Ducum destiuacit Deus, ederesecit mites pro eis.

LECTIO XCIL

Me compara et i illi LUIdem praetiositim:

niit m onme aurum in comparatione istius

mabitur argentum in consspectu istius.

EXPLICATIO TETTVS.

culi ut divinia, in quo corii stri vela Sapaenint a Netc est mirum . quia summa vir i. s lapidis praetiosi tantum potest c&n- duce te ad la artem corporis: cultus vero Dei proiicit ad tali item iraemis. Et deo bene potest dici de pientia illud Job Non conietetur tinetis i ndia: coloribus , incc lapidi Sardonico Pt liui illimo, vel lapicio.

εn ιστρι fu ιθ μ . i it litae ve: ba insi-miare vult Salomon: quo 1 sicut aienam & lu-runt pedibus conculcamus, ita ei tam Gmnem PC-cuniam i qtiae nomine alui de argenti intelligenda est viii pendere ueberi ius in comparatione ad veram Aapsciuiam, seu cultum Dei & vitam bonam. Ira nempe ut porius m ilics onine aut utra& argentum, aliasque mundi divitis sperdere dc beamus . quam transg edi m n data Dei. tin, de recte R atria Vas et cecit; it: Dilexi maiidata tua, super at mi S tora Illi .

Notandiim iiic. u d ii eut in arena est sterilitas , d stolabilitas , 5 i. raxitas: ita criam in

an at divit:as,trui tun non cepiet ex eis. Et Jerem. 22. b c tabe virum inum , sterilem vitiam,

qui in diebus suis notis' a parabitur. Seoindo de- Ordinatus amor pecuniae causat in homine disi)lubilitatem. Nam sicut capilli in arena sunt inter se diviti & non conglutinati per cohaven tiam, ita inter amatores peculiis i emper est d. visio , discordia de litigatio. Tertio an or in Ordinatus pecula causas gravitatem . quae est appetitus tendendi deorsum. Subtriihil enim inenleri a cae estibus, & tacit eam in h. e rei e rebus caducis.

Et ideo signanter dicitiar: Proverb. 8. Accipited sciplinam meam, re non pecuniam ;d ctrinam magis. qua in thetaurum diligite.

198쪽

cap. VII.

ARTICULUS PRIMUS.

Utrum argentum comi aretur Iut ratione deriirpationis , tenacitatis retentivae,5 indurationis

damnificativae e Di quod sic.

Explicatur prima pars. Quod argentum

rectὰ eoniparetur seo ratiost deluυviso... Nam lutum est detui pativum cuiuscunque quod tangit propter suam taeditatem. Unde qui cadit in lutum, totaliter deturpatur in corpore. isto modo etiam qui cadit in amorem inordinatum

argenti vel pecuniae , in fallibilitet maculatur. Constat, quod si quis stylo argenteo albissimo.

trahat unam lineam super me ranam, vel pe gamenum albissimum, tunc relinquatur una nugra linea super pergestienum quamVis argentem

stylus fuerit albissimM,6 pergamenum quoque eandidistinium fietit, sic etiam pati formiterat-eet anima sit innocens dc munda , Margentum in genere suo fit res bona quia omnis Dei creatura res bona est , si ea convenienter utamur 'liando tamen argentum fortiter per inordin eum amorem imprimitur animae , tunc statim relinquit in anima lineam nigram peccati , cujus ultimum punctum est ealus ad infernum , iuxta illiad Iob. ia. Dueum in bono dies suos . & in puncto ad inferna descendum. De isto quoque genti luto dicitur Habacuc 1. Vae qui multiplicat non sta , usquequo antevat contra sedet, sum lutum Explicatur secunda pars. Quod argenmmteetia comparetur rM-- νινα Constat quod homo ambulans in profundo luto , non nisi eum summa difficultate de glandi defatig tione incedat, ita ut saepὸ m tam tum infigatur in luto, utpropemodum sit inde immobisis; sed revom illud seum etiam contingit illa . qui ambulat mamore inordinato pecuniae t talis enim infigitur in rebus caduci ut non possit proficere inmerito vitael piritualis. In euinius figur m Pharao Rex AEgypti oppressit filios

Israῆl servitute luti, dilateris, essent liberi in Regno suo ue ut pater Ex cap. s. Ex. d. Tali modo etiam diabolus existens in mundo satagit opprimere homines servitute argenti, & diviti rum ; sciens, quod nemo possit duobus Dominis servire: inxta illud Matth. c. Non po estis Deo servire , & Mammonae. Qui autem inserviunt nimio amore inordinato Mammonae, seu argento Zc divitiis , in tantum infiguntur in luto, ut non possim proficere prosectu spirituali 1 & ideo

Regius vates Dominum exorat dicens ι treme de luto iit non infigar, id est , ut non detinear, quin mentem meam ad te dirigam. Narrat ἐν Quod Poetae

Arabici dona vocaveritu compedes. Quia sicut compedibus irretitus non potest proeedere sicut vellet, sed tantum te movere quantum compedes permittunt : sic etiam Judices recipientes pecunia, vel argenti dona , quamvis alias sint viti dis creti &Iusti, quodammodo tamen sentiunt se esse compeditos. &quasi restrictos, ne tam libere & ex amore Iustitiae exerceant illa quae Iustitia indet esse exercenda.

Explicatur tertia pars. Quod argentum

Constat quod de luto indurato fi intlapides durabiles contra ignem. Sic etiam ama tores luti, id est, pecuniae , fiunt apti ut ponantur in igne infernali in pereetuum. Unde Eeel ν. dicitur r Corda hominum replentur malitia.

s Ubi sussa iadit in delectatione pecuniae ) Se

post haec in inferna deducuntur. Veri intainensi attes charissimi diligenter attendite illud Pro aa. Super aurum di argentum gratia bona.

ARTICULUS SECUNDUS.

pecunia praejudicet Sapientiae usillam do ejus actus n praecipiendo,dc

Explicatur prima pars. Quod pecunia

praejudicet Sapientiae Uur'Medo nara est racipere. Nam pecunia praecipit magnis de parvis, divitibus & pauperibus M omnes ei ob diunt ad nurum ; juxta illiad Mel. ii. Pecuniae obediunt omnia. Patetque hujus rei veritas in pluribus exemplis. Explicatui secunda pars. Quod pecunia pratis judicet Sapientiae in discernendo de usurpando fibi ad iam Sapientiae . am ιμ-μου disce neo. Nam pecunia facit , quod Omnia iura mundi allegentur pro & εο-- , hi modo possit habere tuum intentum tedet etiam pecunia in tribunali tam Ecclesiastico quam xivili. De quibus dicitur Michaeae 3. Principes eius in muneri bus iudicabant , ee Sacerdotes eius in mercede docebam, de Prophetae ejus in pecunia divitiabati Explicanu tertia pars. Quod Pecunia praei dicet Sapientiae in protegeuri: quia pecuma pr tegit tam Justos quam Injustos. Et ideo te Ecel. '. dicitur: Sicut protegit Sapientia, ficet am protegit pecunia. Narrat author ---σαρ. 4. De Iaspide tres proprietates. Prima est, quod si caste geratur, faciat portantem rutae pote tem ,&samanti Secunda est , quod fg

stans dat salsem iudierim tunc lapis perdit suam virtutem. Tertio est, quod Ialpis non exerceat suam virtutem persem, nisi incladatur in arge to. Moraliter Ioquendo , iste Jaspis significat Iustitiam ι haec enim est talis uritus quae se habe rem facit tutum, sanum, &sollem: unde de Dinstitia potest diei illud Prov. ia. Non contristabit Iustum quidquid ei acciderit. Facit etiam Iustiistitia hominem te habentem tutumr Na. -- tum animae in manu Dei sunt,Sap. . Securim ista

virtus justitiae est talis naturae , in si ille qui eam habet. fietat falsi , iudicium , statim perdat me. ritum suum. Undὸ Ezech. 18. dicitur: Si averritetit se justus il justitia sua, de secerit iniquitatem, omnes iustitiae eius non recordabuntur in pro varicatione qua praevaricatus est,ia in peccato suo quod fecit . morietur. Adeoque justitia petate veritatem suam, id est, praemium suum debitum

s homo sererit salsum iudicium. Tertio iustitia

moderno tempore non exercet virtutem suam,

nisi involvatur argento , quantumvis sit causa clara filicujus pauperis. Et ideὲ in his omnibus velificatur illud Michaeae 3 supra allegatum. Pri X a cipo

199쪽

1 6 Comment. si per Lib. Sap. Sa mon.

cipes ejus inmunes ibas iudicabant, caveam vero c. τι senatis. Constat quando cisti vi tales ; quia uti dicitur EccLM illos perdidit aici fortioribus calens, est colligata. & quoplo- a Num dc argentum , de usque ad cor Regum se Di, o letas serreis est cinula ; iani S est aptior ad

xlent. de convertit. Convertit videlicet iud fer V naum ec custod ei iam thetaurunt in se m qiu a em , de vocatur lara mona iniquitatis.

Audiaut quoque tales amatores pecuniae illud Lces. io. Nihil iniquias, quina amare pecumam.

s i a bet ucram lucum a m ruae; A post hanc vitam nl . .am con ur; laeta. tiae luci scilicet Deo: qui est lux puta sit ia , quam anima glorincata per v ita ι e 4. bra ilicam aeteritat ter cum lumina deliciarioi e ci ni P ciet S contemplabitur. Circa

illa veri a perso Iem ; id est, ii iret sanitatem coi Platis, sit

ARTICULUS PRIMUS.

Utrum infirmitas corporalis sit veluti ar

cae pretiosae concatenatio personae scelerosae incarnatio ocii higientis ar- restatio, de liostis rcii sientis expugnatio '

explicatur prima pars. Quod infirmitas

L. Poralis cum patientia tolerata sit veluti Arca clausum. Sic etiam . quando corpus boni: ais est infimum , ligat is iit solet dici vitaculis D. , Nobseratur scia , quam sistus Deus aperirepote iride tunc tale cor us infirmum .est aptuni ad se vandum pretiolum thesaurum ii sitis ari. inae ac devotae, in qira DeusE: bitate desis et i;

de S. Aerna auia ait: d Ee aurum servandum a cepit, io quo Deus meust illatura humana ianguinciri libui . dedit. Itaqtae xu cuia i iii mira as

ilum non cons e tur ; sed quando incidit in iα- Limitatem tibii Deo miti in statim incipit con siter:&ad Deum se convertere iuxta illud ilial. Multiplicatae sunt initimia area eoru n, postea ac

celeraverunt.

E ,ri cat ut tertia pars, quod infirmitas corpora).s iit veluti iocosui1-M Ar ei ιιε ; Contan lsit s aere, quod plures simul profici amur, ita ut unas i olvat pro ominbus , alii antem pro rata in ipsi reddunt, quae d bent: si autem unus ex eis fugoret, pol quam bene tracta tua est Iuli iuri est, quod talis arres tur, ec ad quoiae suae solutionem compellatur. Moraliter loquendo anima , 5 corpus peregrinantur sic o m hac vita, j::xta illud Cor. a. caps. Quamd n sumus in hoc

corpore pcregrinamur. Facim. t autem in hac peregrinatione anima de corpus expensas ccii munes; quia nec anima sene coipore, nec cor pus sine anima in peccando dele et Antur: ituti mergo est, ut sicut tam anima qz I or nret cat,do delectationem sensit , sic etiam in poenia tendo tam an mia quisi corpus pro rata stra satisfaciat. Nunc aut enicato nostra volt qui deni

participare deleetationem peccati, sed quando agitur de facienda patiemia , vitiis bieziugere iuxta illud Jebis. Fligit velut umbra , tanquam in eodem ita tu pei manet. Et ideo Deiu stanquam justos iudex aciestat carnem per infir- sinitatem , & compellit carinem ad solvendutu 3c satisfaciendum per poenam. H. ic facit illud Marili i . Misit eum in carcerein , to nec redde- iret universum debitum. Exemplum linjus habe- imus Isai 35. de Rege Erechia, qui quia Domino Deo pro obtenta gloriosa vi ei cria dum Aog lus Domini in castri, Sennacherib percupit in una

nocte centum , se octuaginta duo millia vir tum non composivit novum Canticum pro pratiarum aerione ut moris erat, percussiῖ eum gravissima infirmitate, ita ut Deus ei comminato ira

curaverit

200쪽

Cap. VII. LQ. MIR

Oraverit dici per Isitam Prophetam : Morietis elegantia pulchritudinis tu & non vives. Postquam autem Erech:as hoc intellecto se convertit ad parietem, de amatissime peccatum suum deflevit, iterum curavit Deus illi diei per Ji iam Prophetam: Audivi oratio. nem tuam de vidi lachrimas tuas , & servavi te; die tertia ascendes in teniplum Domini, de addim diebus tuis quindecim annos. Convaluit itaque Ezechias , de tertio die ascenta in templum , & cantavit agendo gratias pro obtenta victoria illud Canticum: Ego dixi in dimidio dierum meorum , vadam ad portas inferi &c. Ecce quomodo Ezechias quia non sobe erat Do mino Deo quod debuit, at restitus fuit per infirmitatem , donec solveret perfectE. Antiqui etiam Patres pro victoriis sibi concessis a Domiano carmina regia tiatoria selebant componere. Explicatur quarta pars , quod infirmitas co rotalis sit risis robientis Caro nim concupiscit adversus Spiritum, de Spiritus adversus carnem, ut dicitur ad Galat. s. Et ideo debilitas carnis est tollitudo Spiritus. Hue facit illud Eccl. si . infirmitas carnis sobriam facit ani. mam i Unde S. Bernam exponens illud Ap

fortior esticiarisi Nisi forte illum insanissimam dicam animam, quae non cellat concupiscere adversus spiritum. Haec ille. Cito illa verba: Smpra Drrim id est, supra pulchritudinem oxi irim, sit

ARTICULUS SECUNDUS.

Utriam species mi pulchritudo corporis sit

suavitas vocis. Nam piilchritudo alicujus libidinis Praedam .iaut pia donem essicit castitatis. Fortitudo verbaudaciam ingerit: audacia autem ad iniurias committendas impellit. Illi vero qui vocis amunitate praeeminent; lascivia modestis. ludicra proficuis , des os a seriis anteponunt. Unde Helinandus teste Uιntantios b. . : vidi infinitos tum viros, tum mulieres tanto e vitae Peloris,quato sunt vocis melioris. Patet ergo quod pulchritudo corporis sit Oeeum snsciit - , Et ideo rectὸ dicitui Eccles ρ. Averte iaciem tuam a muliere compta, dc ne circumspicias speciem alienam: propter speciem mulieru, multi perierunt: δύ ex hoc cor concupiscentia quasi igius exardescet. Explicatur tertia pars, quod pulchfitudo eo roris sit Boaum Gerpticum. Nam pulchritudo saepe hominem probi illinum ita insat , ut perdat gratiam divinam. In hujus rei figuram legimus Matth. Quod Herodes natalem suum celebrans in convivio durante, jusserit occidi S. Ioannem Baptistam 3 Herodes interpretatur GI νωσι iis probus ; &sgnificat vili figmar, ae repraetentat illos homines, qtii tantum in pulchitin tu dine rellis suae albae, Neximiae gloriantur, ac superbiunt. Homo ergo talis qui glO .iatur ex pelle sua , seu pulchritudine corporali,celebrat quasi diem si uim natalem cum Herode dum ina niter gloriatur de pulchritudine a liqua tam vana, desuperficiali. Sed quid fit e Talis stiperbeg: ri. ias de sua pulchritudine statim occidit Ioannem id est gratiam , deceptus per vanam gl3,Ii am. Unde recte de tali dicitur Danielis is. Sp Nica decepit te.

LECTIO XCIV.

Ico qnod sie. Explicatur prima pars,quod pulchritudo

corporis sit hanum δε ελεν . Nam ista pia. chritudo corporis continuo fugit, perditur, ocdiminuitur. Undὰ Bamissa vi sus. pros P. sic inquit; Formae eorporalis nitor rapidus, &vernalium florum mutabilitate fugatior est. Dahae etiam irarisitoria pulchritudine corporis c nit Ovia lib. 1. δε arte amandi hoc modo. Forma bonum stagile est: postquam descendit ad annos, Fit minor, de spatio carpitur ipsa suo. Nec violae se inper, nec florent lilia semper, Et riget abstraha spina relicta rosa. Et tibi jam venient albi sermose capilli r ana venient rugae, quae tibi corpus arent.

Patet ero, quod species seu pulchritudo sit bo.

num defectivum. Undὰ Eeel. n. dicitur: Ne laudes hominem in specie sua, nec spernas hominem in visu suo. Explicatur secunda pars, quod species seu pul- et r. ludo sit bonum suffiivum , raris enim coniungitur pudicitia cum pulchritudine. UnM-ιέor Libri ae Varietaso carmiaum ad Ioannem de A. rmis dicit sic. Tria sunt seminum genera, quae in cultu iuventutis aegro absque comitanti. bus Ezantia rarissimὸ con salescunt e nimirum

enerunt autem mihi omnia tina riserti ilia, s innumerabilis honestis per movi illius. EXPLICATIO TEXτ

V in ; id est : Deus non solum mihi dedit

Sapientiam, per quam eum cognovi , sed etiam divitiis N glotiam. Nam ut Iegitur 3. Reg. s. dum Salomon post mortem patiis sui, promotus fuit ad regnum , εc hostiax Deo devote immola- lavit, pro impetrando scelici regimine: tune n cte sequenti apparuit ei Dominus dicens: Postula quod vis ut dem tibi. Cui Salomon respondit, Domine Deus, ego sum puer parvulus ignorans ingressum meum, & exitum. & tu elegisti me sita per populum tuum,qui est innumerabilis seut arena maris. Da mihi cor docile , ut discernere

possim inter bonum . di malum, &ut possim tu stὶ judicate populum s Placuit ista petitio D mino Deo r dc ideδ respondit Dominus per somnium dicens Salomoni: Quia postulasti verisba haee & non petivisti dies multos nec divitias, nec animas inimicorum tuorian , sed postulata tibi Sapientiam ad discernendum judicium, ecce

SEARCH

MENU NAVIGATION