장음표시 사용
321쪽
Vini aurem sunt omnes homines, in Dibrumn subest scientia Dei; o de his qνbe vi
dentur bona non potuerant inteli gere eum , qui es ; neque operibus attendem
Unde sit itur in Textu: Tt de his qua ridet
Id est Deum, qui est sit in me bomis, &ciilus proprium nomen est, Qui est. Iuxta illud fixo 3. Ego itim qui stim. sic diues filiis misit me ad νos. Sicut autem Deus propriissimi dicitur is, qui est y ita econtra diabolus propter stram nequitiam dicitur, qui non es ; tincta illud lab ia. Habitant in tabernaculo illius socii eius qui non est. Potiti quia Philo phi quidam Gentiles,quisbium studuerunt invelligare cautas ieium,non ira aenoverunt, quis esset artifex; sed cogi Ovciunt ex mutabilis muta fabiica D tim
S rithreprehendenadi sunt. Putabant enim quod rem, autDrum stella mi si imm*m si mundus non sitisset rate Dei na, Deus iaci aquam, aut solem, aut lunam , rectores liabuisset habitacillum in quo Iubitaret. Et orta terrarum, Deos putavcruut. quantum ad hoc dicitur in re tu: Nesae attin.
dentes o ratus agroic uiu, quis esset artifex. Id
E X P LCATIO NATVS- est, non agnoverunt Demi esse auricem mulini N hoc Capite insistit Salomon sipecialiter cir- di.& eorum quae facta sinit.
ea crimen idololatriae reprobanduin; tibi et Q Postquam etem Salomon siissicienter osten iam adducit idolorum pi imai iam adinventio- dit,quomodo Gentales idolui atrae fite1int avet nem, &aversionem a Deo, N iatiram conversionem ad creaturam, quam tanquam Deum diversmod. colebant. inducit. In hac autem Lectione Salomon principaliter fatuitatem curiose in Gentilium leprehendit, qui circa artim ciales invelli g ationes multum nuduerunt. & ta. men Dei notitia caruerunt Dicit ergo sic : autem siunt onmes homi nes,in quibus non*best si ieri M. anum cst id quod ab operante est ordinatum in aliquem finem, quem non potest attingere, licut ii aliquis am bularet propter sanitaten , quam tanaen perambulationem no: potcst accipete, talem enim dicinius in vanum ambii Iulle. Porthhoinoo dinatur ad Deiun cognol eniti im, k colendi ini,
ut Deo ii uendo beata elset, iii ibit. ri non debet. Et ideo iratura lationalis est, Did scernat uerbonum &nialtim , inter iustum Sc iniustum, item inter maius & rivinis bonum: adeoque omnis homo frustra est,ia vanus,si scientiam de Deo non habeat. Et ideo dicitur in Textu Vant autem Iunt omnes tarmines, in quibus non si est si a Deo : nunc ostendit quomodo maligni per idololatriam se converterint ad cieat iras, quast. nquam Deos adoraiunt Sunt autem septem nimiium, aut ignis, aut pii itus, aut citatus aer, vel gynis stellarum, aut nimia aqua, aut sol, aut Luna, quorum aliquod Gentiles pro Hro Deo colebant. Et quidem ignem coluerimi Chaldai pro vero Deo, qui apud Gei:tiles dic batur I ulcanin quasi Volitamu, secutulum H ινε Uim , id est,uolantem calorem faciens. Isti autem , Aliantu fingebatur quasi faber claudus,& dicebatur fili minare vel fabricare sitim infovi; qui ad ovi superiorem partem aeris deputa verunt, Vulcmo veth interiorem partem aeris. ex quo sugura de coruscationes procedunt. Caeteium iit Chaldaei alios adduceientadad rationem ignis tanquam veri Dei , clixei vim,
quod si aliquis ostenderet ignem taliquam iam sitim, ab alio vinci posse, quod velint deinces cultum ignis tanquam veri Dei de se iere. Hoc audito Conopaei in .Rypto, qiii Ido- Ium Beli coluerunt ,deposuerutu deca ite idoli
s iii colonam auream, loco coi Otra a se a
stierunt stiper caput sui idoli Beli quod iam vassientia i 3 ei. id est . scientia de Deo. Haec autem testeum aqua plenum. & hoc inultis serammi seientia est fides per Prophetas revelata anti piis:bus pei soraiiiiii.&cera obdura venuit. vene patribus, S: postea nobis per Filium pi dicata eigo Chaldaei ad istud idolum Beli examina iiD-ndum GDOm. Haec sicientia etiam est timor & reverentia Dei; unde Barucb3. dicitur de prudentibus huius mundi: Perierunt, quod non habuerint scientiam Et signanter dicitur, In quibus Mnsitaui sientia Dei, id est fides, Est enim fides fitnήamentum totius aedificii spiritualis; iuxta illud ad Heb. 2. Fides est sperat
datum substantia rerum, argimentum non ap
parentium. Et ideo infideles nihil boni si peraedificant, quamdiu in sua infidelitate perseverant. Hoc est ergo primum quod reprehenditur in Gentilibus 1 lolatris, quod pro suo sumdamento non habeant veram fidem de Deo. autem iri titiam, vel scientiam de Deo tales Gentiles idololatrae non habuerint, patet ex duobus; quia videlicet non intellexerunt Deum es. num remuneratorem vel gubern torem huius mundi, secundδ ex eo quia non co- suovenant Deum esse mundi creatorem.
dum, &appositerunt circa illud idolum ignem, ex quo deinde cera ad soramina vasis testet super caput Beli posti. iiiit liquefacti, Misi minita
accersum extinxit. Et it.a Conopaei praevaluerunt
cum suo idolo,& peiniasti sunt illud adolate. Alii pro Deo coluerunts iritum, id est seris. rem quem dixeruntJovem, L e. stiperiorem partem ae iis. Diviseruiu autem antiqui aerem in duas partes,&superiorem patiem aeris um vetuntJovem,re inferiorem pastem aeris v ver Uunonem. Ista autem inferior pars aeris in textu citato vocatur, Cttarin aer, propter se
cilitatem motus Jc divisionis. Alii venerabantur 'rum stellarum, id est,fμmamentum in quo sunt stellae itiae. Alii colebant Aquam , unde Neptunum vocabist dominum maris. Porrh iliter istas fabulas est subindexqui
vocatio dedole, quia iubinde lanificat planeta
322쪽
c . XIII. Lem. CLVI. a stamine late positum siub Stium. interdum aim tum up ei Mectati Hemi pulchri: iidi tem signi licat imi retra pestem aeris. Fit - ite si, Linae ac stellarimi delectati stim i . iactgunt Poetae, quod Saturnae tres filios habuerit. id est icile debent in damnituitum Jovem , Nep m. & Plutonem , nim sim Deus , qui lita iacit j si, si M. ita ut Iutto regnet in caelo, Neptui m in mari, Cuius rationem siubdit dicens : Species emin& PIH. in hastino. Unde tales verius habemui: id pii pulchi illidinis 3 generator sid est et ea torrem ni pretiosarum 'c specioseium ) Lee omnia
Unde ipsiim elementima amurum ociuunt Neptunum . & i seo dicitur in textu: Quod est racoluerint n nitam aquam, phita pro vero Deo Alii coliterimi Solem pro vero Deo; Solem autem dicunt Cle primum filium Iovi , , quem vocant Phorbum , qu si nox una: ideo pingebatur imberbi . Hic etiam Apollo dicitur. id in perdens aut extermitialis . eo quod calore suo omnitim viventium immorem pei dat exterminet ιι 1tituti est fecit ea libere in Adeoque cum Deus omnia pulchra tanquam artifex eorum 1ecerit, utiqtie ipsemet Delas tanquam altifex talis. qui a nulla re mutationem aut detrimentum aliquod patitur, erit si clostiar rebus a se cie tis. Unde Boet- lib. s. de Golatia me ala - - - - Pulcbrum puti herrimis ipse Mundum mente terem milis, imm formam, Et ex his patet,quod Gentilis ex forma delect bili rerum in ellendo potuis et devenire in cognitionem Dei In sequentibus verbis demonstrat Dicitur autem sit, ciuia solus magnitudine Spiritus Lai as, quod Gentiles potitissent dev praecellit inter stellas: soluique de die aliis iwn nire in cognitionem Dei ex mirabili virtute de potentia corporum caelestium, quam exhibent nicendo , movendo, Sc diver,s effectus in his inferioribus producendo. itergo. Si virtutem severa rerum miratis ut ni minam gentiles Philos,phi) -elligant
H est intelligete deberent i ab ipsi sidest per ipsas tales cieaturas Ini 1 inmodi efficti is exhibentes quoniam qui ho id est calum, siuem, lunam,&stellas I iusu rest ita: id est multo virtuosior, activior, re potentior eli illis in agendo. Quod patet manifestἡ ex eo. quia Deo
volente sei lumen suum retraxit Matιb. 27. Ipsoque vo ente tot stetit Iosiae Io. Et ipso P lente stol retro rediit, seu etrocessit ψ. Reg. a. Subditur in teXm A magnitu .ine inim ιμι trict creatura cognossulter poterat Creator horaιm rideri. Qiali dicat, a m n tardine oeciei, id etipulatiritiadinis , O creatui a , id est mirabilis fact.irae ; debuissent mali gentiles Philosephi
colli gere Deum tanquam maiorem esie maiorem tam speciSIitate quam virtute agendi.
Huc facit illud Ap . ad Rom. t. Invisibilii e in ipsius, id est Dei, a creatura mundi id est ab li omine rationaliter procedente i per ea , qiuem lint , intellecta consipiciunt Hoc runt crant quanto dominator eorim, / i tetra ea motu devenit in cognitionis oeciosior elii Speciei enim gener u rhae esse infini-
in . , tum iuri ulla mole corporea. Ut habetur in
delectati linos putamum S sit appatentibus ilicer. Alii coluerunt Limarum iam vocabant tua. m: dicebanir autem Lora in callide Dianain silvis
De illis autem idolol uris is citur . . Reg. 2 l. Adolebatu incensum Baal, in Soli & Lunae &duodecim signis, & omni milit ae caeli. Plaeterlaos salios Deos Poetae itigunt sciaemiam colendi agros, esse Deam Cererem; scientiam colendi vineas , este Deum Bacbum ractus etiam humanae libid uis Deae Veneri comsecrabant. Et tali modo sit perstitiones multi. plieatae tunt imis Vtic Mariu Mitem sumistiationes teste Ie=rto, a vetulis ultra consiletudinem hi imma ae vitae iii mistitibus. I ales enim vetustis lima intulae iam decrepitae & delirae , talium Numinum & iactionum inventrices fium
si cis Glectati Deos putave- opera eorum mirati sunt, intelligant abusis, quoniam qui haec fecit, fortior esiuis. A magnitudine enim speciei es
creaturae, cognoscibiliter poterit creator eorum videri.
ExpLICATIO TEXTUS.loe iram Spiritus sanctiis arguit gentilaε ob
ignorantiam, quam habuerunt de Deo omnium conditore 3 nutae ostendi . quod ex sua propria culpa hanc ignorantiam habuelint: errent illi, qui sit perbiunt de propri e pulchri tin modo ex mima, istu pulchritudinem iness dinis novitate. Hi certὶ non considerant, quam sendo,&virtute carum admirabili in agendo, vana, superi talis, brevis ac temporalis, atq; arguitive in cognitionem Dei , mire potuis isti mutabilis sit sta pulchritudo. Unde Boetius Dicit eigo Quorum sid eit Paulo ante pr. lib. 3. de consitatione . prosa octava inquit: Foris. distorum, videlicet Solis, & Lunae, ac stelli mae veto nitor ut ventus rapidus in&velox, dcM m 3 veo
ARTICULUS PRIMUS. An multum errent ii, qui superbiunt de propriae pulchritudinis vanitate ι &qui ex libidine nimis delectantiit se ma & pulchritudine aliena p
Explicatur prima para. Quod multum
323쪽
vernali utrissonim mutabilitate iugacior. Quod si ut ait: aristaetra homines linceis oculis
uterentur, ita ut eorum vita obstantia & oe culta quaeque penetraret, nonne introspectis
viseeribus , illud ipsium , quod si peificialiter
pulchium corpus esse putatur . turpissimum esti complehenderetur ' Ergo te pulchrum videri non tua natura , sed ocillorum spectin-thim reddit infirmitas: sed aestimate quantum. vis velitis haec corporis bona, ecce haec omnia
triduanet se bris igniculo possunt distatui. Haee
Resen Oridiis 3. Metamo μή, quod Nar' fuerit puer a teneris annis ita pulcher , ut statim ab omnibus merit amatus 3 parentes autem ejus interrogaverunt vatum aliquem, itum filius situs Narcissus diu esset victum, Qui respondit. diu viveret, si temetipsium non noverit. Itaque Narci adolescentior ebis tantam de se concepit superbiam, ut ratione suae pulchritudinis, omnium tam pue
rorum quam puellarum contempletat amorem.
Tandem quodam die satigata s ex venatione uerili ad sontem sitis extitiguendae causa ; hi limpidissimi veth aqua sontis illius. 1 fidit tanquam in speculo sitiam elligiem : Unde Nar. ossiu speciem tuae imaginis videns, consideravit frontem. oculos , crines, labia, genas, Mamore istius suae propitae imaginis adeo capriis est , ut extendendo brachia sita eandem voluerit amplecti , sed nihil deprehendit nisi solam aquam. Obtulit deinde suae imagini oscula. imago reci ii ioce ei oscula offert: ridet illo ridente, & denique omnes gestus , quos alter facit, imitatur. Sic ergo Narcissis ex amore sui ipsius langi r scens defecit, & in florem sitii nomitiis conversus cis Applicatio moralis. Iste Narcisus propter specie in iliani siuperbiens, de lignat vere gloriantes de pulchri uidine scit eoi potis: qui certe ob inoidinatum amorem sti .e pulchritudinis langue cendo deficilint & dum homines esse deberent. fiunt inutiles flores. Un te in Ps O. dicitur.' Omnes caro scenum, & omnis gloria eius quas si as agit. Et tales homines vane desita pulchritudine silpei bientes . diu viverent vita gratiae, si semetipses non noscerent inordinate, con, ei tendo se .lum ad pulchritudi nem corporis, δc non ad pulchritudinem ani
Explicatur secunda par g. Quod multum errent, qui libidinose delectantur in sipecie alie-
Chanaam & non Iuda, species deceph te, de concupiscentia subvertit cor tuum. Dum vidusti Susannam quae erat delicata nimis.& pulchra specie, Danielu ih Sie etiam Holofernes occisiis fiuit. dum incauteJudithae speciem contemplatus est. Nam Judith in specie faciei sitae dissolvit illum. Iudith is. Unde Iudith i scribitur, quod dum ipsa orasset ante faciemesis, statim captus est suis oculis Holofernes. Sic etiam David captus est in pulchritudine Bersabeae 2 Reg. D. Et ideo signanter dicitur'. Ne circumsipicias speciem alienam rpropter speciem enim mulieris perierunt multi, & ex hoe concupiscentia tanquam ignis erat desich. Pio quo sit Ia mon.
ARTICVLVS SECUNDUS. Utrum nihil sit potentium subvertere cothumanum, quam concupiscentia,
5 amor speciei et Ico quod nihil sit potentius pro iij bversetendo corde humano, quana concupiscentia Se amor speciei seu sorinositatu & pulchim ruditiis. Explicatur assenio , Quia pulchritudo se mi .ae traiiit ad se cor viii, sic iit hamus piscem : & ideo. dum multar pulchra conspici, tur, ipsa quasi ex oculis 3e multo magis ex facundia oris tui inanaittit quas quasdam sagit- atas amoris , quibus cor viii vulnerat, sibique conitringit. Ob hujus rei figuram fi sint Poeta a filius Priami bocatus fuerit Paris, , paritate iudicii. Unde ad ipsi in missae ius runt , Iuno . Pallas, & Venus. ut inter eas
discemeret cui pomum aureum cleberetia I e
miod pomum mistiea discordiae.&casu ce cidit inter eas. in isto pomo erant Hicripta 'haee verba : Pulchrior me habebit. Celtabant et go istae aliae tres Deae, nimirum Juno,
Pallas, de Venus, pro habendo hoc pomo. Et quidemJuno promissit divitias®num; PM. Laudem militiae: venus viro pi omisit pes cherrimam ex Graecia mulierem. Iste es Alexander seu Paris non obstinae iudi suta litate , si it a con piscentia devi has, pomum illud aureum adiudicavit Veneri. Eca
uomodo amor mulieris pulchrae, vulnera rit cor sapientis Alexandri, δc illud de viris h. . Quamvis autem sit in rebus temporalibui vel etiam caritalibus aliqua delectatio, hac in men nunquam eli ita pura, qum e. am P γ dat aliqua tit irata vel se iatur. Et ita mus quod hilistus vini non sit homini deliti, .siis, nisi dum praecessit sitis: Dum autem iam satis bibit, non sentit amplius delectationem, bibendo. Idem est in quiete, qtiae incis loctat, quando praecellit fatigatio , dum autem homo abundanterqtile vii, non amplius dei ctatur quiete , sed quaerit motum Si nil iin venere , homo delectatur mi haudinoso poliquam multis precibus eum impetram foemina, quando autem illum consi innavit ad satietatem, non amplius dele r. Unde in Aristoteles, quod omne animal poli conumΠ- statur. Similia exempla habentur is ommis delectitionibus corporalibus & temporalibus, quibus semper molestia aliqua vel tristi tu , an
recedenter .vel co omitanter est annexa. Unde
dicit Aristotelas: quod nihil idem manens, demst nobis semper, & pio semper delectatule; Ahoc ideo: Quia homo cominud minanis, uvero quia Deus est nati ira simplex, & invaria bilis ut dicit Arist. te uir ideo semper muta una, Fe smplici delectatibne, quam contemplatione sui ipsius. Dum ergo nos a statum divinum deveniemus per gloriosis do tes corporis & animae , e it delectatio nostia temper una, uni rmis&perpetua , iuxta illo Uu Adimplebis me laetitia, cum viiltu tuo, de lectationes in dextera tua uis in finem.
324쪽
Sed tamen in his miror assi ut es quere se
hi etiam fortuisse erra1rt, De quaerem reses issentes invenire. Etenim cum in
veribus illius conversentur, se inquirunt, spersuasium bent, quoniam bona sunt Quae videntur rerum ramen nec
his debet ignosci; i enim tantum potuerunt scire, ut pasent aesti re saeculum, quomodo hujus Dominum mn facilius
invenerunt 'EXPLCATIO TEXTULFOstquam salomon ostendit viam Sc mo. dum , per quem gentiles Philomphi poterant in ognitionem Dei venire, nuricolundit quod de ilia negligentia nullam habeant excusatioriem. Dicit ergo: Sed tumn adhuc in hus nimirum gentibus quae coli iunt corpora caelestia, s , in & lunam tanquam illos Deos in minor estque reia r minor inquam quatri de illis, qui coluerunt statuas a se sciit is de fictas. Et hi mi ubi ly enim ponitur pro fortasse errant subi ly Foro se , accipitur pro insali biliter, seu certo, pro ut etiam accipitur in Evan elis, dum Christus dixitJudaeis, si cognovit letis irae, formu& P .utem meum cognoviiletis . ubi ly scisitan ponitur pro ly ceri.
seu inlassibiliter) itaque lenius verborum alle gatonim est. Et hi, certo creant tuum -- remes supple, inepte quaerentes ; Putabant enitri Deitatem ineste corpo ilibus caelestibus,
Soli, Lunae, de stellis: & quia sic inepte quaesiveriint Deum, non valebant eum invenite. Et
ido excusationem tales gentiles Philo cophi adducere non debent, se inculpabiliter igii rasse Deum, si enim debite Deum quaesivi uent, sine dubio ipsiim invenissent, prout ex dicendis
patebit. Et i.t istam excusationem, gentiles Philolisphi adducere possient, se inculpabiliter ignor Mae Deum. Salomon magis restintet ; ideo subdit in t exm; Menim cum in operia in Hiiu ιο mersimus , O-; Et sic continuo vel siliciis in studio de veritas ipsius, id est Dei, v. g. considerando naturas lapidum, he barum , influxum caelorum in haec institora:
ideb clare i)quitur ex dictis & factis istolum Philosopho ium. QMd persuasium habeam id estratum . Cc per rationem probatum quoi iam bona sunt quae ν flentur . nimirum illa sesisibilia. ut lapides, Lei . &c. verumtamen nec istis emici,selytamen, idem valet ac Sed, sensus est: sed iise his debet ignosci ipserum lorantia de Deo, nec debent pro excusatis hal cuius rationem subdit Salomon dicens : Si enim ramum potuerunt scire, ut possem a limare saeculum . quomodo luminum bustus non facilliu invener ty asi dicat: Murum est, quod isti Philosephi qui ieiunt tu, tilis ingenii , tantam habuerint cognitionem rerum siensibilium & earum esse iam, & non
cognoverint causam omnium rerum universalem, quam tamen facile habere poterant: gnoscendo nimiium, an sit Deus ' Q iamvis quid
si Deus maioris indaginis sit. Adde quod antiquos Philosephos maecesse.' lint Propht &Pauricha,qui tam verbo quasti isto Dei notitia alios docuerunt; a quibus deinde facile notitia ad alios etsi Philosophos pinterat devenite: queadmodii scieritiae Adamo infitia, & aliis communicatae, rursus ad alios devenerunt , ut loquitur S. AI. lib. 18. de Cni. Dei cap. 38. Adeoque Philosophi gentiles, non poterant se excusare, quod norantiam Dei i culpabiliter habuerint. Circa illa verba, minum non invenemni, M. ARTICULUS UNICUS.
An Deus ubique per gratiam suam inveniatur Dico primo. Deus per siuam gratiam non
invenitur in lasciviis voluptatis , nec iudivitiis inordinatae veritatis. Explicatur prima pars. Deus non inveniatur in lasciviis voluptatis. Unde Iob. 28. dicitur: Non invenitur in terra straviter viventium. Et Cant. 3 in lectulo meo per noctem si laesivi, item diligit anima mea: quaesivi eum&non vivent Praeverea lascivia voltipulosa contrariatur summae bonitati Dei . Suae omnem immodestiam excludit. Contraintair etiam summae pulitati Dei, quae nihil per lascicas voluptates coiia quinatum secum, si cum glacia simul state permittit Explicatur iecunda pars. Quod iniis pecgratiam itiam non inveniatur in divitiis ita , dinatae vanitatis. Unde Osee. s. dicitur e In gregibus suis , dc in armentis tuis vadent aa quaerendum Dominum, dc non invenient. Dixi autem in divitiis inordinatae vanitatis, ut insinuem quod divitiae abiblutet loquendo, non repugnent Gratiae divinae. Unde Abraham. Isaae Jacob, dc Dasia, tu niuiti sancti Reges, depi incipes fuerunt divites qui tamen gratiam
Dei habuerunt, trec per amorem a Deo reces nint, nec simiai uiri in pecuni e thei uitis: sed ex libi abundat ii ibi is divitiis pauperibus bene secetunt. Audiant autem divites avari, autum
ilium velut inuni sitium adorantes, illud scit pretiae: Divitiae si ariluant nolite cor apponere: id est, nolite ita inhaerere vestiis divitiis ut Dei oblitii can. ini, a quo bona cuncta prudedunt. Dico secundὼ Deus invenitur Prim5 in praesepio paupertatis palmis involutus. Lucae 2. lnvenietis immem pannis involutrum Sc positum in praesepio. Secundo invenitur in domo muniata conicientiae. Matth. 2. Intrantes domum naveneruiit puerum cum Μaria Matre eius. Et tertio iii enitur Deus in templo devotae con templationis laua l. Post triduum invenerunt eum in templo.
Insertices autem sunt, se inter mora-s est spes istorum, qui appellaverunt Deos opera manuum hominum, aurum'argentum artis inventionem ,'similitudinem animadium, aut lapidem inutilem,
EXPLICATIO TEXTUS. D quam spiritus sanctus reprobavi: idol
latras colentes naturales creaturas , nunc in
ista lecti me reprobat idololatras , qui colunt imagines dc artificiales figuras a se falias, vel ex luto, vel ex ligno, vel ex alia matella. Dicit
325쪽
Dicit erga inserue 1 aatem sunt ; Pirra diles ido- . Dico secundo. inita suerla triplex causa lolatrae , nam propria operatio hominis est in- stitutionis inlagmum in Ecclesia.
colunt imagines salsas pro suo Deo , fiunt infelices , iuxta illud P mir Contritis & mseluestas in viis eorum. solat etiam meti icὶ dici: Tνιι infalices in mando rupimia esse, Infaelix, qui pa ca sapis, doceria Insaelix , qui multa sapit. spernitq; decere./n felix, qui recta docens, veratur iniqui. Onutibus autem illis modis nfidelices fuerunt idololatrae. Nam, primo, cum pauca saperent de Deo , spieuerunt doceri a Prophetis. 3ecimia, eum multa caperent de mundanis, spreverunt Deum per illa investigare, & si e se, gestos docere. Temὸ quia cum gentiles Phil Ephi multos recta decuissent de rebus natu. talibus , maximE tamen operabantur inique Olendo idola Inscelices ergo suerunt per iu- minis fidei privationem . de per beatitudinis desperationem. Unde subditur: Et lator πι- iubi est hei ii orum. Sicut enim de mortuis non est si s. quod naturaliter redibunt ad vitam, Ea de illis non est sipes, quod ad vitam gratiae redibunt, qui pzrtinacitet appellaveiunt Deos
artu inventio item e id eli idoli im aliquod nova arte euogitatum, & ab hominibus alti taliter sermatum Dicitur autem Daedalvi primus suisse. qui fecit idola se moventia, reste Asagistro in historiis,
super librum Iudicam de tempor 1bin Giaconis. Et si litudines animalium. Nam ut supra di-
thura est . quidam coluerunt similit.:ctines ser- Explicatur asseitio. Nam Prinia hoc facturissiit ad instruetionem Laicoriim simplicitam, quibus imagines fiunt loco Iibroriam. -Maut Incarnationis mysterium , M Sanctorum mempla nobis frequentius, α exactius imprime. rentur. Tertia ad excirundiam devotionis E ctum, qui magis ex vilis quam ex auditis tau
Dico terrib quod nulla a ratio promi
dra debeatur imagini: nec licet aliquam im ginem proprie adorare, bene tamen honorare. Explicatur assertio. ita vera adoratio est in sipiritu, Fc devotione, de amore immo , quem non debemus in aliquam creaturam di,
Quia autem propter Imaginem Christi e citamur ad adora in Chiilbim; & coram imagine orationem nostram s/cimus Christis ;ideo largo motis loquendo, dici sistet, vi
Imaginem Christi adolemus: quam tameD Ima ginem stricte loquendo non adoramus. Nam imago Christi non adoratur propith, quae est lignum v. g. vel aes, argentum vel auium, aut pictura; nec adoro illam imaginem latenus est imago Christi: sta adoro Christi im coram Imagine Christi; &quia est imago Clitisti, id Λexcitat me ad adorandum Christi mi. Et hoc modo intelligendus est S. Thomas in Semen tiarum Distinae q. maeres, unde simulacrorum ustis ortum habeat λ. Dico cum S IF .ro 7. Dymolog. cap. ii. QSed simulacrorum usus ortum liabuerit ex nimia affectione ad mortuos: nam constituebana quaedam statuae, vel essglas, quae repraestis pentum, draconum, oVium, rananim, atque bant vivis per nas quasdam iam des ' canum ;&e. Aut lapidem inutilim , qui nimi- Post haec damones si malacia illa simi ingis inim ad initium usum vitae lumanae inservit. δc resiponsa ex illis dederunt, seque perna ct in manus ah tique : Q ita olim potabatur plus coli ab hominibus malis. Numinis inesse imagitubus . ntistiis propter ve . Simulacra autem dicuntur, vel quia sis tustatem, quam novia. Solent enim vetulae di- milia in lagura.&specie istius defunctis stracete, quod imagines sexage limo anno a fabri
catione siua nottiantur virtutem.
ARTICVLVS UNICI S. An, &cur Apostoli introduxerint usum imaginum in Ecclesia ἰDΙco primo, Jod usum imaginum in Eeclesia introduxerint Apostoli. Explicatur assertio. Nam S. Damasicen M lib. q. cap. 8. ait: Rumor ad ma pervenit, quod
beatus Lucas pinxerit imagines Christi, te bea. tissimae Virginis Mariae. & quod illae imagines habitae fuerint Romae, & aliae consermiter ad illas fuerint depictae, quae olimJeroselymis habebantur. Narratur etiam in Historia tarie. f. ka,quod Christiis ab Abagaro Edissimorum civitatis Re e , qui pictorem tum miserat ad Christi im, imaginem sui ipsius eidem miserit. Cum enim pictor ab Abararo missus non posset oculos suos satis des e re in faciem Christi,
propter claritatis suae corustationem, ideo Christus Dominus devotionem Regis attendens , vestimentum situm tacies applicuit, cui etiam ssam es sigiem impressit , quam deinde Regi illi misit,uti narrat Damascem loco citato. debebant aliis repraesentare: vel dicuntur cra, quia fiant simulata aut conficta. Pori uis dicunt, quod Ismael primum simulacrum te e rit ex luto ; Gentiles vero dicunt Prom: oprimum suisti qui fecit simulacrii
luto,qui etiam adinvenit artem faciendistarda 1 Apud Graecos mitem Cicroos primus simulta λIeperis, aras erexit desectililia diis instinui
secuerit, hujus HAKὲ eradas . nis corticem, O arte sua usus, di furicet vas utile in conυersariem vira , reliquiis autem hujus qem praeparationem esia Atita uri se re quum horum quod adnunm sensi eis lignum cumum, vertici, se num salpat diligenter per macuit it
326쪽
hominis, aut tactis ex Mi m iliud comparet , pertiniens rubi Ica , O rubici dum factens fuco cosiremissim,stomnem maci iam,
quae in ilis es, liniens: se faciat ei dignam habitationem es impariete ponens illud, se confirmans ferro, ne forte cadat, pro picuus illa , sciens, quoniam non lotesta juvare se. Imago enim es, se opus es Et salutorium. EXPLICATIO TEXTULI Ostquam Salomon reprobat itido intras,
colentes imagines eri materia mine .ili. puta
imagines vel uiola facta ex auro vel argento. Nunc reprehcnd t idololatras col tes lunulacra ex ligno sculpta. Fatuitas autem eoium ollenditur lioc. Nam Hii ex lignimi longum ex silva acceptum, divi sit in ties partes, & ex meliote parte ligni. facit . bi aliquod vas utile pro necentitate naturae humanae v.g. Cui tu, Rite iam, vel aratrum, ita petet ita te velo illius ligni adhibet pro combuitione ut pixparet tibi cibos e ac tandem ex patre deletiori tigni gibbis pleni l limat sibi talis arti ex gemitis aliquod tollam, rei ix
secta asiolinam Cerperitis. draconis, ranae, Vul
canis: dc tale idolii adorat pro Deo. Qiod cet tis suilli sti uni est: nam stultirmest ci edere illii diale Deum, quod et aliq: a d litini genium cum
eo fisco qua combi,siit: vel cum rhecti aut aratro. 'iribus 'viis pro r.ecessitate sita utitur.
cialiter, era at corruem onmem s putatam e teriorem quam interiorem se a re sua di 'cu-ter o in fani et vas in utile in .or creat timem vitae.
Ubi ly in xtile, idem valet ac valde utile, iuxta modum loquendi sciipturae : Unie ibi ly intit se facit duo orba , & significat iem factam ad utilitatem P umanae visae.
Peli uias fideli reliquiis) autem huu veri ex arbore secta ὶ is p varationem est id est pio eoquendis cibis atriebatur. Dicitur autem a iit ex illis superevitatibus ex ligno abscistis per combustionem ad pia parandos cibos abuti, quia ullis rei s Mundi ni juri a sit sal Wa iei subitantia, siciit aliquis utitiir equo
vel pali o . salva substantia equi vel pallii ,
Quando autem ipsa substantia rei coit umit in quam pro nolito ter vitio adhibemus, dicimur tali re alati, id est abique eoni eri atione talis rei uti. Tisolaris autem loquendo dicimur aliqua re abuti, quando re illa male utimur. Et r/l quum horum puta quae pro vase valde utili praeparando. vel etiam pro combustione
adhibitae i in itierunt j quod ni Pum usium furit id est . simis ad nullum ullum iuvare potest Lignum curvam vortisi v s sid est gibbisC nodis plenum po at dit genter per racuitatem suam sid est mundo sibi vacat in per Gentiam artu rura i re sectendo de limo statuam)O V mil.it i. in Druitis; rixta illud Isaiae 4 . est imaginem viii , euasi speciosim imminem , habi antem in domo Aut alisui ex animali in illud Gniparet id est assinitet ) sicut L A CLIX. ars depingebatin ab illis idololatris Nam n Deus
eg pti in iuuia ai retis, ac Hamiter in specie caius: Ie linrens illud nimirum lignum)rusma id est colore ii bio seu terra rubia nil dinem
causarate ori lucuna faciens suco colorem illius:
Ubi ly 1 u. tu accipitur pro coloie ad alterano ciritalite nati, una co orem, εc alii tui similem colori reptaesentante. Unde subditur rri omnem macula in qua in illo ninamini ligno est, de q o fabricat 'iniam perlintens, id est petui gens hanc statuam a te factim , ut occultetui si uin lutuae sub hoc extrins co colore. i t iaciat ei, id est tali istatua a se factx,
di mini halbuationem: inita idololatrae posue itim tales imagines sini statuas in praecllerrimis templis. In parreto 'nou illia, id est tale id . Ium . portit in patiete sub aliqua fornice pet
D cui mans serra s nimirum illam statuam seu idolum ne cadat, licui ceciale aspraesciit iam arcae rui. Ce quo ι. I. 1 dici pronus iacebat in terra ante aream Dei Pro pictem ilis, ne cadat fieris Potua, mn potes adjuvare se; Imago enim est hominis cic non homo D vita ut ilia a Mortum M. inrtas, dc nullo modo potest Mariinem adiuvare. i ex .quae verba Salomon specialiter irriti
det i ullo odi idum atras, quod tales itatum& idola a te thiniata, seu i.onnues sculptos, qui se ipsos lux a te ni in poliunt, adprent pIo Deo e qui certe si Deus estet, non indiget et is ilio hon inutii, re in omnibus homines iuvate pollet. Circa illa verba: Facit ei ut iam has latronem Notansum est , quod beatis linia viiso Matia facti sit illo tempore digna habitatio Dei , quando in suo corpo te Filius Dei carnem icti impsit. In Pses. Elegit Dominus S i , elegit eam in habitationem sibi. Sionii te: letatur Specula beatissaniam Virginem figurat, quae nostra specula altistima, & prae
extitit per vitae excellentiam. FAL sta Et exaltasti iuperteriam habitationem meam.
Digna autem est beatissitna Virgo habit ilo Dei piopter . humilitatis profi ditatem. Unde ipsamet in suo Ca uici Magnificat, hoc assim rit, ilicens: mia respexit humilitatem ancilla sitae. Item propter virginitans Piritatem: Unde S. sint finia eadem dicit Vliginitate Altis limo placuit. Et propter convertitionis salactitatem, quam S. Ambrosus lib. a. de Pirenitis sub initio ita desicribit. I xc corde humilis, verbi, gravis, animo prudens. loquendi parcior legendi studiosior, non in incerto divitiarum. stam prece
paupeiis s pena reponens I intenta operi, ver citrida sermone, albura mentis. Glita non homminem , sed Deum quaerere, nullum lxdere, bene velle omnibus, assurgere maioribus natu, aequalibus non invidete, fugere iactantum . inationem sequi, amarci virtutem. Et post nauca. Non gestiis in ea mit si amor, non incessis statutior, non vox petulant ore ut ipsa corporis specie simulacrum sierit mentis, figura probblatis Γώ S. Imbr .
327쪽
nuptiis metum faciens, inquirit. Non
obsit tiqui cum illa qui me anima es; es senit te quidem infirmum
deprecatur, pre vita mortuum rogar,
in ad utorium involem invocat: sepra itinere petit ab isto qui ambulare non potest, cris acquirendo de ope rodori de omni rerum eventu petit ab
eo, qui in omnibin est inutilis. EXPLICATIO TEXTUS.
DCit quam reprehensi itini idololatrae, dei multiplisi idolorum divei sitate, nunc in ista Lec ite pergit Salomon describere stultitiam idololatrartim , dum idolis suis emittunt vota, porrigunt supplicatsemes & orationes , ae si
intelligerent , omniaque negotia ipsis commendant, quae in vita humana contingunt. Dicit ergo δε Et ite sua si flama quantum
ad bona s,itunae ὶ Et de filiis suis c qitantum
ad prolis successonemὶ Et de nuptiis contrahendis pro se, vel pro filiis suis imn faciens idololatra, in quirit ab idolo filo. Seci indo deridet Spiritus sanctus idololacias quod porrigant siupplicationes iis idolis. Et dicit se: Non erub sit sidololatra) isqui cum illis scili cet idolo, s)u Deo sito ficto i qui sine ultima est; idolum enim seu Deus Uus nec habet animam
vegetativam, nec lenivivant, nec rationalem:
& ideo merito erit scere debet idololatia , quod tanquam liomo rationalis loquatur alicui statuae mutae Sc non rationali. D-μ- nitate idolol atra. idolum infra vi, sive carens omni vii tute & potestate, deprecatur. Et pro νita sua mortuum idolum ) ros .it: Quia idolum lignum alidium est. Vel idolum est mor tuum, id est, non vivens sicut est lapis, qui
aequivalet mortuo. Et in adyMoriam in lati filam Deum suum fictum , sciit fuerunt sacerdotes Baal Regum I 8. Qui invocabant Baal de mane usiiue ad vesperam clamantes, Baal exaudi nos. Praeterea fatuus
idololatra pro timere periet Ην eos nimirum Deo suo ficto quia in are potest ; O de acqu-rendo per negotiationem in O de operandos quantum ad operis inchoationem , an sit
ivinatus :ὶ Et de omm rerum eventu petit A.
eo , qui in omnibM est i ritu. Occasione hii ius quod in praesenti dictum est, homines idololatras voluisse ab idolis sitis icit efiituros rerum eventus, sit
ARTICVLVS PRIMUS. Utrum observatio sigin iram ac lcognoscendos eventus futuros, sit licita vel sit perstitiosa e Dico quod ob servatio sis nonina , mae Gmul filiit verae causis futurorum evem tuum . sit licita : as vero nuda observatio signorum nullam habenthina carrialitatem spectu ex eimium filiuiorum, d taratum itum ductorum ex vanitate hominum , nullatentis
est licita , sed sit peillitiosa. Explicatur essenio. Nam quando si iassint limul causa suturi eventus, tunc observatio resilini lignonim , nihil est aliud quam deductio quaedam ellectis ex fila causa. quod omnino scitum est It v. g. si quis videat
aurem nebulosum , piudenter coniicere potest, quod erit pluvia . vel nix M. At verb si nulla sit causilitas in tali signo
respectu fit turri ex entus, ut V. p. 'Mando
tillae dicunt. si picae garitant, ligni: ant adventum suturi ho pit sucis , inquam, se vatio talium signotum non instinitorum a Deo ad aliquid futurum significandum . nox est licita: Quia tales observationes signorum sineti iuroductae ab humana vanitate Per coopera, tionem malitiae daemolirum , qui gaudent implicare homines in vanitatibus & errori iNec obstat quod ubinde casu accidat, quia ad tale signum, rig. ad gairitum alicuiuspicet adveniat hospes. Non inquam obstit, quia quando homines incipiunt talibus vanisset valitatibus indulgete , tune multi este castiales i uuntur ex cooperatione daemo inii non autem ex vi lignorum , ut ita Diabolo homines magis ioboret, & confirmet iii iiii vanis observationibus. Hie quoque audiendus est S. Au Ui- : ii de observationibus lutinorum Gentia per signa ad eos initiatemis ordinata. siclo quitur lib. a. de Decarina christiana cap ta ita si ales observationes silperstitio ae tulit: ficu: aliqui dum x ident caligas a. ibricita si ad isment de aliquo infortunio suturo. L idele gitur Catonem quondam derisiste cum
ipsi pro mirabili signo in m sit si in
tiavit, caligas sitas per sorices esse conosas Certe aiebat Cato. non est mirabile: ita usta
mirabile, si caligae ipsae sorices cotiosi Isit Milla quoque sit istitiosa pertinet, si homoni
gens de lecto ad lectum redeat. quia sicinuta vit antequam se potuit calceare. Ite in lilio mini siligultienti di atur, teneas manu dextri pollicem manus sinistrae. item 'iralido pomalo accipitur si duobus amicis simia an Iantibus, puer aliquis vel aliud animal petolum intercituat, & ob hoc aestimettii illarim arnicitiam iote talia xendam. Item si honio redeat statim domum, dum ex domo egredi ens statim pede impingit ad lapidem t &Ies multas famas obseriantias loco citato adducit S. Masinin.
328쪽
Praeterea van observansa est, quan kν --tia totus euri taratum, Religiosi, vel lacerdotibus obviaiit, vel aliquem talem habent in societa: e , litat ni dii lidunt de tali ei succestu
Usus quoque Cliaracterum , & omnium figurarum excepta figura S. Crucis item
invocatio nominum incognitorum, de alligatios cediturum ex frangelico circa collum patientis i teste eodem S. - si int vi adam
teliquiae idololatriae. Dices, eo licitum est uti tuod a :tecelibres noliri per multa expeti menta d dicerunt elie verum , sed multi experti sunt , quod Occuistis Rel:giolbium impediat bona in venati Oiκm: Ergo licitiun est uti tali signo, dc propter occursum ruidio brum x eis
Item inulti experti fiant quod inchoare iterieria tertia sit periclitosum ; Ergo licitaim est
propter tialiam tertiam, tanqtiam lignum Insoelicis itinetis. iter dimittere. I si ondeo ex dictis, quod homines deci
putrair, ratione si x nimiae credulitatis per artem dxmonum; 5e ideo stante hac nimia cis litate homilium iuriistitios brum, daemones cooperati iunt, quod vel habuerint ii s. ustam et Nionem, post aliam eis religiosus aliquis occurrit: vel quod habuerint miseelix it ei, dum teria tertia profecti fiunt. Quod autem pr fata signa non trahant insallibiliter secum allia quem inlaelicem eventi in , patet ex eo: quia alii homines, qui non sunt superit: tiosi, bonam de optimam sepe haesierunt venationem, dum eis religio ius aliquis occurrit, & similiter scelix iter urbuerunt, dum Feria tertia iter suum instituerunt.
Utium iu licitum uti imaginibus astronomicas , trigiatis sub certa constellatione alicujus P netae pSEnsius tituli est: An si licitum sacere signum . seli sciit pere formam vi g. Leonis in
auro. dum solet in Ione . ita ut deinde ista imago Leonis auro impressa , dum ibi est insgno Leonis, habeat pallicularem aliquem essectum . cra virtutem, ex influxi illius caelestis signi Leonis, ad aliquos morbos.v. g. ad qua tanam febrim pellendam, dum collo infirmi appendicii r. Dico quod timn sit licitum uti imaginibus Astronomi is estigiatis sub crata constellatione
ali ius planetae r nec tales imagines rationemae iis ae artificialis factae si ib certa constellatione, habent aliquam particularem virtutem. Explicatur assertio. Nam ita docet expresse S. Thomas 22. 4 's. allegans pro se S. At 'Mstisium lib. io. de init. Dei. Ubi ait Angelicus Doctor ; Qtiod opinio Porphyrii de talibus imaginibus constitiendis sit falsa. Unde quidem
verum est, mrod res naturales sitas formas, &virtutes consequantur ex corporibus calestibus, sed imagines artificiales nullam virtutem consequi possunt ex arte ; nec aliam vimatem habere possimi, nili quam habent ratione materiae. Figura autem talis imaginis Astronomicae, non est pilii et pium alteiandi I & ideo aurum talis imaginis Astronomicae non habet aliam viri rem cinisandi, quam habeat aliud aurum alte
Nec leseri, si siubinde talis imago Astron
mica videatur habere & iacere specialem ess ctum. Non inquam reseri, quia hoc provenit ex operatione daemonum, qui lunt ludificatores holriinum, teste S. Augusti : ideo tales imagines Asbononi leae dum specialem ess ctum operantur. vii Iutem serti mr a daemo ne Cuius signum est, quia oportet illis imaginibus quosd. im characteres quonim lignificatio nescitur, & ibit designant nominaee
torum daem ui impiimere, quae ad nihil
naturaliter operan Ur. Pro quo
Notandum est, quod imagines Mommica&in hoe disserant, quod in factura imaginum Nigromanticarum frat quaedam expresiae invocationes daemonum, & ita peribnent ad expressa pacta cum daemonibus inita. Ast veris in samira imaginum Astronomic tum, lunt quaedam tacita, & implicita pacta clim daemonibus, per quosdam etiaraclares, dc figuras ab ipsis daemonibus adinventas: ad 'uorum characteium factionem daemones stinragantiae iis, qui dictos charactetes fecerunt, dc apud se portant.
An scedulae continentes aliquem textum ex Evangelio, vel Psalmis, alligatae ad collum, habeant particularem viri rem, licitumque sit tales scedas collo alligare pro infirmitate pel unda'r leo quod si tales scedulae continentes alia
I . quem textum ex Evangelio vel Psalmis alli et itur collo , ut Deus au horum fac rorum verborum appensionem ex sua m si icordia motus, ta re piciendo ad devotionem iri firmi,
eundem infirmum citius curet, nihil mali est. Sed qua 'o putas, quod illa verba ex propria virtute clirent febres, R. prohibeant morbum caducum, & similiter quando cum illis vel bis Evang lii, vel Pictiterii miscentur aliqui charactetes ignoti, de nomina exotica, siti extranea 6 ignota. reinde Iesu istitio. Aisertio manet explicata ex ipsis terminis, &pro ea expresse loquitur S. CH μDinin sum Matib. dicens. Quidam aliquam partem Evangelii sic riptum circa collum portant : Nonne
quotidie in Ecclesia legitur Evangelii im, &audinur ab omnibus. Cui igimr in aure posta Evangeli' nihil prosum, quomodo pos sint eum circa collum iuvare ' Deinde ubi est vim, Evangelii ; in figuris litterarum, aut mintellἡctu sensuum P Si in fimitis , bene circa collum sitspendis. Si in intellectu 3 Ergo melius in corde posita prosium . quam esseca collum appensia. Hae S.
329쪽
Ms cimment. I per Lib. sapient. Suomon.
Iurum alius emtam navigare,o perferos
fluctin iter incipiens , ligno portante se
fragilim lignum invocat. Istud enim cupiditas acquirendi excogitavit, artifexsapientia sua fabricavit. Tu autem Pater omnia gubernaι providentia, quoniam dedisti in mari viam inter
fluctu semitam firmissimam: ostendens,
quoniam potens es ex omnibi sanare, etiamsi e rase Hiquuadeat mare ; sed ut pron essent vacua sapientiae opera, propter hoc etiam exiguo ligno credunt homines animas suas, or transeuntes mare , per ratem liberati sunt.
Postquam Salomon derisit insipientiam ido.
BIatrarum . in veneratione idolorum pro negotiis, quae geruntur in terra: nunc deridetur eorum facit iras in nupplicando idolis pro negotiis , quae geruntur in aqua. Porro haesituitas ostenditur per comparationem idolisini de ligno, ad navim factam de ligno con . similiter. Cum enim tam navis, quam id
tum fassiim sit de ligno; & navis sit sortior , subtilior & utilior, quia fiuit ordinata a sapientia divina Genes Fae tibi aream de lignis levigatis Idolum vero fit a scientia humana: ideo minor fatuitas flatilet adorare navem,quam idolum Didit ergo verum al: quis alius nimirum idololatra ) trarieare miram , & per feros sid est mi serocesὶ factus ster facere recipiens ligno puriarue se id est navi in fragiliis I xhirum isNocat; nimirum idolum, quod est si agilius; quia id tum potest fieri de ligno debilissimo. Navis autem econtra fit de Ignis Prtissimis. de bene compaginatis: Illud enim nimirum idolum in cupiditas acquirendis tam in artifice quam in saee dotibus, & pontificibus idolorum in excogi--is O artifex lavd idulum sapientia sua fabria coit: Non autem fabricatum est sapientia d,
Et quia navis inventio debet suisse facta ex divina providentia, Et quia aliquis posset dubitare, an Deus sne navis adiutorio possit ho .mines in mari sidvare: Ideo QMiciar in Textu.
Tu autem Pater ovina gubernas providentia. Juxta
illud-έ. In omni providentia occurret illis. Mniatu dediti hi mari νium nimirum in mari rubro : Ε d. ι . ct inter fluctus semitam fr- missimam nimirum inter fluetiis fluvii Jordanis Iosiae 3. serusens quanram potens es ex m. ni bis sanare id est ex onmibus periculis sal- tare, ita in omnibus lacu ac elementis hominem liberare ; seut Drtis ab Igne saIovis Abraham , iuxta illud Gen. is. Ego eci taxi te de vi sid est de igne) Clialdaeolum e G tre
pueros salvavit in flamma ignis fornaciis a resentis Da ii. Iu 3. Item in elemento adiis Lad Mavie I atronem pendentem tace 23. Praeterea in aqua maris salvavit Ionam. Iuna 3. Et Gnique in elemento terra salvavit Lararum. etam reducendo ad vitam Ioannis It . Sequitur in textu. Etiam ne rate Lisuo a
eat mare. Confidens in Deum debet sperare in salii te; licui patuis in S. Petro Matio. 14. Ubi dicitur: Destendens Petriis de ilavi illa ambulavit stiper aquas. Idem patet m S. Rayn cndo de Penna fori Oi d. PraedicatorumTertio gene rati Magistro: qui non sisIum fuit medica torgloriossis quadraginta mortunarum resuscitatione, sed etiam admirabilis avstator super Uodas vasti fluctiiosi maris, dum ex Insiuia OG Irari masori, Barcu us, e traiecit nullo navigio. sed pallio tannim si per aquam ex pari Q reductaque ritu ora instar veli ad bacillum. quo tanqtiam malo utebatur: dc ita conflateris in si, lo Deo, seper pallium strum nectens,veluti solidis tabulis vectus, centum sexaginta milliaria sex horis coniecit, cunctis circum littoia stimpentibus; Qtiod miracillum Deus mite auxit, dum sanctus ille vir Ra; in siccis vestibus ex aqua egressius, Par ora per oppestulariu posetas ingressio fuit.
Simile quid legitur de II acinula erus moidinis,& Poloniae insigni splendore, ac gloria. Nam iste, cum praedicandi Evangelii causa ad
valia passim loca se conferret, ac propterea ad Vandalum flumen Visigraduru Mai aviae Dibem redundantibus aquis prae ei fluens, aliquando pervenisset, nullo uaticlero, nulloque nacigia quo trans amnem veheretur, ad ripas conspecto, divina ope implorata, & signo Cnicis lamuniens, comites ad iter per medios fili alacriter agendum hortatus; Ea, inquit, filii sequimini vestigia mea in nomine Chrilii : quo dicio statim in flumen sie liccis vestigiis immites. Venilitamen sociis illum sequi metuentibus. expaniis pallio aquam regens; agite, inquit,
filii charissimi, sit iste nobis pons Iesu Ch et ite te flumen illud altissinium, ac rapi. issi,mum una cum sociis incolumis traiecit. Ea de utroque sancto viso legitur, in utriusque non irationis Bulla data a Clemente Octavo. Porrh proiiuelligentia huius terna ni Rati . latextu positi. Notandum est, quod Ratis secundi im S. I D
antiquissimum navigii genus ex nidibus lignis te asseribus confectum, ad iiis similitudinem naves fictae sitiat. Rarem veri modermi Grammatici dicunt esse latus navis. Unde illud., e
Prora prior pars est, navis altera, tertia pupis. I ic latis se Ratem, ventrem dice se carina Et iuxta hoc in textu est SIN. Moche: dum poenitur pars pro tota nari. In verbis sequentibus extollitur natis commoditas; quia licet Deus possit per se immedi,th hominem gubernare in mari, voluit tamen homini dare prudentiam navicactham: ut messent racua si iraria sua Opera sid est ins ctuosa & inutilia. Propter hoc etiam iii
330쪽
Notan tum est. Qiod Clitistiis possit dici
moralitei loquendo n odi uiri lignum pio pter mentis Ilumilitatem , iuxta illκd ab Iul. a. Eum, qui modi o minus ab Angelis minoiatus est, videmus Issiim&e. Potest etiam Christus
dici lignum propter fiuctus fertilitatem. & de ipsb exponi illi tomimi: Erit tanquam lignum,
quod platitauim est secus decursus aquaium, quod ni cuini ictima dabit in tempote suo.
Istud pol io lignum nimirum Chiistus Dominus) plantatuni luit in sua Incamatione in terra benedicta, nimiium inglotiolis sma Virgine Maria, de qua dicitur in Psalmo: Re edi xilia Domine tei iam tuam. Tetia illa dscitur bona. Quae benὶ culia teddit si uinem trigesimum , sexagesimuni, S centes naum. Sed ista terra est imi di, magis benedicta, qtiae lai: labi Ie . vel cultui a produxit optimum stinctium. Et talis terra lueenedicta iit glorioiissima uligo Matia , quae absque naturae praesidio per solam ope iatiosum Spii itus sancti produxit optimum sit ictum, dc iust , itae bonitatis, dum nobis verum Detini hominem talvatorem iustium
genuit Clii illum i & ided bene de beatissima virgine dicitur: Benedii isti Domine teriam tuam. quii ipecialitet de fingia ather filii benedicta. ART ICVLVS UNICUS.
An Christus rediὰ vocetur lignum vitae ;item quot & quae consideranda sint de Clarulo, tau mam de ligno fructi seros Dico si imb, Clii istus veraciter dic tur lignum , icae.
Explicatur a te tuo. Nam a Christo datur si mini triplex vita, Ptimo naturae, secundum illud Gen sis a. in piravit in faciem eius sipit aculum vitae. Secundo vita Gratiae, quia de plenia tudine eius accepimus omnes. Et test id datur Christo vita gloiiae; Unde Prore .s dicitur: Lignum vitae est liis, qui apprehenderint eam,& qui tenuerint eam beati. Quae verba dicuntur de Sapientia Incarnata quae est Chiistus. Dico secundo quod specialiter duodecim sint pensanda de Chi isto Domino tanquam de ligno sirugitero. Explicatur assertio, adducendo duodecim illa specialia. Nam prim6, licui lignum plantatum in terra sisti dat terram ex omni parte,&per radices suas colligit ac constringit ne dis fluat ; ita Clii istus in virgine benectata Matre sua Maria eam solidavit vimitibus. egratiis sic astrinxit, ut nunquam dii lue: e potuerit per minimum peccatum Et ideo altissima Virgo Maiia incoiiceptione Filii sui benedicti, adeo sanctificata suit. ut semes peccati ab eadem imtaliter tuerit ablatus per communicatam sibi excellentissim isti gratiam ; quae flexibilitatem liberi albitrii sic ellicaciter determinavit ad M. Dum,ut nulla inodo potuerit in malum flecti.
Secundι conliderandum est, quod hoc lignum
gracili ιιι tu in miraciliorum operatione. Con
stat quod viando lignum incipit gei minare, timc , irius, quae intra lignum Iacuit, sese exstarit 3c extendit. Sic etiam virtus quae in Christolaiueiat usque ad tempus suae praedicationis, sese evidenter ostendit in miraculorirm pati tione istac. Virtus de illo exibat,& fanabat Omnes. Et Le ιbielisu Multiplicabo suctum ligni&seimen. Ten io quod lignum illud Dii uerit,in botra operatione orando dc ieiunando. matto floruit per famae divulgationes n. Cantic. s. vineae florentes odorem dederunt. siciit autem odor floium in vinea, dicitur serpentes nugare: sic etiam bona fama Christi se
into sita pro init, per salubras doctrinae praedicarionem. Verba enim fiunt sicuti solia: nam solias int nora, de habent formam linguae. A cal. ait Folia ligni sunt ad sanitatem
Sexth seu ni fecit in ablatione peccatorum. Is M. Iste esto nanis fluctus, ut auferatui pec
Septimo istud lignum fiah putatum in passos: e, ut fructum plus asserat. Ont a. Tempus putationis advenit.
Octavo fuit isti ligno appodiamentum appositum ad stipportandum, quando Cruci fuit applicatum, ec assxum. Act. Io. Quem occiderunt susperuientes in ligno, quando Christus peccata nostra pertulit in corpore suo superli.
Nonb isti id lignum aruit in morte Eules. c. Relinqueris velut lignum aridum in Eremo. Decimδ istud lisnum tessoluit in Ressitis
crine. Inst. Renoluit caro mea. I t. o i l .ignum habet spem, ii praecissim fuerit , misius, ne cit, de tami eius lepi illuunt. Undecinad hoc lignum usque ad c um crevit in As .entilane L . b. st. Elevata est altitudo clua super omnia ligna regionis. Duodecim4 Itinum sit ictificavit in Spiritiis inacti di Iasone hac. 22 Ex utraque parte flumini, lignum vitae asserens duodecim fiuctus, set inentes singlaos.
Porrb lioe Ii iam attulit adhue alios dii deci in fructi is vel racemos,quando post missonem Spiritus sancti, duodecim Apostolos misitio I ucst 6. Elegit duodecim, quos ScApostolos vocavit , quibus dixit Ioa s. Ego vos elegide inundo, dc possit vos, ut eatis, Scsructum asseratis, Ic mactus vester maneat.
Sed se ab initio cum perirent superbi gi
gantes es etiam orbis terra ad ratem confugiens, remisitsculosemen miluntatis, qua in manu tua erar gubernata.
Benedictum es enim lignum, per quod i juetitia. Per manus autem per quod I id bim , mabdictam eis