장음표시 사용
211쪽
ommen3.super Lib. Sapiem. Sadomon. nylius, quod illam una cum suo magistro A il. lophane viderit, dum ambo simul starent in Heliopoli ei vitate AEgypti, ubi simul sunt ti, aderunt lunam innatiualiter supponentem se soli. cum tamen tunc non fuerit tempus comitati trinis sta magis oppositionis, Et hae E clipsis inquit S. Dionysius fuit miraculosa; quia Ecclipsi sibi is non fit. nisi coniunctione Elis&lunae : coniunctio autem fit per hoc, quod luna sit velocioris motus quam sol , & ideo attingit si lem. Maiissestum ergo est quod luna accedens ad siolam, transeat per arcum interceptum inter λlem de occidentem , & quandocunqua hoc est. naturaliter se coniunctio, sivestritapsis, si e non. Modo autem in passione Domini non venit luna ab occidente, sed a parte 1ientis,quod est omnino contra naturam. Inde pals olientalis diametrialis prenoeces ba-uu , 5 sic conlisiuenter tonis diameteritis, quia fiuit ecclipsis univedala I Et tunc rediit ue sus Utientem , ita ut primo illuminata suerit pars diametri occidentalis quae ultimo clips batur. quod quidem fini contra naturam e I psi,.quia in omni naturali ecclipsi pus occide talis ecesipiatur privi, dc prisia reii luminatur.
Ex hac itaque mirabili reclipsi debuisset diliphanes moveri ad cognitionem & cultum veri Dei, ut dicit S. Dionysius. Acham , & polita est umbra styli in homlogio,
sevi fuit de mane siste existente in Oriente. E go Sol non est in continuo motu ab oriente in occidentem Probatur min. pro tritia parte. Quod ibi possit ecclipse ii luna existente inoppositione. Nam hoc patet ex Matth. . & ca 23. ubi dicitur: I en rae fame sunt in
universa tersa, utque ad horam nonani, &O,
scutatus eli sia. &c. Constat autem , quod luna tunc fuerit in opposita regione ad id lem quia Christus passus est liuinis de uol fuit in nono gradu arietis, lima in nono gradu libra, in medio illius sextae seriae. Ei go falsium est pollestiri, quod ibi non ecclipsevir tempore oppositionis ibi is&lunae. Reipondetur haec omnia esse contra conclusiones, in qua dictium est , pode sciri, qualiter
stellaeonuit tempote natae sunt moveri, si Deus miraculose aliter non dispon M. Nunc autem in omnibus tribi is casibus allegatis regulariter pes miraculum disiposuit. Porro his tribus exempli, allegatis utitur S. Dionysitis ad contutandi im suum magis urna in philotis phia. nimirum Ap Iopba se . De quo dicit S. Di n litas, quod nuri ita bustis sita philo phia. iis iidem ex ea debDillet ad cuicum veri Dei pertingere, qtiodque Deus relictis idolis sit colendus. Et qui de iii de statione Solis JUua io. di. ii sic: Sive dicatur, quod sol iste terit Una cum Oi,ibus superior biis, & in uertatibus ut aliqui putant sive dicato t. tutodibius Sol ueterit. aliis olbibus superioribus de inferioribus
moti filat alii albitrantur) hoc tamen celitim estsblein stet ille quod revera non poterat fieri . niti per Cpipolitionem carisae innuita, quaeit
Secundo de sole, qui tempore Ezechiae reo vertita est pei decem gradi s in horologio Acham 'umdo unus dies uratfii alti suit fereis iplicam,) iciendum est; quod dies arti ξιω- tu habet di odecim l oras . S tres dies. rtificiales habent iliginta sex holas, a per consequens fuit triplicatus ad alium diem ait ilicialem ceptis filialtior holis : quod sic patet. Quia scut in Milo labio lignantur S linean nil odecim holae ita sue .unt Iineatae duodecim liora in horologio Acham Porro in adventu Haiae Prophetae ad Regem Erechiam, iam descenderat iisl pei decem lineas, ita ut a nocte sbium
distuet pum duas horas. Sol ergo reascendit d N praesenti texni post factam a se patransuper dictas decem lineas, & it artim per easdem actionem Domino pro sapientia tibi coluta,
Es enim in ilia spiritin intelligentia sn-
multiplex , unicus subritas, motae. sui, disertus, mobitas , incoinquinat ceraus savo, amans bonum,acutus, qui nihiluerat benes cere , humanus , heri gnin ,sabilis, certus, securus, omnem habens virtv:em, omnia prospiciens,
qui capiat omnes spiritus: intestigibus, mundus . sultitu. EXPLICATIO TEXTUS.
de cendit; Ergo complevit Gl uine triginis horas, adhuc testabant duae ultimae linea u que ad noctem , Ergo dies illa habuit triginta duas hos as Et ideo dicit s. Dionysius, quod dies ille suet it triplicatus. Et hoc fuit tantum miraculum, ut rapuerit in admirationem Babylonios, qui fuerunt diligentes in consideratic- ne motuum coelestium: &hoc miraculum subiecit eos Regi Erechiae line pugna. Et deinceps sacerdotes Persatum notantes diem illum. secesunt annuatim sellum triplicati selis: Ac ex sacerdotibiis aliqui dicebantur triplieati, illi
scilicet qui scitum triplicati Glis colebant. Et ex hoc signo miraculosis, inquit Iri mysius, debuisset moveri Apollophanes ad verum Deum
Tettio de illa mirabili Ecclipsi. qua contigit
potui Salomon commendationem extollentem
sapientiam, Ec declarat, quod sapientia sit luseficiens ad conserendam sibi totam notitiam recitatam in praecedenti lectione. Licet atriam sapientia approprietur Filio, sicut Patii pote tia, de Spiritui cincto amor , in praesenti ta--n lyra entia non significat uiatiri,sed essem traliter: ita ut sapientia conveniat omnibus per
nis divinis. Et ideo quamvis Filius dicatur sapientia genita, proprer modum procedendi a Patre quia gignitur ab intellectu divino pramodum verbi) nihilominus tamen etiam Spiritus sanetiis dicitur Lapientia I tum quia a sapiemtia Patre, de a sapientia Filio se edit .' tum quia sapientiam in te devote colentibus, essicit Ec causat. Et ideo in commendatione viii ii. mentis Deum , dicitur iaci. ID. Implebit eum
212쪽
'apientiaque es Deus. Distermisomon GKk Qtimeonam.Hue facit etiam illud Dan. is in praesciati textur ut tinni ira id est, in sa- Posui vos ut eatis,&mi masteratis. Et illud plantia, quae est divina essentia) Spiri inter prον. c. Disciture, festina. siuscha amiciim tuum. , & est modus loquendi iacia Scripturae Octavd dicitur μοι inam. Et hoc verum accipiendo esse, pro eo quod est idem esse. UnM est. Diri effecti vh qu,n serinaliter. Honesta par- senius est; quia illa id est. lapientia , 5c spiritias sona non inhabitat loca turpia, &immundarii telligentiae, sint idem: & per consequens s nee Spiritus lanctus mentes gulosiis vel libid
pientia emuisiciens ad dandam gratiam cujus - nosas. Et ideb de Apostolis canimus,quod inv cunque scientiae. Quia ut dicitur i Cmnili. ia. nerit eos receptacula munda,&tribuerit eis cha- Unicuique datur manisellatio spiritus ad utili- rismatum dona. ratem. alii quidem datur per spiritum sermo Nonis Spiritus sanctiis dicitur certae, contra scientiae secundum eundem spiritum. Et in- inconstantes, mendaces & desperantes I contrana: Haec autem omnia operatur unus atque quos loquitur Apostillusti Tim. i. Scio citi cre-
idem spiritus , dividens lingulis prout vult. 1di. Jccerius sium, quia potens est depolitum
Vult ergo Salomon quod sapientia tibi concessa meum servare. non sit attribuenda humano studio, vel ingenio Decimis dicitur esse luarit, unde Sap. la. di/sed Spiritui sancto, 'qui est sapientia incitata. eiturr o quam bonus,l suavis insipiritus tuus. Quod vero iste Spiritus iis tus sit omnipotens Suaves enimWmites facit, quos inhabitare di- ad causandam sapientiam in quocunque, pro- gnatur: non autem impatientes, non amaros. bat ipsum describendo a m. conditionibus. Et non turbidos,vel impetuosbs. Famuli ministran quidem pilis, Spiritus ille divinus.vocatur san- te, dominis facillinis accipiunt mores domino, id est omnia sanctissians. Sanctis in Lati- rum filiorum :&ides,quando servi alicuius sunt
m idem est quod , . in Graeco. Asios autem bene educati, signum est, quod serviant alicui dicitur quasi sine terra :laba. quod in sine, Sc domino nobili. Unde metriis dicitur. , terra, quali sine terra. Spiritus ergb divinus magistri
dicitur esse sanctiis pro tanto. quia eos quos an . Discipulis : nion'atrue inmmoderaminia Reg. .ctificat, pii rificat ab amore terrenorum. δοῦ bi ergo ibaves fuerimus adinvisem, lignum trans se t ac coniungit ad amorem coeles iniri. est, quod simus de familia Spiritus sancti. Et id-Et ideo convenienter Spiritus sanctus in specie eo in omnibus exhibeamus nosimetipses sicutig iis descendit si per Apostolos, non autem in Dei ministros , in lai Tanimitate .lc silavitate, ecie aquae, vel aei is: quae elementa in diver- δι spiritu san : ut dicitur 1. Cor. 6.us partibus se perficiei te irae adhaerent. Sed in Undecimo dicitur amaramum acti , sacit specie ignis, qui immediate corporibus coelesti. enim homines gaudere de prosectu alienor aetas contiguatur, in signum , quod illos quos hoc contra invidos . qui de bonis alienis tristam accendit amore divino. facit terrena despicere. tur. De iustis autem dicitur ad Rom. s. Charitas&coelestia pensare. Et ideo recte vocatur Spiri- Dei ditata est in coidibus nostris per Spiritum tus lanctificationis, Rom. i . stactum,qui datus est nobis Secundδ vocatur mastiplex ab effectia . pro- Duodecimo dicitur ei te talis.qui nihil pter multiplicia dona quae praestat; nefacere ; imo hortatur nos ad benefaciendum.
I a. it Requiestet super eum Spiritus Domini, & hoc dicitur contra negligentes, & acediossis. Spiritus iapientiae,& intellectiis, Spiritus eo - Unde Proν. 4. dicitur: Noli prohibere benefa-lii&so: titudinis, Spiritus seientiae & pietatis, cere ei, qui potest & replebit eum Spiritus Domini. Decimo tertib dicitur humanus I tum quia Tertio dicitur uni. in formaliter scillaet. & homines diligit, Pro 8. Delitiae meae esse cum effective: quasi uitens, nos fide, spe. 3c chari- filiis hominum: tum quia homines humanostate erga Deum. & proximum Unde ad FH. . &benevolos facit, non autem austeros aut is dicitur: Solliciti servare unitatem spiritus in vin- stiales.Unde Sap. ia. dicitur: Docuisti populum to liacis. per talia opera,quoniam oportet iustum esse, ScQ iarib dieitur si tilis, quia Spiritus S. viros humanum subtiles iacit in eligendo, docendo.& faciendo Decimo quartδ dicitur benignis, id est bene per dona quibus cinctos sitos exornat. Huc facit ignit'wpata ignitos essest,quos dissintvt.nuc facit illud. o, Induit te subtilibus.&ornavit illud sq. i. Benignus est enimSpiritus sapientiae. Ornamento Decimo quin diciturpabilis: quia stabiles L, inth dicitur quia iacit modestos, cit,& perseverantes in bono. Nec obstat,quod
iuxta illud ad Galat. s. Fructus autemsipit mas Spir. S. dictus sit mobilit: quia utrumq; luxtadbest charitas. gaudium, pax. Et instar Modestia, versam eonsiderationem ei competit.Nam quia continentia. eastitas. Spir. s. sacit proficere in bono, de vitrine in vir Serib dicitur disimus, id est disertos iaciens: tutem, Sc quirere salutem proximi, ideo mobilis qualiter fecit Apostolos, qui ante iam conver- dicitur ..ia autem facit iustos in bono perseve-sionem rudes erant, post adventum Spiritus san- rare. ideo labiti. dicitur. Et ideo l.onis dicituri super eos. sacti sunt deserti&eloquentes I Itaque Diues mei dilectissimi stabiles estote,& deSap. io. dicitur: Sapientia aperuit os muto immobiles,abundantes semper inopere domini. rum te linguas infantium fecit disertas. Decimo serib diciturIeratruM ra secutos si Septim6 spiritus sanctus dicitur esscit per spem quae est cena exspectatio suturae est movere faciens , promptὲ obedienter, beatitudinis . veniens ex gratia Dei, &meritis quamvis in se ipsis Spiritus sanctus sit immobi- praecedentibus. Creditor ,qua habet pignus lis r sicut primum movens immobile est,ut pro- sessiciens a filio debitore, tunc iam est certus debiturin 8. resti brum Hoc modo Spiritus S. - suo. Sie etiam Deus volens nos esse cerim est Apostolos ita mobiles. ut suerint disipersi in debeatitudine , dedit nobis pro pignore Sybomnem terram: unde etiam. In omnem teriam ritum Lanctum. Unde ad T hs i. dicitur r
213쪽
pignus haeseditatis nostrae. Decimo septimo dicitur, onmem haberes iri rutem , quia e t Patri, Sc Filio coaequalis,& con substititialis: unde Job 33. Spiritus Dei secit me,& spiraculum omnipotentis vivificavit me. Decimo octato dicitur: omnia pros cienς. Tum quia Spiritus est qui omnia scrutatur i. Cornith a. I una quia Spititus sanctus facit hominem piudenter pro picere quia de praeteritis dat caute Lam, dc de praesentibus circumspectionem atque defuturis providentiam. Unde I. O viri'. ii. dicitur: Spiritualis homo dijudia
Decimo nono dicitur ; quod sit talis i. 't ιδ ta es stiritus intelligibi Di , id est , cui subditi simi omnes spiritus Angelici, tam boni, quam mali, quia Omnes simi adminil atorii spiritus. Ucb. I. vel ι sit omnes stir,tus inte ui ilai , id est facere capit omnia dona Spiritus sancti, m diantibus quibus homo intelligit , quidquid est nec ei larium ad salutem. Et conformiter ad lim dicitur Tal. s . Si enim Dominus magnus voluerit, spiritu intellige. uix replebit eum. Vigesimo, Spiritus sanctu dicitur esse Mundus. Nec mirum , ipse enim efflux vera veniens in hunc mi indum: de ide5 S piritus sanctus mundus e . in se, de etiam facit mundos, quos inhabitare dignatur. Unde Val. Cor mundum crea in me Deus, S spiritum iectum innova in visceribus meis. Lltimo dicitur: quod sit subtilis, puta pro- soluti penetrando, Ad istic illima declarando. Unde Ion i dicitur c Pataclitus autem Spiritus sanctus. quem mittet Patet in nomine meo, ille vos docebit ontinia.
Omnibus enim mobilibus mobilior 67 s-pientia. Attin fit autem ubique propter munditiam siuam. Iapor enim est virtutis Dei, se emanatio quaedam es clari-ratu omnipotentis Dei cera; ct ideo nihil inquinatum in iliam incurrit. EXPLICATIO TEXTUS. N hoc te tu Salomon duo a mibulosapientiael omnia gubernanti; videlicet sussicientiam
celeritatis , & coexistentiam praeseia litatis. Dicic ergo sic, omnituu Mokilibus md ilior es sapiemia : id eth, sapientia est virtuosior in movendo omni mobili. Nee mirum, quia cum sapientia tanquam donum Spiritus Lancti, si quodammodo infinitae virtutis, omne autem agens infinitae virtutis celerius quocunque alio producat situm effectum; ideo tecte sapientiae celetitas convenit in movendo. od autem sapientia etiam habeat coex stentiam piaesientialitatis, patet ex verbis sequentibus, dum dicitur: Attingit autem ubique ropter munditiam suam.Omnia enim per sapientiam disponuntur & reguntur. Unde in Ps dici tur. Omnia in sapientia fecisti, impleta est terra possessione tuae hoc est, tu es in universa te ra.
Nam ut Theologi docent, Deus est in ominbus rebus, per essentiam, potentum & praenescii hLst uuluam Deus in omnibus rebus per es tiam; quia essentia cuiuslibet rei eli uitidi' participatio divini esse: sic se Detis estentiae reius liber rei, habentis aliquod est e participatiis' adest, sicut causa adrisuo effectui. Deinde etiam Deus est ubique per stram potetulam,
qualitum omnia agunt virtute ipsius. 'Et tandem Deus ubique est per sitiam praesentiam, si quantum omnia im late disponit de regit. Attingit ergo sapientia tibique . id est, in omni loco p1ώptor siuam munditiam: id est, sine alicuius desectus permixtione. In verbis sequentibus describit Spiritus 1 δε-ctus per locutiones figuraticas de ' tropiacas. Dicit ergo; Vapor senisuri tatu Dei. Uapor est qlioddam corpus subtile extractum de terra, vel de aqua per virtutem sessi es t et Exi. Miubeorum s stirie tameD I propi sesequendo vapor est aut humidus extracti de a*a, exhalatio autem est sicca, &extrahitur de terra. Et de istis duobus generantur onmes aereet impressiones, cuiusmodi suam nubes , pluviae, grandines, nix, tonitrua, ros, pruina. dc phira alia. Est ei go sapientia quas 'virtutu Dei id est, sit btilis ess ctus divinae virtutis caussius in mente rationali. Et que cana emanatio claritatis D ismera i id est, claritas emanans sincere ab oriantipotente Deo; Porro idem est, ac scaturire: si ut aqua ascendens de terra debet emanare. Sm-
cervi autem dicitur, qvasisne cera. id est sine mollitie , aut fluxibilitate , sapientia est Dei essectus pin us, constans ,& mundus. Et id . nihil inquinatum in iram incunit , Pinta propter munditiam sitae claritatis, setit iuxiblii, qi vis loca turpia illuminet, nihil ta-
nen inquiniamenti vel turpitudinis cor trahere poteILCirca illa verba, Et quadam emanatio ιωritatu Dei. sit
An in Deo, tanquam insonte aquarimi; sit perpetuitas pretiosa, siuavitas saporosa, de communitas copios astico, quod sic. Explicatur prima pars, quod iii quam in sonte gratiarum sit Perpetui parsi a. Nain sicut quidquid bonitatis invenituri iussio totum emanat de sonte ; sic etiam quid Ad delectabilitatis aut bonitatis est 1ὲ creaturarium manat de fonte bonitatis divinae infinitae. Unde Eccl. i. dicitur: Fons sapientiae verbum Dei in excelsis. Ad illiina autem sontem divinum desiderant anima se iactae, iuxta illud des. en admodum desiderat Cemis ad sontes aquarum, ita desiderat anima mea ad te Deus: sitivit anima mea ad teDeus sontem vivum. Constat modCervus devorato serpente moriatur, his idito perveniat ad aquam, desiderat enim naturaliter vitam siuam pio longare: Unde sicut ditatulo super i uti Psiui. Quemadmodum desderat &c. Cervus senio gravatus eycrescentibus capillis atque cornibus,explorato serpente ipsum naribus haurit . quo halita aestuat ven no : fc idebsonium ad bibendum ardentissime desiderat. quona
214쪽
inem ii non adipiscatur, moritur, Sc ita vitini abbr . 'r, qtiam piolongare volebat Morat it ei homo ferpentem haut it quando diaoou i isgeli Oit.bi is ac ἰ::ieicit. & noxias sibi dele t. tiuties incorporat per peccatum , sed postquam peccatis c d 'tacein conliderat , at hiatve .eno: & tunc peccator filiatem nil sericordiae divinae desiderat, tua nudo Deo pei paenitentiam reconciliari a fleet 1 t. Si enim contingat quod peccator poli ha .utum veneluini, id cst, pol commii iura peccat tim , non attingat ibia temgratiae , tunc certe damnum morti perpetuae inclairit. Fons autem gratiae de quo putei aquarum viventium ei naiit,est Christus Dominus: in cuius corpore multa vulneia fitiati putei extitet unt. Huc facit aliud Eccl. N. In diebus il iis emanaverunt putei nitilli aquaium, de quasi mare adimpleta fiunt supra imodum; De illis fontibus dicitur Isaia i a. Haurietis aquas in gaudio de sontibus Salvatoris. Explicatus lectanda pars, quod in Domino tantii iam sonte gratianam sit siuavitas si rasa. Sicut erum dulcior eii aqua in ionte quam in rivulo: ita delectibilior eli dulcedo in Ch isto
quam in quavis creatura. Dulcedo enim ficu iis c li Je conditione teriae, de qua emanat iic
ut dicit Aristelas lib. de sensiti di sensato S: ideo
ve o a' lia ei namns de cetra pina cc sabulosa est ita: ..is, pura , cibila. Chii si is autem sons Opientiae emanavit dr terra humili minitum
gloricii linia Qirgine Maria; in qua nihil austeritatis , nihil amaritudinis, nihilque ititos aes ceditatis erat: idch liniti l amaritiminis in ii n- te, qui Christus est, inveniri potest Et ideoJae.
3. dicitur: Niniquid sons de eodem st,ramine emanat dulcem , amaram aquam ' Et ta- meti ipse Deus de Pi gratis hominibus, qui divi. Da delectatione contempta tenenis voluptatibus immerguntur, graviter conqueriturberem ἀii. dicens : Me dereliqueri,nt sentem aquae viva, &fodeiunt sibi dissipatas cisternas , quae
Explicatur tetria pars quod in Deo tanqxiam inimi te gratiariam iit Commutum copiosa. Est enim sons omnibus communis. putatam Pau- p i ibu ui' m divitibus, hominibus, & iumentis. Et isto modo Cluillus iustis, &peccato ribus, omnibus clemens invenitur. & propitius Huc facit illud Gen. ii. ubi dicitur : Fons ascendebat de intra irrigata, universam supeli
IN hac lectione adducit Salomon tres alias loquelas tropicas leti figurativas sapientiae, in tus ad hoc ex tribus praerogativis es iisdem, Nam
primo, sepimitia qua est donum Dei, habet siti
ducit. Vel etiam luxater poteli Gici velitas manifestissima fidei, quantum ad ea tu L nde tenentur. Et ab ilio candore, doctore, in Ecclesia dicunt ui cano di. Unde Gen. o. clicitur: Hial chitores sunt oculi eius vino, dedentes eius sideli doctores Eccleliri lacte candidiotes. Doctores enim, Sc praelati, quorum est alios tuli imare, dicuntur Qentes Ecclesiae, quia lacuto licium dentium eii cibos frangere, dividere, contulere, dc masticate: ita Ofiicium Doctoriim,dc piet- latorum eii, iacram Sci ipturam fi angere, dii i-dete, bc exponere, luAta luoci subclicorum lac cellitas exigit. Huc etiam racit illud Ont. 4. ubi Eccletiae siponsus dicit: Dentes tali sicut gregestoniarum quae a cenderunt de laxacio. Uoagislsa a t, ι utes, qui peccata rodunt, Sc stris ulras attet unt, si int lor aures, ad regendam Ecesesiam aptio es. Porio tale, a Li. t turelicdentis sis ut crimis, pila er Iuno entiam, tonsurum propter v lunimi in paupertatem, per quam ab ipsis omnia ita perflua, uuis ud que etiam ne cella ita ai Iciuntur. Maasi Enderunt de ia-ro : quia a Baptii. ali i esciaeratiotae contiiuiis pioticium . ascendent sue vir inte invii tutem Et illi dentes sunt iacte cartilaatores ph plei sapientia venuitatem. Se i .ndo habet sapientia magnitudinem Du
lota cognitio, litam de Deo habemus in pi x enti vita, eit si eoil. aris: in qua cogniti uie table inim repraetentati r noti per seipium, Iid per suam starilitaidinem. Sc non per lineam ieci in sed taeexam. At vero in sutura vita Videbimus Dexm sicuti est non per creaturas, sed immedia . te per seipstinis Nam invisione atii A. non erit ali ilia i pecies impressa, vel expressa creata, sed est .ntia divina habebit rationem speciei im- prellaebc expressae, ut docetur . pari. quaest. 12.
Caetei uiri in hoc sipeculo sapientiae quod est saci a Scr:ptura non solum videmus Deum, sed etiam mores nostros, quales elle deberemus , lisecundi ina legem Dei viveremus. Et ideo S. Hieronyvius in I sibi ad Demetriadem Vir inem sic stribit. Utete, inquit, lectioite di Vina vice sipeciisti , foeda conii ieiulo, pulet ira confervandc , dc pulchriora faciendo: Scriptura enim speculum est foeda ollendens,&colligenda docens Sinai.
liter S. Gre' νω lib. 2. moralium cap. l. ait sacra
Scriptura est quasi si citium , quod oculis mentis nostrae opponitur, ut interna nostra facies in ipsa vi Jeatui . Ibi enim isda, ibi pulchra nostra cognoscimus, ibi sentimus quantum proscimus, quantumve a prosectu longe distam IS.Sictit autem is qui habet maculam in facie horret se videre in sipeculo: ita munii ter loquenti x hios inliac vita abhorrent se videre in isto Scriptiirx D-ciae specialo, in quo ut dictum est, mali ipse
iam mores repraesentantur tanquam corrigendi
215쪽
lionestis linae vivendo, bculum sine macula rectissime docendo, & imago bonitatis benigivssime redimendor
Explicatur prima pars. quod Chri Hassuerit lucubam' i m. rivendo. Fuis enim ut Chiustis inexpli abilis amor erga Deum, d
sitiam castissimam matrem: assidua contemplatio retiam coelestium, maxima humilitas, laminilis pietas, pia mansietudo, mansireta es mentia clemens benigilitas,benigna miserico
Narratur de quadam domicella quae habuit praelatos instructos, non sent ita lonstetis ni Lacaenitu 13em,distorinna&Oblongarn α quia est pes sex et antes in vita gratis sunt illa putavit se esse pulchram, idw omnia erilla, loca ubi abundavi Doctor niti iste: et qu* lepraesentabant turpitudinem suae faciei &iiiiiiij a SV i4 ui confregit: ex illimavit enim illam turpem siuae leitio etiam isti dentes Doctorti Heli. faciei repraesentationem Osui ex solo deiectu sae magis patiuntur a frigore. id specus. Moriauerto' cndo, vitiosi,quando in habent lWissecutiones, quam h ni cm conci Iaibus tanquam in aliquo sipeculo reprae- ni, A carnales, qui altisita rius tan sipiolum mali mores,&vitia, statim spei iiii. y V- Φςn minue pro-
ex mala consuci iidine revertuntur ad malam vitam, obliviscelido qualiter in specillo concio- ARτICVrseo anis descriptis ierint. Sed de talibri dieiiiii Ia. VNICI ADM i. Si quis auditor est vel bi & non factor, hic Λ-CL.;n m rcomparabitur vi iocoris ieranti viilium nativi merit candor lacistatis suae ins cillo. Crinsideravit enim sedc abiit, Neliatilia oblitus eii qualis fuerit. Et ideo bene praeminit idem Apostolus : Eliote facto re. vel bi Dei, & noli auditores tantum, fallen
Legimus i iii 38. quod Moyses secerit ex manuato Dei quoddain lax atori itin, quod ponebatur inrei tabernaci alunt 3caltate , ita cuius margine cupetiori eratari pecula, interius vero coiit inebatui aqua, ut sacei dotes, antequam altate accedet cru . possent inspicere, ait aliquam maculam abluendam haberent, & eam abluen nientia clemens belligilitas,benigna misericor,
do delerent antequam accedetent ad altare. lito dia , mi ei icois libet. a, . i , Mi gi ura . a militas, affabilicrip Ia a tua gratiae de otiolatu; de exterius lis eloquentia, eloquens piaedicatio & melior
tionis. ad ioc, ut Omnis homo seniet ipsit inpos- νώ ι ... in . .
sit .iiii piceae: quod defectuosum si erit,emendare: quoniam linc est ij culum sine macilla maiestitis Dei. l ertio sepientia, quae in sacra Scriptura continetur, habet simithudinem Deitatis: ; & ideod:citur in te . tu: Imago bonitatu rklin, nimirum Dei. Sicut enim iter imaginem cognoscitur id, citius est imago: ita per ea quae in scriptura docentur, & divina beneficia nobis exhibita, item promista divina videntur. Rccletiae. Notandum est ex Aristotele, quod mortuiti me uitam Et c
. E plicanir secunda pars. quod Christus
doctrina fidei. ad ustum tia; bE re ter reiiugend
noster pauperrimus, ita ut nec haberet, ubi capi thuum technaret. Fuit item Obediens paleitibus, patiens in supportando , promptus inibveniendo, tardus in puniendo. beneficus i in praemiando, Zelosus pro animarum sali, gravis in incessu, compositus in incribus , modestus in oculis, circumsipectus ioperibus , temperatus in alimentis , in concussus in inlut iis. contini rus in vigiliis . parcus is inno. frequens in orationibus .mdetellius in I Ubiis, terrena desipiciens, suadens a tem languores curans, fiebres propuli uas, coecos il
216쪽
tum una imago, si autem constinatur,tunc itaq- bilis existens) omnia in rarat, pitragulaniando vis parilaula speculi repraesentat siuam imagi- &legendo. Et pernationes mammM et M senem: Ita etiam iuit in Christo Domino. Nam iram erra, id est sapisinia divitia non Elum sese quamdiu corpus & anima Christi mei unt ad in- communicat uni, vel alteri genti. sed pluribus vicem coniuncta, id est, quamdiri Christiis suit ex divellissimis nationibus ieie paniciPndum
homo vivens, una tantum imago apparuit, via tribuit. Cum autem Deus non sit acceptor
delicet similiuido hominis: quia a populo im pei senarum sui dici ciu Act. io. ideis iii omni fideli Chiistus solum fuit existimatus homo pu- gente is qui timet Deum , Sc operatur bonum, tus, non autem homo&Deus simul.Postquam acceptus est illi. Unde sapientia quae est donum autem iam Sit confractio imis speculi, 5ρ diu, Dei, per irationes sanctas hominum, videlicet
se, corporis ab anima: tunc impiam, licet di, ubique terrarum sese transfert, inspirando illis vinitas manserit tam animae quam corpori coim divinum cultum, & alia ipsis necis arta ad Giuncta, statim tamen mundo apparuerunt esse lutem, ct uase traiissertinarum tisanctas; non dux imagines duarum naturarum.nimirum Dei sanctitatem praesepponendo: sed facie cyde hominis. Nam imago hominis apparuit Subditurainisost ei, id est, amantes Deum: in corpore vulnerato, crucifixo, conclavato,& & amatos a Deo, dc Prophetas, qui futura sepultor imago vero Dei apparuit in Sole e praedicant constauit. Juxta illud i Ormtb. in. clipsato, terrae motu mons lato, velo lacerato. Unicuique datur manifestatio spiritus ad utillia rupium ruptione mortuorum reseschatim talem. Et inna: Alii datur prophetia, alii dispaee , ita ut merito fateretiar Centurio dicens. cretio spirituum. Vere filius Dei erat ille Matth. a . Itaque Chri- N inem enim diligit Deis stanquam electum ibi, dicitiir speculum sine macula ad disteren- δc de familia sua)nili eum, qui cum sapientiai tiam hominum, qui speculum quoddam dici balitat: id est, qui verum Dei cultum exercen possunt, sed non line macula, propter somitem do bona opera habet. Circa illa verba, concupit centia repugnatuem spiritui continue, quod sapientia amicos Dei de Prophetas ιosi ratidum homo vivit in caine. UndeJob. i s. dici- sit tur. id est homo, ut immaculinis sit, dc ut
iustus appareat natus de mulieret ARTICVLVS UNICUS. Explicatur tenta pars quod Christus fuerit i beε Utrum solis amicis Dei conseraturi nis S. I. D Cir prophetiae pDeic p. 2. ait. Qii hona , dicatur quidem ad L Limaginem Dei siecundum illud Gni ira. Facia- Prandum ante resolutionem, φ dupleaemus hominem ad imaginem, & similitudinem sit Gratia, una Gratia gratum faciens , de nostram. Sed Filius Dei abiblute dicitur imago alia Gratia gratis data. Gratia gladiim faciens, Patru . Sc non ait imaginem tantum; quia natus hominem vere participem naturae divinae, est non creatiis, similis scaequalis. &in nullo Amicum Dei coiistituit, ordinatur principalidiss,milis. At vero homo est ad imaginem, ter ad solum bonum habentis talem gratiam.& non est imago. quia non adaequatur parali- Et haec G -tia gratum iaciens est illa, a qua pertate, sed accepit simiai dinem. In homine modum proprietatis profluit charitas, atque ab tamen ta uam in imagine di ius de imitatis, illa sipiritualiter generamur in filios Dei, iuxta quam convenientiae demonstxatui . licet enim ill Joan. i. Dedit Deus potestatem filios Dei
similitii do sit de ratiotae imaginis, non --n fieri, his qui non excanguinibus, nec volu misi, lita sed tantum de ratione prascit η tare carnis . nec ex voluntate viri. sed ex Deo.
217쪽
Probatur secunda pars. inita gratia gratia data non facit bonum habentem , nec opus eius rectum fuit, sed Qtum principaliter ordinatur ad aliorum salutem. unde uolotiti t. Grinth. is. dicit: Si habuerim proelietiam ,& noverim m steria omnia , Et si habuero omnem fidem, ita ut montes transsieram, charitatem autem non habuero, nihil stim. Vult dicere Apostolus, quod licet haberet prophetiam . alia dona gratis data. nisi tamen habeat charitatem , perquam reddimur amici
Dei, nihil sit Id est, in se ipsb iustificatus&bonus non estet ; Ergo potest stare donum prophetiae cum inimicitia Dei, & ita Deus in hominibus malis donum prophetiae consene potest Confirmatur priinh; Qitia donum prophetiae concedit ir alicui ad utilitatem Ecclesiae conamur Ter, & non praecise ad utilitatem illius cui datur siti ta illud i. orinth. 12. Unicuique data est mani testati sipi litus ad titilitatem ) modo alitein ad utilitatem Ecclesiae de honorem Dei pi itinet, quod non stillim a bo ni . sed etiarn a malis habeat teltimonium filiae Latinitatis. cultus sibi debiti, alio tum mirabilium, cluet virtute di: ina ietatura fici sit; Eigodom: ii: toplietiae malis S inimicis Dei si ibinde
Con l. matur trit o Matthaei . legitur: Quod multi di erat in udicio, Dona me, Domine,noniae in nomine tuo prophetax imius, & in nomine tuo eiecimuR daemonia , Sc vii tutes multas se-eimus 3 Quibus respondebit Dominus, nunquam novi xos, id est approbavi. Ergo tales fuerunt Psoplietae , S tamen fuerunt inimici Dei. Dico secundo, licet prophetia compatiatur
malitiaii 3 niorum, ordinarie tamen non admit
tit militiam quorumcunque vitiorum. Probat Dr, explicatur rei alutio. Nam
quia prophetia ei quaedam sipecialis praeco tio sunt rorum , ad quam requiritarmentis per contemplationem , iμ'qV speciali contemplationi reptio contra 1-- tui Prophetiae ; Et quae habent vehemente, o occupationes
simur labitaverin 'Mn Elisaeo quasa vitam so Istitiam agen p pter quandam hon stMem etian 'sibus abstinentes. Vitia
daemoniblis consiliunt. HI scire expetunt, sicut ipsiimet fatentur, & hec ipsum sessicienter ex libris eorum constat. Dices primo contra primam. Secreta non sunt revelanda nisi amicis sjuxta illud Dan. is. vos autem dixi amicos, quia omnia quae a divi a patre. nota seci vobis: sed Deus sua ita creta revelat Prophetis : Ergo Prophetae sitne amisi Dei, de consequenter proptima inimicis
Re pondetur. Q d Deus smidio subinde revelet malis Prophetis ali m sineta propter
utilit uena sitonim amicoriam; mia non indigent occultatione illius secreta, sed potius publicationem illius secreti scire desideram per i les tiralitio:os Prophetas, qui exinde selum habent colastilionem , Amici autem Dei habent exi ide gaudium de honorem. Certum quoque est, quod ad honorem domini sis, quod secreti m , qt.Od est contraiium inimi o , de utile amicis, pei eiu i modi inimicum dii uigetur. Quando autem dicitur Ioan. is quod ideo Chi illiis dixerit, discipulos esse sitos anilaos. quia omnia nota fecit eis, hoc inquam exponis s. Gregorius ; quod notitia illa quam in eis causa, it, suetit notitia cum amore et talis autem notitia cum a mole communicatui totum bonis Prophetis. non autem malis
Dices secundo MMth. r. dicit Christus: Attend te a falsis Prophetis, qui veniunt ad vos in vestimentis ovium. intrinlecus autem si arx Iupi rapaces Ex qua aut limitate formatus to Ieaigumentaim. At hoc ut qtiis sit verres Piopheta itin debet )n se I upussa pax esse ; sed mali Prophetae sunt in te lupi rapaces : Ergo i,onsiliat veli Prophetae, Se consequenter prophetia
Re ndet ui quod Prophetae quantumet: smali, si mittantur a Deo propter alis ium Uzialitatem, tui e non utamur scie .lia piophetica ad decipiendum i , in Des; Sed rei elant rex eraea, ad ν - , planda a Deo misti su t: ut patet. Ramdc aliis . tapoit et tamen cavere o illis Prophetis, seu concinnatoribus. qui ve
bis Prophet. mim, de scientia sita abutuntiis ad seducendum alios. Itaque lupi rapaces in te tua llegato fiunt illi, qui intendunt per malam docti inam alios seducere perdete. Si autemsiibinde dentur aliqui boni concio natores d centes malam vitam, riunt inquam , doctrina
ipse rum amplerunda, sed mores ipsbium B-giendi.
Es enim specu sis, es super omnem
dispoionem steliarum luci comparara invenitur prior. Illi enim succedit nox,
sapientiam autem non vincis malim verin sipis; - ,
idoloni , okecrationes , a Iratiotres, atque etiam oblationes factaemonibus. Unde 3. Regum 18. dixit Elias :ίongrinate ad me universum Isiael in monte Carmeli ,& Piophetas Baal so. Prophetas cortim φ . qui comedunt de mensa Ieaa--l. Conflat autem quod omnes isti suerinto. donum cultores, & tamen in quadam ho-
'Suora iussie immiscent, militabit suem di lux . Lst tamen ius omnibus capientia ii
218쪽
Cap. VI. Oct. XCGIL quae est Deus in sipesosor. Dicitur ra.
. Aeri sipecialiter in tratu, quod se jecisti r suis; cuni tamen sol inter omnia opera Dei inanimata sit nobilissimum; inde specialiter de ibio dux ur Etes. 43. Species caeli in visione glariae, ibi in aspectu, annuntians in exitu , Uas admi rabile, opus excelli
fit super omn:m di positisnesti stellaru m, id et , siper imagines stellarum fixarum, sive sint in
zodiaco, lave erat a. vel 'per cinnem disit, sitis, rem flesiarum, id est, super omnem pulchritudinem cuiuscunque stellae erraticae vel fixae. Unde Iob. 23 dicitur: stes lx lion sunt in conspectu illius mirndae. Et idem subiungitur in textu, quod luci comparata tua cuia:ur prin ; id est dignior S: l,onorabilior. Cautim autem Oir sapientia sit dignior & excellentior luce, assignat in verbis secti:etit ibi is dicens: Luci rati u 'ccedit nox; id lux non habet aeternam stabilitatem ; Et vincitur lux a sapientia in hoc, quod Lix
se naver nianeat uniformiter. Sapientiam aut
pota inrieatam) non νincit in ilitia , Omnis enim naevus malitiae procul est a sepientia ii creata. Circa illa veita, Istoci orsiae, sit
ARTICVLVS VNICVLUtrum Sol recte vocetur dux, di princeps, de moderador luminum rchcluin rum ; mens mundi; dc cor caeli st co quod sic : Explicatur prima pars quod Sol recte
vocetur dux, princeps, O mois r.itor luminum re .
lrqvoram. Nam sicii vocatur dux, quia omnes stellas luminis male lute praecedit. Vocatur autem princeps, quia maloi itate reliqua sicleia praecellit. Recte quoque sol dicitur moderatorret tuorum; quia ipse teste Macrobio, retrogr. 'dationem , Sc stationem in stellis erraticis catis t. Explicatur iecunda pars, quod ιμι recte me , tur utem mundi, quia sicut omne illud quod fit ab lit, mine , convenienter ex mentis deliberatione procediti ita omnia qtiae fiunt in mundo convenienter . ab operatione solis exihi tvidelicet dies&nox, autumnus e aestas, libem s
Explicatur tertia pars,quod sol recte dicatur ιο, caeli, inita sicut cor est in medio animalis, ita ibi in medio caeli ponitur ad caleficiendum
totum mundum. Et sicut motai cordis cessis ante, animalia non possimi vivere: Ita nec quidquam naretraliter vivere potest in mundo, motu solis cessante. Et tamen sapientia increata est speciosori ble. Nam quantumcunque set Iucen, radisstamen litos usi liret ad vicera ierrae, vel m. a iis,e. ι formaliter penetrando iron extendit. pi Opter infirmitatem sitae lucis, ut inquit Homerus. At
ei bsbi sust:tiae radios suos visibiles per totam te ram eXtendit, nec aliquid eum latere pote it ; Omnia enim nuda de aperta sivit in consis e tri illius. Unde Fccl. 23. dicitur :Oculi Domini multo plus stole lucidiores sunt super terram, circumspicientes Omnes vias hominum, Se pronundum ab)ili, Oe hominum corda intuentes i a abi conditas partes. Ut autem magis intelligatur, quomodo illa, i pix sint in visceribus terrae , participeant rad1Os solis.
Notandum est. quod participatio hi minis
dupliciter fiu. Primo sor maliter secundum actum luminis, secundo virtuali ter sectan turri aliquein effectum luminis. Itaque ibi ut dictum est j fisi maluer noli illuminat viscera terrae, nec viscet a terrae se uraliter lumen i lis participant: at vero ut Aucr iecundum aliquem effecti imium inis viscera teri ae lunae ibiis participant Viade si alii aut hores sint, qui docere videntur quodiadii sistis etiam iese extendant ad viscera rerra; explicandi simi de intes ligendi, quod sol
quantrum ad radi rirtutis, sit ad illa iii seriora exividat, non autem quantum ad radios lu-
ier , ct disponit omnia saet iter. H. M
me et , in quaesivi mihi sponti nasumere: C- amiti r factus sum rmae
IN laoc textu pota e Salomon quandam coloclusioneni ex praecedentibiis illatam , hoc modo : sapientia ita potens est, ut omnia gubernet; Et ita sitavis est Sc benigna, ut actu in bonum bene faciendi non prohibeat, sed potius promoveat sui patet ex Cap. praecedenti Ergo capientia consors niter ad suam bonitatem regit hoc universiani fortiter cuni potentiae eius
nihil pollit resiliete j 3e suavis r seu misericorditer, dc coiis imiter ad cuiu cunque naturam.
Ergo attingit a sine usique ad sine u sortiterdis stitit omnia seu viter, Puta concuirendo cum cautis lil eras libete, de cum causis necessarii thecessatio , ita ut ex parte causarum raecessa rianam non sit aliqua libellas. In verbis sequentibus declarat Salomon quantam habitetit assectionem, & desiderium ad acquirendam Sapientiam , de dicit sic rIIanc amari O exquisim eam a Iuventute mea, se
Viri eam mihi sponsam .issumere, ct amator factus puni f.rma illius. In quibus verbis Salomon fatetur te sapientiam deiiderasse securidiani quinque conditiones virtuosas. Nam prima ipsam desideravit frequenter & studiose , &quantum ad lioe dicit, hanc amari, nimisunt vere ex corde. Secundo affectu aliter Sc luberine: dc quantum ad hoc dicit, di Graisipi eam.
219쪽
Nam murrere, est h- uerere in voluntate . Probatur prima pars. Quia gubernare nil a& in mente , exquirere autem est extra quae- aliud est quam nos a rigere in finem intentur tete in studio & opere. Tertio personanto σ-Deus qui est principium & eausa omnium Et quantum ad hoc dicit: ὰ eunetne rerum, eatam etiam dirigit ad se ipsumta ina , non autem a serumue,Huc facit illud quam ad finem somnia enim propter seme
EM. as. in iuventute tua non congre- ipsium 8c propter situm honorem operatus estgasti, quomodo ea invenies in senectute' Nee Dominus,qui de se ipse, dicit, Gloriam meam obstat quod cor Salomonis suetit depravatum alteri non dabo ergo Deus gubernat om- per mulieres, ex quo videtur sequi . quod sa- nia. &cipientiam non exquisistit. Non inquam ob- Probatur & explicatur secunda pars, quod stit. q- ut dicitur Reg. 11. Cum Salomon Deus mediantibus causis secundis omnia g iam esset senex , depravatum est cor eius per bernet. Nam corpora grossiora . & correpti. mulieres. Cum quo proinde stat, quod SH talia gubemat per corpora caelestia & iricommon in si jMentute bene potuerit inquirere, ruptibilia 3 Corpora autem caelestia gubernat& exquirere sapientiam. Porrb ex hoc exem- per Angelos sive per intelligentias angelicas rplo. quod Salomon tuerit ita sapiens, M t a lignum maioris bonitatis est, si supremamen in fine cor eius merit depravatum per causa gae,emans, & essiciens causalitatem M. mulieres. desumitur manifesta causa redarguem bemandi di essiciendi. etiam alii, sibi sit id di cuiuslibet hominis praesumptionem: ne via natis communicet, quam si omnia immedita delicet aliquis pratextu munditiae suae iuvent per se ipsim gubemet. Et ideo ad osteRdemtis superbiat, dum Salomonem olim tam sam dam tam persectionem in causando, dc boniactum, & tot privilegiis a Deo dotatum videt, intem in communicando . tribuit quibusdam tandem in s- te depravatum milli per mu- ereaturis dignioribus veluti sitis ministris prin-veres. maribdesideravit Salomon Lapientiam eipalibus, quod alias sibi inseriores gubernet rutiliter, & fiuctuose. Et quantum ad hoc dicit et ita tamen ut ha ipsie creaturae digniores in g sdia' ii, eam assumere. Sponsa enim bemando, a Deo tanquam a sit premo dc pria naturaliter appeticiar propter prolem , proles maris gubernatore dependeant.
vero sapientiae, est opus meritorium. Et ideo, Dices primδ. Si Deus omnia gubemaret, quicunque desuerat sapientiam ad delectatim sequeretur quod nihil mali fieret in hoc uninem , vel ostentationem, sta in suam elatio- veris ; Sed hoc est iusium , Elgo & id undonem; talis inquam sibi sapientiam non deside- sequitur. Sequela probatur: quia Deus est Q-rat eise sponsam, potius meretricem. Unde in imnus, fiamme potens. Ergo. ille solum saphntiam tanquam sponsam dem Respondetur, quod si Deus immediath sederat, vel habet, qui per illam bona opera sella omnia gubernaret & ageret, nihil mesi exercet. Et ideo dicitur Iacobi a. fides fieret. Modo autem idem enectus sit quidem,
sine bonis operibus mortua sit. Pulchrh ad Deo sicut a causa primaria, ac principalisiama, propositum dicit S. Augustis- Sem. aa. verba & universali, sed tamen etiam fit a creatura sequentia : Fides , inquit, appellata est ab eo ratiotiali, sicut a causibarticulari: & ideb cori,
quod iis . Duae syllabae senant cum dicitur fides: tingit, quod idem esse 1 sit a Deo bene, reprima syllaba in a facio, dc secunda syllaba ab homine male. Huius rei exemplum est inest a dis r Interrogo itaque unum c as e aliquo Domit io, qui dicit servo sito, trahamus ερ dicis. credo: fac, quod dicis, & fides est. istam cordam leniter , ita ut illam non stan- Quinto desideravit Salomon sapientiam gamus , tunc si servus niditet trahens frangat prudenter εc ingeniose. Et quantum ad hoc cordam, ista stactio QIi servo non autem o dicis: Et amator factin sum forma istiis. In sensu mino imputatur , 5e tractio corda fit tam a namque sacrae stripturae coeatinentes sapien- domino quam a servo. Sic etiam Deus statuit, tum, sensus litteratis est quasi materia, sensias quod creaturr velit cooperari in sitis operati vero spiri malis est quasi se a. Undὶ rudi po- nibus, ita ut cursiis naturae maneat, quem impulo Judaeorum dicitur Deuter. 4 vocem ver- stiniit; sine quo nulla res potest aliquid agere,
rum eius audistis. dc formam penitus non nec per momentum existere, nisi ipse rem e vidistis: ista ergo sacra scriptura ita amanda Iem conservaret. Quando ergo creatura ratio est ut habeamus Armam scientiae dc veritatis natis facit eontra legem sibi positam a Deo, in lege. Unde J m. s. se ad Rom. s. dicitur: tune inquam, & creatura rationalis 1 Deo g Giatia autem Deo quod obedistis ex corde in bernatur . dc Deus eidem generaliter coop eam sermam Doctrinae, in quam traditi estis. ratur, sicut cooperatur igni comburendo, dc
ubi Glaga addit i Doctrina Evangelii Arma Eli lucendo : creatura rationalis tamen male est,quae imaginem Dei deformatam restituit; in facit legem Dei transmdiendo , non autem qaam tr diti estu, non per homines, sed per gra. dominus, qui sic facit, sicut lex tua statuit. tiamesii Christi. Circa illa verba: attingis. Da Dices secund6. Si Deus omnia gubernaret,
usique adsin serriso O disimis innia suaritersi time nihil fieret a eam: Sed hoe est falsiim εο
conua experientiam, Sc eontra Aristotelm si eundo physitarum: Ergo εc illud unde sequitur. Sequela probatur. Quia si Deus omnia guber- iuret , nihil fieret contra mum propolitum tRespondetur quod idem essectus dicatur esse a casu , dc praeter propositum respectu unna. Dico: mira est gubmiator omnium, ni causae, de non insu respectu alterius cauis τdiantibus tamen causis secundis. sicut ponti exemplum de Domino qui mitis duos
Utrum omnia subdantur gubernationi divinae.
220쪽
iamulos in iis negotiis, ordinans, ipsis
insciis. ut unus alteri certo loco, bc tempore obviet. uic inquam concursus Horum dicitur Elea casti respectu utriusq; Lamuli, & tamen est per se intentus respectu Domini. Unde s-ntiliter dicendiarii est in praes es, quod nihil suin Univerib a casti, respectu dirime gubernationis, nec alii 'id sibi inopinatum evenire potest: cum quo tamen stat , quod ex concursii causarum particularium procedat ibinde aliquis e sectis, quia neutra causa fuit intentus: 3c talis esse s dicitiu catalis, vel fortuitus respectu illarum Pori beatus secundum Aristotelem si do Pi' Dirum . est causa per accidens an his, Uiae fiunt
propter finem, & in mitiori parte. Ves ut loquutui Idem fit a casu tamen est a causa per se; sicut per se causa triventionis thesmii ests,sso agit, sed quia istium essestium inventionis thesauri non intendebat fodiens, ideo respectu illius dicitur a cassi. ARTIC PLUS SECUNDVS.
An Deus disiponat omnia mis .ricorditer
Piobanir 3c explicatur assertio, Nam Deus iustos piaemiat ultra condignum, & iniustos punit citra condignum: Ergo Deus silpo
ut omnia misericorditer. ,nfirniatur. Deus omnia ex in bonitate Conservat. ciam tamen omnia potiet annihilare Eigo o innibus imperdit tuam bonitatem, dc fericordiam, ita ut merkb dixerit vates Regius , Misericordia Domini plana est terra, &mis ei icordia Domini super Omnia opera esus. Dices primo. Deus parvulos non baptianos Puriit aer clia .liter propter peccatum origHale; tam saltem in illos Dem. non exercet miseli
Respondetur, quod Deus pro peccato originali non totum potuisset infixille caren iam visonis beatificae, sed etiam pollet eos anni hilate si vellet. Elideb Deus agit misericordiam cum illis quod semper sint habitim esse humanum. sine mena sensus. Hucpertinet illud Thren. 3. Miasi cordia Domini, quia non sumus consumpti. Dices iec do. Σ. dicitur: Judicium sine misericordia fiet illi, qui non fecerit mis ricordiam: Elgo tales Deus non disponit miles
ricorditer. Respondetur quod licet immisericordes non con 'equantur mi iericordiam, ipsiss totaliter a poena liberantem, cons uantur tamen miseri cordiam,aliquid de me relaxantem,quia citra condignum puniendiar, sicut alii omnes, qui pro suis denietitis damnabuntur.
IN hoc textu Salomon incipit attollere sapiet tanquam siuam sponsam. eique attribuit
septem maerogativas excitati Vas sui amoris erga illam. Itaque prima sapientiae praerogatis avii generositas piopagationis, necunda celebritas nae opinionis; teitia curialitas bonae educationes ; qua ita opulentia in divitiis ; quinta experientia in artificias, sexta sineratim moderamen in moralibus , septima velum examen inscientialibus. ln piaesenti autem textu ibium describam duas primas p rogativas. Porro quia nobiles specialissimε attendunt. ne cum Unobili periona copulentur, ideo loquendo deprima praeios viva sapientiae, tanquam suae pons Mdicit lice Gene itatem id uir uvi cm-rabremm habens Dei. i si di at: si de huius. modi sponsae sapientiae generositate fiat mentio, non solum ipsa est gene ioca, sed insiperetiam generolitas sivi generis est tamina, seu celebris ,
de toto otia depraedicata Multi en sumn biles, de quorum tamen nobilitate a d multos non est fama: sapientiae ero generositas tantae eximi notitila atqtiae fanax, ut ab omnibus la bilibus habeat testimonium suae claritatis: quia Omnis posita coiitubernium habens I ei, glo ificat generositatem illius. Caurusinnitim , ident est,
quod secietas manens limul per aliquod tempus, & dicetiar comtiberiirum quasi comasermum ad taberna; quia illi qui in taberna conveniunt, ad tempus commorantur simul in una societater& ideo contubernalis dicitur socius. vel commilito, Fc collega,qui in eodem co .iubemio sin id ad tempus cum alio manet. Vult ergo dicere Salomon,quicunque est ille, qui contubιrniam, id est, societatem habet cum Deo, glarificat. id est clarificat,& claram praedicat Mnerositatem capientiae, dicitur enim gloria quasi claria, quia lucet, vel claret. Lichi autem nos miles pol smus d debeamus habere contubernium cum Deo sit in illud i. Corinth. I. Fi- quem vocati eliis in societatem
Filii eius Domini nostri Jessi Clitisti: singulare
tamen connabernium habet cum Deo natura
humana in Christo per unionem hypostaticam. Hue iacit illud i. R . Viri Israel sociari sibi sistra m die illo ; id est in die annuntiationis D minicae et Mando Filius Dei conceptus fuit in beatissima virgine Maria. Vtrihrael, id est, duo intellectus rationales sputa intellectus divianus & humanus ) videntes Deum, sociari μπ , id est conjuncti fiunt: in dis illa, id est . in die annuntiationis Dominicae,quandoFilius Dei conceptus filii in beatissima Virgine Maria. Porro, ex quo Christus .eietatem nobistam ha re desiderat, ideo vituperandi fiant omno,
qui se insaeptos reddunt eius sMietati, nec consormari eidem iliadent. Undet. Ioan. t. dicitur: Si dixerimus, quias ietate habemus cum Deo. de in tenebris ambulamus, nientimur, dc veritatem non facimus. Si autem in luce ambulaverimus, licuid Christus in luce est, sic societnem habemus ad invicem. Ex quibus omnibus satis patet, quod sapientia habeat gloriosam gener iitatem, maxime quia omnώ s ensia a Domi Deo est. Fcia. l. In verbis flaventibus ostendit Salomon , quod sapientia habeat seciuida praerogativam , nimirum elebritatem bona opimonu; & quantum ad hoc dicit se : Sed is omni .m Dominus dilexit eam; Constat, quod si Princeps ali uius Regi ni diligat piae caeteris aliquam pitellor m .hoc imium multum faciat ad celebritatιm me opituom i