장음표시 사용
241쪽
ut dicerent se fuisse sedi ictos. Dominus ergo
iratus dixit , qtiod itullus eoitim intrat et tet an
promtilionis. Quo aiidito statim lachryn ando fuerunt compuncti & armis accincti paraverunt se contra populum praeliari , ut post lachrymas terram promissionis acquirerent.
Quibus Moyses in persbna Domini dixit:
Nolite altandere , neque pugnetis . non enim stim vobiscum, ne caduis coram inimicis vestris. Qua in re dicit S. Geg. pensandum est .licum ipsis non erat, cur ergo dixit ad eos ne
astenderent' Si autem cum ipsis erat, quid quod ait, non enim sum vobis m l Etr spoli set S. Greg. Mira inquit dispositione disciplinae , misericordiae gestiim est, ut cum ipsis suetit, & cum ipsis non fuerit: nam cum ipsas non erat, ut vincerent , sed cum ipsis erat, ne ab hostibus petilent Oineffabilia viscera pietatis i culpas in uitur, & tamen peccantes protegit & iratum se indieat , 8e tamen ab hostibus defiendit eosdem. Sic plerumque parietilo filio delmquenti ii ascitur mater , reprehendit , increpat de verberat , si autem 1ideat cadelado filium este in mortis
pelictilo iit pereat, mox extendit manum.
eurmitie capit, & a casti retinet. Unde mater filium irata sic verberat, ac si non diligeret,& sic diligendo talium eundem a casu retiliet, ac si irata iam verberasset Hac S. Gregor. Si alitem quaeras, quis coni pellat Deum punire.&cui Deus praestando misericordiam. homi-οῦ nem non totaliter liberct a poena propter noxam 3 respon iit S. Chrys. Tu inquit, peccator. qui miserico id iam non delideras. Sicut enim qui desideratui mileii ordiam , eam demingat, cludelis est. ha qui non desideranti mis
ricordiam , illam praestat . iniustus est Ira S.Cων . Et ii quaras, quis est homo, qui non
deuderat misericordiam , respondet idem S. Vs I u qui Remianes in peccatis. Desid rare namque misericordiam Dei, est co esti ad Deum ; ille ergo desiderat misericordiam Dei, qui timet iram Dei: qui autem iram non timet, non desiderat misericordiam, sta contemnit. Explicatur secunda pars, quod Deus sit musericors ex generali potestate. Quanto enim homo, vel bestia, naturaliter est potentiam ior, tanto est ad clementiani promptior. Si tit patet de Leone , qui cum sit animalium se, nillimus, est tamen in prostratos misericordissimus. Homini enim vel animali ante se prostrato naturaliter miseretur, & parcit. luxta
uere prostratu fiat nobilis haleonis. Si etiam catulus mordeat leonem , leo se
non vindicat de ea tulo: Sed si catulus momdeat catulum , statim remordetur ab eo , dilacerant sese invicem ad mutuam ultio m. Similiter mulieres quia sunt naturaliter deb les , crudelissime se vindicant , quando pos sunt. Dominus autem est infinitus in pote tia, quia est omnipotens, & ideo omnium m seretur. Et haec causa miseri idiae divinaeas lignatur infra Cap. it. ubi dicitur. Misereris omnium, quia omnia potes. Et ideo ca-n Ecclesia , Deus qui Omnipotentiam tuam Sapient. Ea omen. parcendo maximὲ, ε miscrem O man Nestas, nulli iplicanitieri ordiam tuam. Explicatur tertia para, quod Deus si mis ricois , propter experimentalem hominum necessitatem. Gravitatem alicuius hi fini iratis potest scire medicus tripliciter, iam ilium primo per speculationem in libio , secui do per examinationem in signo. & testio per experientiam in corpote ps piis. Ille eigh mediucus , qui morbum infimi considerat imulativε, etiam probabiliter ei compatitur: magis autem ille, qui signa, accidentia, & ci cumstantias infimitatis practicando examinat Iste tamen maxime infirmo compatitur, qui inoibum consimilem in corpote suo portavit , aut expellus filii. χpplicatio. Christus
ante Incarnationem infirmitates immasam
vit speculative in libro sapientiae a teinae:& ideo filii misericors. in Psalmo: Quom do miseretiar pater filiorum, misertus est Do minus timentibus se, quoniam ipse cognovit
figmentum nostrum. Post liacamationem autem cognovit Christus infiimitates nostias in sua quotidiana nobisium conversatione , quando factus est medicus piaclicans curando infirmos ubique, & tum habuit maiorem compassionem , & misericordiam nobiscum. Tandem quando tentatus est, esurivit, siti vir, flagellatiis est , occisias est. tunc inquam Christis didi it infirmitates nostras per experientiam ,& Hel tunc maxime misericors sitates sectus. Certum est, quod illa res diceretiit magna seci udum longitudinem . cuius una extremitas coelum artingeret, & altera descenderet uin in inseri .um. Similiter si latitudo eius
tanta soret, ut totam terram ampleret, atque in aeternum duraret, talis utique res diceretur
magna. Talis est misericordia Dei, qui acce- Ii, incipiens filium non sellim inise in mundum, sed etiam usque in infernum , ut inde tolleret
animas Patium antiquorum. In Psalm. Misericordia tua magna est super me, dceruisti animam meam ex inferno inferiori. Secundo
etiam miseri ordia Dei totam terram implet: quia omnem hominem . cuiuscunque suerit inationis, s ad eum voluerit converti, recipit. In Psalm Misericordia Domini plena est terra. Tei tib haec miseri ordia semper durat, sempe que Rit : Misericordia Domini ab aeterno usque in aeternum seper timentes eum. Et ideo Apostolus vocat misericordiam Dei charitatem nimiam ad Dios L Deus inquit, qui dives est in misericordia . propter nimiam charitatem sitam, qua dilexi nos, cum ei semus monui
peccato, couivificavit nos in Christo, cui si nonor &gloria in aeternum, Amen.
cιm spientiam cse noti me reprobare a pueris tuu ; quoniam servus sum sum ego, aurcilia tua, homo
242쪽
nsem, si ib illo abfiterit sapientia m
atem Dium se tenent me e parte corporis, ἐκ alie iam se telientem ex pine animae. Et
si idem ad explica dum imbecillitatem conseth dicit lic: scit u olim stim tur abhi id est, irragilis, de plura,' sm. Llli ε, in uni taribus subiectiis. It e -
EXPLICATIO TE X TVLP O la: iam Salo non deprecaturus Doni
num Deum pio sapie uia inrpetranda, ca piavit bene, , lentiam livinam , &nunc pro-P illa devota suae petitionis temetitiam, in qua petit duo e Plinio divitiam inibi inuionem ,
ae ii litientiam notitiae pertitae ratem ad in el-: Secund6 divinim approbationem pertinentem ad votivitatem, de acte cibim , ut pie lint eat coni piactat iam Lianae vitae. Dicit ergolic: I am in , qtibnec positam emere. Hi violen er auferte. Prove .i7 . iid prodest divitias liabere stillio, cum Sapientiam emere non possit. Da 3 itar mihi sim uitior moi-yrtiem sapientiam, id est, cipientiam sanct Ili in Angelorum . in quibus sedes, iuxta illud Psal inii sedes super Chri tibin, a istrium sat enitam, ita est . iapientiam, quae tuae Maiestati semper assilit Nou eigo petivit Salomon sapientiam huius mi initi, quae sedit iis Principum,& Magnat una assiliit, quia illa stultitia est apud Deum, ii ixta illud i. Cor. s. Sapientiam loquimur inter perfectos. Sapientiam ainem non
huius caeculi, sed loquimur Dei lapientiam livmi stelio abscotidito quam pixdestinavit Deus. Itaque Salomon non 'li iasivit sapientiam huius saeculi . sed sapientiam quae assistit sedibus Dei, ut explicatum est. Vel etiam sedes Dei dici pollunt antinae devotae, in quibus Christus quieicit; limi illud a ipient. 7. In animas an
ct s leti restet t. Et nuli me reprobare a puer u t v, la H et signaret ne inter pueros tuos accepta se.
Et noli permittere. ut propter aliqua demeritas ima pueris, id ell, electis tuis . veta consissetio i, ectorii in tuorum . humilium, de par ad riim in oculis tuis propriis sei Mandus Luc. ι8. Sinite parvulos venire ad me. quoniam talium ςst iegnum coelorum. Haec et tergo sorma siuinplicationis. In sequentibus verbis addiicit Salomon causas, cur Deus debeat ipsum exaudire. Dicit ςrgo, V Uoniam ego seri vi tum sitim, id est per Sdem , R devotionem. Servos autem filios fideles Domini oldinarie solem exaudireJoris a. Super servos meos, de ancillas meas in diebus illis esti indam spiritum meum D qui semsum servus tum, non conductitius, vel emptitius . ita ab origine naea , dc ab uberibus m riis meae, ad hoc educatus: quia filius ancillaeniae, id est Reis abeae, qtiae stierat mater
Salomonis. I t hue Domine Deus specialissimiliaritas vult dicere Salomon est primum motivunt , qtiare sim dignus exaudiri 1 te. Secundum autela motivum , quod magis provocat ad compassionem & ad dandum mihi per modum lieneficii, de misericordia, id
' 'od peto. est mea naturalis imbecillitas, propter quam sum impotens ad facieindum quod debeo. vile n-ri , sciens, quod breves sint dies xi: aequae liciat tirribra prae rei ibunt.
Prat imbecillitatem coi por s adfert e Iiam Salomon imbecillitatem anima suae ratione ignorantiae : unde dicit sic: El. nor suppletum ;) ad inte ecti ansul citctugum, uitae a uecuis Rex & iudex teiietiir scire. Leril. 12. C stodite seges meas atque nidicia, quae facκns homo vivet in eis. Ultimis allegat Salomon impotentiam siuam, ex deso tu gratiae, quia quantumcunque homo sit perfectus in scientiis. suas potest acuuirere per naturam, line tamen gratia non potest facere illium opus meritorium vitae aetetnae Et ideo dicit S. lomon. Tto bus inter filios homi num alii ims . n*mm atus, id est pei sectus quantum homa imitest p r tia r. m : si t.t mcnab illo opi. . tia tua. id est notitia verae G dei, tendentis tirie per dilectionem, in nihilum compmbitur , kl est , peribit. Cir ca illa vel ba, Noli me reprobarι a pueris tus, atrendendi simiduo versius, qui expiimunt leptem qualitates
Sunt pueri Pri , p. imi , parvissue cibamur Currunt, laetantur, citὸ dant, chopacantur. Occasione liolum versutim, & textus allegati,
sit ARTICVLVS UNICUS. An sancti, & dcvoti homines recte comis
paren ur Pueri S ratione parvitatis, puritatis, sobrietatis, conformitati,, jucunditatis, liberalitatis, ct tranquillitatis Dico qdod sic. Nam sancti sent parvi.
contra tumorem luperbiae ; puri contra foetorem luxuriae; iobi ii contra nivorem gulae; co formes contra livolem invidiae ; iucundi contra torporem acediae; liberales contra risolem avaritiae; & traii uilli colitra stivore ni iracundiae.
Explicatur prima pars, quod Sancti sint parvi per humilitatem contra tum otem seperbir. Cum enim porta coelestis sit parva& angulis, oportet ibi volentes intrare parvos fieri. Um. Ed:citur bratth. I8 Nili convelli fueritis, δρ est clamini sicut parvuli, inon intrabitis in regnum
coelorum. Et Iuc. 18. Quicunquendi vaccepe orit regnum Dei, scut puer, non intrabit in illud. Notum est, quod pretiosa localia selent eo peliri chrystallo tum ut rem a pulvere homi
nes custodiant; tum ut visui per er 3 stalltina tespurior 3c malor appareat. isto modo morali ter loquendo qui vult virtutes suas custodire a pulvete vanae gloriae , debet eas cooperire cr3stallor &tunc visti testionib una purae, sed etiam m. lore, elle videbuntur, si coniungantur
243쪽
eryltiso humilitatis. Hoc optime novit bratimina Visgo Maria. Viae licet omnibus via: U- in iis suetit ornata, simpliciter tamen aniavit humilitatem, tuam mirare spe .lt Ucus Iudi
quens, tibi aio Clotiosa res et liti militas, qua ipsa quoque supui hia palliare se appetit. Unde de Rege Saule legitur Cum estes par vetis in oculis uias, caput in tribubus Israelia.ctus es. lde in autem Saul propter humilitatem fuit electus in legem.& propter superbiam
Explicatur secunia pars, quod Sancti habeant puritatem contra foetorem luxuriae. Notum est , quod quanth Dominus est malor, tanto etiam malorem scite itatem δc vestem magis ornatam requitit in iervo sibi servient . Deus autem est maximus Dc minus, & idebvult ministros sitos esse alde in Liacos , dc honestos. In cuius rei figuram leginatis. I. Reg. 2I.
quod clim David ventilet cum idciis ad Abimelech Saceido isti. & fames eos valde urget et, peteretque Dat id ab Abimelech panem, pro se bc si iis in ian a neces state postit ResponditAbimelech, si mundi sunt pue ii, maximἡ a mulieri is, manducent. inrali licet et, si immundi essent. nullo modo darem eis panem Fcetet autem luxuria non tantum in conspectu Dei ac bonorum Angelorum, sed etiam in conspectu quo tamdam daemonum , qui siminobilis natiarae. Unde quidem Nigiomanticus, cum daemonem more ilito invocasset, post longam ex pectationem, eat minum sitorum recitationem , tandem apparuit stans a longe, vestibus tegens nares sitas: a quo cum coniurator 'traeieret, cui tam tarde venisset, & curita stet a longe : respondit daemon; Foetor luxuriae citae non permittit me propius ad te accede te. Cc gnovetat enim nieretricem suam Nigromanticus ille parum antecedenter. Et de talibus veliticatur illud har. sq. De cadaveribus
Explicatur tertia pars, quod sancti habere debeant sobi ietatem pueri contra fervorem stilae, Nam puer, quando indiget, comedit, &bibit , mensi tam naturalem non recedit. Sic fa iacti , iri in hoc pueros imitantes, qua tum natura susticit capiunt, &ita tam sanitarem. luam semptus salvabunt. In cuius rei figuram legimus Danielis i. inaod Daniel &λ-cii sui pueri, qui nolebant comedere de cibis regis Nabuchdono ibi , nec bibete de vino eius, sed comederunt legumina & biberavit aquam; holustiores fuerint cateris pueris Chaldaeorum. Unde dicitur loco eitator Post io. dies invet ii sitiat vultus eorum meliores , dc corpulenti res, pIae omnibus pueris, qui vescebantur cibo regio. Imb pueris illis Deus dedit scistitiam de disciplinam in omni sciencia. Porro merito comparatur sibi ietas Am thilto,de quos ibitiit in quod hic facile sculpi possit, sit autem contrarius ebrietati. elletque iste lapis earus, si rarius invenitetur.
Dicitur quoque de isto lapide quod praeservet uum gestantis acespitatione, S: infirmitatellio modo moraliter loquendo , sbbrietas est Sapient. Seumon. facilis eli adscid Mum . quia sci rii facillime
doceriitur. Oc calligas mir. Sinus iter . uitura viri sancti est licii teques, caro veris est licutu tuos, Isit. Equi eos uincato. Poridanimaistum equum debet regere, dc refraetrate inteidum urgere calcaribus. Si vero e ities, idis anima illain genim. ina si biletatis portavelit, tunc equus, lis est caro, non Perdet lenium, nec cespitabit in via motum, nec cadet sit per P -- catum, imo cosporalem in limitatem evade
Huc in favorem sobriorum facit illud, quod X raca io. dei lamatione dicit; 'uod ideo tam subiaito moriamur , quia de dii et iis animalibus mortuis xivimus. udquid avium volat, quiri quid piscium natat, quidquid seratum discurrit, nostiis sepeliuir ventribus. De hac materia loquens Innocentius de initale confit o M trae,sie discurrit: initium, ii uit, vitae hominis, panis &aqua. Gulosis autem non sit iliciunt fiuctus albo ium; non g pirategumenum noti radices heibatum, non pisces maris, non M. sitae tetiae, non aves coeli, sed quae ibi nur pigmenta, parantur atomata, capiuntus obeia ,
quae studiosissime coquuntur, & laute paramur ossicio ministiorum, nam alius contundit, cicolit, & alius ccniundit od conficit; sublini
clam vertit in accidens, naturam mutat in a tem; ut satialitas transeat inestiriem; levocetque appetitum ad irritandam gulam, non adfiistentandam naturam' non ad necesi tot ei asiipplendam, sed ad cupiditatem explendani Haec ille Explicatur quarta pars. Quod Sancti limbeam puerorum coni brmitatem contra lixOiem invidiae. Conflat, quod si puer videat nutricem flere statim etiam fleat, &ii videat eum ridere , mox an idet. Hoc modo vult Deus quod sancti in vita praesenti compatiantur tribularis,& cum proscientibiis gaudeant ; iuxta doctrinam systoli ad Rom ia. Gaudere cum gaudentibus, fere cum flentibus, ut situ omni biis conformes &conjuncti per charitatem. Isti figurantur per pueros clamantes in templo, Osaima Christo Domino Mart kal. Soli pueli caseimes inVidia digni sunt Delim laudare.
Explicatui quinta pars. Quod sancti habeant
puerorum iucunditate,contra torporem acedia.
biicit nisi as pueroiu incit eos ita mobiles. ut hiant& disci irrant, ludatu de nunquam sint o
si. Sic Sancti ita praeieliti, debent elle Ia illiciti, & semper in aliquo utili occi pari, iuxta illud: Sic fac quod nulla sine fiuctii tirni eat hora. Itaque Sancti debent esse labor ii,
nunc praedicando, nunc infirmos . non solum
corpore, se etiam debiles in fide informa o,
uangentes oleo laetitiae fidei saluinis. Horum figulam habuit Samuel, de quo 1. Reg. r. dicitur: Puer Samuel ser ietat Domino statim ac fuerat ablactarus. Explicariis sexta pars. Quod Sancti babeant liberalitatem puerorum coiitra risolem avari
tiae. Puer libenter dat Maeciliaque habet. isto modo viri salicti debent elleli rates per Eleemos γ natum largitionem. Hos porro figurabat puer habens quinque panes hordeaceos , &duos pisces, de quibus Christius saturavit Utin-que millia hominum Joan. Et Tobias qui cum est et iunior omnibus de iii sita in capti vitate nihil tamen pu et ile gessit ii opeie, ted
244쪽
rm rac uidiae. Puer enim Hon laedit . eis ipse Onendatur vel laedatur, stititii dimittit: Unclepio uno pomo reconciliatur, licet tuerit valde ostentiis. Illis modo Sancti ieconciliantur fa-eile eis, a quibiis sua it ostensi. . is. dii inviit tres speetes iracundorum ; nam Midam sunt acuti, quidam amari, & quidam dissiciles. Acuti dici n-riir, qui velociter irascuntur ,εc velociter qui scunt; & ilhid est optimum quod habent. quod non retineant iram in corde celando, sed statim iram stam aliquo signo manifestini propter velocitatem motus irae. Et ad hanc speciem ine maxime dispositi simi colerici pmpter subtilit,
Iracundi amari dicuntur, Wioriim ira diu pe severat, & eam nuta quam ostendunt, sta occultant : & ideo sunt amarissimi in seipsis, cla e ad alios , indigent multo tempore ad hoc ut iram sitam digerant. Et ad hanc iramssint maxime di sipositi melancholici propter grossitiem humoris melancholici. Iraciuidi dissiciles sinat, qui nunquam ce
sint ab ira concepta donec se vindicaverint.' Istas tres species iracundiae debet vincere ii mo sanctiis per mansuetudinem , dc moderantiam ratiotiis; ita ut iram acutam vincat per modestiam, iram amar .m superet per pati ei
riam, & tandem iram dissicilem a se pi opulset per pietatem. Et tali modo sanctus essicietur puer moraliter Deo gratus, iuxta illud Osee: Puer Israel, & elegi eum.
autem eugisti me Regempopulo tuo, o Iudicem filiorum tuorum, cfi liarum tuarum , se dixisi me ad care tem plum in montesancto tuo, es in civitate habitarionis tua altare, militudinem tabernacutisnai tui, quod praeparasti ab initio; es tecum sapientia tua, quamvis opera tua, o quae adfuit tunc, cum orbem terrarum ceres, Osiriebar quia
piacitum est oculis tuis, ct quid Hr
EXPLICATIO TEXTUS. II e salomon pro sibi danda sepientia, ad-
A. a ducit ipsis,met bonitatem divinam, ad recurrit Salomon ex ista ratione.Nam docet bon talem divinam persecte illa consium-m , quae propositat&incepit; sed tu Domitim Deus proposivisti per alectionem mei, quod larem rex, & iudex populi, & aedificator tempu, quae sine sapientia consummari non possunt
Ergo decet te Deum mihi dare apientiam, uam ista, qua tu proposiuisti fieri, valeant conis
eat, Nec ingessime per praesium 'tionem . nec trusime peruralentam Occupationeui, sied tu me elegisti, nonduper unam civitatem vel inlulam, sed ut Rex lim populo tuo. Unde a Paralip. i. ubi ponitur historia de Ibpplicatiotis Salomonis, dicitur: Qtiis potest tuum, qui tam grandis est, dignὶ iudetraluisti nie esse tisiceni immediatum filiorum ni iuum. Sc filiarum tuarum , id est, tam mai rum, quam minoriam, Subiungit Salomon, non siliam me eligilii Regem udicem, sed et ammδ timm . Scaediticatoteio D. Ixsime ad care remplum in monte ancto . Di ut Donimus ad David: SusditabosFm nruum post te, & ipse aedificabit templum nomi- mmm; Etl. Par. 28. Salomon filius tuus πficabit domum meam, de alia rumieaz enim elegi milii ila silium meum, de ego ro eim Patrem. M vlum is montesancto tuo. Iste mons, sicut dicunt Habraei, iuit ule mons, in quo Abraham voluit immolare silium siuum Isaac Gι n. ra. Et ibi erexit altate , Ac in eodem loco fuit pollia ea altare temp. l. de quo hic subditur; DJena leni. de quam Psim dicitur, Ierusalem γηρω licatur ut ei biiii. ui/imositare hab udinem tabem titili sancti tui ab nuto; ides i. tale Altare iustilliine face Haec tu Deus Paterord naitide me Et tecum se emta tua, id est, filuis tuus; qui ficu, seu
capi tia, novit opera tuae creationis. recleati nis,&glorificationis. De quibus Ira . r. Con
sileravi opera tua, est expavi. Qua DCnDDI tetat, nimirum ista sapientia, quid alati
ARTICULUS PRIMUS. An electores Praelatorum teneantur eligere meliorem tNotandum ante resiliationem, quod dupliar ab potest aliquis dici melior absiolute. & si
rem . Charitas enim est illa quae facit hominem simplic iter & absiolute bonum, Imaior
Dico electores non teneantur eligere
illum qui est melior absiolute Sc simpliciter r
245쪽
ais Commens.ster Lib. Sapient. Safomen. Probatur prima pars. quia Ilaei habensi lorem charit Hem fit mel tot simpl:citer, ab oli te in se, in ordine tamen ad praelationem ibi te deficient ipsi alia necessaria. ut sunt
scientia, bona sanias , expetientia bonae C eonomiae: erg6 talem electoi cs ncn tenelinires ere. Probatur secunda pars, quia electores tenentur in conscientia attendere ad bonuni comi uine promovendum; sed hoc iit in eo. qui licet non habeat tantam chalitatem & gratiam licui alter. habet tamen charitatem &gratiam ii isticientem , & insuper maiorem scientian & experientiam in oeconomicis,
hem malorem ianitatem , mal Iem rein
spectum apud alios, quae omnia iaciunt talem
meliorem respective, meu in ordine ad praelationem, Ergo electores tanquam partes communitatis. tenentur pro bono communitatis
promovendo talem eligere. Et iux a hoc in .
telligitur illud io. Eligite meliorem de filiis domini nostii, ponite sit per Glium patris vestit.
Cum his tamen stat, quod ii is, qui habet
maiorem charitatem&gratiam in se. simul et iam cum respectu ad praelationem habeat m liores qualitates, tales omnino eligendus sit. Qtiando autem Decretalis dicit, quod sussiciat elige te bonum, nec sit nec elle eligere meliorem , tunc incluam illa Decretalis non infor
mat scientiam electorum . sed iudicium publi. cum, inlloc quod ad evitandas lites sufficiat, quod confirmator confirmet illum, quem iudicat elle bonum, pro eo munere. pro quo mite lectus. De hac re plura dicat simi in superi tibus; unde ad illa lector debet recurrere, ne
ARTICVLVS SECUNDUS. An Princeps , vel Praelatus, attendere debeat, quod non sit imissus per intrusonem , non remissus per dissimula.
tionem. non neglechor culparum, de ut non sit acceptor personarum' Ico quod sic. Explicatur ptima pars, quod Praelatus vel Princeps attendere deuat.quia non sit immissus per intrusionem, sed vere possit dicere alteri . vel aliis: Tu me eligisti, vel, vos me
Forma autem eligendorum ad praelaturam
est ipse Christus in tribus , nimirum in filaeonceptione, in is nativitave, dc in sua conversatione. Fuit enim Christus conceptus per cooperationem Spiritus sancti, natus sine matris corruptione , dc conversatus in mundo Gne ambitione, &peccari operatione. Quando veris populus eum elegit in Regem. fiagit,& noluit venire, nee fieri rex doam. c. Hoc modo etiam is, qui debet intrare ad statum praeianirae, debet concipi in mentibus elact rum per Spiritus sancti inspirationem . non autem per dissolutorum coni pirationem. Item debet nasti de matre, quae est congregatio si e capitulum; eui debet praeesse sine corruptione. ita ut electio non sit corrupta prece vel pretio, vel minis potentum. Debet ergo sie electus ducet e sirim lunim sine ambit in I ut velit, si pollit, ex corde sugere. S devotus obedire,
ut Deus tali possit dicere illud IIbi. 44.
timere serie meus Jacob, & quem elegi. Sed certe moderno tempore at qui elisu tur propter partiales assectus quidam prompter amplas mundi possessiones; & nonnulli propter curiales interpositiones. Et hoc fit ideo I quia electores moderni temporis saepe considerant non quis melior viti, clarior stientia & fama celebrior sit: Sed perpendunt i,
tum, quis velit esse in beneficiis, & subienti nibus utilior, seu quis velit minus vitam suam emendare, aut quis velit crimina magis disi mulate. Consideram alii, quis sit filiuius in rebus locuplatior, in verbis pinguior, in expensis profusior. in conviviis Iairtior, atque motiosa familia multiplicior. Alii mentem perselustrant, quis si Regi, & Magnatibus gratioria acceptior; quis parentum generositate nobilior vel quis nulladanae vanitati habeatur habilior : Sed ce ite isti omnes non eligunt ex
instinctu, Sccc operatiotis Spititus sancti; sed
potius per spiritum nequam contra quos
omnes adduci potest illud q. Reg. io. Et isti emeliorem, &etim qui vobis placeat de hiiis domini vestri, & ponite eum super stolium patris vestri. Ubi Notandum est, quod in hoc textu signanter pramittat mitiorem, & postea primum subiungat, ct eum qui vobis placiterit de filiis domini vestit; in sgnum quod honitas gratiarum , & non acceptio pei si natum debeat esse causa. quare quis placeat. Explicatur secunda pars, quod Rex vel P latus debeat considerare ut non sit remissius pecdissimulationem, dum electus est in Regem, Principem vel Praelatium. Rex enim a regendo dicitur; &est nomen tam horosis, quam O iis: tenetur enim aliis praebere exemplum boni tatis moralis , ut postit dicere ri: m Gedeone
lud. s cd me videritis siceie. hoc facite. Plus enim movent egregia facta Principis, quam imperia; iuxta hoc bene Iesitui de Julio Caesare, quod nunquam dixei it militibus
sitis : Ite, sed Venite: subintellige, una me m. Conformiter ad hoc dicitur i. Reg. ita Consti, tui vobis Resem, de Rex graditur arte vos. Narrat SextusJulius lib. 9. ras cm. ιιρ. s. de quodam duce . qui vocabatur Pellaeonas, Fod
cum intei rogatus esset a militibus, quid imperaret ' Respondit, ut se imitarentur . aliud. Hic responsio debet et esse cuiuslibet Praelati, ut dicere possit cum Apostolo ad Philip. Imitatores mei estote, & obstivare eos, qui ita ambulant, sicut habetis formam
Explica ' tertia pars, quod praelatus stariinceps de at considerare, ne sit neglector culparum in inquirendo, dii littendo. de puniendo. Qilia Praelatus , vel Princeps est electus in iudicem iuxta textum allatum Tu autem elegisti me in iudicem. Ariminei dicit LEibis. quod unusquilque sit bonus Judex nim, quae cognostit;&ideb ad bonum iudicium da mdum remitritur inquisitio&cognitio, ne homo
piocedat ex incertis silpicionibus exima parte ἰ&ex alia parte debet homo inquirere. De mala
246쪽
napam, &atigeantiu per desecti in corruptio Dis. Postqi iam autem crimitia sinit cognita, OPOitet ea, qtiantum fieri potest, cer 'si per lL-
.ilaeni ; dc ideo populus accedit ad iudicem , sicut ad iustitiam animatam . ut in omnibus
reddat, quod iustum est : unde Eccles . dicitur: Noli quattere feri iudex, nili valeas vir.
Notandum hic ex Dra ede S. Victore, quod sint tres species vel modi negligentiumΡrxtat tum Quidam enim sinit qui sine vivunt.& subditos male vicere permittimi; alii sunt qui male vivunt,& siubditos suos bene vivere cogunt ό alii deniq, siant, qui male viviari,Sc si1bditos summa Ie vivere permittunt. Primi genetis Praelati, qui bene vivunt, & ibditos suos male vivere permittunt. hi inquam exemplo quidem piae cedunt, sed delinquunt in increpando: licet enim bene in seipsis vivant, necesse tamen est, ut de grege sibi coin millo Domino gregis rationem reddant. Illi vel 5 . qui male vivunt, & Ωbditos suos bene vivere cogunt i errantes quidem revocant a mala via, sed rectos & mites occi finit: revocant inquam vel bis,sed occidunt exemplis.
De tertia smie r on opoit et facere talentionem.
Haee Hugo Explicatur quarta pars , quod Praelatus vel
Princeps debeat attendere ne sit acceptor pers narum. Unde recte dicitur in textu allegato ;Llectus sium te regem c hirrcem, tam ma arum scilicet, quam min. ruin ,σjimplicium, quam pem secterram ct eruditisum. Additur autem in tex-w ly Filiorum tuorum Iudex , id est , electus sum , ut ludicem populum tuum, non sciit servos meos vel iusticos, sed sicut filios gubernat do , ut sim eis loto tui pater, non tyrannus. Unde S. semard. super Cantica ait: Discite sit istoriam matres esse vos debere, non domunos; studete magis amari, quam metui. Et si interdum severitue opus sit, paterna sit, non
Urannica: matres fovendo, paties cortigendia vos exhibeatis. Susipendite verbera,
producite ubera'. pectora lacte pinguescam, non typo su ibiae ritigestant. Haec S. Ber-
Mitte eam de coetu sinctu tuis a sede
magnitudinu t. , ut mecumsit, ct --
cum laboret ; uisciam quid acceptumsit
COiuinuando Salomon siipplicationem
siuam pro impetranda sapientia, dicit sier Mitte illam. id est , quae est fides infusa operans per dilectionem De raris selictis tuis, id est, de caelo empyreo, quod inhabit re principaliter Dominus Deus dicitur, licet Deus sit piaesens in omnibus locis. Et a seis magnitudinis tuae. In his verbis loquitur Salomon modo humaro , & figurativὲ: quia Deus est sine quantitare masnus, & sine qualirare bonus, & sine situ piae lidens, ut ait S. au- Iustinui s. ge Trinitat. cap. q. Per sedem magnitudinis nihil aliud intelligitur, quam quies vel tranquillitas Dei omnipotentis , qui universa
disponit. Sapient. ia. Tu autem dominator
virtutis cum traiiquillitate iudicas. rt mecum sit, puta in regendo, &nie n laborer in agendo de cognoIcendo. Unde subditur S ut si tam , quo.I acieptumst coram te, Semedeinde huic bonae cognitioni operando con
Notandum hic quod si Adam in statii inno
centia perseverati et, tunc omnes eius posteri in operando nullum laborem tensissent; perfecta enim suisset obedientia carnis ad spisitum. Unde sicut coelum movetur sine ulla fatigatione , Sc labore, quia sim motori non iesistit; ita corpus ab .anima tunc sutilet motum absque labore. Post peccatum vero primi parentis, nec cogitare, nec loqui, nec agere aliquid possiimus sne corporis fatigatione, iuxta illud P ami: Existimabam ut cognosce iem hoc,labor est ante me. Et ideo licet, si peccatum non esiet, filissemiis sine labore, post illud tamen quali firmus tuti ad laborem Unde Iob s. dicitui: Homo ad laborem natitur , avis ad volandum. od adeo velum est . ut homo sive sit dives, sive sit pauper, sientiat laborem; nam de divi te dicitur Etales 3 i. Laborabit dives incongregatione si ibit vitiae. De paupere auten statim ibidem si ibditur: Ι aborabit pauper in diminutione victus. Et ista pamitentia labo i is suit toti lium at o generi post peccatum intuincta.
Genes 3 Maledicta terra in oti e e tuo, in laboribus comedes ex ea Omnibus diebus vitae
ARTICULUS VNICVS. An in vita praesenti laborare debeamus
propter convenientiain permisi temporis ; propter poeialtenti .im commig
si sceleris: dc propter vehementiam permissi muneris ρIco quod siet
Explicatur prima pars, quod in pra-
senti vita laborare debeamus propter convenientiam pei misti tem iis Tempus enim in quo nunc vivimus, dc aeternitas suturae vitae siecomparantur ad invicem, sicut vigilia piaecedens, & sinum sitbsequens. In vigiliis enim solemnitatum. lent homines laborare fiet venter&diu; unde in talibus vigiliis faciunt agri. colae altam noctem. In diebus verbselli vis ui-dulgere solent quieti, & 1 blatio. isto modo moraliter loquendo, nunc est vigilia in qua ieiuniis & laboribus nos dare oportet; iuxta illud i. Petr. Sobrii estote, δc vigilate. Et
a. or. 6. In omnibus exhibeamus nosinet ipsisssicut Dei ministros, in laboribus, vigiliis,
ieiuniis multis. Sed cras in vita filii ira erit testum&Qlemnitas sempiterna. Et ideo tunc vaeabimus gaudiis , Iaetitia,&quiete; iuxta illud sp ta 14. Beati mortui qui in Domino moriuntur , a modo tam dicit spiritus, ut resilie si anta laboribus suis. Unde S. Hic r. in quad. Dist. au. Nullus labor dunis, nullum tempus videri
247쪽
debet longum, quo gloria aetemharis acquiria porali, homines tot labores impendunt, ubi ta. tur. Huc facit illud-: Laborabit in aeter- men gloria est transitoria, quantum laboremnum, & vivet adhuc in finem. impendere nos debebimus, qui scimus. quod Explicatur secunda pars, quod in hac vita gloria Sc merces nostra sit mensura in perpe- debeamus laboribus vimiosis inlisure propter poenitentiam commissi steteris. Si rustico pro labore unius diei Domhius remitteret perpetuam servitutem, utique strenue illo die debe- . retrusticus laborare; & fatuus ellit, si rimn bene laboraret. Applicatio. Omnis peccator ratione peccati subiicitur perpetuae servituti ; undeJoan. 8. dicitur: Omnis quincit peccatum, servus est peccati. Et propter hoc peccatum deberet laborare in perpetuis flammis, nisi in hac vita tanquam in vigilia istrenue laboret, agendo poenitentiam δε peccato commisse, exemplo Davidis, qui ait: Laboravi in gemitu
meo, lavabo per sangulas n-s Iectum meum, lachrymis meis stratum meum rigabo. Aristote uspart. 13. prsilematum. probi. 2 s. dicit, quod laclirymae emiisae ex amore, &condolentia veta, sint calidae: lachrymae autem decurrentes ex oculo infirmo sint frigidae. Sic etiam in taliter loquendo I lachrymae ex vero amore erga Deum a se per peccatum Ostensum, in peccatore ortae, sivat vere calidae, abluentes peccatum ; quales fuerunt lachrymae S. Petri, Matth. ai. Sc S. Mariae Magdalenae Luc. 7. Unde etiam
ambo veniam peccatorum sirorum merebantur. At vero poenitentes tantum ex timore gehemnae. vel ex desperatione , ibndunt lachrymas frigidas. Sic poenicilii frigide Antiochus, de quo legitur i. Orabat scelellus Dominum a quo non erat misericordiam consecuturiis, quia scilicet non vere dolebat. Sic etiam Judas Iscariotes infructuose enituit Matth Q. quando dixit: Peccavi vendendo saeiguinem iustum. De talibus autem male laborantibus,
dc indebite poenitentibus , dici potest illud
Luc. s. Per totam nostem laborantes nihil coepimus Explicatur tertia pars, quod in hac vita laborare debeamus exercenta bona opera propter vehementiam promissi muneris ; consideratio enim mercedis accendit amorem laboris. Boe.
rius 4. de cist metis ultimo, inducit exemplum tuum ' Unde S'. dicitur: Ronorim, laborum gloriosus est fluctus. Et in Psalm. Labores manuum tuarum, quia manducabis, beavis & bene tibi erit. De hac autem beaticiissimi quitur serra in quodam sermone, ubi ait: O betata
regio paradisi, o beata regio delicianam, ad quam iii spiro de valle lachi ymanimi ubi s pientia sine ignorantia; ubi ni emoria sine obli. vione; ubi intellectis sine errore; ubi ratio 1 ne obscuritate fulgebit; beati qui ibi habitant dicentes cuna Isalmista: Beati qui habitant in domo tua Domine, in iacula liaculariani la
custodiet me insevorentia. Et erunt a
cepIa opera mea; in disonum populam Iuumuse, sero dignis edium patru
EXPLICATIO TEXTUS. Hic declarat Salomon, quomodo per a
pientiani fiat persecthuimiosus, & huIra ilignat hanc rationem. iasia illud potest ho- nunem persecte facere virulosum, quod confert homini scientiam, prudentiam, & potentiam,& etiam facit Deo acceptum & libi subiectis pioficuum; ita talis est sepientia , quam mSilomon peto a Deo: Elgo per ipsam potero me regere virtuose in omnibus. Minorem 'clarat in quinque particulis, asseiens de saH-tia, quod ipsa sit doctrix per scientiam , dure Per prudentiam I defensatrix p i potentiaris mediatrix per amicitiam; & moderatrix se trium virorum illae rium qui labores maximos pro gloria temporali suistinuerunt; viri autem illi gloriosi erant Agamemnon , Uisses. &Hercules 3 quorum primus bello decennali, inter si1mma pericula Troam devastavit. Secundus autem Poliphemum Gigantem mo-culum, qui omnes socios devoravehat, summa cum audacia interemit δε ac denique tertius
Hercules, magnos labores pugilando sustinuit; de quo dicitur:
Herculem duri celabraxit labores, Ire Caentauras domuit superis .
Vltimus ιaelum facili Diare Astulit collo. CN.His enarratis alios animat ad tintiles strenuos Iabores abhibendos, & dicit: Superata tellus sidera donat. Qtiorum verborum sensus est: Sic vos strenue habeatis pugnando in terra, ut Post acceptam victoriam super sidera sit vestra
urecces in coelo. Applicatio: Si procloria Nm-Itaque quantum ad primum dicit sie: enim ilia, id est, sapientia O
Scire est rem per causam cognoscei .dtive deducendo conclusionem, in elli.
tem, est primorum principiorum, quae non ,
monstrantur, ut ait Ari toteles. Sapientia vel λ,
quam petit Salomon , tam adpi incipia, quam ad conclusones demonstratas se erae ut &ideis sciet, O intelligit omnia Sap. s. Doetiis est enim disciplinae Dei,& diictrix operum illius. Secundo, sapientia est Ductrix per prude
clam, qua est recta ratio agibilium. Unde ad p. dentiam pertinet bene consiliari circa totamis tam hominis, k bene eligere : quia sine pruden tia nullus potest habere virtutem moralem pes secte, sicut docet Aristoteles. ε. Et hic. Et quantum ad hoc dicit Salomon: Deducet me inopsit mosobrie; id est,secundi im retensiliam reciae rati s Tertio,sapientia est Dispensatrix perpi ea tiam I & quantum ad hoc subdit , Et custodiet minsua potentia ab onnii adversitate, ne videlicet v, tiosesiacumbam. In Psalm. Dominus custodi me ab omni malo.
248쪽
Quarto sapientia est Mediatrix per amicitia,
n ea. Et illud holitani proprie praeliit Cluustus Dominus. qui est sapientia Dei patris, nam per merita Christi omnia opera nollia bona fiunt
accepta Deo. Unde ad Titum. a. dicitur: Dedit semetipsum pro nobis,ut nos redimet et ab omni
iniquitate, Sc mi indaret tibi p pulum acceptabile in , sectatorem bonorum operum.
Quinto sapientia est Moderatrix per iustitiam: facit enim homiliem iuste rege te libili biectos. Et quantum ad hoc dicit; Dissotiam populum tuum isse. Populum tuum, id uit, Populum tibi bene servientem, & a te atque ex gratia tua mihi ad custodiendii, & tegendum dariam. t ero dignus sedium parru mei. Quasi dicat, si taliter sapientiam impetravero, de ita viritioque sit compositio religiosa. Hi istis autem nistrarium facit ebrietas dissoli tiovis . quae eliiniolentia gestηs, Sc ornatus in homine exteriore. Porio sobiietatem in gelui motum sic inculcat Arist. i ad Timotha. V olo, inquit, viros orare in omni loco, levantes manus putas line ira& discepruione: similiter&mulietes in trabitu
ornato cum verecuendia de sobrietate. Et de hacsbbrietate dicit S. Aug. in sua regu ι. In omnibus moi ibus vestris, nihil fiat, quod cuiui itiam OL fendat aspectum, sed quod vel iram deceri Lanatatem. Et T. Ambr. lib. 4. de ostio lic dicit: Sermones proferamus tibia iustitiae examinatos,
ita ut sit gravitas in tensii, in sermone pondus , & in verbis modus. 1 ena petantia cordis habeat animi munditiem; Justitia misericordiam, prudentia pacem . dc fortitudo mansuetudinem. sus in omnibus esticiar , ero dignus regio solio Ambr. Hac ranaen Lobrietate calent iuvenes Patris mei, quod habuit interiis, & consimilis ins blentes propter corporis caliditatem.&ani eiusdem sedis per remunerationem in regno mi levitatem, nec ab hac resiaenantur, nisi per
caelesti. Et ideis signanter posuit Salomon , magnam infirmitatem iuxta illud Iciles 3 l. Insidium; Li est, tam sedis terrestris quam coelestis firmitas gravis sobriam facit animam. Patiis mei Davidis, Circa illa verba. Desiti et Explicatur teitia pars,quod vivirosus debeat me in operibus meu sobrie , aliquid dicendum est habere absinentiam sine ingurgitationem pastode triplici sobrietate. Sit ei go
ARTICVLVS PRIMVS. Utrum virtuosus clebeat habere scientia sine praesumptione in parte intellectiva, continentiam sine diliblutione in parte sensitiva , Λ abstinentiam sine ingurgitatione in parte nutriti vast
Explicatur prima pars, quod virtuosius debeat habere silentiam line praesumptione iii parte intellectiva ; Unde Apostoliti ad Rom. ia. ah: Dico enim per gratiam, filiae data est mihi,
omnibus non plus sapere, quori oportet sapere. sed lapere ad sobriet item. Et Seue ιa tu 32s. ad Lucitam ait: Plus scire velle, quam sic satis, intemperantiae genus est. Huius autem sebiietatis contrarium faci ebrietas prae limpii otiis, qua aliquis iententiam nutrici val&sie de ea loquitur Arist. auritum. 2 Sobrie&μie & itale vivamus in hoc saeculo,
est, brie ad nosmetipsos, iuste ad pioximo, pie ad Deum de Sancto . De hae brietat 'S. Gr r. iam. 3 7. ait: Sobrietas omnium virtutum mater est, & econtra ebrietas mater Om nium ratiothim. ARTICULUS SECUNDUS.
Utrum chrictas sit denudatrix omnium
secretorum ; infatuatrix seli latorum,
alligat lix robustorum; S imperatrix
Explicatur prima pars, quod ebrietas
sit denudatrix omnium fictetoni Unde Seneca ait Ilia illum . 8 . ait: Quemadmodum natisto
ipsa dolia rumpuntair , & omne, quod in imo jacet, in summam partem vasis vi caloris eru- sui proprii sens lis nimis approbat aliis ctat: sic etiam vino ae luant e. quidquid in imo sententiis melioribus . seu alloid mi irimini do- iacet abditiim, effertur, re prodit in medium. Et ctiorum praeponi . Porris talis hominis prae- haecellulia causa. luare specialiter Regibus pro- sumptuosi signa docet S. Brem lib. de ta gradibiti hibetur copia vini, quorum est celare consilia , humilitatis; Ubi loquens de quodam Monacho nihil enim est ita periculosiim reipublicae, sicut praesiumptuose dicit sic. Primus in conventu ebrietas in Rege. A tali namque Principe ultio residet, in consiliis primus resipondet: non vo- nes indebitae,& praecipites it togantur; consulta-catus accedit, non iussus sie intromittit; reordi- times acceptae in iniuriam alio tum ii cauth renat ordinata, reficit facta: quidquid ipse non fecit aut ordinavit, non recte factum, nec pulchre aestimat ordinatum , Juaicat ludacantes, praeiudicat iudicaturos. Haec S. Bernar s: Tales quoque nimium scire velle de aliorum seni
rum, ac doctiorum dicta corrigere volentes , vocat Aristoteles 7. D c. cap. i 2. Audaces, in
disciplinatos.&agrestes. Ut autem iugias talem praestimptionem, audias Salustium apud B. Abermium. IVLum. 4. polis. Hos vel sus tibi dicentem: Consula quisquis eris, qui paci foedera ρματου, Corismus esto lupis, cum qui, m esse cupis. Explicatur secunda pars , quod virtuosius debeat habere continentiam sine distitutione in parte sensitiva. Et illa si brietas ei ordinata modestia sensuum extetioriim . ita ut nihil
vagae vel libidinosae mentis appaleat, sed undi
velantur:.ordinationes conces Iae & utiles reipublicae retractantur. Et ideo sigilanter dicitur Prat . i. o ultimo. Noli regibus date vinum, quia nullum starenim est, ubi regnatebris s. Narrat Valerius Maximus lib. s. c. 2. Qt Iod mulier quaedam innocens damnata fue i it a Philippo Rege Macedonum temulento,quae tamen propriae innoce tiae constia clamavit: antea re
inquit a Rege Philino ebrio ad eundem starium , si est inio audito mulier excussi Regi ebrietatem, qui causam sbbrius diligenter inspexit, Scpostea mulierem liberam dimisit. In signum ver b, quod ebrietas sit denudatrix secretoriam, legimus Gen. '. quod Noe primo plantavelit vineam , & bibens vinum inebriatus suerit: pol quam autem bene potus, dormivit, iacuit denudatus, & a filio proprio virisius est.
249쪽
Comment. super Liν. Sapient. Salomon. Explicatur secunda pars, ouod ebrietas sis
infatuatrix insensatorum. Unde S. Aug. in a sacras virgines ait: In ebriis nulla ratio,nullum gerendae vitae consilium . non gestorum aut lectionum memolia, nec ulla artium aut industriae providentia Et ideb nullus confidat de
sua scientia, sebrietati succiambat. Isai. 28. Sa- .erdos & Propheta nescierunt, prae ebrietate absorpti sunt a vino,erraverunt in ebrietate. Recte
proinde in antiqua lege facerdotibus stat prolii. bitum ne biberent vinum , quando ingressuri
erant tabernaculum ad ministrandum. Levit Io
Vinum, & omne quod inebriare potest, non bi. betis, tu, &filii tui, quando intrabitis tabernaculum testimonii. Explicatur tertia pars, quod Ebrietas sit alli- satrix sortium Fc robustorum Facit enim de homine bestiam, &de robusto insimum&de prudente insanum. Exemplum est de Holoferne sottissimo, quem nimia ebrietate λpitum, Judith vidua proprio gladio interfecit. Iudith. 3 i. Item exemplum habemus deAlexandro,de quo dicit Seneca v. 84. quod in tot praeliis eum in. victum, Ia intemperantia bibendi devicerit. Ideo antiqui Philosophi vinum vocabant venenum, reste Papia.
Explicatur quarta pars, quod Ebrietas st
peratrix flagitiorum diversolum Exemplum luxuriae habemus de Loth. Gen. χI. Qui prae ebrietate cum utraquae filia commisit incestum. Exemplum vero hae. habemus in Α'exandro Vagno . qui amicum sibi charitamum, & fidelisti mum inter epulas cultello transfodit: intellecto autem facinorea se commisso postquani si bi ius factus est, voluit seipstim occissere, nis ab amicis tuis suisset detentus,& praeventus, Narratur historia de quodam trustico, quod semel fuerit totus ebrius reversias domum . ita ut omnia ipsi apparuerint duplicata , Unde quia habuit duos filios . putavit se videre quatuor fit :o,, x advocans lixorem incusavit eam,
quod haberet quatuor filios; & unde ergh proveniunt, inquit. isti alii duo, clim mihi non constet de pluribus , quam oe duobus filiis 3
dum autem uxor negaret se habere plures filios quam duos, ei a inquit ri isticus, ad probandammam innocentiam acter mihi istum ignitum vomerem : tunc na xlier astuta respondit, ego non
accipiam illum ignitum vomerem, nisi tu mihi prius illi:m tradas. Cum ergo rusticus totus .ctrius vomerem ignitum apprehendisset, sese in manu hoirende combustit, & ita ad se rediens errorem situm agnovit. Et ideo signanter dicitur de talibus Palpabunt quasi in tenebris, x non in luce, & errare eos faciet quali ebrios.
enim hominum poteriis re consilium Dei, aus quis poterit cogitare, quid velis
Deus t Cogitationes enim mortalium m
mida , or inceria providentia nos .
Corpus enim, quod corrumpitur,aur vas animam δ deprimis terrena inb ιitatissensim multa cooranum.
EXPLICATIO TEXTUS.s Ergit Salomon siipplicare pio capientia ,
allegans ignorantur' humanam magendis rebus supernaturalibus iuxta Illud 2. Par. Ita Cum ignoramus, quod agere debeamus, hoc solum habemus resdui, ut oculos noli os dii gamu, ad te. Dicit ergo: Quis enim homi nuris scire -- filium Dei, aut quu poterit cogitare, quid νelit Dein Q iasi dicat: Ad hoc ut homo consequanabe titudinem, quae est vita animae,& vitio Spe turalis divitiae et sentiae, oportet hominem transire per meritum adimplendo divinam voluntatem in praeceptis, & consiliis suis. Quid autem ADominus consulat. vel praecipiat, hoc non po- itest constate homini, nisi per revelationem Melde credendis de agendis: adeoque haec revelatis, quae est vera sapientia, est homini necessaria, adeo. ut nullus homo ex sua iraturali cognitione possit scire consilium Dei, aut quid Deus velit. Ubi tamen NODiidum , quod consilium dii et si movi accipiatur. Primo enim accipitur consilium prout est consultatio univi vel pluriuin in rebus d hiis 3 in quo sensiu locutus est a obias filio suo: Constium semper a sapiente perquire Tob. q. Secundo modo vocatur Consilium sententia
declarativa illius, quod expedit fieri; in quo
sensit dixit Arist. i. Cor. 7. De viis inibus praeceptum Domini non habeo, consilium autem do. Tertio modo vocatur Consilium persuasio quaedam ad aliquid agendum, hel faciendum, aut omittendum. Quarta modo vocatur Consa-lnim quodvis arcanum alteri revelatum Primo modo Elum metaphorich possumus Deo tribuere consilium ; non enim consiliator Deus , quia ignorantiae est consiliari ut Damasceniti tib. i. cap a 2 Secundo modo Deo maximε convenit consilium, quia ille tanquam omnium reium tam praeteritarum. quam praesentium, licsuturarum notitiam habens. nos in rebus dubiis rcertiscare test. I ettio & quarto modo etiam
potest 6 intilium in Deo; quia Deus saepe
per liuos prindicatores conssilit laOminibus aget a poenitentiam de peccatis; Se viris sanctis. ut pr' phetis& aliis test deligentibus arcana sua sapa
revelat. Sequitur intextu. Cogitationes enim minatrum
timida; Quia saepe in operibus nostris contraria videmus accidere quam cogitabamus,aut ordibitabamus; & ideo non selum stini ipfirmae c. .gitationes nostrae in speculati, is , sed etiam amma providentia nostra in practicis. Et ideo docuit nos S. Iacob in cap. s. Quod lo turi defiaturis semper sub conditione loqui debeamus, dicendo et Si Dominus voluerit facem hoc vel illud.
Cinyrasmet Dod corrumpitur,aurarat omam
Id est, corpus infectum inmite concupis iis corrumpit assectam animae & facit animam ad cognoscenda dc amplectenda spiritualia cle Deo, vel necessariis ad salutem gravem. Et quia sit Deitudo circa necessaria corporis. vel alia tempo wia deprimit sensiim hominis multa cogita his , ita ut reddat eum distracti im in studio, M scientia acquisciada, ideo sebditur in textu.
250쪽
ARTICVLVS VNICVLAn post prccatum anima habeat corpus tibi coniunctu.n sicut instrumentum adiutor tu adsci vieiidum; S sicut indumentum ad se tegendi im; sicuta, lictoruim sibi ad puniendum.
Ico quod ii Explicatur prim pars , quod anima habeat coipus sibi contuli tum tali tuam insitu mentiim. 8c adiutorium ad 1 er iencium. Unde cisiis retisti 'lu. ait: Animal constit ex anima ερ corpore; quonam laxc nimirum anima principalior est a natura, corpus autem est subi ctu In homine autem bene disposito. corpus est 1iciet scri us, anima vero est domu atrix: at vero in homine vitios, corpus dominatur, anima famu
Porris anima corpori dominatur principatu dei potico , quia corpus non potest te littere; at velo inteli nus d , miliatur appetitui sensitioprii:cipatu mi ilico, quia appetitus poteli resistere. Cum eis. corpus sit ter vilis plati e conditionis, oportet atteaadrae, ne ieivus iste delicate itu eius alias i ii urget contra Dominum, iuxta illud Pior. 2'. Qui delicate a pueritia nutris sesevum sinam, limitet eum polliaa contumace. Hoc ipsiim bene advertit Arist. 1. Gr. 2. dicense C uigo corpus meum . in se itutem redigo, ne
sorte, cum aliis praedicave lini, ipse reprobus es liciar. iis verb se modus tractandi serviim,dicitur Eul. 33. Panis&disciplina dc opus servo. Tria enim corpori conveniunt. nimiium educatis, calligatio, quiad si ina: δύ occupatio, qu a o rans. Specialiter tamen attendendueit, quod educatio debeat ut cor ii talis temperant ii, ne superbiat,&De succumoat, Undes. Gr.S. parte L. Min. v. dicit: Si plus corpori, quam de amus, Uibuimus, holicin uiati inaus
8e si necessitati eius.quae debemus,non ictaim', ipsum 1 ostriam cotici vena necamus. Haec ille Explicatur secunda pars, quod corpus sit datum animae scut induiminum vel coopertoriuad tegendum; Unde lab. io. dichiir: Pelle. 3ceatn bus vestitit me. ossibus 8c nerris compegiasti me: De hac re ait Seneca P. 4. Corpus naniraliter. ut quandam vellem animo circumdedit, dc velamentum est eius. Quis autem primdens propter Qta vestimenta aestimavit aliquem' Certh nee bonum nec malum gladium vaginafacit: ita nec bona corporis, bonum hominem iaciunt. Hac Seneca. Constat,quod Domini annuatim dent fama. lis suis duplicem liberiam, unam pro hyeme panno grosliori,& alteram pro aestate de materia leviori. Sic etiam moraliter loquendo,totum tempus nostrum dividitur in hyemem.& aestate. Hyems est vita praesens, aestas autem est vita fit. tura .' Dominus Deus autem noster, dat minis
duplicem liberiam .unam pro hyeme huius vitae, 6c ideo de grosso panuo; corpus enim nostrum ut consta de vidi Sc turpi materia est factum, M tamen sufficit pro hyeme huius vitae. Ad Pa CXXIV. a 7 Hebra. ια Corpus autem aptasti mihi, id est, conveniem mihi dedisti pro hyemel uius virae. At
vero liberia, quam habebimus in pascitate futurae vitae, in resi)rrectione generali, eli de p. inii subtili; erit enim corpus nolitum tunc subtile contra glos litiem clarum contia opacitatem, agile Liliatra gravitatem & impassibile contra mortalitatem: 1 Cor. ιs. Seminatur corpus animale, sdrget cοι pus spiritale. Dat et go Dominus Deus noster imprimis nobis duphcetii liberiam.
Caeterum videmus in istoriim dominorum familiis, quod boni servi vestibus luis hyei libus non parcant. sed potius par labores diverssis eos lacerant in pluviis, nivi ius, Scalus locis inviis, ubi cui et te Domino suo placuetit: & hoc faciunt famuli ideo, quia ad pascha scium se habituros nox atra liberiam. Similiter etiam in taliter loquendo boni Chiultimi. huic corpori suo tanquam velit hyemali pro hae vita non de-
at parcete, sed iniuriis, poenit ei liis,& fiage lis lacerare corpus. Cetti autem tales erunt, quod accipient in paschate resilirectionis universalis novas vestes, nimirum gloriosi coip , ra; ad Philin. 3.Salvatotem exspectamus C ominum nostiumJetiim Clii isti im , qui iesormabit corpus humilitatis nostrae coiifiguratum Lorpori claritatis si ix. Notandum quoq; est, quod inter indumenta quaedam sint vestes & arma,&ciuaedam tint vestes tantum dc non arma: in vestibus alitem &armis fiunt quaed. im ligna de pictui is, & coloribus. Potro Rege 5 Principes tu eries consueverunt militate in ludis titilitatibus . in alnais
non notis, nec in armis, quaei stea clibent deserti i sed in almis igi aiatu, iuxta x oluntatem cintum Postquam autem taleo Pati cipes exercitiuarmorum in talibus ludis iam finiverunt . iuncωlent dare alicui suo armiger o illa ar uia,consectamq; illum in statu militari, & hoc totum cedit in magnum honorem talis aianigeri, quod possit arma portare Domini tui, quibus ustis fuit in sua militia iuvenili. Applicatio moralis. Clii istus Dominus noster. Dei Filius militavit in sam cta cruce, at ma habuit de albi limo argento carnis suae, quinque tosis rubeis distincta, quae fiunt quinq; Hulnera corpori illi facio implesta; Plinceps itaque nostet Christus ludum talium aim rum finivit, Sc in si a gloriosi tessurrectione dimisit; quia Chrilius rellii gens ex mortuis. Iam non moritur. mors illi ultra non dominabitur s. Et ideo Clirilius homini tanquam ai-migero suo dilecto contulit illa arma,secitq; ip-ssim nobilem militem, iuxta illud I. ad Thim. a. Labora sicut bonus miles Christi Et revera limnorificum valde debet esse homini recogitando se sitisse a Christo Domino electi im pro milite suis; adeoque talis homo corisormiter ad exemplum ducis sui, & Magiliri Christi patienter
debet sustinere amictiones corporis: & tunc ben dicitur potiare arma Christi. Et de his armis bene gloriatus est Apostolus ad c, al. s. diacens; StigmataDomini nostr VesiiChristi in corpore meo porto. Et ideo dicitur i. O . c. Empti estis pietio magno, glotificate & ρογtate Deum in corpore vestro Explicatur tertia pars, quod corpus sit datuanimae sciat detrimenti im, & amictor tu animae adpunundii. Quod omnino velum est, secundutempus