R.P. Roberti Holkot, Ord. Praed. Commentarius in librum Sapientiae, ad novam & clariorem formam redactus

발행: 1689년

분량: 493페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

271쪽

grande peccatum in D γ Intim Deum. Igit in cum quod im dieJosepli cameram Domini tui iintrati et, ipsa Domina apprehensa lacinia pallii iiii. ait: Dormi mecum. Sed clim Ioseph

nequaquam consentit et Opeii nefando, figit, relicto pallio apud eam. Domina vero vi-u e menditam justum non deresipiit, sed dens se ni iste delusiam, conquesta est viro sito. a peccasoribis tiberavit eum ri descena & acciitavit Josephum inique, quod nimirumiaue com illo in fuseam, o in ii, , solliςitδoxit impudice, Se voli init e

A , ν. dem violenter opprimete , in cuius rei creat bru

etitu non dereliquit eum , G'ec Ufcr' prodii it illa pallium . quod Ioseph et

rei illi si virum regni, CT 'te ἔiam reliquerat. Ad haec Phlitifar nimis creduliis a ersus ibus, qui eum deprimebant, or verbis uxoris, misit eum in carcerem, in quem di mendaces ostendit, q:. maculaverunt etiam misti erant , pistor & pincema Regis. eum, es dedit illi ciaratatem aeternam. Tempore .utam iu rcerationis expositis Io

seph somnia pistolis M pincernae, ita ut ille sat sius pendendus, alter autem placerna Iiberan-EXP LICATIO TEXTUS. diis, quem etiam rogavit, it sui recordaretiar, dum iane sibi suetit. Postquam eigo pinces-IN hac Lectione osteindit Spiritus sanctus quo- na li ratu. iuit, diu postea recordatus suit J mo io Ioseph mirabiliter fiterit tribulatus , & sephi sit mi ii sui Dei pretis. Eloim Rex mi quomodo per sipientiam inagnince titerit li- rabile somnium habui let de septembobus piri berat: s &exaltatus. Est autem ante explica, guibus, & septem macilantis. ad uuatio iis α' tionem textus Pincernae, iussi Rex adduci Josephum, quintiandum , quod D mb ditas tribulatioties posuit Regi somnium: Qi od istis es temini ui A las haec inliter ii .u:in ei it.: Nam palmo Ies pingues . designent sieptem annos Celtile; mit , eraditu a tuis fi .i: tibus, at enatus per isti autem septem macilenti b Des, de ligneiu facino O am cons pitnionem. Secund6 septein stubsiequentes sutilios ueriles an ., fuit iaspi de ibi licit. ti ,ne libid mi ora. Ec de adeoque cladit consilium Regi, quod conri lii Atata .id ille: ii ellect ra it i Q ni mitrata, de- tueret visum aliquem pia identem, qu strana Iniis, illi laniauis 3 tiis per mali iosam quae per septem annos sertiles crescent, cum 'ire sic: uni aes a riati inem sy. gregent in holi ea , ut ex illis populus mist per alios septem annos, quilia erit teli

LECTIO CXXXIIT EXTUS.

. Fratres decem invid bai, Vole- stetitit is. t voluerint ei in Occulei e . sed tan- Constitii tus est ergoJoseph in illo ossicio ili bim ludae t atra si indecimi, ven & maximus Princeps aegypti factus est,&pi

ira tri 'inta x gerit eis tialis euntibus mus a Rege, a quo etiam accepit anni illim del c t et i mrauit tunicarii Iosephi torquem aureum circa collum. Ecoiriu nobis iretu inr hae ii Mi patrem liminJa. serebatur, praecone Uamante, ut omnes geri lites su tum c. t. i iliaria in agro inve- sec ierent coram eo. Sic igiturJoseph de e fi in illi i .s P .uer, putabat sili- cere. & vinctilis ad regni solium eli translati

ii iiii n. im lm phum a sera i lima Isiam ergo mirabilem gilbrinatione indos .. . , liemediabilitet eum deici ibit Salomon. Uude

it naeritae, tui emeruntJosephum, Hlum iv mirum Josepti iam non dereli tm it L ptiam , de venit ident ni Sci a peccateribur sicilicet fatribus suis. quesit iii Eunu ho Principi militiae Re. acci: sex elat apud patiem sitim de cilinio te it ' Pi incepς militiae Regis non ii iit sino en. 37.ὶ liberarit rei M. de enssit - .i e i cit ira . quia conitat, quod eo in s ream id est in carcerem, Hl tu am Alici ircii , qua in iste jose pii id. st iii cisterna in ieietem sine aqinu olem. Sed tradunt iidaei, proiecerivit eum in atros iiii. Gen. , i .i: utitar non obstante, quod habile. rimulis non ἀιriliquit eum In V. Humis se

272쪽

Et dedit tiari claritae mererem, id est, post Omnia ista superata, dedit sapientia Iosepho claritatem. iii est famam claram apud mem tiam hominum in sempiternum. Circa illa verba; Iucrendirum stirinnenderesiput, sit

ARTICVLVS VNICVS. An mali PraelatiPatris aeterni potestatem, Filii veritatem falsi Aselibres; SI Spiritus canini sanctitatem ficti simulato

rcs vendant pico quod sic. Explicatur prima pars. Quod aliqui

mali praelati xendant aeteriti Pauis potes latent. Dant enim iis e potentiam, &usiam clavit ilia pro muneribus mei cede temporali, & fite quenter Eces etiam iui cana spontani Chii ii vendunt. I ales autem cluantum Christum Domini mollendant , patet ex eo, quod Chii suis rigidos lime hoc vitium reprobaverit. Liceten I in Christus Dominus a lumendo carnem

nostram, venet id iudicat i. non iudicate , peccata tollere, i mnium ite, S ostendete lementiam silair .non autem vindictam: con a peccatum taliten Simoni .r idem Salvator i. stet ita

instet nitit, ut quasi oblitus i ita taeniani enidinis illud puni tu. Sie legi urio. n. a. de Matth. ai. quois fict 3 quasi ilagello cie funiculis eiecerit vendentes , enarices extempli, , mensas nummulari tuni filii tun aniacos iis iram sub veit ei ir, dicens eis: Scripti m est, domus mea, domus o lationi succabitur, vos autem iecistis eam si eluncam l. t omisi . Nec munitia quod CLDiliis Dominus in tan. Oc ut a tales e a serat, quia tales Simoni ici

Clu illum ex se tu: t de suo Oilicio. Christus enim te is cir ostiatium Ecclisiae, nolens, quod aliqui , ta lesia, id est, Eceleliasticam dignitatem inuaret, nili per ipsi uti Ioan. io Ego si in ostiunt, ac Cui non intrat per ostium in Ox i-le ovium, sed ascendit aliunde, ille sui est & la tro. isti igitur Praelati mali, qui Ecclesiam Christi ven inat, expellunt Christum de sito os. scio: volinit lue quod pecunia sit ostiam ad Ecclesiasticas dignitates,&lion Chiis his. Sed unicuique tali Praelato diceriit illud, quod S. Petrusellicis Pecunia uia tecum sit in pei ditio item, quia e illim alti donum Dei pecuniam Ilidui

Cet te non est una pei sena adeo parvi valoiis in mundo, 'rix non iudicaret sibi magnam fieri coimina liatri. si ilucet emi de fore ad se rum,&unicuique osse retra venalis. Quanto magis ergo siponsa Chi isti, quae est Ecclesia, imo Chii-stiis ipse ostendi debet. qui tu niata iamiam vilisit in is & indignislsinit . hominibus venalis ostenil r 'io pectinia, per qΜam tales emunt Ecclesiasticas diqnitateς, & pinguia beneficia curata fastu. ollod quando mater, quae iam ira i et plures filios, est paritura prolem, tunc rei qui fit ii attendunt . Qualis sit proles Quam peperit. & iuxta qualitates prolis genitae, eandem describi int Applicatio moralis. Ecclesia nostra est mater nostra, diana ergo calet pastore, attendunt fideles tanquam filii Ecclesiae, quem

tandem Ecclesia partuitet pro suo pastore de si contingat quod illa Ecclesia titulo largitionis

munerum praeficiatur aliquis homo avarissimus tantum rebus terrenis inhians ; ininquid homines pollunt dicere, mater itinia peperit nobis

unum talpam Et quando praeficitur Ecclesiae propter datum auri potinus aliquis rixator, nunquid poterunt omnes dicete, mater nostra peperit nobis serpentem' & sede hominibus ludibus tu illitteratis, qui sit binde tantum propter ex. cestiva donatia promoventur ad Ecclesiasti a ollicia, dici potest. Pulchre advenit . . sugustinus, quod per septiraginta annos captivitatis Babylonicae duraverit iacer ignis, qiem Jeremias absconderat; qui tunc primo extinctiis est, quando Antiochus vendidit sater MinwJasioni. Ubi iit patet, Antiochus fuit malus venditor, ita ut etiam ignis, qui per o. annos durarit, merit extinctus. Sic etiam extingitimi ignis charitatis erga pr imum, quando indigno propter stolanitinera, non autem digno conseitur aliquod beneficilina Ecclesiae. Recte sane de illis malis vendi oribus rerum Ecclesiasticarum exponi potest illi id Icetis 3. Puerum possierunt in prostibulo, puellam vendiderunt pro vino. Christus enim tanquam puer ponitur iii prostibulo, quando S. Ecclesia coniuriur uni lubrico S luxuiioib. Et puella, id est Ecclesia, venditur pio vino, quando bona Ecclesiae coiiset uinui uni gulo de potatori. Explicatur ieci inda pars. quod aliqui vendant Filii , eritatem; & illi fiam falli iuratores,

quos coinmu uter vocant faversi res. isti enim

non volunt rectu in testimonitim dicere , nisi condiicam tu mercede, crina tamen quivis testis in consi lentia sit obligatus ad dicendam verit tem . udex sine numere teneatur aequiuia de

iusti im iudicare. Legimus de Dia κγlo, quod quando voluit

mentit i. induerit tormam serpentis, ta quam Oubulliet an forma piopita mentit i, de rei iurio tamen niuaquam ligitur Diaboliis comictus ;imhqriando Diabolus adiuratur in nomine lanctu limae I rinitatis ad dicendam veritatena, si1-lat eandem dicere. Isti ergo falsi iuratores simipeiotes Diabolo. qui quantumcimque adiurenditur, veritatem tamen reticent . quando su et tint

per pecuniam corrupti. Huc facit illud Amasa. Vendidit pro argento iustum . dc pati petem pro

calceamentis.

xplicatur tertia pars. qiiod aliqui ve dant Spithus tracti cinctitatem. Et isti sunt simillatores mi , liti opera de genete bonotum iaciunt, pro laude humatia. Dequibiis dicit Salvator noster Mattν c. Anien dico vobis, receperunt inercedem sitam.

TEXTUS. popu&m jussum, o semen sine quereti

liberavit a nationibus , quae cum opprimebant. Intravit in animam servi Dei,

esserit contra Reges horrendos in portentu , signis.

273쪽

omment. Her Lib. Sapiens. DA-π.EXPLICATIO TEXTI S.

D mqtiam Salomon descripsit mirabilem Pol bernationem Sapientiae circa sex personas in particulati, nunc describit miros effectus, Sapientiae circa gubernationem totius populi Istrae litici, qui fuit populus Deo peculiariter consecratus, & in cultu Dei per legem tiaram specialiter confirmatus. Fecit autem Sapientiatm notabilia populo Israelitico in genere. Namptim b Israelitas de fiet vitute .Egγptiaca pote rer eduxit Miberat it. Sccundo illos per desier- tum o annis deduxit pavit. Et tertio istum populum in terram promissionis induxit Et quidem in ediictione listaei de Egypto mirabiliter amitait Egyptios . protexit Hebraeos. In educendo autem eos per cles et turri

assectruose iustos insti uxit, animose desii uxitii redulos. Et denique in terra promissionis mirabiliter exaltavit Hebiae is,&prostravit Cananaeos. Et de istis tribus beneficiis positio Israelitico a Deo collatis, agitur a .lioc Capuetis que ad finem Libri. Ante e 4 li. . tione maritiem

textu S

Sciendum est, quod uti legum Exod. l. poli mortemJosepti. filii Isael in .Egypto addicti

fueriiniservituti, Lin ivierant bi ritiis in luto dila te leti tanagna capti it. te: de tamen quanto nugis o I pr nne balitur, latat O na. o. et rint multiplicati. adeo ut hoc coniecit O Rex Icgypti λ: tuerit; quod quidliuici deinceps masculini i iis natum fitarat, propciatiis in flumen, foeme ita autem genitae larvaiciatur ad explendam cum ip: is libidinem. Potio illo tempore natus si it Movies, que ira Deus Diiuium tuum fecit ad Pli ira neni, bc fidi quem Deus etiam liberavit populi m si uni a iei v tute Regis AEgypti. Hoc praemisso a.d explicationem textus

procedamus. . .

pientia populum id. i. st filios Israel, qui ideo iusti dicuntur. qilia fidem habuerunt de um&vero Deo colendo ita s. mcn sim querelain id est . siemen Patriarcitatum , qui vixerunt sine querela conversmites illi erravis anatismiso est ab .Egyptiis. qui tales manserunt quales naisti sunt, cares tes stupet naturali cognitioire Dei, quae est per fidem in pi aesenti , istae natior es populum lisiaeliticum oppilmebant duris operibuς, luti de latet is, ut paulo ante dictium est, de Duodi i. dicitur: Venite, capienter opprimamus euna, videlicet populum Issaeliticum.

LicEt autem in ista liberatione populi Isirael hiei Deus fuerit agens principale,agens tamen in mentale fuit Moyses, de quo subditur: Intraνit in animarn sic rei Dri , id est Sapientiai travit in . iam .am Moysis, qui fili us Dei, iuesta illud Exodi . Ego ero in ore tuo, de docebo te. qu loquaris idit gemὶ videlicet Sapientia . vel i, te Moyses ontra Reges horrendos' puta Pharaonem N eius Principes sin portentu θί η id est faciendo portenta designa mirabilia.

Dicitur autem portentum a portendere. P est praesignare aliquid mirabile novum , ut ait S.IMOr-2. Eth M. cap. Circa illa verba, in

mmu O signo, sit ARTICVLVS PRIMUS. An in initio nascentis Ecclesiae suerint plura facta ruit acuta , quam modo fiunt, vel sutura suat in fine mundi '

DIco: Convenienter a Deo Ordinatum esse, quod in primitivo litatu Ecclesiae miracula. seu stigna frequenter fuerint facta, quae tamen in statu moderno Ecclesiae Iaibseant, dctense oporibus Antichristi ratissime erunt. Explicatur prima pars. od convenienter in statu nascentis Ecclesiae imi saepe facta miracula. Qitia ut ait S, P . Vera miracula ha- . bent admirationem,utilitatem,& ne stitatem;& ideo tempore initiantis Ecclaliae oportuit saepe fieri miracula, quae admirationem causa ient, & admiratio desectationein in hominibus illius tempoiis , valdeque conveniens erat , homines illi, delectationibus sit levasentur ad fidem. Utile quoque suit tune Caepe fieri mir. cula, quia clam tunc pauci fuerint fideles.& plu-timi infideles, hi visis miraculis citius Sc copi sius convellebantur. Undh dicitur in adibiu 'loruin, quod vi fis prodigiis c severit nume- ius credentium. Et quia recenter convel si ad fidem. aliqualiter adhuc debiles eram iii fide, necesie suit, ut per miracia laselidentur in eadem Explicatur secunda pars Quod moderno tempore raro fiant miracula, ciuia non adest isti necessitas, clim multitudo credentium sit magna; aliquando tamen fiunt miracula, quia hoc ibadet utilitas, eo quod aliqui infirmi unt,

qui indigent iblidari in his, quae Dei sunt.

Adducitur tamen commula ter tripla. ratio, cur monerno tempore non fiant tot miracula ,

sicut in pi incipio nascentis cclesiae. Prima ratio est , quia Ecclesia modo est firmata. & stibilita in fide ; & haec est ratio '. Gregorii ;qui ponit exemplum de planta , cui tamdiu

aquam infundimus, donec eam cum terra con valuisse videamus. Secunda ratio est propter tiniversale mundi exemplum, Sc ha :c Iationem assignat s au. Iustinus lib. 21. de Civ. Det cap. 8. dicens iniis proii igia adhuc inquirit, ut credar. magnum et ipsemet piodigium, qui etiam mulida credente, non credit. Haec S. Augiis . Tertia ratio est, propter fidei nialiis meritum. inia secundum S Gregor. in Homil. Fides non habet meritum, cui huniana ratio pta texperimentum. Et ex hoc patet, quod Fides nostra seu hominum moderni temporis, caeteris patibus , sit magis meritoria, quam Patrum,

qui vixerunt in primitiva Ecclesia, ubi plurima

miracula sueriint facta. Explicatur tertia pars. Quod in fine mundi fient rarissime miracula. Cuius triplex ratio est. ut Q. S. Isidorus Lib. i. desummo bono cap. is. Prim6. ut persequentium manus audacior estruciatur. Secundb , ut Sanctorum patientia evia dentius comprobetur. Et tertib. ut eorum qui castri sunt levitas demonstretur. Circa illa o ba, Mein contra Regιι Hrondos. Sit

274쪽

X. MAE CXXX RARTICUL , SECUNDVS. An Praelati debeant habere rectitudinem

conscientiae, M sortiturinem resistentia coiitra malos e Ico quod Q. Explicatiar prinia pars. ini Praelati

debeant habete rectitudinem constientiae.Unde Apostolus ad FHes. c. alloquitur tales dicetis: State si accincti lumbos vestim in velitate, induti lorica iiistitiae,&calceati des in piaeparat mite Evangelii pacis. De palma observatum est.qiiod habeat hane proprietatem, ut nullo pondere impediri possit, quin semper staturae rectitudi .em teneat

crescendo. Sic etiam Platatus, quantumvis onere tibulationum gravetur, nunquam tamen debet recedere a rectitudine conficientiae;

tune de ipsis dicitur illud Cor. 7. Stati ira tua assimilata est palia a. Sicut autem is, qui peccat , dicitiirca deae seu Iabi , -ita econtra is, qui habet rectitudinem conscie in ae, dicitur state. Unde Sap. s. dicitur. Stabunt iusti in magna coiis tantia. Stans est promptior ad ministrandum; unde Lucato. de Martha legitur 3 stetit&ait, Domine non est tibi curae vi Odsbior mea r linquit me tis iam ministrare. Secundbstans est fortior ad dimicandum sicut dicitur Paralip. 2. Hic stetit in naedio agri, & defendit eum. I ei-tio, stans est aptior ad arisbulair sum. Tob a ι. Invenit iuvenem itantem, spli ndidiim , praecinctiim, quasi pararum ad ambulandum. arto si uis est ali or ad contemplandum. Matria it sit per custodiam meam stabo, dc etiam si 'n' gradum stipei munitionem Sc contemplabor i.t videam. lst a salit m quatuor qualitates habet bonus Praelatus, clam stat ac su, sistit in rectitudine suae constientiae. ExplicMur secunda pars, quod bonus Praelatus debea t habete ibi titudinem iesistentiae contra molos , unde non licet ei fugere percuis dimissi erra. aut fingere per dissimulationem, vel favere per adulationem: sed debet stare colura veniendo, contraopirimendo, &contradicem 'o Unde de Praelatis honis potest ei poni illud Ps Posii isti nos in contradictionem

vicinis nostiis. Sic Elias testitit contra Achab: de omnes Prophetae etiam contra Reges sese opposuerunt , siciit patet ex tib. i. O a Paralipp. Ea ex lib. Regum. Sicut etiam Moyses stetit, de sortit ei pro populo Istaelitico locutus fuit clim Rege Pharaone, uti intextu allegato insinuatum est.

LECTIO CXXXIV.

TEXTUS.

D νώdidit Iustis mercedem Lborum suorum ; es deduxit eos in via mirabili ; ii istis in me timento diei, se in tace seliarum nocti. Et transtulit illos per mare rutrum , O Irof exitisios per aquam nimiam. Inimicos autem illorum demersit in mare , se aliaritudine inferorum reduxit eos.

EXPLICATIO TEXTUS. Postqiuam Spiritus san his ostendit silmm

I tim liberatiotiem populi scaelitici in manu Moysis, nunc specialiter describit modum recedendi listaelitari im de aegypto. Unde duo in praesenti narrat, videlicet Hebraeorum Opulentam ditationem in suo exitu de aegypto,& secundo mirabilem eorum peregrinationem in deserto. Pro quo, sciendum est, ina filii Isia et in exitu suo de Κgypto acceperint mutuo ab AEgyptiis si pellectitem variam. Se vestes, vasa limitia in magna copia , quae

omnia secuni ex mandato Dat asportabant. unde nec sui tum commiserunt , tum quia hoc fecerunt ex authoritate Dei, qui est Dominus omnium: tumetiani quin e s debebatur merces pro durissimo labore, quo servierunt in aegypto. Et lioc est q) od dicitur in terti ἔEt redidit Iustu meraedem laborumsuorum, qui bus Iabolibus Kgyptiis servies urit OO. annis, dando eis bona mobilia aegyptii tum in magna copia. Unde canit Ecclesia: Haec non est, quae exsipoliavit aegyptios, ditavit He

braeos.

Porro in mirabili peregrinatione Israelitarum in deserto specialiter duo pensanda sunt nimirum via per qua ti, tempus per quo Et quidem quantum ad tempti, iueriint mmunes diveisitates, diei Sc luetis; ha t. meniit Deus Israelitas de die pi. i. exeiit a calo Iemaximo, qui est in illis partibus, pei nutaein, quae populum semper c bunab auri, ne laede retur ab astu : is Octe autem dedit eis Deus columnam ignis, quae eis illuxit, ita ut te transierre potuerint, quandocunque eis placebat , silve de die siue de nocte Quantiam ad viam autem erant tres dissicultates i nimium transitus per desertum , per mare nimi uin ; Ac per flumen loidanicum. Et quidem in mari rubro secit Deus duodecim divitiones iuxta numerum tribuum filiorum Israel: ita ut unaquaque tribus in siua di vilione transire potuerit. Et ibi tribus Judameruit primo reg una, qtita ipsa Moysen piaecedentem primo secuta est, aliis dubitai tibus fgyptii autem has divisioires videntes in mari iubro, & Hebraeos per easdem trai siresne pericu 'o, intrarunt quoque male rubium I quod Dominus patienter sustiniiit. Tandem vero in vigilia matutina respexit Dominus siuper castia AEgyptiorum , qui etiam rimiterent per mare rubrum, & reveris sunt aquae malis, quae transeuntibus filiis Istaei ex Dir vie parte steterunt siciet murias, dc ita comcidentibus aquis malis sitbmersi simi Pharao& exercitus eius totus. Dicitur autem ideo

male rubrum, cuia omnis terra circumstans,

rubra est, & inficit aquam simili colore rubeo. In hoc quoque mali rubro inveniuntiar gemmae rubrae. His praemissis ad explicationem lex tus procedamus.

275쪽

Commemsper Lib. Sapust. Dumon. Dicit ergo Salomon sic rm inii ..igilat redit tu a itas maris. Sic Lum, limi nee illa , quae istaς S ri negligentia asportaverunt, ροῖς λη -' inusti initio incipit periclitari. De intimi austentatione ultra triginta diς να my0 illud p . H. x . Ena si nutrivit m . dbimiens in medio navis, M sicli sit in triti suis illis in νει-ento diei, id in Dς hoc, ut salus co

protexit eos ab aestu per nubem obumbran

Et in luce 'Param nocte, hoc est, in coli mna ignis. Et transtulit illes per mare rubra , siccoscillare de , seu vestigio, & sine pericuis. D ιν stexit illos per aquam nimiam , Id est, per fluvium Iordanis , qui illo tempore transierat alveos siuos I ut pa et Ox istiu/ p φ MVIS u 1 - , M ubi narratur , quod postquam eli plo a V ς iuxta illud mellicum: terram promissionis viderunt, & relationem Iosea secerunt certo tempore, tul cJosua dixit ad populum Lancti Mamini, cras videbitis mirabilia, stitimque dixit sacerdotibus, ut a cipientes arcam intrarent flimum, qui tunc maximus suit, tum ex aquis imbrium; tum ex

gregationi reddatur, oportet qiioc talis P tatus excitetur seri evigilet. In cuius figuram habemus Matth. 8. ubi legimus 3 quod chi, sto in navi dormiente, tantas si istinuerit navia tempestates, ut discipuli merint compullim. minum excitare , & dicere: Domine vivanos, perimus. Ecclesia in mundo est seutilavis hi mari, unde Ecclesia vocatur navicula, . Ecclesiam pronari rego sub clinate mundi Sunt hi Scri mra retia, piscis horris. Quando ergo in istanavicula Piatus per ne gligentiam dormit . excitandus est per amm

maximus suit, tum aquis mur um 1 sum ς gligentiam Gornat . cua lio factione & Eoncursiὸ aquarum dς mon nitiones amicorum, ut pericula conlineret, tibus. Cumque sacerdotes ii Trassent aqu- . undas maris, ne navicula siubmergatur. Umsteteiunt aquae ex illa parte, unde ' banis periculosum autem sit hoc mare , explicat .masi mons; ex alia autem p stu Ostendo a. Beniardus in quodam sermone dicens: Uen. bant & currebant in mare mo tuum S cer' culum , inquit, probat transeuntium ra , dotes leth steterunt in medio stuminis cum dc pereuntium multitudo In Mari Maiulia Area donec universius populuε periram de quatuor navibus non perit una: in man' huius mundi de quatuor animabus V X eVada

ARTICULM PRIMUL

sugientem 'equimur , labenti inhaeremus. αquia labentem retinere non possumus, cum Ρubimur. Ilo S. Greg. Prudentissime autem Deus ciliposivit. mundus iste, ae vita ista sit amaritudinis impleta: quia si nulla miseria huic vitae essit Utrum mundus recte comparetur mari , a remus. Unde in propter inquietudinem tempest ii , nutrix volens ablactare puerum , ima ministaeootet amaritudinem acerbitatis , millam suam aliquo liquoreamMorz ratet invaletudinem serutatis. volens nos ab amore mundi Iemine ,.:& propter ima, imilitudinibus admiscere. Unde S. Gre r. 4. MoraLait. Electis sivis ad se W-DIco qu0d M' Ἀ-hri, Lii, Domitius . huius mundi it asppi Explicatur prima par S delectatis in via, o bdus recte compar my mλri y m illki,. quod desiderabat in patam si lium tempestatis. in maxien Min sentiunt amatitudincintia fluctuum&ventoriim, Nycthy si, homines mundani horum non seu

Sie etiam in hac vita semper sunt Procellae, ri. .

fluctuatioties undarum blicitur tertia pars. Godmunduβπ' deprimi r per adve sis m i ebmplietur mari propter invaletudis mper prosiperitatem; modo est iii V γημ'*''' ' coiistit. quod nullus possiti et .

M . - . π - , hi Ti. in terra. Et ideo fit

modo habet multos inimi ' ' . iiii. assueti habitare in rem,

ad paupertatem, in Ps i ' -- ; .m miri, sentiunt, sed eriam Vix capra

tione, maris, id est, Π i. possunt inter nautas. Sic etc

276쪽

op. X. Lectio CXXXIV. Ilus morigeratus potest ira benὲ,& vi os evirere in mari huius mundi . sicut virtutuε vivere potest insistissa terra sanctae Religionis ran qua quisquis bene educatus est, sentiet reus

in abominationem rerum mundanamus. Caveant proindὸ illi, qui nimis diligunt mare huius mundi cum sitis oblectacionibus, at diantque illiud Suh a 2. Vae, qui habitatis fi niculum araris, gens perditorum.

ARTICULUS SECUNDUS. An sicut aquae maris dulcescunt per Solis

elevationem 3 terrae transitioiiem ,

&cerae distillationem; ita Sancti tribulationes hujus mundi sibi dulces

reddant , elevando mentem in Deum,

meditando de morte, & cogitando de Christo Salvatore nostro elao quod se. Explicatur prima pars. Quod sicut

aquae maris dulces m per Solis elevationem, ita etiam tribulationes huius mundi Sanctis dulces ni per elevationem mentis in Deum. Nam sicut Sol elevat vapores de mari, qui postea congelantur in nubes , de quibus dulcis sinis redditur aquar sic etiam sancti viri tribulationibus agitati, statim in eoelum per meditationes suas ascendinu , recogitando illud Apostoli , inlod non lint con ignae passiones huius temporis ad iuturam gloriam , qua Ie velabitur in nobis Explicatur secunda pars. Quod sicut aqua maris dulcis redditur per transitum terrae, ita Sancti tri lationes sibi immissias dulces

reddam ex meditatione mollis. Nam aqua maris , ex conditisne terrae. per quam traniit, fit dulcis. Unde etiam aquae tranteusites perteream sata Olam , duic scia it Sic etiam sancti viri. considerantes le cis: morituros, se

ue in morte ilia Blatnim esse habituros, consierando quod post has niundi miserias cum patientia erant latas , tandem scelicissimam aeternamque beatitudinem ingressuri linε, δε- eillimh omnes amictiones sibi immissas, adebdulces sibi reddunt, ut etiam parati essent adhue maiora tormenta in hoc mundo sustinere. Huei facit illud quod dicit S. Hieron. Facile eontemnit omnia , qui semper se cogitat

Explicatur tertia pars. Quod sicut aquae inris dulcestunt per cerae liquefictionem, ita Sanctis liabulationes huius mundi dulcestunt, eum cogitant de Christo Domino. Expstientia e stat, quod si vas integrum Se eon. cavum de cera virginea factum, mittatur in mare, statim replebitur aqua valde dulci, eo quod cera illa nihil amaritudinis permittat transire. Sie etiam si Christum salvatorem nostrum recogismus , in cuius peribna dicit Uuisistat Factum est cor meum velut cera Iumestans. Utique de cera virgi ea . quia Christus Dominus de purissima virgine Maria natus est 3 Si inquam Christum re git μ. . . & in ipiam reseramus cum patielma omnes tribulationes nostras , ista nobis st tim dulcescunt. Ratio autem cur aqliae sal.

is transeuntes per ceram . dulcescant,

in isti : quia cera in seipsa , & ex natura mollis . habet dulcedinem , dum autem aqua salsa per poros cerae transit, tunc in quam falsedo aquae extrahitur, & rejicitur, ae prori' aqua dial siit. Applicatio moralis. Christus Dominus est duleis ex natura mellis, quia conceptus est in Viigine purissima de Spiritu sancto I de quo Eccles a . dicitur : Spiritus meus super mel dulcis Item

Christus Dominus habet multos magnos, iaparvos polos patentes , nimirum fanctissima sua vulnera corpori mo inflicta per coronam spineam, flagellationem, clari rum confixio. nem &lanceae cruentam apertionem. Et id eo , si per istos poros considerando vulnera Christi Domini, tribuIationes nostras, distit Iare olimus. redduntur nobis omnino dulces,& elare 1 ueri debebimus. quod quidquid nos patimur, in comparatione ad illa, quae Cliti-stus pro nobis palius eli, modi m dc propemodum nihil sit. Consortamini ergo Se benὸ sperate in Domino, quinquot tribulationes sustinetis, certique estote , quod omnia pote ritis facilὲ siapportarem eo, qui vos consonat.

M s. Ambrosia in quadam sermora ait: Ο-mnia ha miis in Christo,& omnin in nobis habet Christus. Si vulnera curare desidei es, medicus est; si febribus aestuas , sons est; stgravaris iniqua sententia,Justitia est; si indiges auxilio , vimas est; si mortem times, vita est; si tenebras fugis, lux est; si reditum desistras, via est; si cibum quaeris, alimemum est.

Haec S. Ambrosius.

LECTIo CXXXV.

TEXTUS.

Ideo Iusti tulerant alia impurum, sed

cantaverent, Domine , nomen sanctum tuum , s victricem moum isam laudaruerunt paritem quoniam Sapientia aperuit os murorum, o linguas infam-tium facit disertas. Direxit opera eorum in manibus Propheta sancti. PLICATIO TEXTUS. Explicata liberatione filiorum Istaei de Irigypto, &quomodo Deus mirabiliter eos per mare rubrum deduxit sceo pedes inimicos vero eorundem demersit in mare; & in-

si per spolia AEgyptiorum dedit filiis Isiael inune declarat Salomon, qualiter liberati id raelitae Domino Deo gratias egerint. Composuit autem tunc temporis Moyses illud ecanticum. quod poninir Exodiis. Canis temus Domino, gloriose e im magnificatus est. M. Post compositionem veris illius Can. tici , mansit totus ille populus Istae litieus , iuxta littus maris sentem diebus 3 8c omni die accesserunt ad limis cum tympanis citharis, de aliis muscis instrumentis, Se canistaverunt illud cai. rictim Domino, viri Dorsim in una turma, &mulieres separata in alia turis

277쪽

Consimili statem modo Ecclesia septem diebus in hebdomada paschae descendit cum processionere cantu ad fontem baptismalem cantando cum gaudio illum Psalmum : In ex in Israel de . Egypto. dcc Potio illud Canticum Moysia a populo Israelitico decantatum, mit compositum me. trich versu heroico, quo pastim nobiles victoriae describuntur: & quia illud Canticum est primum, de quo in Lacra Scriptura fit mentio. ideo vocatur Onitium Carsicorum, ratio.

ne antiquitatis. His praemisias ad explicatio

nem textus accedamus.

Dicit ergo sic. Ideo quia videlicet Sapiei tia direxit populum Israel Iusti interunt miraim forum. Iusti sid est filii lsrael, qui Deo servierunt eumque timuerum tulerunt spolia linapiorum, id est, AEgyptiorum. Tum quia ex mandato Dei vasa aurea , & argentea aliamque supellectilem recedendo ex AEgypto, ab AEgyptiis tuleiunt I tum etiam quia . Egγptios. Diiqi iam hi iubmeni fiunt a mari, & ab hoe posti iodum ad littus eiecti , t poliaiunt arniis,& aliis rebus, quas secum habuerant. Et dec intraverunt, Domine, nomen sanctum; cantando illud canticum compostuma Moyle. Dicitur autetia , Et decantaverum Domine squi ni isti redemptor eoium in nomenΡκ-ctum tuum : quo nomii te nobilis Dei ellentia designatur. In habu . Domine Dominus ii ster, quam admirabile eii nomen lanctum tuum

in universa terra.

Et victruem nianum tuam sid est potentiam tuam) pariter sid elitam viii quam mulieres)ita tamen, ut hae a viris fuerint leparatae.1a. Familiae, samiliae leoriam, & mulieres eorum seorsim. moniam svrenti.t aperuit os mutorum fidest, quia Sapientia Israelita irini. quae prae timore in captivitate ex illelites, erant quali miti Os

aperuis, ct Itingus Distitium sicis disertia ue id est, linguas Iuraelitarum, qui tempore captivitatis erant liciat ituantes non potentes aliquid loqui: horiam inquam lingicis Sapientia secit disertas, quando poli liberationem suam palam , tu clara voce, una cum Moyse , Domino Deo pro giniarum actione cWtarunt canticum

aia autem populus hoc ipsum Canticum Domino decant amat ex ordinatione, & mandato Moysis; ideo subditur in textur Dire./cit opera eorum in manu Propheta sancti, id est, Moysis. Porro si filii Israel nomen Domitia magnificabant, propter liberationem sitiam factam ex servitute aegypti, profecto nos multo magis nomen Salvatoris, quod est JES Us: Vocabis nomen eius JEsiim. Matth. r. magnificare debemus. qui nos a poenis aeternis inferni

mentissime liberavit. Et quia hoe dulciss-rnum nomen J ESU S , est illud, quod Deus

Pater dedit Filio suo, ut in nomine eius omne genu flectatur coelestium, terrestrium insem noriim, nihilque amabilius hoc dulcis limo no- mille nobis este debet, ideo plura in laudem ipsius dicere oportet. Sit ergo

ARTICVLVS UNICUS. Utrum hoc nomen IESUS, sit nomen

honoris&excellentne; nomen amo.

iis S: benevolentiae; S nomen vat iis , ac omnipotentia: p

Explicatur prima pars. Qim hoc

sanctissimum nomen JESUS, sit nomenti noris de excellentiae. Nam ad Ni . i. dicitur: dedit illi nomen. quod est super Omne nomen, ut in nomineJ ESU omne genu fi

ctatur, caelestium, terrestrium. &infernorum. Undesecundum sacros Canones, quando hoc

dulce nomen JE S US profutur in Glesia.

quivis Christianus ea it inclinare debet. Istud autem nomen JESUS, fuit nomen in viam , & noviter Christo Domitu, in sua Circumcisione impositum. Vocatrum est ri men eius I ES Us: quod vocatum est ab Angelo , priusquam in utero conciperetur.

Porrin selent homeses nova nomina assininere ex triplici causa. Piamo ratione novα

adeptae dignitatis , sicut Papae assiimunt sibi

novum nomen, ad denotandum, quod qualincunque ante Papatum fuerim , nunc tamen cum mutato nomine, vitam quoque mutabunt in plane virtuosam dcclementem. Secundo mutant aliqui nomen ratione celadidae veritatis, sicut faciunt illi, qui intrant albquam provinciam, ubi sciunt ei ae si os inimμ S. Ne ergo cognoscantur ex nomine a suis hostibus, assumiant libi aliud nomen. Tertio assumunt sibi aliqui novum nomen ratione factiali his heroici. Hoc modo Torquatus Marilivi, qui antea vocabator Luciis Manlius, postquam a quodam gallo Provoca tus suisset ad certamen, occidit ipsum , &postea torquem auream, quam Gallus ille in collo gestati t. ab illo abstulit, sibique imposilit,& deinceps sevocabat Manlium Torquatum Similiter ob auctam Rempublicam Romanam Octanianis Imperator, dicebatur Augustris. Nunc ad propossitim deveniendo , ob has tres rationes decuit , quod etiam Chiistus noviter incarnatus . nomen sibi notum a Asumeret. Nam imprimis. Christus Dominu est faetias si inimus Ponti sex & caput Ecclesα secim luna suam humanitatem; ad Frusi. dicitur: Ipsum dedit Caput sit per omnem Ecclesiam, quae est corpus eius. Et ad Ηιb M Considerate Apostolum, & Pontificemininstrae consessionis I ES V M. Et quia Christiis,

qui Deus, anteor enter fuerat valde rigidus. voluit in novo sibi 2ssumpto nomine signi flare ituram suam clementiam. Smmdb accepit Christus no ram nomen, ut inimicos suos L

liret Diabolos, qui dominabantur quasi in hoc

mundo, lateret suus adventus. Tertib decuit, quod Christus assumeut novum nomen pro pter heroicum situm sectum. quo nos omnes e fauce tartari. & ex captivitate dii liea liberavit , mortemque nostram moriendo destraxit, & vitam resurgendo reparavit. Undε statim in Ciuumcisione sua quando primum essi.

278쪽

Cap. X. Madit sanguinem, qlii tunc fuit pignus passionis

i Haeterminandae pei Guccin. ac es sit hoc ulcenomen.

Explicati: r secunda pars. α' illoc nomen J ES US sit nomen amotis c bene. Olcntiae. I as. Nomentam.n, Scine inoriale tutina in desiderio, anima mea elideravit te in nocte. Nec

mirum , quia hoc uometi J ESUS teste s.

Lernardo est mel in ore 3 mclos inaure; & iubilus in corde. In hoc dulce nomen inamoratus siuerat Doctor gentium, ita ut etiam amputatum elus caput, ter nomen JESUS in clamaveriti hiuc etiam nomen i ESUS vel Chii ibi; in silii epistolis sco. vicibus positit. Sic Wioque Maityr 'gnatius tornariatis testsque expositus, hoc nomen J ESUS saepissitiere- petebat; unde cum pagania sancto illo pol tifice quaeretent,cur toties hoc nomenJ ESU Sinclamaret, respondit: quod lioe adeo cordi impressius habeat, ut elus oblivisci non pollit. Unde postili iam Occistis luisset, acceperi nz P gani cor S. Martyiis, illudque uim mimas particulas consciderunt, Sc tamen in quat is p Oricula, aureis litteris inici ipt .m erat i oc nomen J E S U S. Hoc non ena uoque illic ipuli Domini summesuerunt vane rati; ii P. ta illud a J. i. ibant ApostGli gaudentes a coli spectu consili, dum oportuit eos pro nomineI EO Ucontumeliam pati. Explicatur tertia pars. Qirod nomenJ ES U S sit nomen valoris, & omnipotentiae, cui nihil Diabolicum tu te si resistere, si recte contra Dae in ones proleratur. Unde Matib. dicitur in nomine meo daemonia elicient. lin- suis loquentur novis . ln l. oc numine tum me

confidebat quidam gentilis comerius ad i dein nostram. Hic sui innas ino illas de verbera passus fiuit post suam coni eisionena a daemonibus, a quibus ut se liberaret . in quatuor angi ais suorum I nreaminum scriptit ni inenJ ES US, dc ita nullus diabolus ausius fuit accedet electum ; cum autem in aliis cubiculi Di tibiis adhuc eum infestassent, praeparavit ipse lanceam,

cum inscriptione nomitiis E Sinti hane lanceam proiecit semper versus illam patiem ex qua diabolus ipstim incestare pix limosit: per lioc remedium liberavit se ab istis mali, spiaritibus. Nec mirum, quia quiculique invoca- velit nomen Domini salvus erit Joan. a. minadhuc erat peruilis, legitur quoque des. Dionysio. quod is, qu.ando erat Athenis eum B. Apostolo illo, dixerit, si iiiiiie caecum qui tune adsuit reddideris videntem, si, b hac sorma verborum ἔ in nominu E S in Mii de Vi gine , erucdixi, mortui, qui & ascridit in coelum, vide, convertar. D. Pllius ad ista is spondit.&dixit Dionysio, uta semet praefata vel ba proserat ad cacuna; quod cum sectilet Dii, nysius , statim caecus vidit . de Dionyi ius conversiis suit. Recte ei sode illo fauci uti nono mi, e dicitur. Act. q. Non est aliud nomen iub coelo datum hominibus . in quo omiteat nos salvos fieti.

CAPITULUM

LECTIO CXXXVI.

Iter fecerunt per deserta, quae non in&bitabantur , es in locis desertis feceroni

casias. Meterant conira hostes , cse de inimicisse vindicaverunt. Sitieruntes invocaterunt te, data es illis aqua de petra alit ma: σ requie,suis de lapide δε α EXPLICATIO TEXTUS.

diis tenuiue populi xii cmaionc in detrato,

nutabilior at Pareat, describit e.im per 'itand ian antithetin, uuaciecitando laeneficia collata liciae , ; lat.ilctras rando supplicia uicgara eorum advel aliis.

Advetarii autem Hebraeonina icn:nt AEgyptii in Epypto; Amalec1tae in deserto; Sc Chananaei in tetra promistionis. quos omes Deus

propter filios is hiel initabiliter amixit.

in hac autem Iectioiae a gur de tribus, immii bus Istraelitae suetinita, a lentia gut uati, dum erant in des ei to. Niminina μι uno de lon 'a5 perlaulo:a peregi inatione, secundo de cie oriola liost Lm ex ptiguatione, Sc testio de longa& mi iaculos a litis extinctione. Ai: te e Plicationem textu, i icii iuuicli 'ilod filii Ilias iece- cientes de terra . EgγPti vel susteriam iri s- . sicinis, per multa deserta transie illi. Nai:i m ter&gyptiim N mare 1 librum, ita iieta tur tr. a. tuor mansiones in desieris, & derna is ii iiii transitu liabuerunt de est a Sur, Sin. O Caius ut patet ex Num. 33. Decem ergo ex isti, cx'

ploratoribus msi dies quadraginta reverti, dixerunt terram illam elic pessimam id peiic i-losam ad inhabitan ii .m, quandoque ibi liabirent Gigantes, ius pectu quorum filii Isiael sime mala locustae. Insuper iii ι decem exploratores dixerunt quod tetra illa lit pati ni istus fera, ita

ut licet homines multi:m iii ea laborem, i ita tamen non det tant lim de fluctit ut competen, terrivere valeam Nihiloininus daci exiliis Iu decim expicitatoribus, nitriarui. Jo .a G Cale bsiimmopere commendat uni terram illam νῆ- cin dum veritatem quam viderunt. poplatus tamen maiorem panem ex lolatoriam nuraniatium terram illam esse pcssimam sectitus, inur naui .ivit contra orininum, δc cogitaverunt sibi ordinate dii eb,& te velli in .Egy. diam. Quamobrem i. minus Dein ip ta l. s. itime populum rei ille ad id isti sutem, de quaen. rat, ita ut illi decern exploiatores A in ζ. 32

279쪽

Comment. sper Lis. sapient. salomm.

nu i ii deserio viverent , & tandem ibi molerentur cum populo, qui iis assent erat. Unde factum est quod omnes illi,qtii exierunt de . ypro viri sortes, & robusti, mortui fiuerint. Filii autem illorum, elapsis liadraginita annis intraverunt terram promissionis, quam etiam ingressi sunt

tra runt de aegypto inCades prope terminos terrae pr. issionis. Deinde verb iterum reversi sunt ab ino loco in desertum,&ibi consumpse. Tunt triginta octo annos complete, & in fine trigesimi noni anni, postquam inultum erraverunt in deserto, reveni sitiat in Cades Ita nati atin histbria super caput I'. χα & 33. In universiam autem Israelatae, qui per desertum ambulantes secerunt quadraginta duas mansio nes, antequam venerunt in Palaestinam. His praemistis ad explicationem textus procedamus. Dicit ergo Salomon in textu allegato sic: Iterfecerum per deserta, νιμ non labiabit an re id est filii Israel profecti iunt per plura deseria quae non fueritur habitata ab hominibus, bene tamen abestiis. Et ideo Deuter 22 lociis hora ris . & vasta sistitudinis locus ille vocatur. Et in is desertissiaeerant caser, id est diversas mansiones , seu ciiguria exigua ex arundinibus, i paleis,&virgultis consecta, ut possint sese deis tendere a nimio frigore vel calore. Steteruns contra hostes , is deici inust vindia caverunt: id eii Israelitae vicerunt Amalecitas. Nam postquam Amalecita venerunt in desertum a a pugnandum coiicia istaei, misit Moysis Josite eum paucis armatis contra illos: ipse vero Moyses portans fixum virgamDomini ascendit

hi montem, allia nens secum Aa ,&Ηur, de quamdiu Moyses orando minum manus elevabat,vincebat Israel, si autem manus dimisit, vicerunt Amalecitae. Et ideo sareno Hur te . nueriint manus Moysis elevaras usque ad Solis occasum, & itaJosue in ore gladii fiugauit Amalecitas. Et ad hanc historiam alluden, Salomon in textu allegato ait: Steterum ι intra hostes d. in uti sie rindicarerum. S tierum o invocaν

rem te, O data est ita aqvi da ira alii ima, ct requisistis de luida dura Nam populus Israeliticus passus fiuit magnam iiiim,cum enim venissent in Raphidim, penitus desech eos amia,& coeperunt murmurare contra Moysin. Moysὼ autem ex mandato Do.

mini percim semel petram iviore de egressae simi aquae; &Moyses deinde vocavit terram loli illius tentatis. Pro quo sciendum est quod sicut

narratur Num. ao. postquamlsraelita anno o. redierunt in Cades post mortem Mariae sororis Moyis, indiguit populus aqua, & murmuraverunt contra Moysen& Aaron, qui ambo D

minum rogaverunt pro remedio. Deus autem

dixit Moysi,quod si is post congregatam multiatudinem percusserit petram coram eis, eadem petra abundanter datura sit aquam .Moyses autem aliqualiter haesitando percussit primδ p tram,sed propter dissidantiam suam nihil emu-xit ex petra . post iam autem secunda vice pero

D, egressae sent aquae largissime, ita ut biberet populus & Iumenta. Poria quia myses & Aaron dissis Domini non erediderimi persecte; ideo dixit eis Dominus,quod populum in terram promissioni, j.

met non inti octicent: quod&famam est,nam ambo mortui fiant in descito. Aaron mortuus est anno γ in monte Hor: Moyses autem in mor re μη si per quem stans consideraverat prius terram promissionis,& iis Moyses terram promissionis quidem vidit, sed tamen eam non i travit. Rursus, quia Moyses & Aaron increduli fuerunt Deo promittenti aquas de petra, qu si Deo promittentiaquas contradixerunt, Hebinquam vocata sunt aquae illae, aquae contradictionis. Ad hanc ergo historiam Salomon auludens Dieit se: Litierunt O in νοcoerum te, sedaras illis aqua de petra ausima ; id est de petra sita in loco alto: quod multo mirabilius est, quaeris Deus aquam elicuisset ex petra iacente in profundo.

Et requies sitis sid est aquae per quam sedatur sitis,in data si tris de lapide duro: est enim petra Iapis durus In V Qui convertit petram instagna aquaium, & rupem in sentes aquarum. Pro maiore explicatione textus, sit

ARTICVLVS UNICUS. An sicut Israelitae in deserto suerunt pere- .grini viatores, bellatores glotiosi, &veri Dei cultores ; ita etiam nos in Mavita habere debeamus pico quod se. Explicatur prima pars, quod IstaeIitie

in deserto ierunt sicut Viatores peregrini: Unde secerunt sibi casas, noci castia,nec magna pamlatia, sed parva tuguria,& de fragili materia. Et per licte factum Iliaelitarum redarguitur curi sitas illorum, qui nimis in excessivis aedificiis delectantur, quique plus circa lapides non viventes sunt ibi liciti. quam circa lapides vivos , qui sunt hominesHevoti fideles . ex quibus constituitu i Ecelesa.d alescet te curiosi aedificatore, non conssiderunt, quod non habeamus hic manentem civitatem, sed suturam inquiramus, ad IIeb. i s. Et ordinari h ta Iis qui siumptuosa de superba palatia fabricant iis non fluuntur,sed tan tum posteri eonim, qui saepe saepius ipsis fiunt ingrati. Huc facit illud Matin. is. ubi, cum qu

dam diici pullis dixisset ad Chi istum Magisterat pice quales lapides. & quales stridula . r

spondit Salvator noster: Video has magnas omnes aedificationes 3 Amen dico-bis, non remanebit lapis super lapidem, qui non d struatur. .

Explicatur secunda pars, quod filii Issaei in

deserto se habueriri sicut belladores: Sic e iam nos semper contra vitia belIare debemus,& contra tres hostes, damonem videlicet, cat nem, & mundum. Et quidem daemon pin aecontra nos duplici manu, nimirum occultasiiggestione & aperta impugnatione. Primam manum evademus per prudentiam , quae finem rei considerat; alteram autem manum eva.demus per patientiam,quae Tinianimi terr ib lationem tolerar. Mundus quoq, Pugnat contra nos duplici manu, nimirum ambitione honoris, amo. 9lli Z pG ny c, i Ogi

280쪽

& amore in itiarum. Primam manum ampl1tabimus considerando finale iudicium , monu3do ii, qui nunc sunt in honos e st ictuti ire Udicabuntur. Sap. Judicium durum his p xsimi. Secundam autem mundi manum amplitabimus, amore Christi pauperis, Wii nobis exemplum pari itatis dedit, natando, & moriendo, ita ut FiIms hominis non habuerit ubi caput ibum recturaret. Caro similiter pugnate tra tuas duplici manu, nimirum gula, luxuria. Piimam autem camis manum debemus amputate per abstinentiam : secundam per continen tam, maxime illi. qui sunt in religionis deterio constituti. Explicatur terita pars, quod filii Israel se habuerint in deserio siciit veli Dei cultores, a Deo clim indigerent suppliciter potum petentes. Sitis autem bonorum virorum eth Hesidelium videi .di divinam essetitiam , apud viliam est fons vitae,&in cujus lumine videbinari lumen. In V. Sitivit anima mea Sec. Conlial,quod postquam medi ina bene puiga, it colpus, homo litia te sic etiam homo, qui anima' sitam

purgavit ab omni faece peccati, avidissime desiderat Sc sitit ad Dominum D qim. Juva illud

Ps. Quemadmodum desidet at ceivus ad sontes aquarum . ita dcsiderat anima m: a ad te Deus. Porro .li stitis nostra extingui non potest donec Christis nobis dicat illud. Cunt. s. Comedite amici mei. & bibite abique ulla commut tione algenti vinum 3c lac; ut impleanir illud V lnebriabuntur ab uberra e dcimus ritae,&torrente voluptatis tuae potabis eos.

LECTIO CXXXVII.

TEXTU S.

per quae enim poenin pess sunt inimici eorum a d. mIione potiu siti, o in eu , cum assi undarent filii frael, iatati sunt: per haec cum ista deessent. bene cum istis actum est. Nam pro fonte quidem I piterni fluminu, humanum senuinem

fNarrato beneficio divino, quomodo sapia

entia divina snientes Israelitas in detorto qua miraculose fluente ex petra resecerit, nunc in ista lectione comparat Salonisn illud beneii. cium Istaelitis praestitum. ad panam contra iam illatam aegyptiis in &gypt q. Pro quo Sciendum est,quod quando AEgyptii rebelles Domino. Israelitas non voluerunt dimittere, Dominus Deus iratus decem plagas inflixerit AEgyptiis, quae hu versibus continentur.

Postquam itaq, AEgyptii fuerunt Dominor l-lis, accepit Aaron vietam Moysis& percussit filivium Nilum, ha ut aqua fluvii illius fuerit conversa in sanguinem ; Unde etiam quando 'A gyptii . liquid linii ire volebant, tu e iisdem

aqua elatam colore quam sapore appatuitvlle cinguis: & ite consequenter famis eli sangitis in tota terra AEgypti in fluviis, diri vis, ac paludibus ; imb etiam in vasis domoru tam ligneis qua saxeis, c ubi u , AEgyptii sederunt puteos iuxta Nilum in xenerunt sanguine . Itaq Salomon in hac lectione vult diuere,quod ocul Deus iiiste pii nivit. Egyptios per si im&potiis deiectu in AEgypto, ii quidem.ut dictum est, nes aquae iuertior conversae in languine: lta econtra Deus istaelitis in deserto sitim patientilaps abundanterasti. tria taentem ex petia dederit pro siti extinguenda; didit ergo Llomoniic : Per Paenim

Freas a desectisne lid est propter desereum pintus siti Pin sum immui illorum. id est AEgyptia in aegypto , Et in eis cum abundarent fu istaen id est,& in aquis pro liti resta ingenda, cum abundarent filii istaei, tam in aegypto ad nucexistentes, quam etiam quando erant in deserto bibentes aquam de Petra altissima) laetati sunt, ides , exultaveituat Isiaelitae, quod Desis ipsi. potum aquae recentis mittetit in abuti dantia. Et hoc ad uius, id est miraculose patimini est a Deo. Nam per sontein sempiternisi Hii, id est Nyli. monum sanguinem, id est uiuas calore dc iapore matatas in sanguinem : Dedisi: tnVi sto , id est Egyptiis. Relira autem hanc plagam sustinuerunt . Egyptii. Uua humanum Linguinem in fiunt dii proleceiant stibii ergo do parvulos Hebraeon im , uti Exosi 1. Ieg tui. Huc finit illud εχ e. h. Cum sanguitum oderis, sanguis te persequetur. Pori 6 verba allegata, singuinem hκmanum disti huHiis , S. Augustinω tib contra qumquebar ei, sustus perpendens sic exclamat. Fusus est languis medici, & fictus cst naedicamentum frenetici omnis enim peccator frenetico comparatur , quia v.uito gravius nasi mali ir, tanto pinat se esse secutioiem : Ridet namque. diam fiere deberet, gaudet de in .se rate. 3c non potest ciis odiri nisi vinculatu, Isto modo etiam peccator, quantia peior est , ranto mini sese reputat usic peccatorem. Unde Prop. ,8. dicitus: Peccator . cum in profundum peccatorum venerit, contemnit : Sed sequitur ipsiim ignominia , quia ridet, dum fere deberet. Et ideis Chiistus Dominus videns civitatem Ierusalem flevit se per eam dkens I Quia si cognovisses & tu,siupple, flete s. Dc. i'. Tales autem peccatores velliti frenetici non lanantur nisi vinculenti ir per infirmitates immissas a Deo , qtiae fiunt vincula calutaria peccatorum. In Psac Cum occideret eos, quaerebant eum, & revertebantur , & diluculo veniebant ad eum. Et

iterum in alio loco Psalinilla dieit: Multi plucatae stant infirmitates eorum, postea acceler verunt. Pro maiori explicatione verbo mallegatorum ex S. A ultim videlicet : Fiisiis

est sanniis medici, id est Chiisti, de factus est medicamentiam frenet lai, sit

ARTICVLVS UNICUS. UtrumRedemptio nostra per sanguinem Christi Domini facta sit pretiosa, d

lorosa , amorosa , gratiosa

SEARCH

MENU NAVIGATION