장음표시 사용
261쪽
aay comment super Li. Sapient. nomon.
tam, xd desindendum se contra diluvium ulte. tior s. S ed Dominus Deus confudit lingu .s linioritin, ita ut ibidem mae fuerint leptuaginta duae linguae diversissimae r juxta quarum num
sum Christus etiam postea sibi elegit 71. Discipulos. Ex quibus linguis tres sunt principales, nimirum Hebraica . Gima , dc Latina, Et ideo etiam titulus Christi Domini super Crucem seriptas suti his tribus i nguis. Porro homines illi , iuxta quod aereperunt idioma sese divis iniit; dc ita homines linguae Hebraicae incertam terram; de homines linguae Graecae in aliam te ram sese contulerunt & sie de aliis. Locus a tem in quo volebam aedificare hanc turrim v catus est Bais , quod interpretatur Confusio . quia ibi livi confusum labium universie teriae.
Istam ergo Grabilem presumptionem praefatorum hominum tangit Salomon in prae en i,
eno extriissem quando dixerunt: Venite. laesa mus civitatem dc turrim . cujus cacumen per
tingat usque ad eoelum sciriti Omi. id est a simι justum. id est, Arialismum esse futurum,
quem etiam elegit tanquam reparatorem , dc zelatorem cul. sis divini. Praescivit inquam. dero vidit Abrahamum esse suturiim, quia Abra-am tempore divisionis linguarum necdum exstiterat. Esco sera in eamsine querelaam. id est ad honorem dc voluntatem Dei eonservavit autem Deus Abrahamum quando eduxit eum de terra ch ldaeotiun in terram Chanaan. R. ID Et inde in terram 2Egypti, ubi ex timore dixit: Saram, quae fuerat uxor sua,este suam sororem. Idem respondit Regi. Gen. m. Praeterea etiam idem Abia ham Aram, qui eius.us stater, dixit esse pati ein seum, quia Aram erat fratet senior rHebraei aute fratres suos seniores vocarum patres. Sara vero . quae fuerat filia Aram. de ita cognata Abrahami, voravit Abraham sub hoc titulo cognationis suam sororem,juxta consuetudinem loquendi inter Hebraeos qui cognatos vocant fratres δc cognatra vocant sorores. Et ita Abraham non fuit mentitus i quia Sapiemiaco semoti μην --um a rad a.
velificatum suit , quando Deus Abrahamo cen- renario dedit si .um. Gen. i . Et quando Deus cum ipso sint faedus Circumcisionis loco eit to. Statuam, inquit, pactum meum intret me de semen tuum post te in generationibus tuis is. dete pilemo. Narrat autem m , quod quando Abraham tempore famis suerat in a gypto.tunc AEgyptios docuerit Alithmeticam de Astiologiam antea eis ignotam. Ab his deinde illa scientia deveni ad Graecos . & d Gricis ad Latinos Cirea illa verba: Miseruisdiam sit
utrum misericordia Des erga homines sit sertis intensive, extensive,
Ex --prma para. quod nusericot dia Dei sit sottis intei, sive. Quia pareit hominito peccato existenti. pio quo homo non potest satisfacere. Et ideo inquit Veiietabilis arsei lib. 2.cur De iam Deias elimiserim diter incarnatus , ut pro homirae satisfaceret factus homo. Unde etiam Arimen Tit I. inquit:
Non ex operibus iustitiae , qua fecimus nos,sed lsecundum magnam milericordiari, suam silvos nos seeit. Constat , quod illa potentia activa, cui non est assgnabilis aliquis linis, ita ut dato quocunque non exhauriatur, sed semper polin aliquid melius M melius facete, dicatur infinita. Talis autem est misericordia Dei dimittentis peccata , quia dato quocunque Peccato, vi qualitercunque naultiplicaro, Deus statim illud condonat , duo imodo homo illud
corde contrito confiteatur a adeoque me rito misericordia Dei toriis intensive, de infiniista dici potest. Niciat ambrosim de Theodosio Imperatore, quo u holmni petenti veniam ob aliquod peccatum, stitim benevole veniam deinderin, quidni ergo taciet Deus , qui eii infinita bonus φExplicato secunda ars , quod misericordia Dei in homines iit fortis exiesreb Nam Deus Pater dedit Filium suum unigenitum pro toto mundo omnibusque hominibus , etiamsi infiniti es L nt redimendis Et ipsemet Ch. istus exeast, lima sua matre, dr Virgine Maria incarnatus, nihil aliud petat annos operatus est,quim salutem δc misericordiam in populo suo, dum i norantes instruxit; cineos illuminavit ; surdis auditum. claudis glessum, de mortuis vitam restituit: ae tandem, quando ipsemet in bene dicta sua passione pet coronationem. 8c flagel, lationem tuam tot nobis miserieordiae fontes aperuit, ut unusquisque ex illis haurire possit abundanter aquam misericordiae. Et de horsonte Christ loquens S. Amis. ait. si vulnus famnare desideras , mediema est; si febribus aesta. ias, sons est; si iniqua sentento premeris , iustis lita est; si pravatis iniquitate.miserie ordia est; si lauxilio indiges , virtus est ; si mortem times,
Explicatur tentapars. quod misericordia in homines sit soriu durations. Quia quantam , is homo diu perseveret in peccato , quamdatamen vivit, non debet de petare de sua salute sid si eorde eonitito redierat ad Deum , σπὸ veniam impetrabit Exemptu est in bono iam ne,cui t: rdissimὸ sed vere poenitenti dictum est. Hodie mecum eris in Paradiso. Dica 3. Unde S. Bernard. super intis ait: omnino pri plermansueFudineira quae in te praedictitur, culti
mus post te Domine Jesii Christe; auditate quod non spernas pauperem , nec peccatorem abhorreas: non enim horruisti Latronem confitentem, nec lachrymatuem peccatricem; non Chinanaam supplicantem ; non deprehensam in adulterio . non sedentem iti telonio .; non supplicantem Publicanum; non negan discipulum ι non d. scipulorum persecuto iem I
que ivisericordia Domini est sortia duxviise quoniam miser Gordia Domini ab aeter
262쪽
decurandum quantum vale it colere Deum:
piadix:. Unde,quae dicta llim,vel quae cicentur
An misericordia hominis erga hominem poni possunt .vel
plerumque iit talis Intentive,
Ful Iurprima pars, de misericordia m- trema hominis erga hominem , vix aliquis movetur ad compatiendum cuicunque, Scita nunc impletur illud Arist. ad rimath. Erunt homines ieipi os amantes. Explicari r se cuia pars, de misericordia ex- tessera licinii ius ad hominem. Quia moderno tempore si sit compassio unius hominis id alium, erit forte erga consanguineum . sed non ad extraneiim;vel erit ad amicum specialem. sed non ultia 5e ideo signanter dicitur i8. Miseratio hominis circa proximum suum, init litordia Autem Dei si per omnem carnem. Explicatur tertia pars, quod mi ericordia hominis erga hominem sit debilia durarione. Qitia hoc tempo e misericordia hominis erga alterum non clinat diutius, quom homo cernitur oculis: sicut porcus com alitur Porco, q)Mmdiu ipsum audit gi unire ; Os ae s. Misericordia vestra qlia si nubes matutina , de quasi ros mane pertransiens. vecumtamen sic docuit Tobias filium luti m. inomodo, inqui , tueri , ita esto inisericors. Tebrae a. Et Apostolus ad Otis. 3. inquit. Induite vos sicut ciecti Dei, lancti de dile:li viscera misericordiae. ubi Apollo
non exit. verba miseraei ,rd ae, edu: icera; mii, iterum serio acribo. tantum ci impatientur, sed operibus valde pauci α tamen de operibustaimini sit copulatiis in J idicio generat:. Unde i ci ita Ravanensis in quod micraione dicit sic DO 'no coeli copatu omnibus Angel sin cori ci in ta surgentiunt, quod Abel pallus. si , qtiod mu idiim 'a'. avit Noe quod Abia him fidem servaverit, quod loyses legem de deiit, quod Petrus crucem resti pinus censcenderit, Deus tacet; at vero clamabit quod qua- . si pauper comederit, dicens: Esii rivi . & vos dedistis hi sit manducarei sitivi 3e vos dia: ltis mihi bibere. Qui misericors est, misericordia dignus est. Haec Petrus Ravanensis. Sapieritia cieata, quae est pietas ac verus Dei cultus ita Postumus dicere, quod Sapientia creata quae est verus Dei cultus t beravεrit, & gubernaverit electos, S sanctos dispositive-m ii totiὰ, ex eo quia secit eos dignos speciali gubernatione divina; Antequam autem textus explicetur, sciendi uia est . quod sicut narratur Gen. ikcr 1'.) sucrint quinque civitates in regi Ois: iuxta Joidanem ubi nunc est Mare mortuum inter Judaeam & A biam. Et dicebatur aliquando illa regio Vallis illustris. Nomina auistem illaruni quinque civitatum si int haee, vid licet Sodoma S: Gomorr , Adama, Schoim, MDgor. Istae autem quin die civitates vocantur P nsa tu, idem a quod significat quinque. 9 lis quod ligni fi H civitas. Itaque in iliis qui
que civitati Dia, Homines vacantes otio,& aba
dantia victualium L se farcientes, exarleiunt in omni genere libris in is : ita ut naturalem usium excesserint . quem Deus propag iido genere humano instituit, intcr virum &mulierem, Scideo masculi in malcu os, desit minae in istumiu
Dum itaque D ns Voluit hoc siceliis punire, misit tres Angelos ad Abrahamum non procul a Sudoitia habitantem , qui eidem nuntiarii ni Sodomam de reliquas 'itratuor civitates este Deo Cibvertendas. Porio Auraham eousiderans , quod L Cthellet vi boi us & iustus saeuxoris, Oravit Dominum Deum , ut paiceretinat propici bonos. ii reperiren .u so. boni in
Sodonis . an .uit Deus peti Horii. eui: istitit
Aboliatri . M Gixit . qilid sic ilent q iadragm a quinque Justi oc tui sus Palil a v nnum ei uium morandi id xit; itet enc qira liaginta 'quod si trigin a 2 quod si a. o. e quid si tande ii decem
dit Donaxnu . quod etiam propter io. luitos, si ibi reremteatu. in Sodoma , vcliis arcete toti civitati. Post litam vero in tanta multitudine hominum , ne decem Justi fuerun inventi in Sodoma , recessciunt duo Aii H liab Abia limmo de interunt Sodomam. Loth velis hab. iniis
in Sodoma cum suerit semper hos ita ulla us; videus hos duos Ans dos humana specie indutos, putans illos elle veros homines, invitavit eos in domum si in , fecitque eis convivium ;Angeli autem praemonuerunt Loth. ' iod Sodoma esset subvertenda Lbho in in rum delicta . & denique mane L cho. cum Loth
. - . r. . ./.ν dissimularet ex re ex domo dccivitate , apyr
Hae iustuli per Mityuι NHi bis Vit hetiderunt eum Angeli cum i xsere Lia, & d I figiente, desce audete igne in Pentapolin, bus filiabus suis,& statuerunt eam extia civ ta qui in testimonium nequitiae mea--tem , dicentes illis, quod figerentari mont mbunc constat riseria terra incerto & non respicet rent retro. Post hee statim pluit
tempore fructus babentes arbores , o incredibilis anima memoria fami H mentumsalis.
IN hoc textu describitur mirabilis liberatio
Loib sa exustioue s Odoniae de Gomorrhae ad Dominus super illas civitates sulphur & fg aem.& subvertit statim quatuor civ tates ex eis. S ger autem civitati pepercerunt aliquantisper propter Loth,qui petiit rogavit,ut ibi pollet ad tempus morari. Uxor vero Loth ex cuti sita testora in ea industa respexit retrδ , dc vo si fuit in statua :i sit x. Post haec egressus su eLoth de Segor, ue statim quoque t.bver laesiti a
civitas, licui quatuor aliae civisa es.
263쪽
eomment super Lib. Sapient. Salomon.
vortδ tota illa regio . quae ut est, raptisaturpe curula pars de came de carnali sta uondam vocabatur.vallis illustruὶ versa est in acum salsum & stetilem, quin deinceps est vocatus mare mortuum , quia nec pisces in eo vivuntii mo si aliquod vivum in illud proiectu, vel in eodem submersium fuerit , intim exsilit,& supernatat. Unde narrat Iosep Imiam, cietate fugienda. Nam carnalis societas genes rat ignem libidinis inter quascunque Personas, nec est ficile eas declinate sine ruga. Nullus ergo confidat de senectute, M nullas de istae r ligionis virtute. Ferrum de silex sunt duo corpora frigida, ct tamen ex eis minima percussi quod Vespasianus iusserit quoidam iunctos ne elicitur ignis. UndE Isai. 43. dicitur : Egi post tergum ligatis manibus pioiici in illum la- dimini a Babylone, fugite Chaldaeos. Bub acum, seu mare mortuum. dc submergi. qui ta. interpretatur confiis O , Charui autem adora men omnes quali viventes repulsi sunt ad su- verunt ignem : de figuram horrines libidino perficiem,S: desuper natabant. similiter lucer- sos, qui per ardorem ignis ducunt se eominu na ardens intus posita supernatat, extincta vero niter in confusionem ignominiae. Et ideo pro subnurgitur. Item lacus ille glebas scelidas in ultimo temedio dicit Apostolis Fugite div et sis locis evomit , de poma in arboribus sornicationem. Metrice quoque dicitur r prope litus crescentia habent quidem colorem, sed dum aperiuntur,nihil aliud intus reperitur, quam cinis de favillE. Et haec pro notitia historiae praemissa sunto. Nunc ad explicationem
ilat ideiri Sapientia) liberarit ustum fugiamem l videt cet Loth a parentibus is uiu ni nurum 4 Sodomitis ) de sent emergne in Pentapolim id est , in regionem quinque piae dictarum civitatum quibm si dest in piis in Dunium notitia collat terr.t deserta sid est destria.
in . S combusta de adhin fumigabunda id
est, adhuc emittens fumum lacida in )in signus cetidi peccati, quod antiqui ilici lae commise
rant. Sunt etiam ibidem iii lcltimonium ne
quitiae eorum arbores partui tentes fiuctus in . tus solo emere repletos : & al:a immo tempore fractis halantes arbores ut innatara Ll.iti peccati contra naturam conamissi, correspondeat inna. turalis si iactus arborum. Et den que constat in testimonium nequitiae committi increditavari ima mem riastans signicntum silis , pata illa statua salis, in quam sint convella uxor Lothrquae statua est memoriale quoi Man; incredibilis animae , i i est, i cmin .e Kon credctatis Angelo, ne resp cet et a tergo . m videret veritatem. Circa illa verba : Liter .u fugientem, sit
Uttaim diabolo resistere; carnem autem S mundum tanqtiam hostes no
stros fugere debeamus 'Dico quod sie.
Explicatur prima pars. Nam de diabo. Io dicit Petrus, cui resistite fortes m fide. Item Jacob. . dicitur : Resistite diabolo&fugiet a vobis. Unde etiam de resistentia, qua resistitur diabolo dicitur metricὸ. Hostu non ladit,msi cum tentat in obesis rhi Dὲ sice iis non, quasi musca recedit. Arma autem, quibus resistere di beamus diab lo sum stibrietas& vigilia , juxta illud Petri: Fratres sobrii estote, & vigilate. Uigilia autem Si fugiaι Veneris praelia, inrueris: Explicati r tertia pars, quod nemre mundus tanquam hostis noster sit figiendus; idque exemplo Christi Domini : qui proponia sibi
mundi vanitate , quando ipsunt regem sacere volebant, sigit in montem Ioan. 4. Et merito sugiendus est mundus, quia in eo nihil est, nisi concupiscentia oculorum , iuxuria carnis , desuperbia vitae.
Emicatur assertio. Res cum his manifesta est , quod nullus libenter dormiat, vel quiescat in aliquo loco, ubi serpentes vel colu- bti comi nitet habitavi.& discurrunt: S hoe ideo. quia quivis timet, ne ab ipsis animalibus. inficiatur per eo: undem venenum. Moraliter loquendo mulieres facilius in toxicant mentem squam Colubet carnem nullum enim ven num inficit carnem , nisi prius commisceatue sanguini illius, q ut est inficiendus: at velo spe .cies mulieris a longὰ etiam sine tactu per solam .immntationem occultam oculorum inficit,
allicit mentem , quia qui solum videlit mul e- rem adeoncupiscendum eam , iam cochatus
est eam in corde sito. Matth. s. tInde etiam re cte descemina . sitae est radix peccati . Os
potest illud recte i. i . Qua si a ficie Colubri ii
ge peccatum. Coluber dicitur , quasi bras : sic etiam inulieres comit uniter angulos,& umbras , de icca non patentia diligunt. Juxta illud Eecl. ar. Non est caput nequius la I er caput colubri,& non est ita superi iam mu-ieris. Et paulo ante dicitur: quod omnis mali, tia nequitia mulieris.
De hae re pulchre disserit Pentrucies 1 Aia Henricum Regem Anglia in evas quadam sirit Iob. Ut, cum exposuistia , quare diabolus Jobum omnibus suis bonis spoliavit , auserendo debet esse talis , qualem deseri in christus lo- ab eo non solum suam sebstantiam . sede Mamquens ad suos discipulos: Vigilate, & orate, ne
intretis in tentationem. Praeterea arma nostra,
uibus diabolo resistamus, sunt amor Dei, quo
arcu Martyres deriserunt tormenta tyranno
Nain: de humilitas, qua se vinci 4 M. Patribuscipe saepius diabolus confessus fuit. filios & filias, sola uxore eidem relicta; hoc in quit non filii ad solatium viri, sed ad contantvatioiaem sua malitiae, ut per sceminam vinceret,quem alia persecutione vincere non pol rat: quod verberibus eiscere nequit , erbis
pestia is insultantia scemime praestare nitebγ
264쪽
ses h in. carceratus est i Naboth occisus , Samson vinculatus ; Isboseth in tei sectus ; David adultet & homicida ι Salomon Apostria; Sisara clavis eoia solius: Praecursor Clitisti Joannes decollatus. Per sceminam mors in orbem terrarum intravit ; de cum per Filium Dei ordinata esset nostia redemptio, praesentiens hostis quod in morte Christi dispensatio nostrae r demptionis impleretur, salutem totius generis
humani machinatus est per icem tuam impedire. In uxorem namque Pilati viliones deceptorias 5 pbint allicas illusiones immisit; in tantum.
ut Pilato mortem Christi dissisadendo dixerit: Nihil tibi : de Iusto illi, multa enim per visum
passa luna propter illum. Haec Pet Dum Christus Dominus ibius locutus su rat cum quadam muliere, mirabantur discipuli Ioannu . Quid ergo mirum si homines infirmi, hominem infirmum, sepὰ confabulantem cum sciminis videant,& judicenti vii stat- si id nini judicari , iugias sceminarum consortium ne ise est. Legitur ,en. D quod propter mulie cem formandam costi fuerit ast impia devito. bed quid Deus Adamo loco illius eoitae repo satis Certe sicut ibi dixi tur: Deus replevit carnem pro illa costa ab Adamo excerpta, istit situ in quod q tantumcunque homo ruerit mulieri familiaris, de quantumcunque eam ad b nos mores. de vitae rectitudinem c quae est quasi os quod da in solidum ) promoveat, nihil tamen ab ea vice versa rejicit quam carnem id est, carnales affectiones. Et ideo illeseph allechus, & invitatus ab uxore Domini sui, pallium reliquit. Hanc sugini S Augusti nude
coliab titione Clericoriam,& mulierum describit his verbis. Gravem inimicum ibri ita es castitas, cui noni , tum resiliendum est, sed dimisso et Mintieno longius log:endum. Nec eo minusca v dae sunt finianae qua religio dicuntur: qilia quinto religiosiores tan o citius alliciunt.
sit, praetextu pietatii latet viscus libidinis. Experto crede s dicit S. Au mirus Episeopus)loquar coram Deo iacui mentior. Cedros libani. M iluces gregum. sub hae peste cecid: C re- p ri: de quoium casu non magis suspicabar quam Ambrosii vel Hieronymi. Hae e S.August. Iste quoque audiendas est Ambra , Lib. i. de
ciuita d cens: Poeminarum cum clericis nullo modo permittitur conversatio . ianua Diiboli, via iniqilitatis, scorpionis permissio , nocivum genus est scemina ; cum proximat stimulat idcignem accendit.
Utrum Remina sensibiliter laedat virum,
Voce, visu, 5 tactu tico quod sic. . plicatur prima pars. Quod scemina lae.
dat voce tua virum. Vox enim mulieris frangit naturaliter virilem animum suavitate mirabil), periculosa tamen. Unde de singularitate Monachorum.Cap. 8.ait: Mulier se nunc
in risum dissolvit, nunc blanditias exhibit, de quod est venenosus , super cuncta plallere delectatur, cujus cantu tolerabilius est audite Basiliscum. Hac S. August. Emicatur Se ι unda pars, quod mulier virum laedit visa si videatur .asipectus enim scemine occulta parat aspicienti, nectitque retia; quibus ipsum in lubricum rapiat amorem,vinctumque teneat; Unde metricὰ dicitur:
Famma fax Sathoe , saetem rasa , duis
Semper prona rei qua pro προ ei. Urit enim vastu risu,rsu, Me,cultu; Πψει ab insultu, Iaansumpsi es esto procritu. Expluatur Tertia pars, quod se mina tactu laedat virum. Unde S. Augustiniti Lib. i. Dilloquis. rum Cap. s. Sic ait : Nili. t esse sentio,quod ex arce contemplationis animum virilem dejicit, quam blandimenta foeminae tactusque corporum. Unde Ioan. ao. Noli me tangere mulier, dixit Christus Mariae Magdalenae tum sola esset. Et r. ad Tisnoth. s. dicitur: Tu vero homo Dei
haec sum. Et iterum ἐν Bonum est mulIerem nota tangere.
Constat quod illi, qui sugiunt fluviorum
inundationes, ascendant montana. Morali er loquendo. Mons est sacra religio, ad quam coniugere debent qui earnis delitias&scvminarum consortia perfect g evitare volunt:exemplo istius Loth, de quo in hac lectione filii sermo,cuique dictum eli ab Angelo e stes in omni circa regione, sed in monte silvum te fac. Omnis status inmundo est quasi circa regionem voluptatis tarnalis cum sceminis , sed solus mons retiagionis est locus securus. Luca ai. Qui in Judaeassent, figiant ad monte; Ivitia interpretatur c6 sessio, de significat veram poenitentiam veteris
vitae carnalis : quam veram poenitentialia , ι luicunque habere voluerit. ad ira ontem rei g otiis
accedat, qui modis recte solitudo propter ratitatem accedentium est e rcputatur. In P I. Ecce elongavi fugiens,& m msi in siolitudine.
Sapientiam enim praetereuntes non tantum
in hoc lis sunt,ut ignoraret bona desinsipientiae suae reliqueriint hominibus
mesetis, ut in his quae peccaverunt, nectitere potuissent. Sapientia autem hos
qui se obseermani, a doloribus tiberavis.
Ex P LICAT IO TEXTUS.IN hac lectione ostendit Si iritus sanctus, justim de publicanii caenam Sc domi tuum ob
inveteratum ipsorum M publicum peccatum. Deinde autem ostendit, quod Sapientia miseria corditer salvaverit bot Us. Aure expi i auctica
Selendum est ex aristotιυ I. Eth:c. quod in remperans,& incontinens dissei at ut hoc, quod incontinens peccet ex aliqua p. ssione . scien vquidem, quod id quod i pera tu , si pec γtum, sed tamen vi eius a passione illud iacit:& taleb incontinens postquam peccauri, ex p ista ccisavit , facit E de cito poenite . At veris in tetr p tans non pec at ex p .ssione, ted ex mala con-
265쪽
sietudine Rinalitia, ita , ut iudicet id , quod
cateroquin est peccatum , Iibi esse licitum ideo talis habet intellectunt tam obcaecatium, nec poenitet facile de peccato commilia,s d ait prope inciduin incanabilis, hoc est, vix sanabilis. ad bonam frugem reducibilis, propter lii Oleratam , de quasi radicat in consuetuditu mPeccandi , rauωne cuius libelrime peccat. Nec mirum', qtita peccator, Curiam prolim di m venerit,contemnit, id est, ni tui curat peccare: nec bonas aspirationes a lilii ait , sed cas statini a se meellit. Et tales intemper ames tuerunt Sodo. aealtae , qui absque rubore ullo palatii Sodomiam ad invicem comini erunt, ideoquὸ publicum eorum peccatum .etiam merebatur publi
D cit itaque Spiritus lanctus in textu allego to se; Sapientiam enim sid eli, timorem di cultum Dei praesereuntes s videlicet Sodomitae in otio.gula. de luxuria viventes puta a judicio rectorationis , dum enim illud. quod erat magnum peccatum, iudi carunt sib: cile licitum in Ar ignorarent bona id si
Sodomitae in tantam ignorantiam inc de Iunt, ut nestiverint bona de cointuendabilia in genere rivorum sie etiam insipientiae sua reliquerκnt hominibus mentariam id est, sodomitae insipientiae suae tam libere peccando perpetu in aliis hominibus reliquerunt nuinoria in , Per hoc, quod peccatum ipso: una talii acriter de publicerer donili grationem Puni tu a ὰ Deo, quatenus alii a talibus peccatis caveant )o iamvis autem Sipientia j illiὶ . cc dignὸ damnat malos, nihilo minas tamen per impolitum sauvat Iustos :&ideo sub d i it mi ex QSapientia
autem si is c st debit iis Dei culi as liberabit a doloribus tas, qui se i l est, plum verum Dei cul-rum obserr Dii, & secii d im illum vivunt. Et
Iioc m id o sui una Loth Dri. misericor liter salvavit, ite unicum aliis Limit exustus , ut in lectione' piaec denti dictum est. De hac h storia pro pie qualit ei Sodomitae sunt punis , de Loth misericordit ei liberatus sit mentio Exod. R . Memento . qti diu rim Sodomae&Gomorrhae, Sc. Et a. Post a. Civitates Sodomo. rum N Gomorrhaeorum in cinerem redigens subversione damnavi .
Testatur quoque Poetivi de Vitis Ιχ. Casanini, quod Nero uuio Sodomiae sistit deditus .undd& quendam puerumsporum nomiae castravit,
Comment. si per Lib. Sapient. Salomon.
Explieantur si e Versus , Se Primὸ quideri
occurrit Otrum; quia juxta Ovidiam. Otia Floras, periere Cupidinis araes.
Secundὸ poni vir Segnities, id est, desidia se et pigritia, iuxta illud: sis factus ad Her tin promptu cassa es , de diis erat.
Ten . Somim excessivus nutrit carnalia rim: unde Cato inquit
Plus ritia semper,nec sonina dedit in sis ;Nam Atuma quies, rit, sali aram n stra seu via ponitur Caro , quiae iis carnium casenem tacit petulantem a & quo melius caro tractatur, eo petulantius assurgit contra licitum. Mumὲ ponitur Fat mira, id est, consortimuscemmarum I unde Num. 3 i. dici rur: Cur s minas reservas i. nonne ista sunt, quae de Pu runt filios Israel rponitur Vma n i, quia luxuriosa res est vinum,& tumuli risi ebrietas Promb. 2o.
Septima ponitur Prosteris,. Et est exemplum de Davide, qui quando in bellis fuit fatigariis, castus erat; quando alitem in pace dc mos peritate fuit,incidit in adulterium: a. Reg. ii. Ua,
de Poeta canit hos Versus: Luxuriam animi rebus plerumque secunta, Nec facile est aqua commoda mole seqv
Octavi ponitur tam 3 quia ludus dissolvit
mentis Sollicitudinem. Undὰ notanter Sara ἁixit . :Nunquam cum ludentibus miscui me. b. DNona pouuntur Ormina, id est harmonia dissoluta n asciva. Decina ponitur Forma . de qua dicitur Pr rem. 3I. Vana est gratia. M vana in pulchritudo. Undecimo ponitur Puer. De quo dicit Heli nardiis, quod idein faciat aetas in puero quod
sexus in foemina. Circa illa veiba Sapientia a doloribus mirarit si
An Christus liberaverit homines sicut di hibitu stamineo indutum solemnissimis nu- medicus liberat aegrotantes , dea morbis pilis sibi in uxorem diuit. Undὰ- llo' oppresstbs; de sicut Princeps liberat mali
quendo Neronem, eique illudendo tanquam ' . - .
Tyranno & crudelissimo hominum mactatori: O quam bene, inquit,actum suis Iet,si pater tuus Domitianus , talem habuisset uxorem , tunci enim nunquam talis Tyrannus, sicut suit Nero, natus fuisset.
Utrum Sodomitae habuerint undecim incentiva suae libidinis t
Ico quod sie: continenturque haec undecim ineentiva libidinis his versibus :
tes dimicantes oe in castris obses liri ; de sicut Judex liberat allegantes se
isse injusta perpeslbs ilDico quod sici
Explicatur prima pars, quod Christiast,
beraveru homines scin medicus liberat aegrint ames . dea morbis obsessos. Constat, quod medicus non statim curet hominem , quando materia infirmitatis est magna, sed paulatim Jelente uvat naturam per medicinam, ut per hanc eadem natura adjuta purget seipsam. ac tandem purior. de vegetior convalescat. Licet infirmus ploret 8c roget . ut citδ liberetur a suo morbo, prudens tamen medicus pro bono infimi pergit solum successive purgare corpu1, quatenus
266쪽
quas patiens sanItati meliori restituatur. Moraliter loci uendo, infirmitas humina, pro 'ira sananda christias advenit, fuit peccatum I suxta illiad Daridis : Ego dixi Domine miserere mei, sarra animam meam , quia peccavi tibi. Porro istam infirmitatem nos homines, contrahimus a natura propter fomitem & concupiscentiam Originalem , qui semes in corpore nostro manet semper inclinans ad peccatum. Et iste fomes a S. Aug. vocatur languor naturae t Minhae vita minui quidem potest , sed tamen non extinguitur,quamdiu vivimus. Medicus autem nostet Chiilius noluit noscito curare , sed per moram aliquam temporis r &ideb nobis resiquit electualia, unctiones, & cibaria collativa sinitatis: Id est Sacrimenta Ecclesiae: Baptismum, Eucliaristiam, Poenitentiam.&α sed perfectὶ curabimur in generali resurrectione cO porum, ubi cessabit omnis inficmitas & pronitas ad peccandum: de ideδ in praesenti vita semper infirmitumus . Z indigemus clamare cum pselmista: Miserere mei Domine quoniam infirmus ium ; sina me Domine, quoniam conturbata sunt ossa mea. Dilationem verb hui is sanitatis persectae, quodammodo molestὀ ierunt Sancti & Electi Dei; unde dicit Apostolus Rom. . Infixlx ego homo,quis me libera o it de corpore mos iis hujust sed cons dando seipsum idem spe alia respondet ad 8. dieeas: chiod bievi coni
que tu: tauit item pellectans. de nune ingemiscat exspectans. Ipsa, inquit, creatura liberabiatur a servitute corruptio uis, in libertatem gi riae filiolum Dei. Quod erit quando natura humana glorificabit ut, ν coimi iuberit sanata ab omni infirmitate peccati. I b. s. In sex tribulationibus linerabit te,& in leptuna non tanget
mines libe et licui Di,ncei'ssios in lites in castris Obici os . Natiat Sextus Iuli tulis. y cap. s. de quod1 Principe nomine Cleomno, iat LX populus
in quada civitate claudebatur obsellianitie it. q. Princeps niandavit alicui R. teli suo militi; tu simularet se transfugere ad hostem , 5 ut in expugnatione civitatis illius adjuvaret hostem, se tamen ut erga suos milites obteisos nullas alias sagittis circularetur , quam illas quas ipsi dabit. Erat autem in quavis sagitta vel lancea , quam hule militi suo fideli dederat,arti fietaliter scri tum , consortamini Nestote fideles, ego Ctest-ninin obsidionem istam venio vobis celeriter te movere. Fecit miles. ut sibi fuerat imperatum,& dum sese victo modo obsideatibus immisiscuit , solum tales sistrias versus obstabs intra civitatem iniecit; obsessi vero quando has sagittas acceperunt, re verba in praefatis sagittis es- formata legerunt, suerunt confortati & ita se vaverunt civitatem Principi suo Cleonino. Applicatio morali . Princeps ipse Christus est. civ tas vero est Ecclesia militans in qua sumus Haee civitas est obsessa per circuitum a daemonibus,&malis hominibus, quam adversari noster dia- . bolus circuit tanquam Leo Drgien , quaerens quem devoret, I. Petri s. Et in Psum in circuitu impii ambulant. Quid fili Princeps noster v lens nos liberare & salvare. & con Irare, mittit tioba militem fidelem cum lanceis . sagittis,
verbi Dei , cujus sum sagitte potentis acuti Iste pori δPraelatus, vel Praedicator speciei nus iton videtur esse adiutor , sed adversati eunde cap. tulat. obiurgat.& reprehendit Ecclesiam iuilitantem,leu potius homines in Ecclesia militante degentes, eisque diversos desectas demonstrat. Et sie talis Praedicator est apparenter adversarius , sed tamen in rei veritate est amicus; de quo ADtib. s. dicitui :Esto consentiens cito adveIsario tuo, dum es in via cum eo,
videas ergo diligenter , quid in Asitiis increpationum istius boni Praedicatoris sit seriptum re invenies , quod ipse missus sita Principe tuo Christo, non ad te n Iiter expugnandum, sed ut te ab obsidione diaboli. vel malorum hominum prudenter liberet. Ecel. p. Civitas parva,& pauci in ea vici ; venitque contra eam Rex magnus, ec vallavi ream, exstrauitque munitio
nes per gyrum , dc persecta est obsidio. In vetus est autem in ea vir pauper dc lapiem c puta Pi aedicator vel bi Dei de liberavit urbem per Sapientiari suam. Explicatur imi pars , quod Christust beretho cs, licut Jua ex linerat auegant et se injusta filii Ie perpelsos. Diabolus enim uincitum est , sedumrat de induxerat hominem ad peccandum , dc ideo subtervitute diaboli homo erat detentus et iustὸ quidam ex parte hominis peccant is, sed injus E ex parte di . boli, ut decla
rat S. sic in Lib. r. cur Drauiam p. H mo inq ic meruerat ut puniretu . nee ab ullogonvenientius quam ab illo cui consenserat ut peccaret. Diaboli verb tius uin erat ineruum
puniret; imo diabolus hoc tanto saei 'bat injastius, quantis non amore Iustitiae ad hoe tuta tractus, sed ii. stiιictu malitiae diabolaeae inipulissus. Haec Ansela M.
Potio ab ista injusta fervitute diaboli, tib ravit nos Christus morte sua , quia apte solus hoc facere potuit. Iacobi . Unus est Legislator de Iudex,q ii potest petd ie&l berare; quii
dicando pri=Prei aequitatem rci perso .iacia non
tes Piciet: nec ad munera propter iustitiae rigid
lata in citi itu iam piscatus intuetur.
ingenti host. um bello fuisser debilua. a. destiis tutas humano consilio , Codriis configit ad oraculum Apollitus.& inde sciscitatus est ause modo tam grave bellu discuti possit γ Respondit Apollo, quod fio ε erit huilis helli si ipseniet Codrus ab hostibus suetit occisus. Quod cu nad castra hostium pervenisset, conspirarum n4ter sese ut nullus Resem Atheuiensi im occide rei videns ergo Cod. us,quod civitis sin Athe niens s nullo modo p1cem habere posset, nisi iplemet occumber. t manu hostili. de , osvit regia insignia. & habitum pauperis induit, de ita castra hostium ingressus, postqa in alique n ex eis provocavit ad pugnamin eis ctus est, s que patriam liberavit. dc ideδ sitis inter Deos collocatas suit. Christus est Rex Ecclesiae militantis , adversiarii aiaten sunt ex daemoniblis 3e malis hominibus ecm- gregati: at vero. quia prophetatum. &ὸD 'o praeordinatum suit, quod Ecclesia, id est. elem
de genere humano , alite non possim pacen habere, nisi Rex eorum interficeretur.ideo qua
inquaru Christus Dei Filius , hoc uviens i
267쪽
cuin insem a Dei essit exinanivit semetipsum,sorma.n krv accipiens . in limit udinem h minui .i factas , di habitu inventus ut homo, ramiliavit se. factus obediens Lliqi Ie adnioris
sem, mortetn autem Clucis: & sic nos a sei vi.
Dite diaboli liberavit ad Gal. 4. taque non sit imis Ancillae fit i . sed Liber , qtia libertate Christus nos liberavit.
Hae autem iraefratrιs,justum δε- duxit per vias rectas, o ostendit illi re-g m Dei i dedit idi silentiam San ctorum,o honestavit illam in Aboribus, or complevit tibores illius e in fraude
circumvenientium issi adfuit, cir hone-
ctio . & liberatio Patri, ri hae Jacob. Ante
Sciendum est ex Genes. 28. O cap. quod Isaac hahuelit geminos disis ii os , nempὰia o. Qiticum adolevulenti Esau in vi.
dus erat Iacoso, eidemque minas mortis intentavri. Dc di is ex conii Ot nitiis suae Rebec-
eae ii agit de Belsabee per Chanaan in Mel OFO. tam iam ad Laban avuncta limi lii uiu , id est . adflatrem matris suae. Porto in hoc umere dor. miens Jret ob vidi ricata in erectam usque ad coelum , A: Angelos ascendentes&descendentes per eam. 8 Dominum innix im scalae dicentem sibi : Tetram hane tibi dabo & semini tuo. Postqtiam ergo Jacob venit ad Labaii. gratan ter ab eo acceptus sua ; S deinde cum eodem convenit, in 'isceret in t iarum ovium de caprarurri per septena a in oti tali pacto, ut sibi Jicobo dat et Racheleinii talia luam in uxorem. ver uiuacitati Laban in .. iastino sie excusavit,
quod non sit consueti do illius patriae, primo dare in rixorem filiam iriniorem. Deindὸ vero Jacob pro acquirendi Rachel non solum sertem annis. sed quatuordecim annis set vivit, ut refert Iberonymiis. Narrat i quoque loco estato G nestos, quod Jacob fecerit pactum cum Laban. ut oves qu.eiani ejusdem eo lotis . si ut ipsius Labin, econtra autem oves. quae lunt diversi eo foris, sint ipsius Iacob. Hic autem mitusus hae subtilitate . & erexit virgas amygdalianas ex parte decorticatas , dc ita ovibus pertranseuntibiis posuit virgas illas varii coloris ante conspectum , ut ita oves ex imaginatione praeconcepta diversi coloria vi Natum etiam conciperent scelus, quorum vellera essent etiam diversi eoloris. Habet enim vis imaginati- magnum effectum circa prolis conditionem ; undὲ cum quaedam Matrona aethiopem parien aceti sata suisset de adulterio , defendit eam Rumtilio assignido causam cur AEthi rem pepetisset: quia videt Get in camera in q illa Domina ςonceperat. AEthiopem depictum habuit, ut narrat s. Consimilis ea. sua narratur de Hypocrate, qui aliam Dominam defendit . quae penua pulcherrimum filium Pa tri de Matri dissimilam, qui tamen puersnailis erat pulcherrimo puero picto in Camera , in qua dia Domina concepit. Sic etiam narrat
i. IVnnm si ra Burro. cap. de quodam. Sapient Salomon.
Rege Cypro . qui suena turpissimus, ει tamen quia curavit libi in cubiculo pingi pulchelmmas imagines, ex imaginatione earundemnuit pulcherrimas pro ιes. Sic ergo etiam ban praelata cautela erigeiulo virgas diversic locis usus fuit. Et exindEfactum trait,quod plures oves genitae suerint cum vellere maculato
in favolem ipsius Iacobi. Imd postquam L
ban mutavi: pactum . ut nempE U ves habentes velleia maeulata essent siae, Oves autem unius
coloris estem Iacob . Factum est tamen quod
plurimi sintus solum fuerint unius coloris : id. que in favorem Jacobi, qui tam in eundo ad Laban, quam cun eo commorando, ac tandem etiam ab illo recedendo, semper gratiose dit
istas su: t a Sapientia. Hoc praemisso ad expli- I
Dieit ergo sie: Hee eo: id est Sapientia
ira id est , sugientem in irato tratres: o Eua
deduxit mri urediis) id est , de Bersabee in
Elianaan . &inde in Mesopotamiam . sive ad Laban avunculum suum r Et in isto itinere. ostendit illi regnum Dei in visione Angelorum asu celidentiuin α descendentium per scalam et ictam a terra usque in coelum, Gen. 28. Dd edit illi scuruum Sanctor quia scientia sana
ctoruin est. sditebe. .E conversari in medio gen- θ
tisret versae t vel dedit ipsi prophetiam 3 qua
est scientia Sanctorum. Sap. 7. Per nationes in animas sinctas se transfert aruleus Dei, & Pro- ephetas costituit. Evigilans enim Iacob de somno
Prophetavit de lege. de templo. de passione quae in tetra illa futura erant .dicens: Tei tibili. est locus iste, verὰ Dominus est in loco isto, ego nesciebam. Non est hie aliud nisi domu Dei Ar porta coeli, Gre. u. Terribilis enim fatelenc, domus Dei, templum: & passio Christi sale fiapcrtio portae coeli. Sic etsis Deus direxit Iaco in itinere, sistentam iram statris sui Esau. Porro cum Iacob venisset ad Laban. cui vi l ginti annis servivit , instruxit eum Sapienti quomodo lucraretur libi divitia, de secundo quomodo Laban de filiorum suorum vitare traudulentiam. Quattum ergo ad primum
dicit sie: Honsarit illam in labori in suis i id est
ditavit illum per labores fideles, quos nistinuit serviendo Laban viginti antiis Gen. Σr. I te noctuque urebat aestiis& gelu . sugii batque V mnus ab oculis meis. Istuiti modum loquia ldi de honestate habet sacra Scriptura, Ecchii. Facilὰ est in oculi; Domini subii δ lio ictate pauperem. Et complerit iasini illiis, dando ipsi
nempὸ Iacobo perseverantiam, p.itientiam. dc merce sim condignam, Gen.bo. Dilatus est hin
D in fraudι citiumνeriensium illi adfuis, Olmnestum fuit illum. Id est, docuit illum obviale fraudulentiis. de filii talibus ipsius Laban . cui nitebatur dimimiere ivercedem ipsi iis Iacob, per mutatione ipsius pacti, modo sibi tribuemdo scelus unius coloris, niodo diversi coloris, ut patet in Gen. 3ia Dixit Jacob uxoribus suis, Laban,pater vestra circumven t me, & mutavit mercedem meam dece vicibus, d est multoties 3 dc tamen Deut non ne imisit,tir mihi noceret.
Et honestum fecit illam id est . divitem sicut
prius exposui ini est vel serit ιum Mnestum, id
est iusti m mi rigerum ad alios qui nivix in
268쪽
ARTICVLVS VNICVS. An recte designetur per duos gemellos Esau. Iacob, Carox Spiritus pDIco: moraliter per Esam designatur
Cato. dc r Iacob Spiritus. Explicatur auertio pro prima pam. Nam
Em pilosus significat carnem, quae est plena si perfuis desideriis: Pili enim terrena desideria
designant. In cuius iei signu clerici habent crines rassis in summitate capitis, & attonses in circuitu, ad denotandum, quod nullum terrenum desiderium debeat mediare inter mentem eorum , dc Deum: δc quod non debeant habere nimias assectiones erga corpus suum. Unde in huius rei signum pili, qua parte tendunt ad corpus iniserius, abscinduntur. 0 tu ergo pilosus est caro. .
Explicatur secunda pars, quod iaceb quisuit totus lenis mors iter designet Spiritum ad Ol. s. Vos qui spirituales estiis , instruite hominem in Spiiitu lenitatis. Notum est quod illi duo gemelli ED. O
in utero Matiis inceperint pugnate, postea vero Esa famis adolescens, persecutus est Fratrem litum. & intentavit ei mortem. Ainplicatio. Profecti, etiam in utero intris caro inficit Spiritum per peccatum originale. Val. so. Ecce in iniquitatibus conceptus sum. & in peccatis concipit me Mater mea. Et ideo . quid mirum est, quod continuo caro concupiscat ad rei sus Spiritum.&ecolura' Haec enim tibi invicem adversamur. Ad Gul s. Usa est senior, iunior : quia ad litteram primo coiicipitur caro, 6c postea animatur per Spiriatum. Unde Aristoteles ic. de aut Γίγκου ait. Em.brio pomo vivit vita animalis. quam vita li minis Huc iacit etiam r. Cor. I s. Non prius, quod Spirituale, sed prius, quod animale, deinde quod Spustuale. Ea Sap. I. Inventre Matris me e figuratus stim caro. Ille tamen senior debuisset seri ire suntori, id est, caro Spiritui. ut in actibus hominum i caro, sed Spi litus dominetur. Ad Gal. s. sphi tu ambulate, de desideria carnis non perficietis. similiter etiam Esau servivit Iacob in hoc , quod persecutus fuerit illum. Hoc tamen sese vitium per accidens suis, in quantum nimirum Esau persequendo, siuerat occasio merendi per patientiam. Et hoe modo etiam rebellis carnis potest elle servitium impensum Spiritui, quo Spitisus itimulatur ad pugnam gloriose transigendam, ut coronam vivitiae debitam
iacta ergo id est Spiritus, sub Matris sui, id
est camis, persesutione existens, fugere debet in Mem potantiam. Nesopotamia autem interpretatur elevatio mitisdam vocationis I dc significat coelestem Patriam, ad quam elevabimur,& ad quam vocati sumus Polio in hac fuga Iacob positas in itinere,dormit, quia Spiritus a strepta mundi se subtrahit.& in stactis studiis ge contemplationibus conquiescit. Item Iacob, id est, Spiritus, ste dormiaens , fiipponit tuo capiti Petram; quia sund mentum totius vitae sitae ponit Christium; i. or. is. Petia autem erat claristus, M L. cor. Fundamentum aliud nemo potest ponere praetet id, quod politum est . quod est Cluisti
Jeius. Dormiendo ergo Iacob seu Spiritiis, in suis cia. contemplatione , vidit scalam erectam in coelum. Ista scala eli poenitentia, quae stat in terra , quia in hac vita incipit, sed attingit ad
cosum, quia iacis hominem in morte ad coe- luni appropinquare. Matth Poenitentiam agite, appropinquabit enim regnum Gesonim. Porro ista scala menitentiae habet sex gradus , per quos oportet ascendere , nimia umcontritionem, confestionem , orationem, iei
nia, vigilias&Eleemosynas, quae sunt partes satisfactionis. Et haec figurantur per ita gradus, quibus ascendebatiar ad solium Salomonis.
Duo vero latera istius scalae, stat timor de
spes. Debet enim peccator timere, non praes mere. Ful. s. De propitiatu peccatorum noli esse sine metu. Debet etiam peccator sperare,&non desipei a te ; de sic inter spem de timorem quasi inter duo lateia poenitentialis scalae alcei dete; quia sicut metrice dicitur:
Si timor est die si . tunc dis ratio Ddit, Et nisi si s timeat, statim prasi ptu fleto
Ergo timorsine si , nec spes ralat absque mine. Angeli autem ascendentes & descendentes sunt cogitationes nostiae, quibus intes dum gaudia paradui cogitamus; dc cogitationes ascendunt
Luc. ι . Cogitationes ascendunt in corda v
stra. Aliquando vero consideramus miserias huius vitae , vel panias iii ieini ad praecavendum; dc tunc cogitationes ri illi aedescendunt. In Ps. Alcetiduiu usque ad caelo: ,-descendunt usque ad abystbs. Praetet ea nute scalae Dominus eli innixus , quia poenitetries exspectat Sc vocat diuens: Us nite ad me omlaes, qui laboratis, Jc onerati estiti
vora, quae lic dormit, audit Dona muni libi dicentem e disiam, in qua dormis, dabo tibi Scsemini tuo sidest, teriam viventium, qua est patita, in qua nunc dormis per piam contemplationem: dabo tibi postea ut requiescas in ea periempiternam pellissionem. In Ps. Credo videre bona Domini in terra viventium. Sed hic Notandum est, quod Laban cui iacta servivit,habuerit duas filias, Dum videlicet Sc. RacheLEt quidem Lia erat lippis oculis. Rathel verberat decora & venusta asipiatis. Servivis autem Iacob pro Rachel septem annis, Sc tamen soli ea Iatu, necesse habuit pilus accipere Liam. ant quam baberet Rachel; eo quod non esset coii suetudo in illa patria prius tradere luitiores ad nuptias. Sic etiam moraliter, Pater noller coelestis, cui servini abet duas filias, id est diras
visas, pura praese m M tuturam. Et quidem prasens vis est It Appis oculis Nec mirum, quia manet in hae lachrymanim valle plena miseriis. Fntura veris vita est quasi Raιbri decora , amabilis, pulchra, de pleira debilis. Trem a. Urbs persecti decoris gaudium uni
versae tenae. Et pro ista filia decora oportet nos servi e septem annis, universo dc t to praesenta tempote ; leptenarius enim iit merus, in immeatu universitatis. Et tamen
269쪽
cimmens. super Libsintingit de bonis Se sanctis vibis frequeliter, quod servieritu Deo diu , & vellent libenteriabere illam decoram R.ubael, id est, vitam
αternam , quia line maiori dissicultate vellentire ad coelim . Sed certe tune datur eis Lia, quia Deus se ordinavit, ut exponantur vitaeativae forte in statu Praelaturae, ubi opprimuntur aim ictionibus pro calute proximorum. Si autem quaeracina Christo Domino, quale hoc fiat' Respondet, quia non eli consuetudo coe lassis Patriae , iuniorem illam & decoram cluelam, id est, beatutudinem coelestem dare ante laborem praestiuis vitae r & ideo oportet pilus accipere Liam lippam . ut postea habemus racb.telam pulchram & venustam. Sic
autem dat Deus coronam pro cinere, oleum
saudii pro fletu , & pallium laudis dabit pro iiitu maeroris Itala
sussilit illum ab inimicis , se a pedu.
ctoribus tutavit istum , certamen
forte dedit illi ut vincerti , o sciret; quoniam omnium potentior es sapien
EXPLICATIO TEXTUS. Hic ostendit Spiritus sanctus quomodo sapientia sid est vetus Dei cultusὶ gube
navetit, & protexeritJacobum redeuntem insitam Paciitan. liuiiguit autem Jacob protectione sapientiae in omni loco; qui habuit Iacob fratrem suum fiso pei secutorem i Avunculum sitiam Obati seductorem: & Angelum colluctatorem. Ab istis autem tribus sapientia euincustodivit. sciit pro eo iuerat expediens. Nam satrem situm Esau reconcilia, it, avi incultimsium ratione plaravit, de denique ab Angelo benedictionem impetravit. Ante explicationem autem Textus
Sciendum est, quod Iacob in Patriam siuam
redeundo cum duabus suis uxoribus Lia Oxactae te, item cum liberis iis, gregibus, dc a mentis . tres siustinuerit Otacultates. Prinia fuit, quod cum nugisset clam a Laban cum mn. s, metae acquisivit lub eius servitio, Laban indignatus sit contra ipsum, eo quod non accepti licetuit , Sc insalutato hosipite recesserit gregibus filiabus suis, & ideo Laban
insectitus est cum magna comiti Jacobum , iiii Iegitur Gou. 3 i. Ut sieptima die eundem acobum repererit. Sed Dominus rarum praecedente I,abano apparuit dicem: Cave ne quidquam loquaris aspere contra Iacob. Qii increpationMorreptus Laba nihil nisi rationabile&mansuetum dixit Et tandem ibi Laban & Iacob pactum runt, & titulum
lapidis erexerunt in sigillim . quod neuter umquam contra alium procedere deberet. Secunda dissicultas, quam Iacob habuit remeando in Patriam, erat timor de fratre suo Esau , quem audivit sibi velle occurrere cum quadringentis viris. Sed contra hunc timorem Deus confortavit Iaeobum anth. ostendens ei multitudinem Angelorum, Gen. In loco,qui
dicitur Mariam,id est os . ovit aut gacob. Sapyent. Sismon. illum locum, Castra. quia ibi vidit Angelas Dei, de quibus ait: Castra Dei sinat haec. Tertia dissicultas,qua acob in re patrianda habuit. suit illa mirabilis cuni Augelo Gen. 32. ubi dicitur: vir luctabatur cum eo us mane. Sed finaliter vir ille benedixit acobo,&praedixit ei, quod praevalebit contra Ecu fratre suum, de ita liberandus sit ab ira illius Hanc igitur liberationen acobi desicribens Spiritus sanctus in hoc textu diuit sic: Custodivit illum ab --
cii, videlicet a fratie suo Esau eum persequem te antequam fugeret a Patita sita , dc a Laban eum insequente, cum vellet redire in patriam filam. Proverb. Is. Cum placuerint Domino viae hominis, inimicos ejus convertet ad pacem. Et a Iedullari- tutarit itam. hoc est, a fra
dibus Laban eum persequente, &aflaudibus iliorum suorum, quando Iacob adhuc morata tur in Mesbpotamia. Et certamensorte a erit iri, ut irret. mando eum Angelo luctabatur & victoriam obtinuit ;non quidem per nolentiam, per devotic, nem, Angelo volente sibi date signum: Quia tacui fuit luctatus cum eo, de tamen habuit fili lem victoriam . ita finaliter tandem iit habiturus
victoriam contra fratrem situm Esau. ut ita expetimentaliter sciret: se omam o mi una tent tire' sapientia qua attingit a fine usiiue ad sinent
sortiter. & disiponit omnia suaviter. Sap. 8. Circa illa verba : Custodiuit illatam ab inimi u . oportet plura in praesenti dicete; quia saepe fit, quod aliqui putamur esse inimici, qui revera sunt amici. ut sitiat zelos defectuum nostrarum correctores. Alii autem putantur saepe esse amici, & simi revera inimici, uti fiunt blandi adulatores & mali considiarii. Alii dent i, sunt veri inimici, ut detractores persiequentes. Pici quorum omnium maloii explicatione, sit
.iomodo homo se habere debeat erga quadruplices inimicos ; videlicet erga blandos adulatores; falses consiliatores; detractores persequentes ὁ ω cor ripientes seu correctores Dico: Quod homo primδ, blandos adulari
res debeat a se repellere agnostendo ii iam propriam debilitatem; secuneo falsis conflu-tores debet repudiare per pri cntiam; tertiod tractores pers ientes sinat siustinendi per pax. entiam,&quar o pelos nostrorum deiectuum correctores sunt audiendi cum benevolentia Explicatur prima pars. Quod homo blandoε suos adulatores debeat a se repellere agnoscen
do propriam Militatem & miseriam. Si quis vellet te blande radere in collo, & am a te: tibi guttur; vel si quis blande tibi radere vellat ponam ut excutiat oculum I talis utique esset inbmicus tuus dicendus. Et quid est aliud adulator, cuius lingua est novacilla acuta dolosat Qua iste tibi tantum blanditur, ut te decipiat, &ocinium discretionis tibi emat tia. ia. In labiis c is indultat inimicus, & in corde sim insidiatur, ut subvertat te in foveam. In oculis tuis lactes, m ab ur inimicus, & si invenerit tempus, non satiabitur sanguine. Si incurrerint tibi mala o tunc invenies eum illic priorem . dc
270쪽
adiuvans suffodiet plantas tuas. Pitur ergo homo phirimum ab istis adulatoii-bus, quos putat elle optimos, cum tanten sint pessimi. Et ideo Plato cixit: Quod homines ex veris & realibus inimicis magis proficiant, quam ex amicis apparentibus: Quia dum iii,
mici eis errores ibos improperant, corriguntur. Amici vero fucati eriores alterius , cui blandiuntur, rion manifestant, sed occultam. Michea
. inimici hominis domestici eius. Et I Popula meus qui beatum te dicunt, ipsi te decipiunt , de vias gressuunt motum diiIipant. Hos vero inimicos es adulatotes homo facilE
Deci- rum mala coiillii destiuitur. Et potest de quovis ta It malo conlibatio dici illi ut quod dixit S. Paulus Act. is. Mima : V plene omni dolo fallacia, fili Diaboli, mimice OminsJustitiae . non desint , subvertere vias Domini rectas 4 alis malus consiliar ussu,t sman,qui lubtilitatem nobilissimi Regis Allucii fraudulentis consiliis circumvenit, de nobilis Regis innocem tiam ad nefariam crudelitate induxit. Esther i .
Hotiis noster, inimicus noster pessimus en Aniam Isti igitur inimici sunt omnino repudiandi per pruientiam, siaeut fiecit Rex Asiueius;
quando se litentiam de occide ido toto generea se repellet agito stelado pioprios desectius, & Jildaeorum ex nullo ipsius Aman datam, reis propriam suam miseriam. Et hoc minia tractavit. neca Κρθhia ultisa adducit exemplum de Alexandro Magno . qui cum sagitta esset Hili ranas , vehementer dolens exclamavit ad alios milites: Vos vocatis me lovis filium. sed vulnus hoc hominem me este ciam tDe tali occulto iiDmico, oc adulatore exponi potest illud tact. ra. Ubi dicitur. Ne credas inimico tuo si imirum adulatori in aeternum. Nocivior enim Omi. tum non est pestis,
quam sit similia iis inimicus. Qui dum verbis
bonis saltem apparentibus. laudem exprimerenititur, imus sub com iacentiae typo vii us fraudis. atque doloris seininatur
Explicatur ses unda pars, quod falsi consiliatores lint repudiandi pes prudentiam. Et tales utpote summe nocivi toti communitati, vel Reipublica, sunt repudiandi, oriri licin quaerant bonum totius. sed extirpationem illius. Unde
decipiunt consiliis Reges, de Principes, simque
radix omnis mali. Cognosces autem facile ,
quis lit malus conliliarius. si 'civeris, qualiscebeat esse bonus conliliarius Hic atatem teste Seneca, debet habere in vita sanctitatena , lnverbo vestractata , .n Zelo aeriau. tem, in experimento sagacitatem 1 intellige tiae actumen i prudentiae dexteritateiii. itaque malus conliliatius erit, is qui ista non ira c. Quantum a tem sit positum in bonis consiliariis , bene agnovit Romuseu Conditor LMne . quam ex nomine suo Roniam nominavit. Hic itaque Romulus post ui in conditam, cennina senatores elegit, quorum consilio omnia egit. Hos viros autem vocavit senatores propter senium , quod habebant; sciem quoque vocavit Patres, propter curam quam de bono coni. muni promovendo habebant. Horum veto nomina ab initio urbis conditae aureis litteris scribebantur, de ideo passim vocabantur patres conscripti , qui tantum ad hoc munus electi sunt, postquam fuerunt emeriti & fideles inventi in diversis statibus, &ossiciis; atque ex si tum senatorii stasii postea Romulus cuncta egit. Sicut ergo boni consiliarii summe fiunt igiles Reipublicae; ita econtra si intJudici Prinsivel Praelato,ac i o communi pernitiosissimi, quando stant mali; dum vedelicet attendunt ad bonum privatum dc particulare . non autem ad bonum commiine , vel quando fiant m rupti per munera, aut quando sunt remis meticulosi. ita ut non dicant veritatem, sivε quando
odio, rancore, vel in idia contra alim regui tur , tunc, inquam. tales mali coiisiliarii vere
tulit inimici boni coantiunis, quod per ipsis-
Explicatur tertia pars. Quod detractores pertequentes lint per patientiam sullinendi sciatolerandi a nobis , quia tales homines saepe nobis magis piosiunt si an obsunt, ut ait Melim de Cori solatione proses dicens: Providentia divina exinde siepe producitii ligne miraculum, dum malos mali bonos faciunt. Nam dum maliquidam confideiant, se iniqua quaedam a pessi. mis perpeti, noxiorum odio flagrantes ad vi tutis frugem tedeunt, duin eis dissimiles liu-
dentelle, qui foderant. Tales cerra res sesequentes, siluit mundo Sc Diabuti dediti, qui fati a & vitam ianctorum laniant, iudicant, dc
depravant; filiorum tamen infamatio timen lanon est , quia eli 1 turpibus otia hominibus. Unde diuit S. Greg.super Ε .eιbielem: Perverseruderogatio. vitae nostiae approbatio est quia iam
ostenditiarJultitiae nos aliquid habere, si illis, qui Deo non placent, incipimus disiplicere. Non enim eis derognio, sed commendatio lucis, si
eam odium de fugiunt vel et tilio ires. Sancti autem viri :iait lux mundi per lucidini fauiam. bonaeque conscientiae testina Gnium. ad I hcs.
s. os filii lucis estis , dc filii diei. Peccatores
autem itini licui vellerti iones, am n es Iem per opera icii ebiaium. item n in est derogatio,
sed commer: latio Odotis vitis ii eam c ip ntes giant. BD ii autem xiii, uunt bonus odor Chiilii per bratain cori ilationem L. Cor. a.
Aliis quidem sumus odor mortis in mortem, aliis aut .m vitae in vitam peccatores autem tuna serpuntas pleni ve ieno peccati. Explicatui quarta pars invid asiosi nostrorum defectuum cor tectores sint audiendi cum benexol ivia. Quia licet tales vid antur esse inimici, sitiat tamen revera amici nostri. quia pei hanc correctionem Qtum nos intendi in t reducere ad bonam fugem , ScDeo lucrari. Licet autem ta es , fictui imcorrecto res veritate. u dicendo aliquale odium istorum , qui correcti sunt, incuriant, dum tamen resipiscunt , agnosci tu sibi praestiti imbeneficium. Talis corrector fuit S. Paulus erga Galatra , qtiitari dicit ad Gal. 4. Ego inimicus hastis sium vobis, veriuri dicens vobis 3 qui tamen Galathae, postquam defectus
Hos emendaru .ir, gratias egeriant Paulo. Itaque isti correctates nostrotum defectuum , qui appatent δ existimantur esse inimici, sunt audiendi oc acceptandi cum benevolentia. Matth. s. Diligite inimicos vestros , & M-mlacite his, qui odeiunt vos, hoc est, vitios