장음표시 사용
301쪽
aut comment super Lib. Sapsent. Salomon.
id est dedisti residuis illis .dhuc locum rα-nirent ae cluan: vis sciveris, quod ipsi apii mogenitoribus suis sim in m litia i ducati . meadem pei sistant Et sucru quasi naturalis malilia earum , quia consuetudo est altera i a tura . di quia id qui id naturale est , d sticulter tollitur, ideo sciebas, quod non poterat id est dissiculter poterat initiati co uatio eorum in perpetuum. Huc facit illud Ietein. 13. Si m in re potestae tu ops pellem tu ni , &vos poteritis benefacere .cum d diceratis malum
David tamen rectὰ consessus est,cium ait inesta Dixi . confitebor adversum me ii Iustitiainu. Don,ino. Ubi Giosia addit DBo,id est,prius d liberavi apud me, hoc scili caer, quod ego cor h. eboc adversam me :Tutara nec alii a Dincestitan x, nec diabolus cogit hominem ad seccatum , sed homo peccati Bele consenta dopolluasioni diabolicae.' ΕΗlicatur secutula pars. Qiri d 1 cenitentia in
se debeat habere compulictionis amaritudinem exemplo Job dicentis : Loquar in amaritudine
animae meae, dicam Deo, noli me condemnare.
Mulier naturaliter concipit foetum fine dolo te, sed nunquam sint ni ulter quae peperat sine Semen enim illorum mesedictum erat ab initio. dolore, excepta sola beatissima Virgine Maria inia dimeram . tibi Chananaei ex Cain filio
Adae. qui ab initio, id est, ab antiquo maledictiis extitit , descenderunt. ln ipsis enim , ut ait Giossa erat quaedam qualitas , stupronitas ad pecca idum. Circi illa verba .' Dabas locum ad Ianitentiam, sit
An examen conscientiae , amaritudo
compunctionis , plenitudo confessionis, S: sortitudo satisfactionis, sint do
futuatur pinna pars. Quod Examen
cin c ent: ae de I eccatis comissi, iit docume tum ad poenitentiam debite instituendaui. Si- Sic etiam anima, quae peccat concipit foetum a
tione peccatum concipit .parit autem climco fitetur, & producit ad lucem peccatum si miri Conses Iario. Verum amen i oc non potest hinino facere sine dolore contritionis, S pin ite tiae. Ioan. I6. Mulier,cum pam tristitiam habet, Pc liquam autem peperi , gaudet ει se tuit se multum esse alleviatam. ita etiam perlona pravida peccato , ante consistitii em M tempore
cWnsessionis tristis si de amata. sed consessones nita laetatur homo. 3c sentit se esse ablevia una ab onere peccati Iudith. 8. Quia patiens est Di minus, pinniteamus& ejus indulgentiani iussiachrymis postulemus. Sicut autem nulla mulier potest perfectE pD rete sine obstetrice, cui te nolens volens debet monstrare: ita nullus homo potest persee Epa
rere confessionem. qui non sis monstret Sacer-cut enim praesectus aliquis per unum vel plures doti habenti potestatem absolvendi. Iliacia illud mentes pecuniam Domini tui expendetis, non pote st subit δ lacere exactum computum de re ceptis & expositis , n iii usonali labeticem.' minet . tu: etiam quivis homo pro talem is &grati: t sibi datis a Deo rationem debet ei reddere, qlial: tet ea impenderat, an bene vel malὶ. Hoc autem ii ne examine ci inscientiae praestare hon o non potest. Et ideo saepe fit, quod ii mines parum conicientiam suam examinantes, obliviscanti r ex quadam negligentia Omnia peccata sua i x ciὰ eoi .fiteri. Porro sicut in medicina purgativa, praeeed re debet medicina praeparativa seu dispositiva, sic uti v. g. est Cremor tartari: ita in Sacramen to pix nitentiae adhibendo , praecedere debet eximen conscientiae & dolor de peccatis tanquam medicina praeparativa . Ipsa mei autem confessio est medicina purgativa. I. Reg. 2. De scientiatum Dominus est , de ipsi praeparantur cogitationes. Et Expurgate vetus sermentum. Et ideo signanter dixit Eχechias,
Isai. 38. Quid dicam aut quid resipondebo tibi,
cum ipse iecerim i tot videlicet errores cogitando, loquendo. operando & omittendo. Et respondit Ezechias .' Recogitabo tibi omnes
annos meos in amaritudine anima meae. Moderno tamen tempore contrarium communiter fit. quia praesumunt multi intra spati si mediae horae confessionem facere. pro qua vi sufficeret una septimana , si omnia essent benderaminata .' tales revera seipsos tectὰ non interrosent, nec examitrant, & ideo non possunt Iacobi s. Confitemini alterutrum peccata vestra
Caeterum illi qui dolorem de tuis peccatisin
praesenti recusa iit , multo mali, lem dolor cm
experientur,quando in die iudicii peccata is s. rum toti mundo man instabuntur ; & tunc tales faciem quidem poenitentiato .sed in fiuctus sam r iuxta illud Sap. s. Dicent intra se poeni entiam agentes.& piae angustia spiritus gemente , hi sunt quos aliquando habuimus in derisua ,
Ficatur tertia pars. Quod poenitentiata beat habete plenitudinem consessotiis, ita ut non sit coni pilata, nee abbreviata, nec collara ta, nec excurata, nee d picta, n e diminuta, sed
debet esse plena , sumetens telasis. Sudor universilis in infirmo est signum sanitatis: sea
quando unum membrum stidat alteium manet secum, fgnum est infirmitatis de non con valescentiae. Sic etiam consessio quando est plena significat sanitatem . sed consesso diminuta senum est infirmitatis. Si aliquis tonseteatur de gula vel luxuria, sed de rapina &set
to taceati Apoc. 3. Non invenio opera tuari,
Natat vincentius in speculo nai utili et quodam pisce marino , qui Cent vel dicitura multitudine pedum. Iste pileis postquam uatit hamum piscatoris seis visceribus inhaerere, es
timore mortis imminentis viscera Ga er 'γdam industria naturali effundit , dc hamum evomit t postea vero herum viseera sua reasu mit.& sc evadat mortem. Applicitio morsu. Hamas
302쪽
Hamus diaboli est peccatum, Intra delectatio
nem tanquam inter escam subtiliter involutum: homo autem hamo capitur,quando propter delectationem peccata amplectitur. Eccis. Sicut pise: capiuntur hamo,& aves laqueo sic comprehenduntur homines tempore malo. Porro hamus iste peccati torquet viscera dum Peccatum conscientiam remor.e . In quo casu si immuni remediam est tunc hamum cuisui Dcetibus , id est cum circumstantiis per confessionem e findere coram Deo, i xta illud P 2LEffundite coram illo coi da vestra : &poli ea ipsum cor totum & ablutum per Sacramentum
poenitentiae Oportet reassumere , & sic recupe.
obitur salus ; juxta illud ore autem confessio fit ad flutem. Explicatur q arta pari. Quod poenitentia debeat habere tortitudinem satisfactionis: ita ut homo nec se fingat debilem . nec infit naum adficiendam satis fictionem pro suis peccatis. Narrat S. Amiso in Ilaxameron de opere sex aedi ei, quod Elephas sit tantae sortitudinis, ut solus pollit tuti im ligneam cum multis armatis Portare. Item est tantae audaciae, ut nullo clypeoriam retardetur Objecti , imis nec terretur aliqua cohorte militum , selum tamen murem horrendὰ timet. Appi:catio moralis. Sic etiam multi ad opera mundi pro lucro vel gloria temporali inveniuntur fortes, jejunam , vigilant, transeunt maria, & in sole, de in aestu fatigantur : sed ad faciendam modicam p metentiam pro suis peccatis timent. In Val. Trepidaverunt timore ubi non erat timor. Sed hujus oppositum suadet Evangelium Dua s. ubi dicitur: Facite fructus dignos poetinent iae. Tiles stuctus poenitentiae ζecit S. Maria Magdaleria, de qua S. Gregorim sic scribit. Quot habuit in se Maria Magdalaria oblectamenta . tot de se invenit holocausta ; convertit ad num
rum virtutum numerum criminum e ut totum
servire: Deo in poenitemia . quidquid ex se
Nec timens aliptem veniam dabaspectatu
iturum. Misenim dicet tibi, qui e- cisti Aut quis salit contrajudicium
ruum aut quis in eo lectu tuo venit vindex iniquorum hominum i aut quis tibi imputabit siperierint nationes quas fecisti s Nec enim es Him Deus quam tu, eui cura est de omnibus, ut ostendas, quoniam non injuste judicas iudicium: neque Rex, neque drannus inco 'ectu
tuo inquirent de his,quosperridisti.
IN hoc Textu probat Salomon, quod Deus
puniverit Chananaeos non simul & uno actu vel momento ; sicut eos in unico momento perdere potitit i sed paulatim. Et hoc non ex aliquo timore vel ignorantia , nec respectu
ex timore alicuius alterius) veniam dabas peccatu eorum sid est locum & tempus vel .is ii v luisseni und 8 ex sola benignitate tua dabasilis lis spatium poenitentiae.
uu enim dicet tibi, quid seristit Revocandom iuἔu sententiana a te datam ; AAt quusu bit corura judicium tuum e sputa interponendo appellari tinem ) Aut quis in constecta tua venierindex iniquorum hominum t Id est quis praesuales irritate tuum Iudicium. ne sortia iit sirum ess ctu me Nullus. Aut quis tibii Habit, si perierint nationes quas tufeci ui dicat .' nullus omninis est, qui te vel in minimo arsuere, aut tibi
vel in minimo propter similia gista molestus esse possit. Undὰ Iob s. dicitur : Si subverterit
omnia,N in unum coalistavetit. quis contradiacit et 8 Et hoc ideo quia Deus est sis premus, de iustus Iudex.Ur,dὸ Lbditur in Textur Nec enime' iam Dein quam tu,cui cura est de omni Dc usenim habet providentiam generalem de omnibus rebus . per conservationem earum in suo
esse , de tali modo habet etiam Deus curam de bobus .' quanquam providentiam specialem per doctrinae informationem habeat solum de
Pori 6 quia Deus est summus, de iustissimus Iudex. ideδ subditur in textu : Ut ostendaι qu niam non injuste judicia iviscis . Undε nec Rex qui nimirum iustὰ re t) nu ramu qui per oppressionem alios regit in conoectu ιuomui rent de his, quor Mid it Quasi dicitet: Numquam per inquisitionem poteris convinci,quod
male aliquos puniveris, quos perdere propter eorum scelera decrevisti. Abacucr. Ipse de Re gibus truam phabit, & Tyranni ridiculum ejus errant. Circa illa verba e Veniam das peccatis eorum, sit
An per poenitentiam Christium nobis re.
conciliemus; Angelos Iaetificemus sanimas nostras reformemus ι δίει- mones consulem Ico quod sici Explicarum prima pars. Quod per poenitentiam Chi istum nobis reconciliemus. Unde Ierent. 18. dicitur o Si poenitentiam egerit gelis illa a malo suo . quod loeutus sum adversus itulam , agam & ego poenitentiam super mala, quod cogitavi, ut facerem ei In quibus verbis Deus ostendit, quod Deus velit se accomm dare poenitentiae hominis, ita, ut si ipse homo poenituerit, etiam ipse velit poenitere, Me est admodum poenitentis se habete , puta retinendo fulmen tutoris lui quod experti filissent homines, nisi poenitentiam egissent. Sic etiam nobiles, Imperatores, pulchrum vindictie genus I putabunt , ignostere . & noxiis poenitentibus
concedere veniam, ut ait rima de Uineum πι-dam Distola. Explicatur secunda pars. Quod Angelos per
poenitentiam laetificemus juxta illua Laca is Gaudiuὰ erit coram Angelis Dei seper uno
Peccatore poenitentiam agente.Legitur 3.Reg.
303쪽
comment seper Lib. Sapient. Salomon.
iiii otio tiliter ut imagines ille fuerint de ligno
olivarum SecunA habebant Angeli alas expansas ; Terι iis nabebant pecies obliquos & elevatos , quMi ad ambulandum paratos; isti Angeli versis vultibus se mutud respiciebant. Itaque primo fuerunt isti Angeli de lignis olivarum , antiquitus enim Angeli suerunt quasi fetrei propter incompassionem , &duritiem, qua hominibus non coinpatiebantur : tunc auiatem sunt ex lignis olivarum , quia sum mites misericordes. Praeterea Angeli prius habebant alas demi illis, quia quali invitὰ, M cum dissicultare veniebant ad homines : sed modo cito ad nos veniunt, & ideo habent alas expansas. Item
Anzeli olim soli Deum laudabant, sed modo in laudando Deum sese hominibus associant ,
olim naturam nostram quali infirmam parum aestimabant,m od δ autem videntes ipsa in naturam humanam a Christo Domino esse assum' tam,rapiuntur in admirationem,& ideo se mutuo respicere d cuntur. Explicatur urtia pari. Quod per poenitentiam nosmetipsos resormemus. Boetius dicit. 1ib. q. de consolatione , quod homo secundum varia vitia in naturam quasi bestiariam transimuletur. Unde inquietus in lingua comparatur cani; callidus inlidiator Halpi; acediosus asino, Sc. Et ratio huius est, quia anima homi nis emicut cera mollis , quae recipit lormam
cujuscunque rei vel si illi , cui applicatur : ex quo fit , quod si applicetur sigillo , in quo in. sculptus est lupus, recipit formam lupi, & sic
de aliis. Et illo modo anima rerum illarum, quibus se pet amorem applicat, effigiem induit,& in illas se transformat. Pulchre ad propositum de Arra anime ait . Ea est vis amoris, ut talem te e me necesse sit, quale est illud, quod amas,&cui per affectum coniungaris: in cujus simili nidinem & figuram vi dilectionis transeformaris. Figura ad hoc deserviens est illud, quod legi tui de Nabuchodonosere, qui
ab homi . . bus electus, foenum ut bos comedit:
sed postea recuperavit Poenitens , quod amisit per peccatum, Caeterum ad hoc ut poenitentia iit hominis reformativa debet habere integri
tatem, taciturnitatem. 5 diuturnitatem.' quae
tres conditiones per ly IIemo denotantur. H t men debet tolli , quia H non est littera salieni secundum Italos, sed tantum aspirationis nota. blanet ergo Omo. Ubi per primum Osignificatur Integritas poenitentiae. D enim est quidam circulus, quia est linea persectissima. ita ut nihil ei possit addi in linea circulari, sed sit circulus perfectus . ut dicit Aristotem 1. de caelo mundo. Sic ergo etiam poenitentia debet esse persecta, ut omnis pars puniatur,quae peccavit. Et ita lingua pro vaniloquio debet puniri orationibus , pedes peregrinat ionibus, & venteri untis. Pet secundam litteram quae est M designatur Taciturnitas , quae ad poenitentiam requiritur, ne fiat cum pompa & ostentatione. Et bene lyri designat Taciturnitatem, quia haee sola inter
litteras proseiri potest labiis clausis , & labiis ipsis imprimitur. Tettia littera est o M designat Diuturnitar sive finalem perseverantiam, quae in alpha beto graeco est ultima littera. Poenitentia autem si sit persecta , etiam usque ad ultimum sem unque in finem continiuri debet. Et talis Pinnitentia reformat hominem de bestiali natura , non tamen sine aspirationis nota : quia nisi Spi-inus lancti gratia per suam benignitatem hominem mollefaciat, salubrem poenitentiam cere non poterit. UndE ad Rom. 2. dicit QT ἀ- Ignoras , quoniam benignitas Dei ad poeniteritiam te adducit.
Explicatur Farra parra. Quod per poenitersetiam daemones conlutemus. Nam vehementer confunduntur daemones. quando eotim Prodimus consilium , quando eorum effugim Iocarcerem , & quando i iis principibus gravius
aflliguntur : Gut eustodes carcerum Per evasionem incarceratorum gravius iuunt. Itaque daemones valdὰ magna invidia agitantur, quando vident , nos antea per peccatum sibi fuisse similes in deformitate, & postea per Sacramentum ytenuentiae iterum esse rem tutos pristinae pulcri ritussim : ctim tamen daemones suae pristinae pulchritudini nullatenus sint reis parandi. Unde de hominibus singulariter dixit Petrus a. metrix Non tardat Dominus promisisionem, sed patienter agit propter nos, nolens aliquem perire , sed ad poenitentiam revertis poenitemini ergo & confitemini, ut deleantur peccata vestra. Mor. s.
TEXTUS.Ciam ergasisse in , δεμ omnia dispois.
cum re xterum astimas a tua virture.
Virtus enim lucustitia initium es, o
ob hoc quod Dominin omnium es, omni-bira te parcere facis. Virtutem enim ostendis tu, qui mn crederis esse in vi
tute consummatus, horum quisenestiunt audaciam traducis.
CUmer siti stin, se nimirum ut non possis este iniustus : quia quidquid vis heri. iustum est fieri , Iuste omnia distonis, iuxta illuddai. Justias Dominiis,& iustitiam dilexit. Ipsem quoque quin debet puriri, id est. ipsum
hominem peccatorem qui te nullatenus vult
audire ; de ita ite misericorditer puniri Bassa. gellari non debet ad tempus , quia perseverat in malo,quod est diabolicum teste, S. A.' r indemnare in perpetuum , Exterum, id est. extraneum aestim sarirtute tua , quae vir est misericordia tua r quia misericordia est propria virtus Dei. Et idia canit Ecclesia : Deus cui proprium est misereri,&c. Et quia aliquis posset credere. quod soli peccatores indigeant misericordia Des . ideo
subdit Salomon : quod etiam Justi gratia Dinis
304쪽
miseri eordis Dei Indigeant. νπω enim tua id est gratia iustitia mittor est: quia niti
gratia praeveni ac hominu voluntatem , salis tena natura vel causalitate , homo justus es lenon poterit. Undὸ ad R-. dieitur : Justificati gratis per gratiam ipsius. Et ad tum s. Non ex operibus justitiae quae fecimus nos . sed iecundum misericordiam suam sal. vos nos secit. Sed undὸ habet ortum ista misericordia Certὸ ex omnipotentia. Unde si ibditur in Textu .' Et ob hoc quas D missu omnium es , omni te parcere sacis : id
est, ex tua omnipotentia & misericordia mintus . esticis . quod omnibus parcas.
Virtutem enim id est miserieordiam
Uendis tu i id est , exhibes tu. non crederis esse in virtute consummatis , id est , qui nullo modo putandus es habere terminam misericordiae , tanquam misericordia tua iam sit exhausta, vel cxhaurienda r cum misericordia tua sit infinita . quae exhauriri non potest.
Et horum id est peceatorum qui te n
Hum, id est, misericordiam tuam non agnoscunt . vel audacter in misericordiam tuam peccant, audaciam traducis , id est peceandi temeritatem . aut o fidem iam de tua misi ricordia punis. Circa illa verba Ob hae quod Dominin omnium es , omni vi te parcere facis.
Notandam est , quod DEUS in natura
sic clementet providerit , quod ordinatiὸ clementia Zc potentia , item mansuetudo& sortitudo, naturaliter conjung*ntur . it λ ubi plus sortitudinis reperitur , ibi etiam plus sit de clementia. Exemplum est de Leone . qui ctim sit sortissimiis bestiarum, est tamen mu issimus. Undὰ Sethrui de Leonibus scribit . quod prostratis pareant , &in viros potius quam in sceminas seviant, infantes autem non nasi magna fame pressi perimant , nec separentur a misericordia. Unἀe .st illud metricum: Pascere prinatis scit nobilis ira Leonis. Econtra vero DEUS animalia coletica, sep 8 potestate nocendi privavit, & ita fit quod inter canes minimi canes sint maxi-mὸ colerici, & quo minus possunt viribus, eo magis latratibus abundant. Christus Dominus autem more Leonis omnibus se prosternentibus per poenite tiam exhibet se Elementem P in mas ta- . men , id est in illos, qui ex praemeditata malitiaspeccanr, magis saevit, quam in sarminari id est in illas personas , quae ex nimia lenta tione & fragilitate peccant et Infantes autem . id est inoeentes . non nisi magna fame . id est magno amore salutis eorum, in
praesenti flagellat. Undὸ uocall. 3. dicitur zmos amo , argUO dc eastago.
Notandum secῆ- , quoa triplex si di f.
serentia inter Dominum terrestrem , de inflter Deum tanquam Dominum coelestem.
Prima d fremia est , quod solus servus
let viat Domino terrestri ; D minus aute ratetremis ipsi nullo modo servit. t ideoque fit . quod Dominus terrestris magis indigeat servo , quam servus Domino. At ve-ib DEUS tanquam Dominus ece est s Dul. lo modo indigeat servo , nec per eius sedivitium aliquid ei accrescit . sieut per servitium servi aliquid accrescit Domino terrestri. Et praeterea ipse Dominus D Eusreeiprocὰ seivo suo fideli inservit , dum semper eum custodit, imo Angelos ad eum custodiendum mittit. Undὰ in Psarm. diciis tui r Conserva me Domina , q io iam speravi in te , Dixi Domino . DE Us meus ea
tu , quoniam bonorum meorum non eges;
Item Psam. 2O. Angelis sitis D Eu, mandavit de te , ut cust0diant te in omnibus viis tuis. Et iterum : omnes sunt Administratorii Spirit- , missi propter eos , qui
secώnda disseremia est , quia nullus Dominus terrenus potest iacere servum suum liberum persectὸ . quia servit malis assectio. nibus , cupidit tabus , irae , 8 impatientiae. Unde Seneca Epistol. ait et Ostende, quis non sit servus; alius . . bidini , alius avaritiae,& ilhas ambitioni servit; at vero DEus ti quam Dominus coelestis sibi servientes non
solum liberos, sed etiam Reges facit. Unda υνι, . s. dicitur : Redemisti nos in Sania guine tuo , & fecisti nos DLO nostro R ges & Sacerdores. Tertia disserentia est Impotentia Domino. rum terrestrium , 'ui non possunt cυmpellere hominem ad sibi serviendum ; Aeetiamsi eos cogere possent ad sibi serviendum , hoe tamen servitium esset exiguum, quia servus invite aliquid faciens , parum boni operatur. At vero DEO tanquam D mino coelesti non solum homo , sed etiam omnis creatura in e Tlo , Ac in terra , ac in inferno ei servit , velit , nolit e quia si homo obediat praeceptis Dei, voluntariε δίvirtuose DEO servit, fle in sutura gloria coelesti serviet ei semper, decantando laudes diis vinas. Si autem homo in hoc mundo nolit praeceptis divinis voluntatiὰ servire , serviet DEO involuntariὸ r dum ex divina iustitia, vel hie de in in serno simul , vel si non hic saltem in altero mundo in infernali ergastulo punietur. Undὸ tectὸ dicitur in Via. Ordinatione tua perseverat dies' omnia serviunt tibi.
305쪽
tem damnator virtutis eum magna tram'illitate is Maese cum magna reis
verentia dissonis nos : Iubest enim tibi,
cum volueris, posse. Docuistiorem pulam tuum per talia vera ι quoniam
das locum enitentia in peccaris. E T PM CATIO TEXTUS. Postqxiam susscienter actum est de Chananaeorum afflictione , nunc agitur de Israelitariam , leu Hebraeorum per eandem amictionem instructione . dum nimirum Hebraei ex tali afflictione Chanan eorum deinbuerunt animari ad confidentum M spei consolationem. Porrδ ad bonum iudicem duo requiram-tur . nimirum primo quies . & turbationis sedatio . nam turbati animo tectὸ judicare non possunt. Seeiindo requiritur motae 3e deliberationis exspectatio , de quia Salomon vult ostendere , quod Deus omninδhas duas . conditiones tanquam bonus J dexhabuerit . ideo dieit sic. auim Dominam virtutis , quia nimirum dator & rectot es vir. tu in Cum agra ιranquiritare,dicia, id est non ex passione irae aut cistcnt e , sed sine omni tu ibatione. Undὸ Isaia εχ. dicitur In veritate i. ducet judicium . dc non erit tristis, neque turbulent
Et quia etiam explicatio deliberationis ad bonum judicium i equititur . ideo etiam haec in Deo esse perhibetur , licet Deus tanquam omn seius de habens scientiam infinitam , mora de consilio non indigeat. Et ad insinuandum , quod Deus hane moram servare videatur, legitur Gen. '. Descendam. de viis debo, utrum clamorem opere compleverint. Et ad propositum etiam in praeienti textu subditur; Et cum metrus roremia di m nos. Est autem reverentia dileetio mixta eum pavore , εc isto modo punit Deus malos δe im,ustos I eum quadam exspectatione dc reverentia ut interim se emendent. Hujus autem
exspoetationis causi subditur , dum diei turrNihil enim iustitiae depint per moram tua pectitionis. Quia autem propter nimiam exspectati
hem iudicia sibindὰ fit , quod reus sagiat
iurisdictionem judicis 1 dum nimirum reus cstrae in eareere sese v. g. ex Austria transfert in Italiam et vel certia ratione nimiae exspeetationis reus potest inere potesta- , ,
cis . puta dum hujus omesum iudkia iam
exspirat, ita ut eum amplius punire non pocst. Ueruntamen Domino DEO tanquam septemo Domino, di supremo Iudici, pr ptet sitam exspectationem , neutrum potest contingere, quia Deus omni tempore, de in
omni quoque loco est Iudex. Et ideδ Qbditur in Textu : Subestemmitti nimirum reus) cum istieris, ris 3 id
est , reus peccator ubique est sim mania tua, ut eum volueris eum punire . possis hoc
Et quia dictum est, quod bona doctrina seu informatio conferatur Iustis per malorum punitionem , ideo subgit ut in Tretu: missi enim popidum tuum s nimirum Israeliticam per talia opera , id est per tales a Mia
Et hoe benὰ debent advertere Praeiati , qui non debent esse nimis remissi in regendo pςr nimiam dissimulationem . sed subditis suis inculcare debent , quod si 'tiusti de sancti, sicut de Pater eorum coelestis lanctus est. Non tamen debent Praelati etiam esse nimis rigidi , tyrannicὸ suos a filigendo ; oc ideo subditur in Texta r M num oportet 1ummo humanum , id est mansietum S compatientem este ; iuxta illud ad Ram. s. 1 Ium
num dico propter infirmitatem carnis V
sttae. Subditur : Et bona ori filias , quoniam
iudicans dias locum paenitentia in peccam. Per quae verba Spiritus sanctus per os Salomonis omnes adhortatur , ut Omnes sint lo sanimes 8c constantes per bonae spei conso. Iationem gloriae coelestss adipileendae. Cirta luee verba r Et bonastera lutos, sit
An spes nostra consistat in charitate ad. optionis ; veritate promissionia ,
dc potestate redditionis stDico quod sic. Ita explieat sinctas Dr
natavi in quodam sermone qui incipit serieordias Domini in aeternum cantabo.
Emcatur prma pars. Quod spes nostra
consistat in charitate adoptionis .. dum vi.
delicet Deus nos adoptavit sibi per gratiam in filios suos , de ita se Patrem nostrum constituit. Unde sanctis Bemaesis super orationem Dominicam inquit . Mihi dieitur ratio, cujus principium dulce, nomine paterno sequentium petitionum obtinendatum raestat fidueiam. Et Glossa Matth. c. Super Oc verbum Patre est . In hoc datur incia , quod negabit filius . qui iam dedit. quod pater. Exemplum est de filio prodiro ubi filius eriminosus ad Patrem. re
306쪽
diens . cum amplexibus , & oliuiis , conviviis & melodiis a Patre receptus est. Huc
iacit illud ad Rom. s. stamus , α gloriamur in spe gloriae nitorum Dei. ars Explicatur se conda pars. Quod hominem ad
spem doliam movere debeat vetitas promissionis De Menam ei qui mentiri non potest, de iste nobis promittit veniam peccatorum , post poenitentiam peractam, & gloriam coelestem: de pi Q h ic allecuritione divinae promisssioni, habemus lotam sacram Scripturam quasi quandam syngraphum c bligatoriam. Unde ad Rom. ip dic ture Per patientiam & consolatio. netia Icripturarum spem habemus. Et in Ps M. Memor esto verbi tui servo tuo . in quo mihi
spem dedisti. Explicatur tenta pars. Quod spem bonam in
nobis causare debeat potetas redditionis. Deus enim est omnipotens ad servanda sua prOmissa. Undὸ qui sperat, in ipso non confinde. tur. Hue iacit illud Eccl. a. Respicite filii nationes hominum , quia nullus speravit in Domino . de confusus est . permansit in mandatis ejus.&derelictus est. Item ad Rom. s. spes non confundit. Ei in Psalm. In te Domine speravi
An spes nostra debeat elle sicut anchora fima itatis ; ne a fluetibus moveamur 1 sicut mola veritatis, ne indebite conteramur; S sicut galea securitatis , ne ab hoste lat-damur' Dico qui)d se. Ex Latur pris pars. Quod spes nostra
debeat cit stetit Amiarafirmitatis . ne abiis moveamur tentationain , de afflictionum hujus mundi . ita ut nonnunqua in videamur nobis esse omni auxilio divino ae solitio desti tuti, cum tamen Deus semper nobis adsit, to
nens de confortans nos. ne prorsus corruamul.
Hue saeit illud ad IIebros G Consuetimus ad tenendum Propositam spem, quam licut anchoram habemus animae tu'm ac firmam. Explicatur sic da pars. Quod spes nostra debeat este sicut Mesamitatis, ne milebitὰ conteramur. Et quantum ad hoc dicitur Imiter. .
Non accipies loco pignoris superiorem . &inferiorem molam. superior 5 inserior mola est Spes &Timor. Nam Spes ad alta sublevat, &Timi r ad inferiora premit Una autem mola sine altera nihil valet, id est .nec Spes sine timore.nee Timor sine spe aliquid utilitatis confert. Unde in sectore peccatoris sta, per debet Spes&Timc rc iniungi , quia si ustia quis miser cordiam Dei sperat. qui ipsius itistitiam non timet. & m cassiim metuiti qui non sperar. Qui ergo peccatorem ad salubrem poenitentiam vult disponere , tam spem quam metum ei in Oleare debet. Est autem Spes celat mola sipe rior . quia cor elevat per comtitioncm p copeccato, de dilection rni Dei supet omnia: TLmor vero iust tiae' iacui mola inferior , a 'ae compr ait cor , ne nimis exaltetur. In Psatis. Ab altitudine diei timebo , ego vero in te sperab O. Explicatur tertia pars. Quod spes nostra debeat esse sicut galea iecuritatis , ne ab libile laedamur. Nam homo pii vatus isti gilea per
desperationem , omni vulnere tentationi o ciditur , eo quod caput ii ibeat inerme. Iram. 18. Desperavimus . post cogitationes ibimus.
Et istam galeam spei semper debemus induere& portare nobiscum juxta illud Apostoli ad ara OL s. Sumus induti loricam fidei, de cha inatis. dc galeam spei salutis.
Si enim inimicossimorum tuorum, sebitos morti, cum tam cruciam attentiam, se liberasti ins tempus cse uelim, per quaepossent mutarι a malitia ; eum quanta diluentia juduvisitios tuos,qu
malos Chananaeos cum mora de expecta
tione, non simul, sed paulatim eos delendo, ut residuis daret occasionem per poenitentiam ad se redeundi; nunc ostendit salomon, quod Deus si initit et benignὰ agat eum siliit siuistum Dei culium hibentibus , si post eulpam poenitentiam agant , de veniam a Deo perant. Et hoe est totum, quod vult Textus allegatus. Si enim inimicis seruamis turorum , id est Ch
nanaeos verum Dei cultum non habentes,
O debitos morti , puta propter sua scelera scum tanta cruria' attentisne , id est paulatim de successivὸ ; θιilurasti , dans immo i cum , per qua passmi uari a malitia sua r id est , dedisti residuis , postqvan. iam multi ex ipsis fuerunt morte puniti , Da itim podi nitentiae. Cm quama diligentia judicia Diat και id est Israelitas de alios v tum Dei cui tum habentes in quorum parentiis turamenta, ct camentisnes dedisti bonarum remigionum. Nam parentibus tu elitatum , ut Ab aliam, Isaac , 8c Jacob Deus per juramenta multas promissiones secit. O Msione huius, sit
307쪽
comment super Lb. Sapiret. Satimon.
velle sicere ut, quod est illicitum . de iter peccat , si observet. Et denique Jurametit tale non obligati uod recte dicit S. Isi uis: In nisiδ protrussis res de fidein , α an turpi
Diso tertis. Quod frequentia seu consuena.
st licitum jurare a &quae conditiones requirant ad hoc, ut uramentumst licitum Duq ri . Quod Juramentum secundum
se sit licitam non malum uti quidam Haeretici dicebant. Habatiir primis 3 quia Dens invenitur in Sci plura saca ipsemet lurasse ; ut patet ex textu sectionis. ubi dicitur: Quo v paremi jur
ravit Dominus, &non poenitebit eum. Et addicitur: Abrahae . namque promi tens Deus quoniam neminem habuit per quem juraret maiorem, juravit per semetipsam, &e. Iteni Apostolus ad Ram. I. Iuravit dicens: Testis mihi Deus , cui servio in spiritu meo. Et a. Corisb. I. Testem invoco Deum in animam
meam. Et Deuteron. c. Dominum Deum tuum
timebis , S per Momen ipsius iurabis. Et
λιθυι, Reddes Domno iuramenta tua.
Probatur sicunia ratione. Quia cum Juriis mentiam Oid metur ad Gfirmationem vel proti uionem illius, quod homodicit . nulla Deo irrogatur injuria : Ergo Iuramentum emicis cum seriandum se.& non malum. Probatur antecedens. Nam pet hoc quod quis Deum invocet in testem sui dicti veti. quod alii ex quadam obstinatione credere niniunt , hinc jurando de Deum in testem vocando, solum vult monstrare, quod Deus, qui est Prima veritas mentiri non possit: in quo proindri Deo non fit ulla iniuria, sed potius Deusaanquam prima veritas honoratur. Ergo Confirmatur Juramentum tam ex parte sine ginis, quam ex parte sui finis est bonum, erso est licitum. Probatur antecedens pro prima rarte. Nam ex sua origine Iurametatum init rium est ex fides devotione; quia homines o dunt Deum habere infallibilem veritatem , α generalem omnium provisionem: Ergo Iura mentum ex parte suae originis est bonum. Pr batur etiam antecedens pro secunda parie; quia duramentum ex suo fine ordinatum est ad certi scandiana hominem de veritate,- d finiem das controversias inter homines, ad IIebr. s. Ergo etiam Juramentum ex pine sui finis est binnum,&consequenter licitum.
do iuranda sit homini valiae Periculosa,
Probatur prim pars. Quia homo facile delinquit in verbo. Secunuum illud s. SEquis in verbo non offendit,llic peti eius est vis. Unde Mes. 23. dicitur: Iurationi nona Iuescatos tuum nutrienim casus in illa. Et ideo infauli bile signum estniagnae levitatis . si homo h beat iurandi frequentiam de facilitatem. Ergo homini frequentia re consuetudo urandi est periculosa. Proba stravia pan. Quod Deo si parum reverent is consuetardo iuram L Quia exigua esset reverentia , si quis ex q vis levi ea ita vellet semper virum honestam adducere Pristeste; Ergo multo minor revetentia est , si quis ex quavis i i causa Deum velit seinper Proeteste
adducere : Ergo iurans stequeliter abique n. cessitate est parum reverenitas erga tu. Dires ii Matth. s. dicitur .' Ego dico v bis non jurare omnino. Item Iacobis. Ante omnia fratres mei nolite iurare. Item Matth. s. Sit autem sermo vesterrest, est, non, non, qu autem amplius est, a malo est. Ergo nullo in do licitum est iurare.
Respondetur omnia loca intelligenda est uidesint illae conditione; in conclusione secundi assignatae , quia alias Iuramentum est licitum. Undὰ sensis illius authoritatis adductae: Nola Iurare sinimis, est iste.' Nesi te jurare omninis est passimassuescendo ad Juramenta , vel non sit facilis ad iurandum e vel Nolite iurare absque necessitate . vel utilitate. Et S. Aut his exponens illium locum Matth. Sit autem sedi velim est, est, non, mn, quod autem ampl-hui', a mala est, sic dicit: Si iuriae cogeris icias de uecessitate eorum venire, quibus aliquid sine quae utique insinutas malum quoddam e Tu etiam bene facis, qui benὸ uteris curatione, in altera persiadeas, quod utiliter suades. Sesa malo est illius , cujus infirmitate grauia
dices 'MEOS. Au nis , in quodam se mone ait.' Quod nulla iuratio sit se ra. Ergo non est licitum jurare. Item Da. s. dicitur.' Omnis jurans & D n nominans. in toto non Disos curtis. Ad hoc ut Iuramentumst licitu, purgabitur a peccato .' tam illicitia est j r. quuitur Judicium, Iustitia,&Veritas. Pro rate. Respondetur Shai ut in illo In n. q. Iuravit. vivit Dominus in veritate, Acin iudi io.&injusticla. Quorum verborum se sest quod per veritatem des eat
caveri Iuramentum mendax ; per Iudicium Iuramentum incautum ; di per Iustitiam caveri debet Iuramentum iniquum , vel illicitum. Undὰ ex parie jurantia debet praeredere iudi-eium discretionis. ut non leviter, sed ex rationabili vel necessaria causa iuret.Ita parte autem Iuramenti requiruntiat duo, videlicet ne sit falsem. seu ne laedat super tem tales saltem secundum judicium conscienti e illius qui iurat. Deinde requiritur, ut Iutamentum non fiat de se aliqua illicita, ut v. g. si quis juret . se velle alium occidere. In quo casu peccat jurando si Respondetur S. Auguorum ibi loqui de homine gumlo , & has me consuetudinem jurandi, cujus Juramentum non est sectitum ob praecipitantiam linguae , cui saepὰ admisceat amendacia , prout in secunda conclusione di ctum est. Similiter dicendum est ad altenim extia sustica , quod ibi sit sermo de illo, qui habet consuetudinem iurandi sensit lim explicat
308쪽
Cum erga nobis Hsciplinam das , inimicos
muros mula licite agellas, ut bonit tem tuam cogitemm judicantes, ct cum de nubis judicatur , peremus miscericordiam tuam. Vnde or istis, Di in vita
sea insensate es injuste vixerunt , per
haec , quae coluerunt, dedisti summa tam
menta. Etenim in erroris via diutius erra erunt, Dessae limantes hac, qua in
animalibus mel secundum aliam littorum in manibus sunt spe acua , im
fantium insensatorum more viventes:
propter hoc tanquam pueris insenseris judicium eis in derisum de isti. EXPL CATIO TEXTUS.
N hac I ectione ostendit Spiritus sanctiis quod I ex nialoium flagellatione ii obis etiam denirsses suturae gloriae. Et circa hoc duo facit. Nam primo osten sit , quale Deus tuoicium exercuerit circa peccatores corrigibiles; & econtra quale iudicium exei erit circa peccatores incorrigibilest & si cialiter contra Chananaeos, quos expulit . facie Hebiaeorum. Et ideo de monstrat , quod sicut peccatores incori igibiles non sistum puniuntur in praesenti, sed etiam insuturo: ita econtra peccatotes colligibiles hie puniuntur, &-correctione & poenitentia iuvantui ibi in aetera gloria. Dicit ei go sic Cum ergo bu , iἡ est, te verum Deum discipli/i. mari sputa disciplinam verborum, vel aliam a filici cinem)inita cos nostros squin initium etiam sunt mi inimici) mu Dpliciter' ego, iuxta illud Psalm.
Multa stagella peccatoris. Vt ianitatem tuam qua omnibus te commimicas secundum d versarum naturarum capacitatem) . rit xijudis anies, alios esse incorrisibile s ad tua flagella. Et cum de r. bis iusiatur si dest exercetur iii dicium, sive iuste sive iniuste, site a Deo sive ab hominibus) steremus mi mi ordiani tuam, iuxta illud suis. Et si me occidat , in ipso sperabo miselicordiam videlicet ab omni poena liberantem : quam tamen misericordiam non ex pesriemur immisericordes, iuxta illud Jacobi a. Judicium sine misericordia fiet illi, qui non facit misericordiam. In sequentibus verbis ostenditur. aliter Deus puniverit peccatores incoli ibiles, & specialia ter Chananaeos , quos expulit ex facie Hebrin rum; illi enim Chananxiii ieiunt idolsi atrae, qui coluetunt imagines animali: m uti si pradictum est: &ideh Deus merito illos per ani-nialia vilia voluit exterminate, propter quod subditi ir in textu.
Vnde ct ilia.qui in νira ua insim ut e sputa eo ira Deum & se ipsos 3 9 injuste vi erunt, tam
contra Deum quam conixa proximum) pcrhac,rra coltierunt, dei ιμ-ra tormenta: quando ars
nimirum per vespas &muscis 6calia vilissima
Graim isti sid est Chananaeiu in erraru ria sidest in idololatria) diuitivi sid est per multum
temporis; erraverimi terrore negligentiae, quia noluerunt se corrigere, nec ad verum Deum converti , Deos si ames hac, qua hi animati- bis sum sutervacua, id est animalia nociva & ii utilia, ut sunt dracones, stipentes , talpae dc h. milia. Ver Deos mantes, quae in manib-sunt super tua, id est, qua ab operibus humanis, vel per manus hominum fiunt. sunt supervacua, de inutiliaqrraedam remanentia: sciat carpen tartus,vel faber lignarius extremitates lignonim si iecendit, quando sibi non possunt amplius se vire. Et datalibus a carpentarii, abiectis truncis lignonim, format sibi postea sculptor aliquas imagines, pro ut libet tibi. Unde sesareas. Eics. reir: Artifex lignaraus sui ἰpsit ex ligni sitanis,
recalefactus est, &1uccendit, dccoxit panes. De reliquo autem operatus est Deum, d a.
iavit, fixit sculptile sibi, & incurvatus est ante illud , medium eius combusi t igni, Sc de medio eius caines coxit. Et iusta. Reliquum autem eius, Deum iacit, de sculptile sibi ; curavatur ante illud, de adorat illud, Ne obsecrat iblud dicens: Libera me, quia 's meus es tu, Talia ergo sculptilia coluerunt Chanan. xi. Set quitur intrarii allegato, Infantiκm infensetorum id est, usu rationis carenti una) moerirentes: pueri enim insensati faciunt sibi puppas, sic diversas imagines pueriles ,& luduiit cum eis. Et ideo merito tu Deita deisistim judnium in de/risium , tamquam pueru insensatu : quia Chananaei satis derilibiles elliciebant ut, quando per cinises, mulcas, Fc ranas, uises, δέ leones, e tei minabantur. Clica illa veita, stipen mia scricordiam. Sit
ARTICULUS UNICUS. An divinam misericordiam debeamus
sperare imminente tempestate temporalis tribulationis, accedente necessisitate corporalis dis lutionis , & supervomente perplexitate criminalis desparationis'
Explicatur prima pars. Quod miser, cordiam divinam debeamus sperare nobis iacilEasti ituram, imminente tempestate temporalistii lationis. Unde in Psal. dicit uti niam
in me speravit, liberabo eum,& protegam eum, quoniam cognovit nomen meum. Exempli
huius habemus in vita S. Manini, qui cum incidistet aliquando in latrones. &unus eum s tire vellet, at his ictum ferientis impedivit de
continuit. Et cum postea latrones ab eo qum rerent, an timeret. respondit se nunquam magis securum suisse, nii a sciebat misericordem Deum in tali angustias ut m astuturum. Summa cauis tela antiquoium militum fuit,quod omnia quae videbantur ipsis adversa accidisse, interpretati sint pro bonae Di argumento, ut testatur Se tru Iuliin lib. r. Strat ematum cap. i. Unde cum Scipio Africanus . ex Italia in Africam exercitum
addi ixisset, & ipse de nati deberet descendere, cecidit in terram; videns Scipio, quod milites bim propiu
309쪽
Iropter suum casum in terram , fuissent attonici, materiam spei secit ipsis, dicens: audite milites, Africam cadendo in terram Africanam oppressi. Similiter ωλα Calar cum ascensinus in navem caderet in terram , dc milites exinde essent minati, voluit eos bona animare &dixit: Teneo inquit,te terra mater mea. Quasi
diceret, non sis i te recedo, quia iterum ad testim reversi inis post bellum: &sic per ista verba milites suos tine sperare fecit, insinuando, quod in terram propriam seu in patriam stelia citer sit post bellum rediturus. Sic etiam viri sincti, omnia terribilia, qua ipsis accidunt vel
ex malonina persecutione, aut ex corporis ii
firmitate, interpretantur in bonam partem, scientes bene, quod diligentibus Deum omnia
cooperentur in bonum. Ita ut quando maior terror mundanus ipsis inclititur, tanto magis
ipserum spes crescat in Deum. Juxta illudJob
Etiamsi occiderit me, sperabo in eum. Explicatur secunda pars. Qiam debeamus sperare misericordiam divinam accedente n cessitate corporalis distoli:t t. nis. Unde Pνον. 4. dicitur: Sperat iustus iii morte sua. Et Aristoteles lib. de pomo ct morte ait: Non est lilii
Iosephi timere mortem, sed magis gaudere, &bonae spei else imminente morte Et hoc idem Aristoteles sui, disicipulis perlita sit dicens, quam
mortem timetis ρ quae via est, de incessus animae ad illud. quod maxime concupivit. Praeterea Aristotelas morituriis allocutus estiuos discipi los dicens iraero a vobis. utium mors sit alusuid aliud, quam recellus animae a corpore Qui respondenunt quod non. Corpus enim nia hil audit vel videt nisi per animam , sed consentit celectationibus&pastionibus,quae sunt contraria appetitui a timiae, in eo, dum vult ascendere ad gi adtis tectos bo ,Os. Tunc Aristoteles stibi uiuit: QOrare ergo loletis, s anima recedat ab eo . quod est contrarium suae persectio. ni, &delici cito e hi ideo cuili tacies Aristotelis morituri ellet lucunda , di it iter αδ discipulis sitis, non cogitatis in cordibus vestris,quod ego laetor, eo quod i perem evadere de infirmitate meat Qtioniam bene scio me modo moriturum,& nisi es let hoc pomum, quod in manu mea te neo,& qui. . odor illius me confortat, & aliqua liter prolongat vitam meam, iam exspirassem, sed anima se . sitiva, in qua communicamus cum bestiis, fovetur odore im. Et ego laetor, quod recedam ex hoc saeculo Iandem cadente pomo de manu, Ar illoteles mortuus est; pro quo alii
Philosephi oraverunt dicentes: ille, qui suscipit animas philosophorum, sus iat animam tuam. Huc facit illud II, 4o. Qui sperat in Domino,murabit sortitudinem: per mortem videlicet transeundo ad vitam. Explicatur tertia pars, quod debeamus sperare misericordiam divinam sit perveniente perseplexitate criminalis desperat iis. Unde Eccha. dicimr: Scitote, quia nullus speravit in Domiano, & confiisius est. Unde sicut infirmis multum conducit ad saestatem recuperandam,si sint bonae sp i, ita etiam peccatoribus pro taute anumae valde proficuum est, si habeant magnam eonfidentiam ad Dominum Deum & misericordiam ipsius. Hue facit illud metricum:
veret , qui metuit, morituros virere ridi,
quid optandum , tu es Domine mea, haec lmihi una omnium promistionum causa iaci ta ratio meae exspectationis. Praetendat ahet
meritum, sustinere se iactet pondus diei de aestus, ieiunare se bis in Sabiatho dicat, postremδ non esse sicut sicut caeteri hominum glorietur: mihi
autem adhaerere Deo bonum est. & ponere in Domino Deo meo spem meam. Et insia : Si mihi praemia promatiuntur, perte obtinenda sperabo; si si rgant adversiim me pratia viat mundus, si fremat maligni , sipta caro adversiis spiritum concupiscat, in te rabo. Hac S. Bernar , allvans pro se illud P a irmoniam tu mi uiu latiterini consti- misit me.
autem lu riis. o increpatiundis correcti non sunt, dignum Dei judicium,
experti sunt. Inhu enim q Zu: eban rur , molis erebaint , in quibus passen. tes indignasantur. Per hac, quos purabant Deos, in ipsis, cum exterminarentur, videntes ilium , quem olim nega bant si nosse, Deum non cognoverunt ,
propter quod es sinis condemnasionis i lorum veniet si risius. EXPLICATIO TEXTUS.
N hac Lectione ostendit Salomon mi od Diis lλ sit ligi diu contra eos, qui contemnendo su flagella , sie non emendant. Dicit ergo: cri tera ludibriis o increpationibM non unicorrecti, dignum Dei, taurum expertisant.. Ludibilia est tres aliqua, vel potius poena, quae risum & cor temptum invet, it illius personae, cui poena infiigitur. Et quia Deus Chananaeos scamisit, cexterminavit per vespas, & muscas, ut metito lillos irridere,& contemnere potueri ut Israelita, ideo dicitiir Deus eos ludit 4υ a litate, rnio patismbin, per verba niminina servonina icionaneos monendo. Et quia Chananeti ad has meam se non emendarunt. ideo dis Mon Diij ut experti sunt. Nam primo cum amigerentur, murmur
riant, & contra te indignati sunt; Secundδ ex salsis Diis,quos iiibs cie animalium coluerunt, deducti sunt ad veram Dei cognitionem. Nam lquando ipsi idololatra a Sigebantur,clamaniat
pro sua liberatione ad suos Deos, quos coli ibant. Et quia Dii eonim ficti erant impotentes ad serendum ipss auxilium . reducti sinit ad c
gnoscendum verum Deum. quem olim nega.
iant se nosse; quia secundum s. Gre eo sem. Oculos quos culpa claudit, porna aperit. Pro lpter quod et tam finis conderimatronis eorum se niet sub x illos; id est finalis condemnatio ; quae in inferno fine carebiti circa ilia verba, N gabarust imo Deum. Sit
310쪽
Explicatur tertia pars. Quod periuri mali-ART CVLVS UNI S. tiosi negent Deum, quatenus est veritas; tu
modi sunt falsi testes. & falsi advocati, & tali An avari pecunios a superbi praesum- iudices: qui scienter veritatem negant. Chri-ptuosi ; pessuri malitiosi, negent auxem pii veritas ipsa ut dicitur Idan. i . in secto se Deum nosse. mirer πλmur tanquam testes a iudice, ut dicant veritatem, & tamen illam cori up-Dico quod sic. ti pecunia negant, non ibluni negant Chri Explicatur prima pars. Quod avari stum, sed etiam eundem vendunt. inde Glossa
pecuniosi ficto negein Deum,quatenus eli cna- super illud motb. Exinde quaerebat oporritas. Citritius enim talibus avaris, &tenacia hi uni tem ut eum traderet, sic ait: Multi perbus divitibus apparet in forma pauperis, osten. ni in a fallit intestimonium dicunt, & Deum. dens eis siuran digent ana,& petens ab eis ch qui veritas eii, Vendunt. I alium autem salso. Thatem seu lublidium aliquod chariatativum. Ium cstium figuram gesserunt Iudaei, quibus s. Isbim autem pauperem ne i uidem alpiciunt. Petri dixit. a.ῖ. Deus glorificavit Filium suum sed contemn m taliquam cum nivi nos catar: J Eium, quem vos quidem tradidi itis de nega-d ita Chi illum in soritia pauperis app-centem, . stis an faciem Inlati, iudicante is o cimitti.
agnoscete Ieciliam. Neque tales pote iunt se e c- Huc etiam pertinent falli iudices qui si sentet sale dicendo, Domine tu nobis api aluisti in veritatem suo Vci Iutu, S. iudicatit promun ii, aliena efiigie , dc ideo mirum non oli, quod te bus, illud quod sciunt et letallum: vel quando non agnovet innis. Non inquam hoc modo ava. ex linio e bc minis alioriani a recto ii amite, etiri sese potestinc excusare, quia i praemoniti iudicii rececunt. Sic iecit Ρilarus, qui audito
de hoc. quod Chri suis in tali torma apparebit isto orbo a Judaeis, Si hunc nimiiun E iiii
saepius; unde dixit Salvator liciter: Quod uni dimittis, noci es amicus Caesaris. Timuit, dc a ex minimis meis secillis, inibis istis Verulis dictaaLiae propitae conscientiae reccist. Et tamen sicut isti tenaces modo Christum non quamv: a sci ςeiit non et Ie commiens testino. agnoscunt icti negant, ita etiam C .ristus in niuia udaeorum accusant uim Christum, ni nil extremo iudicio ip:bs non noscet, sed dicet illis murus extiniore iam antea flagellatum, ruspi- illud Matth. as. Nescio vos. Et illud Asari h. io. Dis coronatum, tradidit voluntati eorum. id est
ii negaverit me coram hominibus, negabo &'Judaeorum, In quo Pilatus gravissime des iquit.
ego eum coram Patre meo. Ad hanc quoque Iistam periurorum , mali, Explicatur secuncta pars aiod stipeibi pia- tioserum falsis rum hominum specta ut filii si impiuoli & audaces negent i eum, quatenus advocati, qui verbis te dicunt nosse Deum, sedes bonitas. Et tales si peibi. & praesunt ptuc si sactis negant. Unde non id tum negant ac
audaces sitiati ii, qui i propri. fit liuidine coii- reprobat.t veritatem, ted eciam tali atem sub fidentes, tu,n implorant divinum au..ilium, lite colorato pallio , eritatis ploduci .nt, N Nitina- se recommendant Deo, de prava consortia non citer in dam .um tui proximi d icti sui t. Et ede Vitant ;& ideo initum non est, si tales laban- his verificariit illud ad tu. i Ingratae sunttiit: mite autem lapsi non essent, si diligenter viae illotum, ramen, . re conscientia e confiten. olaissent illud quod Chi tibis nos orate quotidie tiu autem vel bis se nosse Deum, &factis nodocuit, nimiiu in dicamus ad Patiem caelestem. g. .nt.
Et ne nos inducas intentationem Matth. 6 l ales falcis Advocatos pii Ichie deserib t Si-Horum praesumptuoso im inu am gessit e nita in Q adam Epistolabis verbis. Hi tu itin Petrus. qui propriae infirmitatis ignarus dixit convix iis rirriae; in exactionibus harpue in eoi Christo: Etiamsi oportuerit me mori tecum loci: tionibus belliae; in iii aestionibus statuae; ad non te negabo Maula I pie tamen Petrus ea- intellis dum taxei; ad iudicandum lis ei: ad dem nocte veniens ad contbrtium aliorum cu- dignoscenduti seriei; ad iniurias pardi; ad fa-rialium Sc mulierum, ter Christi ini negavit. cetia suis, ad falleiadum vulpes; ad superbiere. Tales etiam stipeibi simi illi, qui videntes dum latili, dc ad consummandum minotauri. aliquem peccare contra castitate: . , mox eum Haec ille. contemnunt. cum tamen illi vel minima te ita- Istis Advocatis salsis nihil placet nisi pecunia; tione vexati succumbant. Unde propriae vimi- unde Alanus in lib. Rode conquestu natura inquit: ti non oportet confidere, nec alium peccantem in tannim liabe,di pecuniam fames invaluit, ut spernere. tum illud: Qui itit, videat ne cadat. si muta Dialecticae subtilitas , Rite totieatlai Et ideo sancti viri conti inibimplorant aincitam suetat civilitas, ubi mimmo mira perorat plii- Dei pio vincendis tentationibus: omnes ralitas Si enim in aut e Iudicis. vel Advocati su- victorias, quas contra hostem reportant, non surret pecunia Orphei lya, carmen Amps ionis,
vii tuti propriae, sed Deo duntaxat adscribunt. & Musae Vi gilii , pecuniae voce si is eamur Talis Sanctius qui sitae virtuti nihil ,& Deo id plura R Ubi nummus loquitur, Tullianimnia sisti adscripsit filiiJob: unde dixit 31. cap. eloquii lingua mutescinii pugnat pecunia,vi
Si osculatus sirin manum meam ore meo, quae tus expugnat in Herculea; numus vim . um est iniquitas maxima&negarita contra Deum. regnat, nummus imperat univei sis. Haec ala
Super quae verba dicit GL G1etorii: Osculari nus. Istis autem aduocatis fallacibus uti di clamanum, est bona naturae vel gratiae conresti a S. Amtrosius in quodam sermoneὶ iustὲ dicitur Deo meritis humanis tribuere. Unde cui bona illud: Redde quod aecepisti, & contra verit opera faciunt, & illa Deo non attribuunt, sed tem dixisti, iniquitati admisti, iudicium sesellia omiti naturali vel prioatae, &potentiae pro- sti. i istam causam oppres sti, & de talitate