장음표시 사용
281쪽
Comment.supi r Lib. sapient. Sabmon. DIeo quod M. moraliter loquendo, homo tanquam albo
Explicatur prima pars, quod Redemp- NMth. 8. video homines sicut arbores a tio nostra per Christi sanguinem facta sit pre- bulantes) arescis per peccatum, qua ido datiosa, Quia fuit redemptio taminis, inter om- Deo non cogitat,nec delectanir in re iuvitiis;
nes autem cretiuras corporales trama est pre- Ioelis i. I. igna agri artierunt, quoniam consu.
tiosior , quia ad imaginem & similitudinem sum est gaudium a filiis hominum. Ut autem
Dei creatus est. Isaia ιν. Pretiissor est vir a talis homo arefactus per peccatum sanetur, estro . & homo mundo obrii. Et ideo homo omnibus bestiis pneponitur ad regendum , omniaque siubiecit siub pedibus eius Psel. l. Unde etiam dicitur: Omnis natura bestianim, &. Iucrum , & serpentum , Sccaeterorum, domariir, & domata est a natura
humana. Et exinde provenit, quod pro eisi sone sanguinis humani non merit indicta bestialis mors pro poena. Gen. '. micunque elluderit sanguinem humanum effunditur quoque
singuis illius 3 ad imaginem quippe Dei fama
Merit 6 proinde dixit aristotelis m D 'ola ad
Alaxandrum. Cava inquit, effundere sanguineAhumanum, quia hoc sisti Deo convenit. Fuit
itaq; redemptio nostra praetio a facta per Christi humanitatem; Unde Apostolus ad Titum ait: Apparuit benigrutas,&humanitas Salvatoris nostri Dei. Huo facit etiam illud quod dicit S. Aut hius m lib. de Virginitate: Inspice,
im iit. lnera pendentis, sanguinem morientis, pretium redimentis, cicatrices resurgentis r C put item bene inclinatum ad Oscillum cor apese tum ad diligendum. & brachia extensa ad amplexandum ,& totum corpus expansum ad re- . dimendum. Haec quanta sint. cogitate, haec in statera cordis vestri appendite; ut totus vobis sit figuratus in corde, qui totus pro vobis fiuit fixus in enaee. Hic Salvator noster ibius tantiam proprie sanguinem humanum putum allumptum de beatissima virgine per cooperationem Spiritus iancti, essundit pro nobis; & sanguinem nostrum per peccatum primi parentis fratione cuius homo assimilatus est iumentis insipientibus, &similis sacras est illisὶ insectum per protio iam passonem suam ab omni scece liberavit. De qua re loquens Utila adHebr ν. ad: Chii
sus assistens pontifex fiuturorum bonorum per- amplius tu per inius, tabemaculum non manu factum, neque per sanguinem hircorum , aut
vitulorum , sed per proprium sanguinem timtrovit semel in sancta, aetema redemptione iiD
Explicatur secunda pars, quod Redemptio nostra per sanguinem Christi iacta suerit dolo-
Iosia. Sanguis enim de corpore sano in maxima copia inusias, non erit sine dolore. Dolor
autem Christi Domini maximus iit, iuxta illud Thre. i. o vos omnes qui transitis perviam. attendite, in videte: si est dolor similis.
De Languine humano semni Naturalistae, quod stecundet lignum aridum, sanet corpus languidum, Se causet cementum solichim. Et quidem primo, si lignum fuerit aridum, oportet radici statim opponere fisguinem humanum Uiula narrat quod R
sarium plantariim in terra commilata cum Iam
suine humano ad calorem modicum ignis, Unni tempore anni pruducat rosas. Sic etiam optimum remedium . si ad i adicem cordi, cui calidam devotionem & meditationem passi nis Dominicae, applicetur sanguis Christi. isti enim meditatio statim accendit amorem , qui est calor naturalis alboris seu hominis. alitem amor Dei steste 3. Gregorio nunquisnest otiosus, ideo semper operatur fiucti im boni ope iis. Et ideo recte ad propositum dicit S.
nia, inquit, reddit te mihi amabilem bone usu Calix quem bibisti, opus nostrae aedem'
tioni erficiendo; hic enim omnino amorem
meum sibi vendicat i lite devotionem nostiam
blandiu ς sibi allicit: iustius exigit. & at ius altringit. Et ideo dicit 'ostolus ad IIc . r. Omnia pene secundum legem in sanguino mundantur, & sine sangi linis ussulione non tremisso. Secunia Sanguis sanat corpus Ianguidum:& ideo legimus; Consultum misse Constat
lino Imperatori, ut in sanguine pueroium c lido balnearet . ad hoc iit restituatur sanitati. Pueri habent subinde infirmitatem valde poriculosam, quae vocatur Tensos. Huic infirmitati occurritur , si puer ungatur sanguit hominis, qui prius morbum illum passias filii. Isto modo corporis nostri mortalitas est quae dam incurabilis infirmitas , quia contini bmorimur teste Seneca. ista autem infirmitas mortalitatis nostrae , ad hoc ut immorta Iesferemus, non potuit alio modo curari , nisi
per a guinem illius , qui siponte nostram. mortalitatem suscepit , & sita nos pasIione
curavit. Unde S. Bemardus in quodam ser mone
ait: O bone I ESU quid tibi, morti nos
deliquimus, & cii Qlvis; nos peccavimus Sctu tuis e Opus sine exemplo, gratia sine morito, & charitas sine modo. Tertis sanguis causat cimentum λIidum. Resertur quod antiqui volentes facere aedificia perpetua, cementum cum sanguine humanoMmmi seuerint. Unde etiam de Vorter reo Hege Britanniae. in historia Britannnicassianar quod cum aedificaret turrim in monte Exciterii, quidquid cementarii uno die pro construem do turris fundamento Opilices appli amni, abibi erit terra. Et ideδ magistri e sviluerunt eidem Regi, ut conquireret puerum qui non haberet parentem amplius. Sc tunc
cum eiusdem pueri sanguine madefacti lapides , & cementum , praebebunt insuli biliter selidum fitndamentum. Applicatio mora-
Iis. Quidquid homines anti Christi passi
nem bene vivendo aedificarunt, hoc intimi an morte fit ita terra ab serpitim, quia omines in puteum inferni seu symbi desceri ierimi. nec stare potuit aedificium meritortim, donec ellent aspersi singuine iuvenis, qui non Laberet Patrem in terris. Hue facit illud ad IIeb. I a. Accessistis ad urediatorem novi testamenti lesium,& sanguitiis *us alperitorie, n)elit 3 loquentem
282쪽
citii non haciebat Patrem in terrN, sM genitus eii ex piu8 lima virgine Maria, eondutin rum lc solidatiam est cementum Ecclesiae, ita Di nec portae in ieii adversus eam maevalere possint , dc ut nos firmiter Deo per amorem inhaereamus , qui antea procul ab eo in regione dissimilitudinis existentes distabamus. Unde ad FH. a. i disinir : Nunc autem in ChristoJesu Vos, qui aliquando eratis longe, facti estis prope in languine Christi. Explicatur terria pars, quod redemptio nos stra facta per sat linem Chiisti fuerat anam rosa. Nam Chiis ius nos non propter nostra merita praecedentia vel si itura redemit, sed ibi a sua ineffabili charitate; iuxta illud Aristoli ad Titum a. Dedit seipsu in pro nobis, ut nos re dimet et ab omni iniquitate. Et Ioan. s. siemus dilexit mundum, ut filium situm unig nitum daret De hoc inestabili Dei amore erga homines S. Augustinis in quodam sermo. ne de Natali Domini se ait : Homo est factus hominis D r, ut efiitiret panis; inii et fons; dormiret lux; ab itinere via fatigas e-tur 3 ut a falsis testibus veritas occultaretur iudex vivorum & mortuorum a iudice mor tali iudicaretur; ab iniustis iiistitia damnar tur; flagellis disciplina cederetur; Spinis botrus colonareriir; virtus intumaretur salus vulnerat euar; & vita moreretur. I cc S. A
rψη- . Explicatur quarta pars,quod redemptio nostra per languinem Christi Domini facti sueti gratiosa. Qitia iwn .lum filii facta pie amicis bonis dc iustis. sed itiam pro inimicis, pe eatoribus Ic iniustis; i. Petri Christus semes pro peccatis nostris moituus est , ii sitis pro iniustis. lino quotidie Chiistus datur injustis in
Sacranaeiato atralis, utpote . qui peccando indigni sivit tanto beneficio. ut Christiam intra se tum me cum came & sanguine suo preti minim de X. Augusti nil in quodam sermone de
die Iudicii loquens in periistia Iudicii Christi
ad homiliem iudicvidum, ait: Cur me gravisi i criminum tuorum cruce , quam illa in via quondam pependeram amixisti Gravior enim est mihi crux eriminum tuorum, in W3a invitus pendo . quam in illa ad quam quorudam mollem tuam occisurus , tui nauemas , volens ascendi. Haec S. Augustiis . inci- propter X. Remar ι loquens in per na D
mini, alicui peccatrici animae. dicit ser o h mo vide, quid pro te patior, non est dolor sise
per dolorem meum, crucior. Ad te clamo, qui pro te morior. vide poenas quibus assicior; vide clavos, quibus con dior: 6c cum sit dolor tantus exterius , interius tamen est planctus gravior, cum te tam ingratum experior. Haec S. Bernar M.
eum minuerentur in traductisne im
Iersitim quae Ianinit, qoemadmodum
ttios e Dares, adversarios coram
EXPLICATIO TEXTI SIN hae lectione assignat Salomon aliquam
congruentiam , cur Deus Hebraeis in deserto sitientibus, auxilium praestiterit, dando& elicierido abundantem aquam de Petra. Consilientia autem est haec. Nam quia multi Hebia i in aegypto occisi fuerant, & pari uti eorum submersi, de qua sitimeisione Exodi tidicitur: Quidquid masculini sexus natum sta rit . in flumeti pioiicite. Ideo in compensationem illius damni per aquas Hebraeis , leuluaelitis illati, congruum fuit . ut eidem per
aquam remedium contra litim perciperent in deserto , ut ita ostende, etur innocentia Hebraeorum, sitim stiani e tinguentium per aquas disti tentes ex Petra: Et lainui moi .straretur limiustitia AEgyptio tum , qui in poenam pec. Misitim suam non poterant e xtinguere, dum Om nes aquae conversis t. e. ant in sanguinem.
Dicit ergo Salomon sic. Qui sid est Ista litae m in erentur sid est nerent pauciores
m traductis ne infantium occisormn id est , in si meminite infantium maiculorum , qui ex
mandato Regis AEgypti proiici debebant in flumen deest illis i id est Israelitis 2 aquam abundamem msi rate sid est contra spem ipsis-mm scilicet Moysis & Aaron in Unde dixit, 'ses popuIO Num. n. Num de Petra hac poterimus vobis elicere aquas i Et intra dixit Dominus ad Moysen S AMon et Cur non credidistis mihi, ut sitici nca eris me coram
filiis Israel ρ Et pro poena incredulitatis su iii axit Deus. Vos enim s Moyses & Aaion)non introducetis bos populos in terram quam dabo eis. Dedisti inquit eis aquam instreare. Ut enim ostenderet Deus qualiter ipse tuos iustos israelitas in destito Dim patientes ex Itarat . miraculose eis potum de Petra sitibini-
iii strando , & adversarios illorum s nimirum AEgyptios in secaret , siti intoIerabili neca
dia . quando aquas omnes convertit in sar
guinem. Circa illa vel ba , dedisti eis aquam abundanion, sit
ARTICULUS PRIMUS. Utrum aqua propter suam seperficialem
continuationem;naturalem humectationem; & alterius objecti repraesentarionem 3 recte comparetur sapien
tiae salutari, consistenti in studio sacrae Theologiae, & orationibus devotist
Explicatur prima para. aquapropter suam superficialem continuationem , ram comparetur sapientiae salutari. Aqua enim
283쪽
facile iis aemmodat, quae sibi approx, mala siuit. R. coniuncta. Unde Am.rsis in Neranum lib. 3. akr Aqua rigorem frigoris commmat. ut inter vaporantia ferveat; inter umbrosa si escat; sella repercussa exaestuet&c. Isto etiam modo initentia moralis, quae hominem docet rem conversari sane querela, novit se omnibus coni mare , salva tamen hon state vis , & conficientiae. Et ira 3. Curiis. dicis: Omnibus omnia facius sum, ut omnes lacri facerem me facit etiam is,lud Otrem Caristans, or urit, ut in expostidas esto, Temporib- marras visnsfine mmme murat
honestate fieri potest, accomodes. non incuriaris inconstantiae notam . sed potius magnam prudentiam habere iudicaberis. Unde Marianais de fae mula rita berusta cap. i. ait: Si prudentiam amplecteris , idem ubique eris, &Pro ut renim aut temporum varietas exigit, ita te accommodes tempori. Nec te in aliquihus mutes , sed niagis aptes: sicut manus
eadem est , & cum palma extendisin & in
pugnum astringitur. Porro ista sapientia salutaris recte vivendi emanavit de Petra altissima nimirum de Christo I. Corisb. lo. Petra autem erat Christus. Super quae verba discurrens Arurena sie dicit: Eicut aqua de alto descendens melior est aliis
aquis teris paribus λ ita sapientia, &diceretio vivendi dαivata a Chiilla , mesior est nobis doctrina quacunque alia. Da. i. Fons sapientiae ver m Dei in excelsis. Explicitur secunda pars, quod aqua prointer sitam humemtionem recte comparetur sapientiae salutari. S. Ambrosim in Heranum de evere tertii diei dicit : Quod aqua sis alitula omnlium virgvhorum &diverssis singulis ustis ministram. Isto modo doctrina sacrae Scripturae dat singulis alimentum iuxta siua conditionis necinitatein, ut faciat fructum bonorum operum tempore opponum. In Val. Et erit ramim lignum quod plantatum est secus decursus aquarum , quod si LMm situm dabit in tempore sim. Aristoteles 7. de animali
cap. s. docet: od aqua pluvialis plus co dueat piscibus , & plantis, quam aqua fluvia. na vel sontis, quodque per a m pluvialem
magis crescant arbores, nec aliquid bene ereccat nisi bene imbibatur aqua. Moraliter i mendo. Aqua pluvialis de caelo descendens in Metana moralis sacrae Scriptura Dor. 32. Cotinescat ut ros eloquium meum. Et ista doctrina moralis sacrae Scripturae plus conducit pistibus, id est hominibus, in mari hujus
mundi habitantibus , quam quaecunque aliado na moralis a Philoibphis adinventa. Et ideo docti Ina motalis actae Scriptura rem vocatur aqua sapientiae salutaris. Eccc is. Et an mia. In loco pascuae ibi me collocabit , siper aquam resinionis educavit me. Ut intelligas, quod aqua sacrae Scripturae, non stalium potet scientes, sed etiam resciat tauriem
Scriptura ad mensam, ne .lae fauces Iunine cibum , sta 3c aures , & mentes verbo Dei reficiantur: ut mandat S. AMIψ- in sua re.
Porro ista aqua dominae sacrae morsis, convertitur in vinum, tantum ad preces S.
Mariae: nis enim haec patiam do di, didiscendi impetraverit, totum insipidum apparebit , quidquid homo proserer. In cuius reis uram Christus Dominus in nuptiis ad italas preces B Virginis Mariae aquam convenk
Explicatur tertia pars, quod aqua propter suam sturalem repraesentationem rectὶ comis paretur sapientiae salutari. Constat, quod in aqua clara, & non turbida,nec mota sed quieta, species rerum obiectarum appareant. Et ideo aqua est quasi speculum ad usum pauperum , iuxta illud Ecel. M. In aqua resipiendet vultus prospicientium. Isto modo Scriptura sacra , seu verbum Dei, hominem sibi ostendit, qualis sit in moribus. Unde sic Graior a.
Moria. ait : Scriptura sacra mentis oculis.
quasi quoddam speculum opponitur , ut istema nostra facies in ipsa videatur , ibi mistisada, ibi pulchra nostra agrisscimus ; ibi sim timus, quan proficimus, vel quam longe a prosinu distemus.
An aqua recte comparetur poeniteris regulari, ex eo, quia lavat sordida, fie rigida, S coquit cruda pIco quod se. Explicatur prima pars , quod aquabvans serdida . recte comparetiar poenite tregulari. Nam paenitentia lavat sordes ne catorum quantumciinque suerint enormia. lacuius foram dictum est Naaman lepios. Rerum s. Vade, est lavare septies in Iordane.
ut recipiat sanitatem Caro tua, & mundabe. ris. Erach. is. Lavi te aqua munda. &mum dari sanguinem tuum ex te. Sanguinem tuum, hoc est, peccatum tuum , quod ex carae Nesanguine ortum habet. Eccc I . Quid nepius, quam quod excogitavit caro& larguis Hoc ergo Sacramentum P centantia i mratur per piscinam Probaticam, de qua dic, tur Iean. s. Quod habuerit quinque ponitas, in quibus iacuit multitudo langueritium. Amgelus autem Domini descendebat fecitndum tempus & movebatur aqua, &qui primo de cendit post motioiaem aquae , sanus fiebat iquacunque infirmitate sita. Porct piscina di, citur quasi aqua pistes habens in contrarium. Probaten autem Graece , dicitur Latinὲ ιν is de quia illa aqua caluit piscibus , & oves immolanda ibi lavabantur , ideo piscina illi dicebatur Probatica. Sic etiam Sacramentum poenitentiae significat piscinam illam, in qua lavari debet, quisquis Deo immolari debet Habet autem ista Piscina poenitentiae quin porticus secundu quinq; occasones, quibus ti mines ingrediimnar aquam poenitentiae. Et illi
284쪽
quinque poenἰtentiae poti cui sunt. praedicatioveibi Dei, Sanctorum praecedentium consideratio, generalis Ecclesiae ordinat i,divina inlpit alti, k corporeae infirmitatis tribulatio. Quidam ergo ingi diantur pilamam poenitentiae rei Praedicationem verbi Dei. UadEdicitur : His auditis com p inertiunt corde,& dixeiunt ad 1 et tum,& reliquos Apostolos : quid faciemus viri nati est i et tusve . 1 biit ad illos . Poetiitentiam agite. Alii autem ingrediuntur piscinam poeuit eatiae per porticum exemplorum salictorum virorum. Lindὰ S. Gregerin I. DM torum ait : Sunt noni miliquos ad amorem patriae coelestis non minus exempla,quam praedicamenti succendunt. Iterualli ingrediuntur piscinam poenitentiae per Porticum Ecel. Sisticae eonstitutionis , qua cuivis Christiano praecipitur, iit seniel in anno constratur, &communicet Rursus aliqui intrant piscinam poenitentiae per porticum divinae inspirationis , siciit eam ingress sunt S S. Patriar
Iericordia disraphnam accipientes : O
sicierunt, quemadmodum cum iraejudicati impii, tormentapaterentur.Hos q ridem tamquam pater monens probasti, illos autem IsmIu.tm Rex durus interro
gans condemnasti. Absentes enim or prisentes similiter torquebantur. Duplex
enim illos acceperat taedium, gemitus
ExpIICATIO TE Irrs. IN liae Lectione ostendit Salomon , quod
BraFistae fuerint in deseito uiri a Deo miseri
corditer puniti, pro tua ementitione de pro
chae. Augustinus, Dominicus, Franciscus, Rer- batione ficienda . sed SI AEgyptios in nardus.Nicolaias,&alii. - pto Deus siti laborare permitu , ad eorum ditia innationem. Dicit ergo Salomon sic : Cum enita tentus Denique aliqui initant picinam paenitet tiae per porticum infirmitatis corporeae qua si i- gellantur a Deo ; de iste est porticus comitiύ-nis , in qua jacet magnitudo maxima linguen-thim : quia tales vix volunt extra q aadragesimam confiteri, nisi necessitentur a Peticulos Linfimitate.
Explicatur secunda pars. Quod aqux designet
poenitentiam qilia se ait rigida Sic etiam poenirentia eorda superba indomita. R insolentia, sectit ad obe lientiam. Unita sicut Corallum, quamdiu est in aqua. crescit de augetur ad instar puniae., quamprimum autem extrali tur ex aqua rigescit in lapidem,juxta illud ori l. v. ramorphoseos rSicctorar quam fmum contretis auras, rem is res it mbyssuit herbas, unci. Ita etiam multi. dum sunt inter sanctos viros p itentiae addictos, erescunt, de molle, ii aut atque traist ii, fles, qui caeteroquin extra poenitent lim post i e Ent omnin3 rigidi, Se rebelles. Dcl. 14. Dixi rigabo hortum plantationum,inebriabo partiri mei fi actus.
Explicatur tertia pars. Quod aqua desanct
poenitentia in , i ita coquit clud x. Constri omnibu l lod auxiliante igne id quod crudum est. Se dices tant contrari ain, fiat per decoisti
nem in aqua conveniens corporis nutrimetum.
Sic etiam qui, lam non post ant incorporari corpori Christi mysti eo propter tuam crudita-t m. 3c in lipiditatem donec in aquis plenitentii d feocti sierint. Iuxta illud se ecb. 24. Comsumentur carnes, s coquemur universa. compositio de ossa rebescent. consimuntur carnes Iid est .carnales assectiones: ocoquemur uniνero,
eampsuio , id est ornatusci perfluus admodu- si iam reduetur. Et ossa tabes ant, id ei tig dae 5 rebelles volu utat ea ad modestiam & obedientiam
sunt, id est cum enim lita Cluae probati sunt per illam iuina istionem sitis pro suo bono, ut videlicet iecor. i .erent, acumendare iv. D q ἰ Iem cum ni sericorrisiadisi inai; accip en es , id eli, Israclitae leu Hebiaei sitim in cilibrio sibi tan . quam aliquam disciplinam a Deo rius D. r. iter acceperunt .' Quia per illam eognove: utit in sericordiam tibi a Dei, Pr es tuam, dum ista itintis . non fuit ipli, ad p ini rem de condemna tionem sic t Ar vi' ii sui te .pto. liii ira lat oratum.& eatici a fer , pi ' liram a lina sint convella in sanguin M. Et proptere i tu
clitur: Et si ierunt nimirum Ira nitae que n.ti madum cum ira udicari iuri ι , id est Ae/x ptii tormenta pateremur) id est quanti tui tormentum in sui ilia habuerint impii Aegyptii , qui nullum refrigeriurii senserunt , sed sui sua perieruntὶ Iequitiit in t xtu Hos quidem, idesili acritas, tanquampatef nmens probast/ , ut nimirum dilectionem Dei erga se experirentur , & vitam emendando caverenti ne talem poenam irremediabilis sitis, uti
bibuerunt Aegyptii in Aegypto , sustineant.
IIndE sequitur. Izus autem , nimirum Aegyp tioa , tanquam Rex rarus id est line misericordia con emtayst, propter vides: tet perversita. tem Aegxptiorum an sua periiranserant. Abin semesen prasintes sini luer torretebamur , illest, Ae Vptii: non solum illi, l. ii in xv propa a tua , sede lacn illi, qui ma iuui etilabant ab aqua. simit ter siti laborabant. Duplex enim iros aic errati itura, ct semisua cuias meruorta traeteri fruiu. Id eli Aegyptii et, nuerunt et dolore litat tanquam pamae praese
iis, de timuerunt de futuro ex memoria Priete
rit cituri, Et id ci dicit .' nu l x enim issos an perit isIttcu. Cuca illa verba . Iliis quidem tanquam pater manens probasti, Notandum et t. quia i tr plicem habeamna
Patieni. tua num i pernat tir.ilem per creati 1 ad D, coiri Male .uper propagationem,&lixi . tu item pei curam de coiis ivvionem. Et quia
dein de ptimo dicitur Deuter. 3a. Nunquia non ipse est Patat tuus , qui te secit de creavit M
285쪽
a misent super Lib. saflent Salomon.
Patrem nolite vobis voca- ARTICULUS SECUNI VI Utrum Patrem carnalem per propaga. tionem debeamus in vitae necessariis s. portare ; Christo contradicentem
Expicatur prima p/rs. Quod ovem
re super terram, unus enim est Pater vester, qui in eoel x est. l oria iste Pater est Patetratu, Dana7. Pa er sancte clarifica Flium tuum. Et paulo post . Pater sancte serva eos ini Omine tuo . q ros dedisti mihi. Et insta. Pater sanctifica eos in veritate. Pater potestatis Matth. 7. Et Marci l . Pater omnia possibilia sinς arilao quod fici tibi. Pater pietatis R. cimth. l. Benedictus Ex licatur minus . α Pater Domini nostri JESU Christi. Pater miseriarum, de Deus totius consolationis, pro horum majora explicatione sit
Utrum Deum Patrem sanctitatis debeamus deprecari per devotionem ; Patrem potestatis venerari per subiectionem, dc Patrem pietatis imitari per assimilationem.
poralem debeamus in vitae necemisistare; unde S. erponensissiada. . Mulier ecce Filius tuus. dicit sicI: Christiis usque ad ultimam respirationem p tentum diligentiam habere,quia cnim aliis mu- ilieribus astantibus nihil dixit , hin plus lis quem impendere parentibus; sici etiam Christianus adversantes genitoresse non debet: ita qui nihil 'ρφimi, debent
honorari ante alios. quia j ala rum: Et ideδS. a librosiiumpet illud dari Lis. Honora patrem tarum , iic ait: privuadet gradus est , ut quos authoies vitae tuae 'oluito stς ς λ ,honiates obsequiis; abstineas commIeo quod se. eliis: quia nec vultu ladenda est pie me Explicaturprima pars. Quod Deum tam etiam facit illud ,quod dicit Aristotelesy. Fitu ubi
quam Patrem lanctitatis debeamus deprecari docet, quod parentibus debeamus stilatas, per devotionem ι cujus formulam habemus strate alimenta, dum egent, di exhibete hq μMatth. s. ubi dicitur: Patet nωster qui es inviD- rem sicut diis, propter maxima beneficing γlia, lanctificetur nomen tuum: & haec est ora tandi, & nutriendi ab eis accepta. Et Enc tio nominica , in qua omnia nobis necessaria cit: quod diis x parentibus non possum τ' paucissimis petitionibus includuntur. Et haec deIe aequalc. . ieadem Dominica Oratio antecellit omnes alias De Ciconia narrat Solis tu sib. de
mundi I quod ipsi insit specialis pietas et g reventes , nam quantum temporis parentes j v
penderunt pro livus educandis.tantum temp-ria quoque impcdunt proles in alendis suis m-rentibus: &insuper eos tegunt alis suis defeti. duntque a stigore. Sic certὸ deberent omnproles.& omnes filii facere suis parentibus iuillud EccI.3. Fili fulcipe senectam patris tui, ε contristes eum in vita illius,& si defecerit sc
veniam d:i, dc ne pernas illvira in tua virtuti
Explicatur secunda pars. Quod Pati em eos. Poralem contra dic, meni Christo de Vis repudiare ; unde si pater filium ab ingrestum gionis . vel quibuscunque aliis bonis operibus velit impedite, repudiandus est talis pate is
illud Natili. io. Qui amat patrem Mnplus quammu, non est inedignus. Sodi verba S. Hieronymin ait: Si amoi peta Orationes, aut horitate. utilitate,& cotv pendio sitate, quam si fideliter & serventer dixerimus impetrabimus quidquid nostrae saluti poterit expedire. 16. Amen dico vobis , si quid petieritis Patrem in nomine meo . dabit vobis. Undξ teste Valeris lib. .cap. a. Melius est dicere hanc orationem generalem ad Patrem coel stem, qui scit nobis dare id, quod nobis expedit. quam subindὸ permiscere orationes particulares pro honoribus, divitiis , prolibus, de opulentis nuptiis accipiendis, quae sortὰ nobis plus oberunt quam prodet unt. Desine ergo, inqui', Valmus,stulte suturis malorum tuorum causis, quasi foeticissimis rebus inhiare, teque totum coelestium arbitrio committe , quia qui tribuere bona ex facili solent, etiam eligere artissime possunt. Luc. II. Si vos, cum sitis mali, hostis bona data dare filiis vestiis . quanto ma- , gis Pater vester coelestis dabit spiritum bonum filiorum amori Dei comparetur, te utrimique petentibus se. Fuar siemmia pars. Quod Deum tamquam Patrem potestatis debeamus venerati per inbjectionem; juxta illud Malach. I. Filius honorat patrem, de servus Dominum si3si. Si ergo Pater ego sum . ubi est honor meus ' Et Eccl. 3. Magna potensiaDei solius ab humilibus honin
m scatur tertia para. Quod Deum tanquam
Patreni pretatis dcbeamus imitari per assimilationem. Luc. is. Estote misericordes sicut P
servari non possit, odium in suos, dc pitta vi Deum est servanda. Imb etiam eonducis 'inlciis parentibus sugere mundi inquiniorem,& tequi Christum. Hujus aliqualem nutam habemus Gemri. ubi Jacob dum vellet sipreis
patriam suam,nec avunculum,nec socenim si si voluit praemonere. Et Iadicto. Samson leonem
conscidit in frusta, & postea de ore leonis comedit, & tamen neutrum patri vel matri vo Ivit indicare. Et ideὁ S.Isreevmus de hac πη quadam Epistola sic scribit. . Licet inevi' 'ter vester misericors est. Laudabile & honora- vulus dependeat riepos; licet sparso crine, Rhile est in Filio, bonam Patris proprietatem es figiare . proprietas autem Dei est miserieordia. Unde canit Ecclem: Deus tui proprium est mi sereti semper & parcere Et ideo Beati misericordes quoniam & ipsi misericordiam
scissis vestibus, ubera quibus te nutrivit: matur ostendat; licet in limine jaceat pater: pertac tum Perge patrem, percalcatam perge matremfsceisque oculis ad vexillum Christi evola. So lum pietatis geriis est , inhaere te efficies lem. Ita S. Hierony-. Expsu
286쪽
Emisaturi a pars. Patrem corporale
de aeternu meli)iar is cogitare. ne simus insta mili Perque Deus cledic nobis est e. tacl. 23. Memento patris tui de matris tuae. Moderno tamen tempore videmus, quod multi sint filii ingrati, qui mortui parentibus ore rident, rebus per haereditatem acceptis abutuntur, & sistatu gubri veste luctum parentum monstrant; talis fuit Gellia . de qua narrat Martialis lib. i. Epi
m let, cumsidia est Gellia, patrem ;Si quis adest κορ sitiunt lachrymadis 1 qaisqui , laudari Gellia quatit, Ille iat rere,qMsim teste olet. Vult dicere Murtialis. quod Gellia patrem si a mortuum nunquam fleverit, sed potius risit. ni. hilominus dum alii xdsierunt, fictas laetitymas dedit. hoe fine ut laudetur abali s tanquam talis,quae seni me dolet d patris sui obitu.
An Patri nostro spirituali debeamus exhibere obedientiam, benevolentiam, de honorem' Dico quod ite.
Explic.itur assertis. Nam talit patet spiritualis tenetur pro i obri reddere rationem, tenetur quoque nos insuaere per informatione,& nos lovere per compassi onem. De talibus patribus potest exponi illud Gen. q. Pastores oviusumus nos de patres nostri. iste porro pater debet esse simu Elias .ad que Elisae ri dixit 2.
Pater mi. pater mi, castus Israe idc auWga eius tui vides iee sit currus si appοι tans suaviter debilitates infirmorum de auris' ii iratum egregie otiosos. Iste pater spirituam debet esse arca Dei, in qua fue tunt virga, tabulae,& manna. Ita etiam in Praelato tanqua in patre spirituali. debet ei levirga correctionis seu castigati oliis, tabulam.
August. insua reguia de Praelato dicit: Corripiat inquietos, consoletur pusillanimes. sitscipiat infirmos, pat ens sit ad omnes. Deinde iste pater spitit italis debet habere non solam faciem leonis perauiteritatem. sed etiam faciem hominis per mansuetudinem & pietate. Denique pater spiritualis debet esse co uni.
naignispersa vitatem exustionis vitiorum, &etiam colu r. a nubis per suavitate persectior is Unde S. Beror super uis aut: Discite vos Praeliti subdito cum matres vos esse deberemoti Dominos; Studete magis amati quam metui:& s severitate subindὰ opus est, paterna sit. non
tyrannica. Matres fovendo patres corripiendo vos exhibeatis: suspendite verbeta, producite ubera, pectora lacte pingitescant, non typo superbiae turgescant. Haec S. Bernardus.
TEXTUS. Dum enim audirent per sua tormenta benὴ
secum ari ommemorariseuntDominum:
admirantes in finem exitus. Ym enim in exp/sitione prava proiectum derisie
runt ; in sinem eventus miratuunt,non
si isti in deserto per sitim.ὰ qua tamen Deus misericorditer eos liberavit, dando eis asuam de petra in ab undantia. Postquam etiam ollensum est quomodo AEgyptii ad laam condemitatione puniti iunt horretidasti per conversione aquae in languinem. Nunc in hac Lectione ostendit Salomon quis fuerit essectus subsecutus ex haca illictione AEgyptiorum. Fuit autem ei sectus duplex. Nam imprimis AEgyptii ad Dei notitiam, &constitionem Dei faciendam, lulte coacti sunt. qui tamen ant cedenter te Deum ignorare dicebat Uude modi s. dicitur : Quis est Domini)s, ut audiam vocem ejus, de dimii tam Isiae. Nescio Dominum, M. non dimittam Issiaci. Secundus essectui fuit, ut Moysen Dei Pto
phetam veneraten cur. quem Ri .en antea tan
qtrain parvum Puerum . n. at Siluctibus exponendo rati qua labruet gentili spreverunt. Et hos duos et iectus declarat Salomon in i ac lectioile. Et quidem quod AEgyptii una c i u R ge suo Pharaone coacti ii tu ad confitendum Deum, patet ex eo. Nam quando Aegyptii lens ei uni sedium tus adligi, nun per mu ationem an ae intingamem nunc per m. illi .ium rana. u, ex alia rum octo plag.rum, reducti faeruiit ad cognoscenda divina virtutem. U .de viso te illo signo de cin fibus dix-runt malefici Pii iraoni, di Aitus Dei est hic. Exod. 8. I. noiplein et Pliarao et si P agam glanditii. dix:t : vecti vi etiam . dc nunc Domin us jinitus,egadc Populus meus mapti. Et
moratisium Dominum, laesi recognoscent od vina virtute fatilecti Mepto . Dom i una Dei imeonfessi sunt. AIni3ranus in Demex ire , d cst .sesneexillis Israel cx Aegypti . ln Isi. i . it nognalia in Aegypto . iuuabilia in terra Craui, terribilia in m iri tubro. 'Secundo Derunt Aegyptii venerati M. ysen,
lo praecepto Pharaon s Rega Aegypti, parvuli
nn P exponebantur.& pta iecti lueratu in Humen. Projectum, id est Moy leti, crina aliis fueris in flumen Projecerunt. ut si bineis et cmu . IM-rsmint,id est.contera I ribiliter ab I cetum. In Demerentis miratisiunt: quant lium iu in tot plagis, &portetuis Mityles s et cuilit A glaptum, &insuperpopuluIii .cliti um cx Ac gypto eduxit sicco vest gro per Riate tuo. uni Aegyptiis in eodem sit tunersis in quo tali en is ac-luae no subivisi suo n& ideo sol ditur in textur Noomiliter/ustu faciem. Notandum hic qii Daiste textus debeat referri ad i. xiii techinnis prae
Ista illi a ,& aliter Aegyptios; nam Is ... Ἀ sb. tum punivit ad si iam corio ct onem: Ac yptios autetia ad suam condemnationem , uti lcctio e
Praeceiaetiti dictu med. Ii a LE-
287쪽
lorum ; quodquidam errantes colibant
muros serpentes obestia vervacuas . immisisti illis multitudinem maiorum animaliu in vindictam, ut sitrent, quia per Papeccat Pi per hac storquetur.
Ex p LICAT IO TEXTUS.IN hae Lectione ostendit Salomon , quod Aegyptii iustὸ puniti fuerint secundum exigentiam & proportionem culpae ipsorum. Dicit 'rgo ite e Procuisationibis autem insem satis iniquitates illorum. Quasi dicat, Aegyptii ex nulla ratione probabili, vel ex gravi aliqua tentatione vim, peccaverunt peccato idololatriae ῶsed omnino evanuerunt in cogitatione. & o seu tatum est cor insipiens ipsbrum ad Rom. I. Muod quidam errames colebam multos serpense . Quasi dicat : Imo at qui ex vobis nimirum
Aegyptii de Chananaei) adeo fuerunt perversi,
ut ad Liam damnationem augendam, adinv ne tint idololitriam, in quo erraverunt errore inexcusibili. Pron I . Errant qui operantur
olebam murus serpentes id est exsculptum serpentem ct bessa super ιuasi sid est. fictas imagines bestiatun Utidὰ colebant Iovem sub
specie arietis . & Mercurium sub specie canis.
Vel sicut dicit Magister in historiis. Jupiteppin
gebatur in capite arietis, & M reurius cum cap te canis,caeterae aurem putes vel erant hum
nae vel aliora manimalisi. Unde dorin 8. Et bis. cap. vltima dicit r Quod Mercurius pictus su tit cum c Pi e canino i canis aut mest anim xl sagacissimi im, S Mercurius est De eloquentiae. Pictus etiam fuit Mercurius in capite, &pedibus alas habens, ad designandam elocitatem,quia desertur vox eloquentiae per a a.
Quia itaque Aegyptii coluerunt idola bestii-rum,naeritis quoque per bestias De 'nt puniti.
Et idec, subditur in textu i Imr ilia mutilitudinem animalium mutorum in xindicta, unde Rabam ait: Dignum suit, ut qui creaturam procreatore venerabantur . poenam sustinerent
Vt Munt id est iu cognoscerent quia per θηε peccat quis, pq hac o torquetur. Id est quia
Aegyptii peccaverunt adorando bestias pro προro Deo , iuste etiam debuerunt torqueri per alias bestias sibi immittas ut ranas, cinifes dcc. Cirea illa verba: Per sua peccat suis, per eadmo torquetur. Notandum est, quod in sacra scrἰptura reperiantur plura exempla, quod laeus meo pu niverit hominem, in quo peccavit. Nam Goliath gladio. quo voluit occidere Davidem, risus est, I. Regum i . Aman suspensus est pati. billo, quod paraverat Mardochaeo, Esther 'Dives epulo lingua eruciatus est , in qua prius fuerar voltiptuose delectat tu, Iucatc. Item ι b., dicitur: Cdiu Sanguinem oderis an- sua te Persequetur. Item Matib.aα qui gladio
percusserit, gladio peribit. vocaLI2. Qui in
captivitatem duxerit, in captivitatem ibit, &qui gladio Occiderit, oportet cum gladio Oeci. di, haLys. Vae qui praedaris, nonne Praedaberis e Proν. i I. Qui inebriatur ipse α inaebriabitur ιAbacae a. Quia tu seoliasti gentes in ultra, spois liabunt te omnes, qui reliqui fuerint depopulis Israel. Item Samuel conscidit Agag in fiu- stadcens : Sicut fecit absque liberis mulieres gladius tuus , sic ibique liberis inter mulieres erit mater tua, I. Regum is. Sacerdotes falsi li-pidati siuiit juste, qua intulia voluerunt lapidare Susannam, Dan. is. Herodes in filiis suis punitus est , quia lilios aliorum innocenter occiderat. Undὰ sicut ipse multos filiis orbavit , sieetiam ipse miserabiliter filiis suis orbatus est, sicut dieit Magister in historia sis et Evangelia: Sie etiam Pacilius suadens Phil uidi Regi Siciliae, ut pro augendo tormento Christianoram mitteret eos in bovem aeneum succensam, se
praeparatum, ut intus positi, & ab igne eitcum. stante exusti mugiant sicut boves ; sic inquam Parillus primus a Phalaride Rege Siciliae in illum bovem aeneum projectus fuit. Undὰ de hoc Opidius lib. i. de arte amandi sie scribit ruteri fuit nec enim lex aequior ulla est. Quam Fcu artificem,arre perire sua. Circi illa verba allegata in tram: Colebant mutuserpenses. Notandum est ex S. P. Augustino itide CD. ini, quod sicut in peccato primi parentis
tres creaturae fuerunt; nimirum, vir, mulier, xserpens : ita etiam in peccato actualicuiusvis hominis, ista tria concurrunt, nimirum sensua. litas ratio interior, &ratio superior, seu appe in senstivus , & appetitus rationalis. Ex his tamen sensualitas,quae stimilat actualiter ad ma tum habet locum serpentis. Et certὰ moderno ten pote hune serpentem sensualitatis multi colunt, quia eaqtiae sensealitas suggerit,plurimi homines prosequuntur, &ea quae carnis sunt, sapiunt. De quibus ita sci bit e Multi enim ambulant, de quibus saeredicebam vobis, ruincautem&flens dieo, inimi eos Crucis Christi, quorum Dei s venter est: cui homines mundam singulis diebus quotidia
sacrificant. Pro horum alitem verborum APO-
stoli quorum Dein ranter est, majori explicanon sit
An & quomodo gulosi ventrem suum
Dico quod gulosi si se vostolost ventrem
suum tanquam Deum colentes, quaerant
templum insolentiae, altare assilientiae. sabba tum somnolentiae. sacriscia superfluitatis, ob lationes iniquitatis , incensum voluptatis, Sa cerdotes laboriosos, Cantores luxuriosos,&
Explicatur pr a pars. Quod gulosi teste Apostolo ventrem suum tanquam Deum colen Ie , quaerant templum insolentiae r nimina in tabernam. in qua cultores ventris assidui reperiuntur mane usque ad seram noctem, com
288쪽
merationibus, eoir potatiqnibus Mimpudieμ nes: quas tale libentius saesul in taberna, quanitiis vacantcs. Et de hac nefanda taberna , seu quod ficiant oblationes aliquas in Ecclesia. Lotemplo , verificatur illud Tem. Immolanti ex iniquo oblatio est mac plum luxuria & cotii messationabus u. at plet,um lat.
α scortantium cum meretricibus. Nee tantum Luruatursexta pars. inod gulosi ventri seoι mane usque ad vesperum . sed etiam usque tanq in Deo taciant incensum volublatis ι .ad mediam nOetem hule Deo ventri servitur, hoc est confectiones quasdan, dulces, electua.& veri ficatur illud Serviciunt ei die Nasapida&Praevola, odori leta ecpalatum in- ac nocte in templo eius. Sed q iis fiuctus ex fia inmantia,ut potus delectabiliter ingrediatur. indὰ Nuit ιν alius. quam praematura mors. De hoc incenso dicitui Iscia n Inemium est a Plures enim propter crapulam , gulam , & D minabile mihi.
ebrietatem perierunt, qi iam gladio, fame, ves rapi Urst impm. Quod guic si venui
peste. Et ideo homines gulosi in terr plo in - qtiam Deo suo constituant Sacerdotes labolentiae teiplos interficiunt, dum nimium colunt riolos i isti sunt venatores, s is catores, pistores, venit cum tamquam Deum. in cuius figu- dicoqui , caeterique subserviente, ,quorum to-ram Sennacherib . dum adoraret in te i,pIo tae sollicitudo est Parare sacrificia Deo seo venis Deum suum, a propriis filiis est occisus. Opera tri In-Moyies & Αaro i m sacerdotibus autem hominis dicuntur filii sui , in xt i i lud elu --reloysus interpretarui assumptinde apιu. de Tules. II. In filiis suis , id est opelibus suit, significa Piscatores. saron autem qiii vitulos Magnoscitur qualis fit viri aiietes iugulavit, designat mri illam1. q Hominraptisat, secun a pars. Qu/d gulos, ventri ne contritentur si ab arte coqu1niria, tu utit e suo tanquam Deo consi uant altate affluen- ni factinia continetur sub; r.etu tutis. tiae. quod est inenlas... Oe qua exponi potest illud Ialmi : Flu mensa eorum colam ipsis Inlaqueum. Constat quod auceps ubi maioremescam spargit . ibi magis laqueos & funiculos abscondit ad capiendas avus ; nam qua idam capit in pede, alias in capite, alias in toto corpore irretiat. Ite etiam inter fercu a & pocula, quae super mensam ponuntur, collocat diabolus laqueos gulae, ut excessivos de voraces steliciter capiat. Eccles Sicut comprehenduntur aves laqueo , sic comprehenduntur homirris tempore nialo. Aliqui auteri homines gulosi capiuntur in capite ; tiam lutu subinde adeo
ebrii, ut nec videre nec loqui, imo nec linguam levare v ileant. Aliqui autem capuimur in pede,& sent i ii, qui lieet bene poti adhue loqui Valeam, ambulare tamen non possunt. Et de hoc lauto ciborum altati velificatur illud PsalmImponent super altare tuum vitulos.
Explicatur tertia pars. Quod gulosi ventri suo
tanquam Deo constituant sanbatum somno
lentiae. Nam homines gulosi postquam tota die in templo tabernae apud altate lautorum ei-borum fuerunt. 3e sese inguisitarunt. necessatio debent benὸ& prosundὰ dormire , ita ut sequenti die vel plan Enon , vel saltem seris in Ecclesia compaream. Joan. 2. Non est he homo a Deo qui sabbatum non custodit. Id est: non est talis homo a Deo, qui labbitum, id est dies Dominicas. 3e festivos, solum deputatos cultui divino, nota eustodit, sed tilibus diebus maius se ingurgitat quam aliis diebus serialibus. Ficatur quarta pars. Quod gulosi venitis. o tanq iam Deo praeparent sacrificia supe fluitatis quae consistunt in diversu ferculis pletio sit qliae magis naturae 1 bsum quam prolunt. sutilitem na&ira paucis est conten a. Und/ait
lis onerare naturam , aut in lucundum fiat aut noeivum. Et Seneca alta Multos morbos multa
sercula fere ei unt. De istis saetificiis dicit ut Isaia t. Ne viretaris ultra sacrificia fiat stra.
Explicatur quinta pars. Quod gulosi ventri
suo tanquam Deo faciatit oblationes iniquit, tis. Et isbe oblationes nihil aliud sunt, quam stultiloquia lascivae vexationes, faedaeque con-
glationes, dispecialites pecuniae exposivo Explicatur e Bara pars. Mid gidoli veli i sto
qui cantilenas lascivas voci ou sciscemii atis ,&gestu meretricio cum uiusleta ustrumen is deis
cantanti stas. duitur vae qui largitis tri ne ad ebrietatein iactandam&ad potandum utque ad vesperuin ut vino aestuetas. s.yttara. & lyia,& vinum. in conviviis vestiis est, δc opus Domini non respicitis.
Explicatur risa pars. Quod gulosi vestri
suo tanquam Deo constituant Lectores mei dosos 5e histriones, oscis. misatores & adu.l itores& calatrice qui omnes tuis levitatibus, 'luctantur sibi victum a. Mari ab L Ouinibus le
Non enim impos u erat omnipotens
nas tua ; e creavit orbem terra mex materia inus, immiuere illis multitudinem ursorum aut audaces leones,
cui novi generis ira plenar , o ignotas bestias, aut vaporem igneum urantes, aut odorem sumi proferentes , autho rendas as oculis similias emittentes quarum non serum Mura poterat iae exterminare , sedes aspe per ι-
Postquam S lomon ostend. t. quod Deus Aegyptios justὸ puniverit per ea, in quibus
peccaverunt ; nunc ostendit, quod divina potentia non fuerit restrieta ad certum gradum puniendi , unia benὶ potuisset Deus tant Aegyptios quam Chananaeos punire , mediante alia creatura seroci, cuin creata vel ad Hic creabili . di antecedenter nunquam viIa. Si enim Deus creavit mundum νx nihilo, utique adhucyotetit creare bestias adhuc ferociores , quam
289쪽
allas si Deus setoeiores b, deleruntur, & omnia opera ipsorum sunt carnalia, id est ad lbium carnis commodum ordi nata. Et ideo nihil a talibus gulosis paritur . nisi
pura carnalitas. Sed contra tales invehitia Arifolin ad Rom. II. Carnis curam ne feceritis in desideriis vestiis.
Explicatur secunia pars. Quod per Leonem
te et E intelligatur luperbia r quia Leo prae omnibus aliis animalibus ambit dominari. Undὰ S. ambrosius in Iuxumeran de operes ta diei dicit: Leo natur.e suae ferocia superbus , aliariam ferataim consortia quasi Rex dedignatur : sed neque ulla fera sociare se illi audet . cum eius
vocis tantus sit terror naturaliter,ut eo rugiente caetera formident. Et haec est regula omnis sui ei bi, quique & alii sibi veremur illiam accedete, & is dedignatur se aliis sociare. Propter quod contra supcrbiam signanter dieitur Ec-ctis. 4. Noli esse quasi Leo in domo tua subvertens domesticos tuos.
inplicatur imia pars. Quod pe bestiam ita plenam recta intelligatur iracundia. Et haec figuratur per quoddam animal, quod ab Arist
tela se . a. de animalil in cap. a. vocatur Asiam. Quod animal est in magnitudine alicujus cervi,& contra consuetudinem omnium animalium habet fel in aure, simile felli hori. inis in colore.& caustativum magnae irae. Sic etiam iracundi homines videntui habere fel in aure,quia quant unicumque homo se componat ad convivem
dum clim eis pacificE, & honeste; insuperetia modeste loquatur de illis: nihilominus videturiis hominibui iracundis semper aliis male de se loqui. undὰ nihil persectὸ eis placet. Sed cuivis tali iracundo potest dici illud Actor. t. In seu
te amatitudinis , & obligatione iniquitatis v deo te elle. De iracundis quoque verificatur illud Deuteron. 32. Fel draconum vinum rum, & venenum asipidum insanabile, uva eo rum, uva sellis. Quasi d cerer, totum est ama rum, quod ab eis proveniti sive uva, sive botru sive vinum. in pluatur quarta pars. Quod per bestiani ignotam recte designetur Audia : homo enim pigritiae deditus , non potest facilὰ dignosci, quia modo vult hoe , modδ illud. Et ideia Prorob. 2I. Desideria occidunt p grum. Et isti bestia figuratur per Asiniim. tinde si λι- .is in Consolatione prosa loquens de acediosb lion: Segnis&stupidus torpet, O Unxm risit. Ubi ly Agim in accipitur pro as nine ieu admodum asini. Est enim proprietas asini, quod missile riore parte versus scapulas pol tat Crucem, de
in illa parte est debilis, & nil l potest potiare iasinus v δ secundum partem posteriorem est satis sortis , unde super partem posteriorem dors communiter onus superimponitur asino. Isto modo multi inveniuntur acediosi nimis. casnini, ad portandum ea quae sunt Crucis, Mnitentiae, vel religionis: at verδ ad opera carnis& lasciviae stati in sunt proni & valde robusti. De talibus autem verificatui illud quod dicitur de diabolo Iob o. Fortitudo eius in lumbis ejus,& virtus eius in umbilico ventris eius. De tali porro pigro datur regula Ful. 33, Cibaria& virga , N Otius asino. panis Suisciplina Mopus servo.
Explicauir quilua para. Quod per bestiam j,
rantem vaporem igneum designetuI luxuria;
stias creare non posset, tunc ejus potentia exhausta soret . quod non est d, eendum. Dicit ergo: Non erum tangibiluerat omnipotens maniatκa r id est , non est,mpossibile potentiae tum crearit σrbem terra ex materia imisa, id est
nullo praesupposito subiecto. Vel ex materia invisi , id est ex materia deformi & indecora. Et haec mater a creata suit a Deo ex nihilo ; de
dicitur informis, non quasi fuerit unquam materia sine forma subitas. tiali .' sed quia in prima sui productione non fuit ita decora secundum sotinositatem aliquam extrinsecati . Nam ab initio fuit quasi aliquod Chaos , &tenebraeerant super faciem abyssi. Deinde autem Dominus Deus debitas fecit distributiones , dividendo aquas ab aquis : N in terra , quae erat inanis & vacua, pio duxit plantas, arbores, relingua inigi ieia,ac bestias terr ae. Non erat ergo impotrus illa manus tua, &c.
Immittere istu nimirum Aegyptiis) multitud
nem ursorum : qui crudcles iunt voraces , iuxta illi id O. Egresti sunt duo u si de saltu , laceraverunI l .ia fiagmta duos pue
Aut 1iori generis ui plen.ti ct it t. M bestii: quali vastias a vastando. Quae ismitae bestiae
poterant esse tales,u ellent, vel iiarrondirantes , id est a se hali ira aliquem igneum emittentes ait infla laniati tos 5 succcndendos hostes . sici de Rhemoth I9; i. dicit ut e Ste nutatio eius lendor gnis. suist ore usum1 ο- ferentes: nimiium foetidi ina. plura dum, quo pollent hostes. seii homi lex delinqtientes suffocati. Aut I vir et tu ab OGEt, si oti DP.uemittentes : quae vid licet solii visu t iles malos homi. ne combinerent , velint oxicarent ficut Basi
lum usura potir.u scutia m. i. ire: id est, extra terminos vir r Ponere te i de ili uete. Sedo Q ctus puta talumi noxarum bestiarum antea nunquam Iis iura )ριν timorem occillere potiaisset homines coiitia legem Dei absque rubore peccant s. u i et ant Aegyptu. Pro horum ma-iOil explicatione . c quid dei anetur per illas bestias in t cxtu alleg. as, sit
An rcclc per ursium gula ; per leonem sit perbia ; per bestiam ira plenam iracundia ; pcr belliam ignotam acedia ; per bestiam spirantem vaporem igneum luxuria ; & per bestiam ab oculis scintillas enaittentem concupiscentia oculorum delignentur
Ex natur pris pars. Quod per Ursium
recte designetur gula. I um,quia Ursus est animal vorax S summὰ in melle delectatur 2 tum quia foetii ni producit in tot me in & tuu em. Tradunt enim Naturalistae, quod Ursa massam carnis pariat sine I mea montis, & sne partibus organicis ordinate distinctis. Sie etiam gulos ,& voracitati dediti . in rebus dulcibus semper
290쪽
& haec bestia figuratur per duos Dracones, qui
in duobus montibus Armeniae latitantes viam regiam IntermedWim tanta pestilentia insec sunt .ut nullus peream transire potuerit . quia subito inor retur, ita narrat Ar Ioteles lib. de ι pruratissu et orarum. ubi etiam dicit, qaod Socrates ei exerit sibi magnam fabricam , non procul dista. item a montibus. In illa ergo alta fabrica positus , Socrates vidit minii est Eillos duos Dr Mones,unum ex uno monte, & alium ex alio vaporem emittere. quo aer insectus ho
mines inter montes per vima regiam transeun
tes occidit. Applicatio. th duo Dracones in montibus habitantes, vapotem igneum si irati tes. designant duos status in Ecclesia Dei, ni ini-rum Dominos seculares, A l raelatos Ecclesia sticos. Hi Domini tam saec utares, quam Eccle siastici, si sint palam carnis lasciviae dediti. spar gunt de se famam foetentem , ita ut ex eorum malo exeniplo homines vilioris conditionis inficiantur totaliter, & trahamur ad similia vitia carnis imitanda. Istela ro. Dabo prodigia m coelo & in terra. anguinem M vaporem tumi.
Explicatur sexta pars. Quoὸ per bestiam spirantern odorem fumi, qui naturaliter est livi- diis, rectὰ designetur Invid a : I roprium enim est hominis invidi occultas deti actiones,deria vationes. & dista mationes, quali qtiendam livi dum fumum emittere, ut claritatem satriae, qua habent homines benὸ vivent ex obsulcri Ac denigret. Hi sunt similes Vulpibus, cilii naturaliter sonent& sunt bestiae inhon liae. Taxus autem econtra est animal honestiim, iit dicunt Naturalistae : quando enim T ixus sibi naravit so-veam cum magnu labore, tunc conliderat vulpes in absentia rixi caveae honestitem . undὰ vulpes volens Tarum ab ista cavea repellere,
ponit fimum suum semidum in ingressu illius
V , rediens autem Taxus, & scutorem fimi seu stercoris vulpini advertens abominatur domum silam, nec eam amphus dignatur ingredi, sed vulpi resut lilii: & ita vulpes habitationem aliquam bonam seu hospitium sibi conquirit sine ullo labore , sed sola astutia. Applicatio. Sic etia ii multi invidi faciunt vicis iustis . Quos cuin alia via non possunt ab lionestis ipsorum ciliciis x dignitatibiis removere, spargunt ad versus eos finientem fi mum suae pessimae detractionis : quem foetentem fimum detractionis, dum boni viri advertunt se debere supportare propter dignitatem .seu ossicium quos habent, relinquunt suum ossicium. & i iis invidisquel Oani nil, is cedunt. Et de isto fimo invidiae, quo viri nobilissimi per homines inu: dos ob-Grantur exponi potesti tu i Ascendit sumus putei, sicut fitimis tornacis magnae,& obseuratus est ait de sumo putei.
ab oeulis scintillam emittentem ted Edesigne- tur Conci piscentia oculorui uani sieut ignis semper crescit in infinitum per appositionem combust bil isti Promb. 3o. Ignis nunquam dicit si imi ita lectandum Aristoreis 11 t. Poti
corum : Concupiscentia crescit in infinitum.
Moraliter i , quendo , Cupidi scintillas sempet omittunt, quia quidquid vident, concupiscunt, licet aliunde siti, habeant. Et istae scintillae sunt concupiscentiae & desideria plus habendi. Haec portis concupiscentia figuratur per Cat-
tum, qui habet oculos igneos & scintillinies ιUnde secundulae Papiam, Catam graeca , idem est, quod mist latine ; & exindὰ dicitur, Catius
etiam in tenebris suam venatur praedam. Isto et lim modo moraliter loquendo , prudentes
huius saeculi venantur in die, 3e nocte, in curia clericali,& laicali. S: a dextris dei sinistris,i ista& injuste. Et de tali quovis homine male cu- , pido, qui per ias de nefas sibi aliena congregat. velificatur illud Iob 18. omne pretiosum vidit
Oculas eius. Et Eccles. I. Non satiatur oculas visu , nec aurio in pletur auditu. Et Eccles O Laborate non cest it,A non satiantur oculi eius
divitiis. Et per oppositum dicit mimistar Non
proponebam atrie oculos meos rem injustam. Haet ergo sunt septem vitia capitalia perst-ptem capita draconis significata voc. ia: Ecce Draco magnis . dc rulus. &habens capita si ptem, de cornua d rcem. Quae septem vitia per septem dona Spurius sancti expurgare opor
Nim se sine his uno stiritu poterant occidi persecutionem p si ab ipsis factisso ct disses per seiritum virtutu ruae : sed
omnia In mensura , numero, O psndere
disposuisti. Multum enim valere tibi soli supererat semper virtuti brachii
tui quis restitit i viam tamquo momentum paterae pc es ante te orbis
terrarum do tanquam gutta roru antea
Diani qua descendis in terram. ExpLICATIO T LIT VLIN loclectione declarat Salomon,quod D
minus Deus immedia.e per suam virtute sine interventu cuiusculique creaturae potui stet pis nite,dc interii cete AEgyptios. Unde ab hoc lo eo usque ad finemCapitula, lectaratur, quom do Deus specialiter regit naturam hu Danamsmicendo gratiam suam cum misericordia. Et hoc facit alternat in . sicur patet ex textu.
tum inunt ilione potuit Ies Occidete AEgyprios quia uno itu nimirum ut, c., iussione voluntatis tuae poterant occidi per elutionem de M
Di bis id est resoluti in elementa peri ritum id est justionem in i irinus tua , id est Rin.
tentiae tuae quae licet tanta sit , ut immed atὰ te solo potuisses vindictam sumere de Aegyptiis. nihilominus voluisti uti patientii magis limitata per clementiam. Et ideo inniensiura opom.
dere dis suisti. imaginemur itaque nobis quod
a Deo cuncta procedant, sicut numeri ab anitate.& unaqliaeque species huius universice tum gradum habeat , secundum maiorem vel ira morem distantiam a prima causa rerum.
Et hoc modo invenimus quod & quaevis r rasu in mero , id est in certa distantia a Deo