장음표시 사용
331쪽
quidem verum est ilia autem cum essetfragile, Dein cognom times- Si militer autem odio sunt Deo impim, o impietataeγω. Etenim quod jactum est, cum illa, qui fecit, tormenta I Iιetur. Comment. Der Lib. Sapient. Salomon. AR TICVL VS P R IMUS.
An in ligno S. Crucis homo per Christum iuste reponderit, quod abstule rat; Zc diabolus per lignum iustod victus fiderit, in quo vicerat 'EXPLICATIO TEXTUS.
posita comparatione inter Idolum,& navim, nune in hae Lectione pros uitur Spiritus
sanctus commendationem navis, seu arca ex divina ordinatione fabricatae. Et quia per A cam homines tuerunt salvati, metito debetur ei benedictionis beneficiunt, idoli im autem tari. quam res inutilis meretur Glum maledictionem. Dicit ergo: Sed O ab initio, id est palum poli mundi oexordium: quia in principio secun dae aetatis saeculi sub Noe , cum periremsuperiungantes: per quae verta notatur causa cur Deus homines per diluvium perdiderit: nimiium ideo : quia erant stiperbi, terreni, carnales, de luxuriosi Spes orta terrarem di id est i eminarium generis humani, Noe videlicet & uxor eius. &uxores filiorum eius: Adrateru id est area confutens remisit saeculo semen nat oratis; id est, seminarium propagationis, quod mundo suit sere subtractum, quia selum stetit in octo per Q. nis. Uri deinceps poterant propagare mundum.
soa scilicet arca) manu tua bd est potentia)gubernata erat: ideo merito debet illud lignum benedici. Unde siubditur in Textu; se. nuictum id est benedictione dignumὶ Ignum
id est arca per quod si justitia sid est salo, &conservatio lustorum pereunti diis malis. Unde dixit Dominus ad Noe, lam Ss7.Te enim vidi
Sicut autem illud lignum, quod est arca, dignum fiuit benedic ione: ita. ignum quod est idolum. dignum est maledictione propici duo. Tum ratione facientis , qui illud fabricarit; quia Deus prohibuit fabricare idolum, iuxta ilia
lud Deuter. 27. . laledictus homo qui facit stulptile, S: constatile, adorat illud. Tum etiam ratione rei iactae, quae indigne cognominatur I evi, in praeiudicium maiestatis divinae & aeter nae. Dicit igitur. Idolum autem quod fit poma nus,maledict m est O sum, scilicet idolum suuna.
Notondum est, quod Iduum accipiatur tri. pliciter Pi imb pro materia lignea, Iapi ea, vel metallitia: c sic idolum est aliquid. Secundo modo accipitur pro diabolo prasidente tali idolo :&sic etiam idolum est aliquid. Tettio modo accipitur idolum quasi pro quodam eom posito ex damone & materia figurata, si ut homo componitur ex corpore & anima: &se loquitur Apostoliis I. G tb 18. dicem a Scimus quod nihil est idolum in mundo. Porrδ in praesenti rem accipitur Idolum in secunda acceptione, unde sit binitimr. D-m,
factum est sid est diabolus qui dicitur idolum secundo modo Et praesidet ili quod actum est nimirum materiae miratae seu ex ptae cum illo qui secis snimirum idolum tormenta patietur m Uerno. Circa illa verba: -dictum
lignam, per quod tristitia, Salm Ico quod sic.
Explicatur prima pars. odi ni T. OCrucis homo per Christum iuste rependerit, quod abstulerat Iustum est enim quod secui dum formam , 5c quantitatem des dii, fiat
mendatio cum restitutione ablati. Homo autem 1 luctum vetitum acceperat ab arbore e &hoino Christus fructum vitae restituit arboris homo delectius est in omni suo Sciatu illicith: at vero homo Christus in omnis iusiuo punitus est iniuste. Nam Christus Dominus habuit poenam sis a tractum in sua f. scillatione, coronatione. de citamictione s 1 o c voad risum conscitando ibam cassissimam M trem, quam tenenim h dilexit, lachrymantem,& discipulum quem diligebat Iachrymis Plenum, acJudaeos insultantes. Tertio quoad a di- tum et aia divit enim opprobria ec blasphensias, dicentibusJudaeis: Si Filius Dei es, descendit de cruce, dc credimus tibi, dc multa alia. Qu.uto
quoad Gulum passus fuit Christus: si avi
enim acetum cum selle mixtum. into melius est Christus quo ad οἱ ictim, nam odoratus sputorum setorem Isaia so. Faciem meam n averti ab increpantibus, dc conspuentibus iame.Et de hae iustitia dicitur ad Rom s. Sicut in unius dei m in omnes homines condem venit: ita per unius iustitiam in omnes ii mines iustificatio vitae. plicatur secunda pars. Quod sustiam ut sicut diabolus hominem in ligno decepEc vicerat: ita quoque per lumina fallereti deciperetur. Iucta illud in duIustus uterquesti, nec est lex aquin ulla, seu necis amisi. arte perire sua.
Hue iacit illud P uJustus Dominus inomia bus viis sitis. Ergo benedictum lignum Cr se tper quod sit iustitia. De hae sustiliatiquitur at
Isterstinentiar. lib. 3 distra: h. ao. reddens lieni quare Christus nos inon voluerit liberaris per nudam suam potentiam, sed per Crucis ad sackndam iustitiam. potentia vincere noluit, quia di Folii ita e versitatis sitae amator est potens , &desertor expugnatorque iustitiae: in quo illi homines diabolum magis imitantur, qui neglecti perosaque iustitia, potentia magis student. eiusque adeptione laetantur, vel cupiditate inflammantur. Sed ideo placuit Deo, in non potentia sed pasti iavincensa ominem erueret, in quo homo imitari eum disceret. Adeoq; manet, quod lignuincia eis, per quod facta est iustitia, debeat esse ben dictum. Pro cuius maiori declaratione sit .
ARTICVLVS FECUNDUS. MUtrum lignum S. Criicis sit pons per quem Christius transivit; latus in quo Christus dormiviti scala per quam
Christus ascendit; & libra in qua re demptio nostra pependit. Dico
332쪽
ici, vinclis. Explicatur prima pari. Q od lignum
S. Cnicis t p speiqiκm Chiis iuxti .uisivit fiuvnim inuri inae vanitatis 'si pes quem calcate debemus pedibus assectioniblis, ut nos stipportet a fluctibus inundantibus i eccatini m. Et lici t quilibet contemnens pontani per i litatur, &submergitur: ita is qui non sup ' natura Cilice, i iecei innititur, ita vari non potest. Under Corinth. i. dicitui: Vesbum enim Oucis petet inlabias si maeni stultitia est, his at rem qui salvi inint, id est nobis, ximis I ei est. Unde ite Cilice potest ex ni illud . p io. Cum a Fa deleret tetram, salvavit iterum S a. pientia per contemptibile ligninia. ii stilingi bernans. Ad propolitum etiam S. Maximus simi me de Martyribus ait: non si iiiiiiiii telligiti ir lignum patibuli ; sed piae vitae vini tisinque propositum: nani omnis Chiusani vita , Uti secundum Evangelium vixerit, Crux est atque martyrii m. Polio ille pons Poenitentiae&Cnicis, non est pons immobilis, sed est pons iii Ie vatur& attrahitur de nocte: adeoque is qui voluerit per illiina pontem transire, debet venire de die. Dies est vita nostia, mors aliteni est nox; pons veros enitentiae elevanir&iubtrahitur a pedibus nostiis in n. orte. iEt ideo recte scribitui GιLi7. Confitere Domino ante mortem, a mortuo enim,quasi nihil, perit consesii . Lignum Crucis liguratum itiit per illi id lignum quod Deita monstravis Moysi L ii is. Cum Gnim popillus veniiset in Rammaiba, α li omines invenulam ibidem aquas ita amaras. ut eo nul lo modo suiluerint bibere, clamavit Mox es ad Mosia iniim , pii inelidit illi lignum, quod cum milliam ii ultet in aquas, aquae diit colatae iunt, potabiles. Isto modo moraliter loquendo ia quaecunque pomitentia in hac vir. rnobis videanir elle amara, &laclymae a nobis issice vidi: nur esse amatae. opius eli,ut immitati tu in eas lignum Crucis reco itando, quod Chiistus in ea pro nobis passus sit, iustus pra iniusti detum non amplius amarae ei unt lachryma nostrae .sed per amorem Dei dulcoratae supermes S favum. Unde S. Is l. desiimmo Mnasic rui: Si Pasi o redemptoris ad memoriam reducatur. nihil tam durum erit, quod non aeqlio
animo tolei cciit .Parva enim toleramus,si recordemui 'aliud biberit ad patibilium, qui nos invi iis caelum. Ille enim opprobria, contumelias, irritiones. alapas. spi ita, spineam coronam. Leem te si istinuit:& nos miseri uno sermone migam tr. α uno verbo saepe deiicimur. Isae S. do . Explicatur secunda pars. Qiiod lignum Ciu- is sit lectus in quo Christus dormivit. Notum est, quod quando Domini in aestate tedis pomini ad ii ormiendum, claudant fenestras,ut quietius dormiant. Sic etiam quaado Christus fatigatus de ista misera i ita dormire volebat in lecto Crit . eis, tenellia mundi viaiebatur esse clausa, quam Eo factis sunt tenebrae stiper universam terram. ab hora s. iis te ad y. Ut ideo merito possit dici illud Paralip. a . occiderunt eum in lectulo suo, M inomaus est. Potib hic fuerint duo in uno lecto, ut minim Divinitas Sc humanitas, haec assumebatiir ad poenam istinendam, illa autem mansit libeM.
Et bene potesvignum erucis voratilem is non perfecte techis: nam lignum crucis hastis ni filit . in Filii is hominis non habuerit, ubi caput si .imi reclinaret . nec ubi genua pollet reinclinare. Unde de eo potest exponi illud Gen. Io. duacob. Finitis mandatis, quibus mlios inliniebat, collegit piaes sium ii iper lectulum,&obiit. Hoe filii serculum quod fecit tibi Rex Salomon de lignis Icibani cura. s. Et diciturH-- non autem a fmul es arani sed Eligentis vehiculi, quod vulgo lactio dicitur Ex a turtertia pars. Crucis sit seria perquam Christus ascendit. Astendit enim sicut Jonat lias reptam manibus de pedibbiis i. 14. Haec eit sesa, quam vidis Jacob in tomnis, classis sim miris coelum tange bat; ci Angelos quo ue Dei viditastendentes&descendentes, dc Liominum innixum scalae. Gen. 2 . . super illam scalam oportet ascende ii ad coeI in istina dis venire: nee ad veram scrii iam via alia est quam per Criacem. Viide diiscebat Argoliu a.1 Galatas L Mihi alitem absit gloriati, isti in Cruce Domini mei lesu Christi. Explicatur quarta pars. Q iod Cnix Christi sit Itbra , in qua nostra redemptio pependit. Divitas sc nobiles, quando pecuniam ibi vi intin magnae lis antitate, vannumerant ita librant, pauperes autem semper numerant. Si tamen
ut nimque stat de pecunia,& illa non solum ponderetur. sed etiam numeretur, tune cetia scieriit quantit, peculatae. Et quia apud Christi facta est copiosa nostra redemptio P ideo non solum 1 oliui munerari thoeta illud ita mi: Diamin eraverimi Mnritia olli meu sed etiatri in luti a , ut ostri ideret nobis illud Eccles s. Anuco fideli init est comparatio & non est di gira tu,nderatio aut i dc alget ei contra boni item fidAillitis. Itaque Christus ponebatiar quasi in ullo pixendiculo librae,& homo suanebaturni alit, taure appendiculo. & im emum est, tricidine n hi sti iitrite infiniti v. aloris ni o solum iussoemer, sed etiam bundanter satis iecerit pro peccatis senetis humatii.
Constat. qii id quando in una tibiae mella aliquid ponde ostiis ponitur, quam in altera, tunc pondeios, i cutella descendit, scaltera levibrascendi Hic etiam in auima Christi separata quidem a corpore, sed tamen Diuinitati semper coniuncta, tui summὲ ponderosa ob sua infulita meritati& idec descendit plane usqtie ad inferos vinctos ex limboediicendo; hominem aute in altera librae scutella positum exalta ovit usq; ad cael ni ; dc lla verisicatur illud se ει Ui . Humiliavi lignum sublime,& exalta, gnum humile.
Propter hoc, o in idol, natio m non Dis
diu acta sunt, se in tentationem ant
in pientium. Initium enimfornicationis, exquisitio idolorum; A adinvemrio illorum corruptis vitae est Meni v erunt ab initio ei erunt ιnferte uum.
333쪽
Supervata tri enim hominum adrimi in orbem terra mi Oideo brevulsio.
pae obstinatoium idololatratum irremis stilitatem. Dicit ergo: Propter in Rura nimii umido , latra obstitiati, sium odibiles Deoi i oldaemonibus in xlidemi- 1. idolis, apud diversas natio s)mn eiures 'ἐltu, videsicet misericordiae quia creaturae Dei quae inlitum & ex se ordinatae stim ad honorem Dei & prosectum homii nim)sacta id
est convelis sunt, per abusum hominum , per investigationem daemoniimi in odium lui , ita ut Deus propter illo, a malis hominibus odio habeatur, & homines decipianti ir de pridantur Et propter hoc sit itur m Textu, tinc reaturat in am De amesint, pei hisc videlicet, quod honor Deo vero debitus, auimetur ab illo, exhibeatur creaturae v. g. statuae alicui mutae& fa ex ligno inutili, quaestitua coit mr ab idololatris tanquam Deus. Praeterea idolirm iactum est. In tentationem animae sid est in perditionem alumniim hominum3 in illusit iam in L entiam. Et liac est causa, litiare idolis natio. Ivim non sit respectus. It quod haec causa sit
Vera , probatur ex eo: G M inithonsor icari ο- us anima reced M a D. o 63 exqui ut Oidolarum :O a bimentio ἀνrmia, corruptro vita est. Vitae videlicet creati irae rationalis, eluae ad culcit ira Dei veri naturaliter est ordii ata. in praesenti autem ly lo nicatio, non lἰimitiir pro ataven reo illicito extra colantibἰum , inter perli,nas talistas: led Scriptura solet vocaretim, omnem illicitam conuptionem, sicut est idololatria-avaritia, ex qbibus fit transgresi olagi divinx iuxta illud PD. IRei didisti omnes
qui micatietur a V te. Qii H autem .idola adimetita suerint abii minibus malis, patet ex eo; ciuia si fiuisent facta per divinam produclionem , tauic utique suillent iiii r i, pera lex dierum , pro stamen est falsum. In o si haec idola nullantiam a Deo, manerent semper, qi md etiam est tallum, epita idola omnii destruentur a ate finem mundi. Et hoc est quod subditi ir in textu: Nisque enim erant ab initio, νmque erum in perpetuum. Supravacuitas enim tibi lyra imponῖto pro ou a , R sensiri est, epira superstatuitas, id estrinx hominum otiositas, haec adimetur in Osebem tenarum, O dia brevi liorum sim adinve tineZcopera enim Dei perseverant in aete mina. onera rQ hominum habebimi filium.
Due rertinet illud quod dit Gamaliel Si ijst OV li ominibus consiliun . hoc 'piis citocli stoliemr: Si vero ex Deo, non poter tis dis solvere illDd. Iram re in*rx enti I ecti et armmuir ad inventio idoIoraim in tenere, sed in sta lentibus agitui de eorum adinventione in spe. cim Clica illa verta. Initiumst catiora es o mi oui uia, sit
talis; avari divi cs amphtudia scuniae , Superiores idiot
loquendo,liabeant pro suo uli, , Dico quod ii . . e
Explica: r Prima pars pocritae habeant i ianitationem pro riuis mitio idolo moraliterio itiei,do: nam obpi
lateni e ni in f E dimtaxat dei distra an F pocrita omnia iacit, Urae certe iiiii amex amore Dei facetet. Unde scis Idoli in sebet exti insectis inis: mi hominis vivi, mi tamen caret corde, aliis pastibus spii ita diu ita etiam hyi' Diae transecus videntia vive te ritos tamen i .itimi e si ut 1 v. bnper po . . nim. Et tales hypocritae pleno que maginuri 2elum iami lirant in catinaniori linquentes, tantum Livideamur ellei
res. Et quia hiis modi homines suum repe: tiliatur in ilitibus e gradibis P siasticis, ideλ merito de illis conquet itur minus per Prophetam dicens si ierunt idola in domo, in qua invocatum
tra illos iu Religioire ex lentes. qui sibictitatem pulmat susscere habitum te
Ediplicatur secunda pars. Quod res habeant i moraliter lini rend amnem pecuniae pro suo idolo. Vitiretur Osar. Aigentum iurim, caluum certini sibi idola, ut interierent. Et Linon dicitur. quod adoram avari. ilitia idolorum iervitus vocatur ad
Glossi dicit: Illud Idolum avarum cuius idolum nummus et L d aliis mini o ora Ie colla ut Deum, diligit ei mum plus quam se, liciit Cli diligere Chi istum plus quam se ;exinde, quia avatus adeo diluit animam ii iam ponat proda ; & non potest a
maiorem dilectionem ollendete, nam Is . dicitur: Maiorem charitarem nemo habet, quam ut animam si iam poliat
suis ; seu pro sibi amabili psimia. autem est , quod tam intensE
niam, quantum Deus amari debet a
Certὰ avariis semper habet animam si venalem pro pecunia , nam iliam contemplatur, & assidue de illa cognita Genesii a. dicitur : Contemplati sinit in illam in ore sacci. Ruisus talis pectiniae anotores utitur amipecunia sponth aiantur, sed cor eoi malo lumin pecunia re uestit. Unde
citur. Ubi est dies unis tuus, ibi est cui
334쪽
Et quia avarus magis servat obedientiam pecuniae quam Deo, ideδ descendit in infernum. Eccl. IN. Pecuniae obediunt omnia . N in fine descendum ad inferna decepti. Amos a. Exceperunt eos idola sua , post quae abierunt patres
Explicatur imia pars. Quod superiores seu
praelati idiotae habeant pro idolo negligentiam addiscendi. Scitur , quod idolum recipiat ho- .nores, Δ tamen nihil valet. Item ponit ut in t eo solemni,& tamen nihil hibet virtutis. Item portat gladium vel hastam. & tamen nunquam percutit , seu castigat. Sic etiam Praelitus negligens recipit honores , dc ponitur in loco solemni, & habet authoritatem corrigendi defe- tamen nihil facit. Tali autem Superiori dicitur iectὰ illud Zacharta ii. O Pastor , dc idolum derelinquas gregem. Explicatur Merta pars. Quod hominis luxutioli idolum iit foemina pulchra , compta . dc ornata, quis velle & gestu meretricio semper parata est ad eapiendas animas. Et tales foemi ae pri chrae , dc comptae, sunt illa idola . ex qu bus daemones dant responsa fallacia , de libidinis incen iva ἐν radiant auro, argento, dc gemmis dc vestibus pretiosis, & tamen intrin-lecus sunt vile lutum. Undὰ est illud metri.
auri nobissim laream si restiat ossam: Non ramen hinc siequitur hanc mim esse
lutum. Porro per cuti Oii atem ornatus, nec vir scdimi. nam, nec tam rara virum. ad illicitum amorem
incitare debet. Unde S. Hieronymis in quadam epistola sie ait r Si vir vel mulier ad illum amo. rem se ornaverit . ut vallum humanum ad septovocet , etiamsi nullum damnum sequatur, iudicium tamen p uetur aeternum , quia Vene num attulit. si fui siet,qui bibisset. Hae e ille.
Et de istis idoli, scemineis possem rectὰ exponi illa verba hodiernae lectionis i nimirum In idolis nationum non erit: id est, non est licitum viro bono de vii tuo in tale idolum. puta foeminam comptam defigendo oculos, aspicere. Iuxta illud EccI. Ne respicias mulierem multivolam, ne foriὰ incidas in laqueos illius Et insta r Averte oculos tuos a muliere compta , δc ne circumspicias speciem alienam. Rursus hujusmodi foeminae sent creaturae illae, de quibus dicitur in Textu hodiernae lectionis: Runiam creatura factasum modium c nimirum Dei) ct intentat eman me miram, Omm ' Iam pediis i immium. In hae muscipula captus fuit David. Hoc etiam foeminae idolum provocavit Salomonem ad euitum aliorum idolorum s. Reg. IE. Hinc itaque idola fugienda sunt. 8c non exquirenda per curiositatem ; quia sicur dieitur in Textuleωζonis hodiernae r Inusumformistio , estexquisitu id an . Nam impossibile est quod homo curiosus. 8c lascivus, se taminis associans. dccepe idola id est earum pulchritudinem mente recolens. non eadat. Undἡ in vitis Patrum legitur , quod quidam Eremita nequidem cum tua matre aut sorore loqui voluerit , nisi oculis clausis. Causam interrogatus, respondit: quia cogitationes sunt sicut picturae inquietantes,&ex commemoratione rerum visatum tentati nim provocantu
Arrebo enim luctu dolim puer, cinsibi r ptis Ufecit imaginem, stilum ,
tunc quasi homo mortu uerat , nunc loquumDeum cotire carpit constituit interservissuo sacra Osreriscia. Deinde interveniente tempore, O inva secente iniqua consuetudine , hic error ranquam sex, cuso itines, O TIrMτυ-rum imperio cotibaritu gmenta. Ex eLI CI TIO TETTULIN hae Lectione ostendit Spiritus sanctus,
quomodo idola inventa sint, de quot ex eis fuerint mala secuta. Primitus autem idola inventa sunt ex inordinato amore patris erga filium defunctum qui ad leniendum suum excessivum dolorem. curavit sculpi effigiem filii sui defuncti .in cuius aspectu parens laetabatur. Et quia unusquisque pro Deo colit. id quod se me diligit ; ideo ex inordinat, d lectione ad filium, coepit talis pa et imaginem filii colere in quam Deum: de inter servos s. os, qui ei contradicere non audebant.legem statuit de solemnitatibus de sacrificiis eidem iaciendis. t timus autem iste parens, qui filio suo hoc feeit fuit in AEgypto vir ditissim iis, nomine ut natrat Metisterm histor 's , supersecundum cap rGerulis , O Fulgentivi lib. i. Mictologiarum. Et iuxta hoc intelliguratur prima veib., hodiernae jectionis. Acerbo enim luctu dolens pater cit. is
spra surλ sili rapi filium puta ex hac vita per mortem J fecit imaginem id est curavit foulli imaginem seu essetiem in o istud sm mirum ii. ium) qui tunc quasi tama mortuis fueras : Ubi lysuas idem vadet ac reraciter . hoc erit in modo
sumitur ly quasi, Ioamia ubi dicitur: Cuius gloriam vidimus quasi Unigeniti a Patre, id est,ueti Unigeniti a Patre.
Sequitur in Textu: Tanquam Deum colere cepit; ct crestituit insuper inter serrai μοι qui ipsi
contradicere non audebanto legem, ut sacra ct
sacrificia saιerent : illi effigiel filii sui defunctu
tanquam idolo. Sed quia nequitia hominum fuit magna , res non permaniit in hoc, quod parentes filiis suis simulaci a facerent, quos Prodiis coluerunt sed etiam econtra filii pare t bus simulacra secetunt, quos non solum illi. sed etiam alii ut Deos venerabantur. Sic Ninia Rex urrinum patri suo Sela fecit simulach um.
eui tantam secit reverentiam,ut omnibus reis ad
illud eonfugientibus pepercerit , dc ideo divinos honores illi simulachrae exhibuerunt. Et sic consequenter fictum est de pluribus aliis. dum nimirum bellicosis de victoriolis vitis sui Imperatoribus Sc Regibus simulachra see
runt impii, quos vellati Deos venerabantur. Si
militer etiam in diversis urbibus propter viri tu aliculus excellentiam alii homines post mortem suam venerati sunt tanquam nil. sic vis filii Regis Pirbi, quia ex Graecia venit in Aegyptum,ec ducuit Aegyptios litteras de culturamo o
335쪽
Comment super Lb. Sapient. SHomon.
acyaterrae , ideo post morient habita fuit tanquam Dea. bic citan, Iupiter, dictus a quasi iuvans pater, fuit Gilius tanquam L eus: erat au. tem Iupiter filius Saturni Ne Rex Cretae, qui expulio patre de Geta, regnavit ut Rex. Juxta ii jud metricum :Priminomis, Saturnus renit anuis. Fuit autem Iupiter cultus ut Deus propter mul in mirabilia, quae fecit apud Cretentes: & ma. xime ideb: quia multos in necesssit. t existentes gloriosῆ luvit. eoru inque miseriam stillulit. Si militet & Iuba Rex Maurorum, taurus Rex Latinorum , de Quirinus seu Romulus trimus conditor Vibis Romae, suerunt culti ut Dii,ob suas virtutes δc gloriosa facta. Et iuxta haec intelliguntur verba posteriora hujus Lectionis videlicet : Dei . interreniente tem re id est paulatim in in Aesente iniqua consuetudine; quae potius alluetudo seu cori uptela, quam consuetudo juridice loquendo dicenda est: quia consuetudo est de re bona . sed assuetudo est de te bona vel mala, & quando est de re mala, potius dicenda est corra ptela. Ailuetudo tamen in malis, potest etiam abii sive di i propriὰ dici consuetudo idololatrandi. Hic error videlicet idololati iae, t. inquam lex aperioribus posita custodim est, ct Tyrannorum mperto colebantur figmenta id est idola citcailla verba : Acerbo luctu doleris. Sit
Quot modis lugeantur amicideiuncti '
I' Ico quod lugeantur tripliciter; nam Primo quidem eos lugent ficte & simulat E ; Sι-
cundo alii autem charitative & ex devotione: &Tertio alii eos lugent pertinaciter, excessu Θ, desine eonsolatione. Ivl:cati r pravia pars. Quod quidam amicos suos mortuos lugeant fic e limulate : &ita subinde rident filii moriem suorum parentum, quorum bona haereditant; uxores maritos, a quoium societate libenter recedunt ; de i gatarii suos icliat Ore,, qui ipsit bona sua legando moriuntur. Hi omnes certe nigris vestibus extrinsece vestiuntur . & facies suas exterminant.
S tamen in corde suo gaudent. Sie Iudas luxit mortem uxoris tuae , de quo dicitur Gen. , Quod post luctu consolatione luscepta, ascendit ad tonsores ovium suarnm , &drvertit ad Thamar, litam putavit esse meretricem. Sic etiam planxit partem suum Gallia, de qua lib. I. de Epigrammat. sic dicitur e
Amissum non stet cum sola est Gallii patrem, siquis adest,/ulpae prosilium lacis ma.
Non lugeat quisquis, laudari Gallia querit :Ille dolet vere,qui ne teste dolet TaIes simulat E lugentes figulantur per muli rem Thecuiten cui dirit Ioab a. Reg. iq. Lugere te simula.& induere veste Iugubri.& non ungaris oleo . ut sis quasi mulier plurimo tempore Iu
Explicatur secunda pars. Quod quidam Iugeant
amicos suos mortuos charitative . &exdev
tione, nihil enim tristari in recessu amici, missi titudinis signum est: nisu verberistarid sperationem arguit de salute recessentis. Propter tres rationes autem dolet e p. IIumus, duini boni viri moriuntur. Prim quia pauci boni viti sunt in Ecclesia militante ue re ideo legitiar de S. Augustim, quod quoties dem Oite alicujus Saceruotis audivit, lem per doluerit: non quia de statu ipsitu timuit, sed quia paucos tales in Ecclesia Dei reliquit. Secundὸ, quia fruit E aliqtis purganda secum deferunt, quae non satis expia tunt in isto mundo, &tunc oportet eos juvare precibus. Tertio , ex consideratione humanae miseriae, qua oportet nos ob peccatum primi parentia mori, putrefieri, & incinerati. Et hoc modo Tobias sepeliebat de lugebat mortuos a sita MLxplicatur tertia pars. Quod quidam Iugeant nimis pertinaciter, excessivdac sine consolitione: sed talium plangentiunt fatuitas magna est.& decem rationibus declaratur, quae his vetii-
Πὰc bis quinque tibimi lintem Fanus amicis
Mensuram'atuam,ogastilia Iara reducam.
Nec ratit, imo nocet, ol abit,surget, amabit. Prima ergo ratio ad C endendam satuitatem pertinaciter lugentium mortem amicorum accis pitur ex consolatior. e naresamatis. Cui nuulo modo debemus esse contrarii. Und Seneca
ait: Placeat homini, quidquid Deo placet, ob hoc ipsum quia Deo placet. Secunda consolatio est. quod justum & Ilaiatum sit unicuique repetere quod suum est; u
de S. Hieron. in D Gad Mustium ait e Nihil abstulit tuum qui dignatus est recipere propriucreditum suum ,recipere decuit Creatorem, Ecnihil aliud decet, quam Creatori gratias agere mutuanti. Exemplo S. Iobi. qui filiis & tota sua substantia orbatus dixit : Dominus dedit, Dominus abstulit, scut placuit Domino, ita noctum est. Sit nomen Domini benedictum. I rito considera, quod necessitas moriendi sit com ninnis lex procminibus t Statutum est elinia omnibu hominibus semel mori ad
Et de hac communi lege dicitur metricὀrpaveris di Regis commum lex moriendi Dat causam flendi, si is scripta legit,
stato pomo nudin transiisne ninte. mario, quando lugere vis amicum mortina considera, quod per mortem fiat ex servo liber. certus de dubio, & beatus ex mistio. Unia diacitur Iobii. Homo natus de muliere brevi viavens tempore repletur multis miseriis. Et S. Aulustin. lib. 1. eis risitatisne hysinum dicis sic rQuis numerare potest praesentis vitae moleostias; esurire, fit ire, algete, calere . lassati,& --tera innumerabilia , quae ex sola constretudine
nobis domestiea sunt. Et paulo post ait: Deni, que audacter pronuncio, quod principium vitae hominis inithim doloris sit . finis verbi
quies. Et ideo Philosophi quidam hoc non
ignorantes, in ortu puerorum non lugebam in morte autem gaudebant ; significate per hoc volentes e quod homo ad linorem nat uis ad requiem autem moritur. simile qae uir fixit Sa Ivator noster, qui de morte Laetati non ploravit . sed solum dixit: Laratus mortuus est , de gaudeo propter vos. ndo antem Christus Dominus Lazarum ad visam revocinuis, ploravir, quia eum ad hupis vitae miseriam
336쪽
revoravit. Et realis post subdit sinctus Doctono more desiderabilis: O morsoninium mal rum praesentium finis i O mors laboris euus la,& quiem principium l quis cogitare potest.
tuarum utilitates beatitudinum Nam malὸ moti Christianorum non est. benὰ autem moricum Christo vivere est. Haee S. Augustinus. Huc facit etiam illud, quod dicit d. summa Dim. Illi deplorandi sint in morte, quos mite ios ex hac vita inferniurecipit, non quos coelestis aula laetificando includit. considera, dum mortem plangis amisci, quod Deus sit Omnia no cens : ipie enim novit quid cuivis expediat, vivere vel moti. Ex PLICATIO TITTrs. Sexta considera, quod luctus tuus immode--ostquam ostentum est, Prinis homines Aratus mortuum non iuvet et neque enim ad vi- L Iechos suisse ad facienda idola propter in- tam poteris eum revocare. uec per talem lactu ordinatum amorem filiora: in,parentum&am a purgatorio liberare Hoc ipsum bene perpem eo tum: nunc ostendit Salomon , quod alteradit Davida. ra. Qui cum filius suus charisi causa principalo idololatriae tuerit superbia, de simus ungue: et , flevit ec non accepit cibum et vana ambitio Regum.&Principum, qui nimis postquam autem mortuus est, tui rex t de terra, affectabant dominationes & honores. Et ideo ravit in comed. t ac bibit. &cum consolatione Principes non lblum volebant adorari aptae
Has , quos homi/res inpatim honorare non tolerant, propter hoc, quoaelono essent, e tinginquo Horam amra , mi-demem imaginem Regis, quem homrare
volebaHiecerunt: ut istum, qui dero,
tanquam Praesentem colerent sua soria
dixit: Nunquus potero eum revocare amplius Ego vadam magis ad Deum , ille vero non re
Septimo conlidera, quod luctus irrationabilis ipsi noceat , & illi pro quo luges nihil pro . sit . iuata illud Eccl. 3 . Repelle tristitiam ille. Et infra. Neque enim est conversio, di huic nihil prodetis, de te ipseni pessimabis. ara considera , quod subinde amici nos impediant in virtute M a via salutis , quia cor nostrum ad niuridanaalli curiit , & ad habendam curam pro ipsis. Umin S. Augusti super Genon ad litteram in et Saepe offenditur Deus ne offendatur amicus et oc ideo dispensatione divina plerumque concingit, ut amici, quos cir naliter dileximus subtrabantur , quatenus affectiones nost ae in Deum liberius & integri
Nemconsideta, spem resurrectionis tutae. quia quem modo mortuum vides, iterum alia quando vivum videbis i. ad Tis Mitiensis 4. Nolumus vos gnotare irati ex de dor elicis bus ut non coiristemina , sicut & exteri qui
spem non habent. Unde S. Ambrosiis M. I. cap. y de mane fratris sui sic ait.: Cessabunt se litibus , sed etiam miserunt suas imagines h nunibus absentibus,ut abiis adoraremur. Und. tiles Reges & Principes obliti frag litatis humanae per potentiam litam ficiebant , ut sibi honot divinus exhibetetur. Sic mi hia sorpta: cepit Holoferni omnes Deos terrae exteris inmare , ut ipse solus Deus diceretur 4 nation bus illis quae Potarant Holofernis potentialis gari. bic etiam Cuin Cillula dicebat se esse Iovi, fratrem, & imaginem laam misit per univerium mundum, ut ab omnibus tanquam Deus coleretur. Sic etiam Heratis urina div nos honores a luis adulatoribus recepit, ut diaeiciat Act. In qui tamen inter honores sibi vidit busenem insistentein capiti luo,nu tium suae mortis, & inclinatus ad eos, qui sibi applauserunt. dixit et En ego Deus vester moistior, statimque percussus ab Angelo, &eon. lumptus a corrodentibus vermibus viscera sinexspiravit. Haec ergo vana superbia,&ambiti si elatio fim secutida conequentia idololatriae. Et hoe est quod dicitur m Textu: Has arum
id est principaliter homines iamrare nnierari scilicet colendo vel adorando propter
tichi ymae meae . quia debet aliquid inter fidos gionibus suis. nimirum istorum Regum super.& perfidos in teste. Fleam suos, qui eos aesti- borum ) . tium figura sid est imago illarum malu in perputuum interiiste , di qui spem re id est impet botum Regum) Maias:
surrectionis bonae non habent : nobis veris, d rum imum Regumembri rara Nisant,f quibus mori non naturae, sed huius vi finis . runt,ut istum, qui alerat tanquam πε - - est, quia ipsa natura in melius reparatur, mor ν nisiιάθlicitudine. Ut ea illa verba: Imagi ris ratus absterget omnes fletus. Haec S. Amseos Ruis, quam bonorare Niciam, sit mcnia eonsidera,quod limoitu tuus amieus, dum viveret, tibi suit gratus & acceptui, ARTICULUS UNICUS.
gratior tibi erit iam salvatus : sic enim amres . nostri torrenre voluptatis divinae inebriantur, Utrum debeamus nos pro honorious ut tamen nia patenus nostri obliviscantiar , ut ' gnificare , honores non nimis desita docet S. Augussim lib. y cofessio m cap 3.it ' r de honores invicem com que modicum plora super mortuum, Quoniam requievit e nimirum a linoribus & miseriis hu. ius vitae. Da. m. E ali p. i . dicitur 1 Amodo jam dicit spiiuus ut requi
escant a laboribus suis. I nicare
Explicatur prima pars. Quod nos pro
honoribui debeamus dignissiare, id est honore dignos reddere , sola enim virtus facit hinminem dignum honore r quia virtutis prurnium est honor , & tribuit ut bonis ut dicit Aristaris L Tibicer. υρ4. In cuius rei signiam
337쪽
va S. Mis in. lib. s. de Cis. Deicap. In quod antiqui Romam virtutem M honorem sieut os Deos colebant, quibiu praeponebant duo templa sie disposita, ut nulliu posset venire ad t*npivin honoris,nisi prius transisset templum visiatu, per quod indicabam,quod nullus de Maecipere honosem, nisi illum propter viris tutem sit promeritus. ide. dicit amoteles 4. Eis c s quod solus bonus sit honorandus. Et ad Rotαι dicitur: Honor di pax opetanti
bonum oportet tamen attendere,ne homo propter
honorem sibi factum incidat in superbiam; Mideo ad elimiisndam superbiam antiqui Romani, sicut suis triumphatoribus tres honores exhibueram: ita triplicem ipsis ignominiam in. serebam. Primia honor fuit, quod populus vi. mri eum jubilo obviam iveritiSα--,quod omnes captivi sequebantur vincti victorem tmiin honor fuit, quod victor ndutus fuerit tunica Iovis, & ponebatur in curru, quem trahebant quatuor equi albi, & ita ducebatur ad Capitolium. Ne tamen talis victor istis hon tibus sublimatus siti oblivisceretur , triplicem molestiam sustinere debuit illo die. Prma erat quod ponebatur cum eo in curru una persona vilis eonditionis r ut daretur spes cuivis quantumvis sit v. lis conditioni3, perveniendi ad talem honorem, si probus de virtuosus extitetar. Seis coda molestia erat, quod vilis illa persona, seu foras talem Victorem sepὸ eolaphizabat incumi,dicens: Nosce te ipsum,& noli de honore tibi exhibito superbile. Tenia molestia erat. quod illo die cuivis licuerit impunὸ opprobria contra triumphatorem iacere. UME Isiliis c Dri revertenti post multas victorias gravissinae contumeliae sierunt dictae nulla ultione secuta. Hue fuit illud EM. iti In vestitu ne glorieris unquam,nec in die honoris tui extollatis. Explicatur secunda pars. Quod non debea. mus honores nimium desiderare. Undὸ ambitiosus non est re , qui appetit honores, sed qui appetit sibi fieri honores ultra sua merita ab iis. quibus non debet. aut quando non debet e α-e est vitiosum. Unde Eul. io. dicitur : In ansuetudine serva animam tuam,& da illi honorem secundum metitum suum. Qui autem ultra meritur uves sine merito honorari desiderat, alios hamad falsum testimonium invitata
Undὸ est illud pra-λ ac. Qui mittit lapidem
in acervum Mercurii, sie qui tribuit insipienti honorem. Si autem honor alicui virtute prininto conseratur , metito dicetur de eo illud Mia. io' Quod inscius non honorabitur. Caveat tamen homo virtuosus, ne nimis honores appetat; quia sciat dicit Meti Dist. 11. Abstrahunt a recto.divitiae, potentia,& honores.Narratur de quodam insgni Priore Claravallens. I electus in Episcopum Totnaeensem nec Eugenio Papa, nec S. Bernardo tune tem- potis suo Abbate, persuaderi potuit ad acceptandum Episcopatiam ; undὰ prostratus ad pedes Abbatis & taeneorum se eligentilian, dicerit: Monaehus fugitivus, si me eligitis,esse po tero, Episcopus nunquam ero. Dum iraque hie or mortuus esset, post mortem euutim suocto apparens dixit: Ecce adsi Gracti s ter uus. Cui ille. charem quom oest tibi tbeia est GH. evito
promotus fuissem in Episcopum . fuissem aenumeso damnatorum. Nec nurum, quia fie-quenter, quanquam non semper , perhon res mutantur mores in pejus. undd metrica
dicitur e murima tam sileam hominum tamιm rem res stilus evertaru minis,Census bono s.
Et ideb dicit quidam ad socium suum iam ad
dign: tem promotum: Optimus ussus, temu--meliorem, ni in b. s. U. Itaque nemo te violenter honori ingerat, sed qui vocatur a Deo tanquam Aaron, qui indicio virgae florentis, α incendio aemulorum eleetias
est,& monstratus placere Deo secundum Glos suu ad Hebr. s. Explicat ut tertia pars. Quod debeamus h norem invicem communi inre. Est enim triplex honor, nimitu honor subjectionis M obedie tia, Secunia honor seppotiationis & benefice. tiae: Tertio honot affectionis dc benevolentum Primu bono debetuc Praelatis de Principibus. Dicit enim 7. quod quilitat imneatur dare mei cedem ei , qui pro se laborat, sicut Princeps laborat pro tota multitudine. Haec autem merces est lion Oi de gloria , juxta illud I .Petris. Deum timete dc Rege honorare. Susinos honor est support)t ovis, ec beneficentiae qui debetur parentibus I iuxta illud De t. s. Honora patrem, dc matrem, ut su longaevus super teriam. Et Don ari Maledictus. qui non honorat patrem suunt, de matrem sua.
Tenisu honor , qui est honor assectionis de benevolentiae , debet in omni L Jux illini I. Petri a. Omnes honorantes fraternitatem d. ligite. Et ad se. ia. Honore invicem prinvenientes, non alta sapientes, sed huncii tauconsentientes.
Reseri Nagister Helynandas ' , quod AE
Adrianus si sex senatore linperato tanto gratiae populi dc Senatus habuerit, ut Senat ipsum rQgaverit, quatenus filium suum vocaret
Augustum. Prudens verbpater tae γω ν ve periculum immineret regimini. . rehondit: sufficit, quod ego invitus regnavetim. Et si, junxite Alendi sunt prius pueriacis viri h
exercendi; ut probentur virtutibu intecedet quos debent honoribus anteire. dicitur:
Provexit autem ad horam cui ramis hos,umrabant arri cis eximia diligentia. Me enim volenspluspiacere illi, wse assumpserat, Glora it artes μυ litudinem in meliusfiuraret. Gofam multitudo hominum abducta perspeciem
operuinum, qui anu tempus tanquam homhonorarinfueratinum Devolimaverunt.
Et hae fatis humana vitae deceptio, quoma aut assectat, avit Regatas deservientes homines, incommunicabile nomen lapidi Obγὼ imposuerunt. Ex
338쪽
Postquam actum est de Idolorum populia,
inventione nunc agitur de idololatriae augis metuatione. Causa aute promotiva idololamae fuit diligentia & lubtilitas artificum,qui summo cum labore ex rebus pretiosis elaboraverum
idolamitae speciei , dc gratiosae pulchritudinis rptopter quia simplices,qui idola cospexerunt, putabant ipsis aliquid nominis ineme Isti autem artifices ideo secerunt idola sic artificiosa , ut placerent RNibus, qui ipsos constituerunt pro
illis idolis efformandis. D: ei tergo sic: Provexit autem ad horum nimiru idoloruin cisuram. Obar, qui Uis am id est homines simplices)-Dumia δε- diremis, in fabricando idolo, fuerunt allectradillud colendum. Sequitur, ille nimirum artifex rale Facere illis id est Regi vel Principuvel TFranno, qui se assim plerunt ad effigiendam i peciein suam leti. rarit, id est diligenter laboravit anesuί, ut sinititudinem s id est imaginem talis Regis vel et in pis in mel figuraret: id est. ita pudelit Θ,
u i scivit re nisi lituor inaiet. Quo facto multitudo
hominum ab.sucta a veritateὶ perfri id est pulchritudii e n veru, exm id est Principem vel Regem) qui ante te vi id est paulo a-te 2 tan piam se harina suerus respectu huitiatio sibi tunc tanq a Regi competente nunc sid est
postmo tem suam) eundem Resei vel in .ncipem, Demn itinaverunt; exhibentes illi latriam, qtii est ei, lini debitus soli Deo r juxta illud 2.Μaobab. ii. Rex Antiochus Lysae fratri salutem.
Patre nolito inter Deos translato,&c. In sequentibus verbis ponit Salomon reca. pitulationem causirum idololatriae, quae suerunt principaliter duae, ut dictum est: nimiria amor inordinatus erga proles,vel amicorum ad amicos 3c timor Tyrannorum.
Undὰ in hoe Textu subjungit :Dhaes nimirum dementatio fuit vita humana decum id est
causa deceptionis) Quoniam aut assectat id est inordinarat dilectioni amicorum defunctoruὶ aut Rembra id litie viventibu prae timore deI,-νienses h ines incommunicabiis nomen quod est
hoe nomen DLVS lapidi se ligno imposuerunt.
Licet autem hoc nomen DEVS lit com nune tui.
biis Personix ira tu sigillatim qii aevis persona possit vocari DEUS, quia tamen illae tres per . nae sunt una res, seu una essentia si riplicissitna, ideo dicitur hoc nomen DEVS e Teii communicabile. Circa illa verba: Ethacsuit νita humana deceptis. sit
An homines plerumque decipiantur in
praesumptione propriae perfectionis; in acceptatione nimiae laudis seu commendationis; in delectatione stemineae affectionis ι &insimulatione columbinae
compositionis, seu fictis pro. bitatis tDico quod sic.
Explicatur prima pars. Quod homines sepὸ decipiantur in praesumptQue propriae perfectionis: nemo enim de faelle rectὸ iualeat vel deeratiis et etiam de culpis propriis a sed
potius gratias nostras nimis magnificamus, culpas nostras nimis excusando attenuamus. Et
ideo vix est aliquis, qui bene iudieat de se ipso. Undὸ Tertiuisu inquit : Talis est natura humana. ut aliena melius judicet quam sua Hine est quod aliquis scientiam suam. vel facta sua levia, in tantum attollat, ac si perea caeteri omnes supportarentur. Et tales revera sint similes illi idolo depicto. quod humeria eoelum sustinere videbatur : vel illi stulto , qui semper sub diotans, noluit domum Inpiat, dicens, se debere sustinere coetu, quod rueret si ipse ingrederetur domum , quod tamen stabit . esto talis stultus millies domum intraret. Sie etia multi ex scientia sua praesumptuosi putant . quod per solam suam seientiam Ecclesia supportetur, ea ra, si ipsi non essent. Sed certὰ decipiuntur tales .cum a mi ut multo doctiores & humiliores ipsis. Tali tamen homini praesumptuoso dena scientia dici po est illud Isaia Q. Sapientia tua, destientia tui haec decepit te. Explicatur secunda pars. Quod homines ,-pὸ decipiantur in aceeptatione nimiae laudis seu commendationis. Sed de ista peste dieit Seneca in Epist. 2. Incredibile est multis quam magnos
viro, dulcedo orationis abducat.
lud praecipuὀ impedit,quod nobis tam cito pIacemus : si invenimus, qui nos laudat, qui nos bonos dicat, qui prudentes, qui sanlios: non sumus modica laudatione contenti. Nunquid in nos adulatio sine pudore est . dum optimos nos et Ieila sapientissimos et edimus, cum sciamus,illos, qu nos Iaudant, multa saepe mentiri.
Porro,quia haec deceptio plerumque fit per
amicos, ideo signanter de tali, cui fit adulatio, dicitur Thr. I. vocavi amicos meos, S: ipsi deceperunt me. Item illud Isai. l. Popule meus, qui beatum te dicunt ipsi te decipiunt,& viam grensu lim tuorum dissipant. Hue faeit illiid dictum Platonis. Homines ex inimicis magis quam ex amicis proficiunt; quia inimici,duni eis errores improperant, ex eis corriguntur et amici vero suos eis non ostendunt errores, sed tolerant oc
Explicatur tertia pars. Quod homines saepὸ
decipiantur in delectatione scemineae affectio innis. Licet enim invieem amare & amari sit deis elabile multum sicut dicit S. Musi .liba.. Is DG promanabant tame nebulae de limosa
concuplicemia carnis,& ob luscabant eor meu, ut non discerneretur serenitas dilectionis de
ligine libidinis, quae sicilὸ inducitur a sceminis.
UndεNumst. dicitur': Cur seminas reservasti e Nonne istae sunt, quae deceperunt filios Israel lHarum enim natura & ara est hominem emollire, &emollitum decipere. Et id eis signanter Philisthaei Dalilam sererunt mediatricem, ut Q. perarent Samsonem dicentes : Decipe eum, dc diste ab eo ubi habeat tantam sortitudinem. Et certὸ,multa saepὸ resciuntiar per adulantem is
minam , quae caeteroquin masissent Occulta.
Fallare, noe,'re, aruit Desu in muliere.
Insuper saepὰ fit, quod postquam scemina soliditatem bonae vitae accepit a viro relisioso dc pio . illa reciproci viro mollitiem innrmitatis relandat. In cujus rei figuram Gm a. dicitur
quod pro fibricanda muliere suerit ab Adamo Oo 3 ablata
339쪽
ibuta dura costa leuguria aliquod os, loco em muria notitia 'i homo perfidem debet Iaa. ius repoluta Deias parte carnu in Adamo , iuxta bere de Deo, tunc certum est, quod Idololatrae illud Gen. a. Reposuit Deus carnem pro ea. sic per propriam sum maliciam ista Dei etiam quantumcunque vir aliquis non sit ostia, privati fuerint soliditate bonae vitae, cavendu ininen sibi est. ne Et quantum ad hoc dicitur in Texin i Et non ex familiaritate foeminaeos solidum bonae vitae, si uerMestror circa De Fientiam supple per commutetur in carnem leueainales afictiones, infidelitatem j sed omnυσων ν ei λα- Ecdelectat Ones lubricas. Undὰ .em dixit Valeria ad Rufinum i Amice det tibi Omnipotens omnipotentis staminae non talli fallaciis. Hue quoq e pertinet illud metricum :Adam, Sampsionem,David, Gil , ct Sal-nem inmma decepu ; quu-δει uerit Explicatur quarta pars. Quod homines saere decipiam ut in simulatione columbinae copolitionis,seu probitatis. Et hanc demonsi anthypocritae, qui incedunt in vestimentis ovium, intrinsecus aute sunt lupi rapaces. Unia Proν.Π. dicitur : Simalator ore decipit amicum suum. Et ideo merito docemur, quod hominu suae se ratem non debeamus penu .e ex sola facim, xta illud Ioan. r. Nolite secundum faciem iudicare. Nec Oportet secundu visionem oculo a statim lassicare, aut secundum auditum aurium statim formare judicium de hominis sanctitate. Undὸ recte dixit Apostolas i. cimth. . Nolite antet pus iudicare . Et certὰ experientia isse docet, quod is, quem putatiiscarere felle, propter leve causam agatur in rabiem : &is . quem putaba
nil posse loqui, sed tantum orare, esse maximudetractorem,sintque inimi ei hominis domestici
eius: qui post qua pili ima beneiic a aeceperun , sunt primi&maximi supplan ator est ita ut experian ur si ὀ multi Domini vel Superiores, seserpentes nutrivisse in sinu. quando tales sim latores & o ultos detractores arctiori benevolentiae & benefleemiae vinculo astrinxerunt. sed a talibus unumquemque misericors Dominus eustodire dignetur.
Et Museceras errasse eos circa Dei sit tum,sed in magno viveus inscientia is A totestam magara maia pace aneliant. Autem bossuo acri scanses t obscurastri ciuiscientes, aut insam plinas
mitigiis hasemes, nee vitam nec nuptias
mundas Iam casodiant , alim Hium
occidis per invidiam t adulterans core
stat: sommia commixtasino sanguis O
homicidium urisisfictio, corruptio, infidelitastentatio se Uurium umulis ,
bonorum Dei immemoratio nimarum is quinatio, nasivisuis immutatio, nuptiarum inconstoria, inordinatio Mechias
impudicitia. ExpLICATIO TExTUS.IN hi: Lectione enariat salomon quod vitia
ex Idololatria proveneriti t. Mala autem ex Ilololatria orta in unere sunt quatuor. Nam idololatrae petamam ad Deum privabantur
ejusdem veri sei Dei notitia i saantum adst ἐρω
rem decipiebantur ι quamum addam-s, eoru
servituti subdebantur ι O quantum adnex- , ines fiui invicem iniuriabstur. Si ergo loquaberinta O rc magna mala 'imirunt ex mal tiosa intentione facta pacem appream. In quo idololatrae decipiuntur quoad laipsos, dum nimirum sierunt in continuo bello contra Deum,& bonos mores t de tamen putabant se vivere in pace seu magna quiete.
In verbis sequentibus declaratur qualiter id lolatrae daemonibus durissima servitute subd bantiit per hoc ι quia idololatrae a- eram μιμιν cantes caemonidis; si uta observabant in iactificiis Saturni: nam Saturnus in odium filii sui Ireis, a quo fuit ex regno expulsus, praecepit cutitoribus suis, ut immolarent Iib. suos filios. Au asina sacrificia faciemra , vel deii octe vel de die ; nimirum in antris, s uncis. α Iucis, sive locis obscuris. Insuper Idololatrae in hoc debebant servire daemoniis, dum mustis salsis certas res debebat offerre. Ni Marti debebat mactati apeι ι Baccho hireus , Iunoni pavo; Iori taurns ; Apollime nus ιν rem columba. sera noctua, Cereri farta,&Memeris mel debebat osserti,ut rellatur Didim Rex Bragmannotatin in m ad Alexand. nagris
sat insania Frevi νigilias habentes, sicut faciebant in aerificiis Bacchi, & inem ma ria Deorum: in quorum festivitatibus lusibus, di luxuriis turpia
ter vacantes totam noctem transegebant.
In sequentibus verbis declarat Salomon . quomodo idololatrae fibi invicem injurias f
ciebant t vel in corporibus inferendo mola. stiam, vel in uxoribus nuptias violando.
Denique in postremis verbis Salomon m rum corruptiones coniunctim enumerat, qu- motu comptiones idololatriam coseqtuimur. Dicit ergo: Et omnia commixtasum, si sciat cet inva non e aut vulneratione νυ ta crum in Occisi, me gurtum in alienae rei iniqua d
tentione; mtia in filia hypocrisissimula mutes
correptio in vii num de oratione, R serat, in mutua proditione; turbatis in discordiarum s minationes periuria in salsa probatione . tu muttia in rixarum contentione t Huram ω- inemoratio, in beneficio is ori innata oblivi ne; animarum inscirratio, in gulae de luxuriae deis lectatione ; nat ratu ini ratio, in vuta contra naturam perpetrationes mutiarum Husamia, in uxorum illicita permutatione e Muistis M .chia, in incestus de adulterii permixtione; ct h. pudicitia hidriatio, stippie in libidinosa eontrectatione. Circa illa verba : Et tam metua mala
An carnales peccatores ι mundiales 3ciniqui cospirantes; item ne fontes Pt uti in corrigendis desectibus suariim subditoriam veram pacem possideant
340쪽
Fxplicatur prima pars.Quod carnales peccatotes non habeant veram pacem. Undὰ istu pax aliqua diabolica eii inter adulterum & adultera, item inter fornicatorem & sornicatricemi ita ut dicat mulier illud Cant. 8. Ego mutua . M ubera
mera sicut tartis, quot suasum corteo,qu
si pacem reperiens. Talis pacificus ius alomon, de quo Eccι. ε . dicitur: Salomon imperavit in diebus pacis. Et paulo poti dieitur: incit naitisaemora tua mulieribus, habuisti potestatem in corpore tuo,dedisti maculam in gloria itis. Constat quod tempore bella & adversitatis, homines non vacent libidini, sed in diebus otii iantu. Unde David, cum otiaretur in domo duJoab ex steret in bello.c Omissit adulteri ua.Reg. ii. Sic etiam Roma dum bellis vexata fuit cotra Carthaginem,uirtuosis exercitiis plena filii r sed
post qua Orthago sub vetia filii, Roma sese dedit otio gulae M libidini. unde Carthago eversa
plus Rotuae nocuit. quam Carthago adversa, iudicit S. sua lims Lisciν. Det cap. ιν. In horum figuram mensis Mattius bello suit consecraras; undὸ iste mensis est, in quo Reges
solent ad bella procedere: ut dieitura Reg. i t. At ver . me iis seouens nimirum Aprilis est veneri
dedicat ut , ut intelligas : quod finito bello. tempore pacis & otii dominetur libido. Juxta illud origi, de remedis amora: Otia sit. M periere libidinis arcus. Explicatu secunda pars. Quod mundani&iniqui conspiratores non habeam vela pacem Italis enim solum est quaedam conjuratio duorsi vel plurium in pernitiem alicus usitanocentis. Et haec amicitia seu potius coipiratio figuratur per pacem & amicitiam Herodis Sc Pilati contra Christum. Et sicut videmus, quod inter spinas steriles & in fluctuosas major est connexio, qua inter arbores fructuosas: sic etiam in malis conis gregationibus,& collegiis, longe fortior est co-naerentia mali rum personat uin ad mulcem se defendentium , quam lit honorum ad malos corrigendum. Undὸ Naham I. dicitur e Sicut spinae inviuem complectuntur, sic convivium eorum pariter potantham. De hae pare dicieri missa : Zelavi super iniquos, pacem peccatorum videns. Ubi subdit a Invidi eis,&ma IEtuli pacem peccatorum.
Explicatur tertia pars. Quod Praelati in desectibus suorum subditorum corrigidis neglia
gentes,non servent Veram pace. Talis certὰ Praelatus negligens non habet pacem, quia propria conscientia eum gravat, & conleientiae subdiatorum aliquando accusabunt talem P Iatum
quod omnia reliquerit impunita .' Ac mopterea ipsi in sceletibus inveterati , damnati fuerunt. Cerihblaverimatur illud Scripturae r Clamavi semper pax. pax. M non erat pax. Olim verba Prophetatu vocabantur onera. Undὸ Malach r. dieimi : Onus Verbi Dei ad Iliael. Et m Isaiadicitur e mus Damasci, onus AEgypti, onus Tni,& sic de aliis. Sie etiam verba Praelari debent esse onerosa comta pertinaces &iebelles, sed consolatoria erga humiles &devotos.
Contingit autem sepὸ in notat S. Chrysost.*per Matibaeum quod Plaetati in injurii, sibi
irrogatis . sirit accurati &severi. sed in iniuriis Deo irrogatis sint valdὰ lenes: cum iamc ecor eratio in iniuriis Deo irrogatis deberem esse severi, & in injut tu sibi illosatis debetem esse I nes. Pro hie doctrina stabilienda . legimus
Maab. quod quando diabolus tentans Chtiastum Dominum ei dirier Si Filius Dei es,die.ut lapidea isti panes fiant; Chrastus tunc patienter
sustinuat.& per aut horitatem Scripturae confiistavit eum,dicens:Non in solo pane vivit homo, sed in omni verbo quod procedit de ore Dei. Similiter quando ἀiabolus seeunda vice dix e Christo Domino: Si Filius Dei es,mitte te deor sum, Christus ei adhuc leniter respondit: quia istae duae tentationes directa solum erant contra humanitatem. Sed quando diabolus tettia vim Christo Domino posito supra pinnaculum temopli dixit : Haec Omnia tibi dabis,si procides ad .raveris me, repulit diabolum Christus cum indignatione dicens: Vade Satana, scriptum est, Non tene. hi Dominum Deum tuum. Super quem locum dieit G1rnostomus. Exemplo Christi Domini clisci inua iniurias nolitas aequanimi ter sustinere. Dei autem iniurias, neque usque ad auditum sufferre 3 quoniam in pto pilis in uriis esse quenqua patientem. laudabile est iniurias
veto Dei dissimulate ni rus impis est. Et de ista
mala pace negligentiae Piael torum. dicit iisdem Salvator Matth.io. Non veni pacem mittere, sed gladium,id est,exa irim eorrectionem viti Otu.
Infand/rum enim idolarum cultura , omnismati causa est,semitiuor nis. aut enim, dum tirantur insaniunt, aut ceromaticinanturfalsa, aut vivunt intus aut pejerant cito. Disi enim considunt m Idolis, ouae
sunt e anima, mase jurantes noceri se nosterant. Hraii igitur ita evenient digia, quonia male senserunt de Deo, ostendentes ad idola . O injustejuraverunt in idolo,
contemnenses justitiac Non emmIM antia
ol virtus, sed peccantium poena perambu-
ωsemper i usorum praeuaricationem.
Ex PLIC AT Io TEXTUS. Postquam enumerata sunt vitia , & morum corruptionea,quae ex idololatria procreantur : nunc in hac Lectione explicatur causalitas eorum, Nostenditur, quod ex idololatria specialiter deriventi, e falsitas di m justitia. Dieit eri r Infandorum enim Holoram cesturae omnis massicos est onmiam, Osinu. Disantui autem idola infanda. qua non sunt famine, id est lesmone digna. Haec ergo cultura idolorum esst causa omnis initiam di finis in suis culto tibus et nam propter idola colenda ordinantur peccata sicuti propter finem. QuaIium autem malarum idololatria sit in-nturn 3c finis . declarat Salcimon in vel bit se- qtientibus dicem : Aatenim da lata uar a ni t,siam in testis& ludis, quos diu sciis faciebant : in quibus se perlibi em more bestiarum foedabant. Aut certὸνatiuinaraser tanquam essent Prophetae; sed quia falsi Piophetae sunt, vaticinamur
falsa, sevi Prophetae Achab , de quibus dicitur L. Reg. 21. Mee dedit Dominus spiritum mendacia in ore omnium Prophetarum tu