장음표시 사용
341쪽
Comment. super Lib. Sapient. Salomon.
iurant cupi iaeitcle tacita, imo perlevi caula scienter laua iurant: ut autem farae saren L . animantur exm quia sciunt, qu d idolumno potest se vindicare, nec eos propter periurium inl-quu panire ; S. proptet hoc lubditur in Teria:
uidum enim in idolu,quias nisis antina sitne intellectu de voluntate) i se jurantes traceres. id ibi nons eram .dita eii , non metuunt ex hoc puniit,quod iureiat fallam per idolum. In sequentibus verbis ponit ut idololatrarum talab iurantium pama : nimirum quod propterutrumque damnabuntur. Unile subdit ut in Textur Vtrat ergo illlta Gement digne. Id est pro utroque digne punientur ἔ nimirum pro eo, quod malὸ seruerint de Deo attendentes idolis: inius E iuraverint idolo,contemnentes iustitiam. Et lic peccaverunt dupliciter ue videlicet primo quia iuraverunt salium : secundo quia iuraverunt per falsum,id est idolum. In posterioribus verbis Textus allegati, ns tura iuramenti explicatur his verbis : Non enim
ruramentum est ririm: id est jurare passim & abs
que necessitate, de lutare indifferenter, tam ve- tum quam salsum,non est virtus. Nec iuramentum est per se appetendam , si est peccantium pana : quia propter incredulitatem hominum
nolentium credere, portet iurare.
Et hac paena perambulat semper id est crescit in iustorum, fidest iustitiae, vel iustarum rerum
ararisamnem. Circa illa verba: Pejuram cit).
patet, quia qui Dominum suum a Mitto,e clantamat, di involvit in aliquo climine , illa est proditor illius; sed qui Deum inducit tanqtuuia testem i,ilitatis, nititur Deum involi ere in ilia quo crimine , dcauterre ipsi nomen suum bonum, quo νοέMur summa penta4: Ergo talisperiurans est proditor Dei. Ex quo fit, quod periurans, quantum in scest, plus contemnat Christum . quam eundem eontempserint sui Ciucifixores , nam isti non intulerunt Christo nisi malum poenae: ille a tem homo periurus nititur Christo imponere malum culpae, dum eum, qui est via, veritas, Multa, vult inducere tanquam testem rei filiis, de ita reddere meudacem
Explicatur secunda pars. Quod penuriis sit injuriosus proximo per falsitatem. Decipit enim per iudicem , dc spoliat iure sito bonae fidei possiesibrem: dei talis petiuius tenetuTlaelo seu proximo a se diffamato non solum finmam restituere , sed etiam resarcire damna ex laesone samae secuta. Legimus de dolo Gaba nitarum , quod simulantes se aio novenisse. obunirerint a filiis Israel vitae promissionem. Hanc autem promissionem sera averunt filii uiadi non obstante , quod postea cognoverim dolum Gabaonitara . Et ideo pe cepto dolo,
de clamante populo & murmutante , dixit Josue : Reservemur, inquit,& vivant, ne con ita nos ira Dei concitetur, si per juraverimus.
Explicatur tertia pars. Quod periurus sit per iniquitate ni pernitiosus sibimetipsi. Ille enim manum libro supponi qui scienter periurat qua tangit Evangelium : dc eandem manumia diabolo quasi tradit&commendat, nisi dicat
An periuri sint proditiosi per innuς λς- ς verum. Undὰ illa manus per jurantis essici rutquo ad Delim , iniuriosi per falsitatem diaboli.quape juram quali vinctum tenetae quo ad proximum,S pernitiosi per mlquatadem quo ad seipsost
Explicatur pruna pars. Qiiod per juriunt proditioli per iti fidelitatem quo ad Deum. Hoc ostenda ut tirpliciter. Nam constat,quod is qui habet ligillum Regis,essiet proditiosus &infidelis si pactionem aliquim Agillaret quam Rex summ8 detestatur ; Se si hoc faceret eum figillo Papae vel Caesa iis .essiet crimen Lae, Maiestatis. Moraliter loquendo, Nomen Dei est nobis commissium, quasi quoddam sigillum ad testificandam diuitaxat veritatem et juxta illud Deut. s. Dominum Deum tuum invocabis, de illi soli servies , & per nomen ejus jurabis. Et ideis dicit Apostolin ad Hese. s. Quod omnis controversiae finis est iuramentum. Distas autem est illud quod De iis summe odit, sibi tanquam primae veritati summe contiariunt: 3e ideo qui nomen Dei iurando assumit ad contestandam falsitatem, Dei proditor est. Secu, n hoc idem ostenditur, quia si quis castrum Regis suae fig litati commissum traderet hostibus , talis sine dubio est et proditor Regis. Moraliter loqueri do, casti um est nomen Domini. quod invocamus . de ad quod confugimus in omni nostia necessitate; iuxta illud 'ον. iri Turtis fortissima nomen Domini, ad eum sug et Iustus, de silvabitur. istud autem castrum traditur hosti.
quando daemonibus de falsis hominibus eo .
In Missali vero si per quod jurat , quat rscripta sunt, nimirum Consecratio Corporis &Sin,uinis Chiisti , Sumia suffragia sineto. rum ; Tertiὸ beatitudo bonorum ι de piari, damnatio Ieproboriun. Est ergo senses iuramenti , quod facit periurus super Librum Evangelii, nisi verum ut, quod modo juro, nonnie juvet Missatum celebratio, nec Sanctorum deprecati O, dc privet omnino natura beatitudine Sanctorum di Beatorum, & denique veniat super me maledictio damnatoriam, quaerenserui Mauh. 2s. Ite maladicti: in inem aeternum,
qui paratus est diabolo,re Arseus ejus. Similiter per uram Nnua flecti Mo . br nuntiat omnibus gressivus , quos pedibus suis facit . nisi dicat verum. Extendendo quoque manum ad librum, abrenuntiat rei tutus bonis operibus Eleemosynae si quas iacit: de denique osculando librum abrenuntiat omni v bonis verbis dc orationibus quas Dominius cit. Propter quod M. M. dicitur e Vir Lium jurans replebitur iniquitate , εc non te cidet de domo ejus plaga , dc Lost. ID Non perjutabis in nomine
342쪽
Tu autem Deus no ersuavis severin, spatiens , or in misericordia omnia disponens. Etenim si peccaverimus, tui sumus , scientes magnitudinem tuam; o si non peccaruerim- , scimus, qu niam apudusiumus computari. Nosse enim te cansummasajustitia est, o ci-re Iustitiam tuam, o virtutem suam,
radix est immortalitatis. E T PLICATIO TEXTULI Nientio Salomonis in hoc Capitulo est, ido
lota illa destilicta, verum Dei cultum homibus persuadere , propter quatuor speciales conditiones qtiae hominem possunt movere ad adserviendum Domino Deo. Est enim Dominus Deus sitavis in communicatione . & non amarus vel iracundus. Secundo Deus non subith nee rigidε procedit ad ultionem. I eristio est verus in servandis promissis r &quarib facit Deus misericordiam erga omnes, speci liter autem erga sitim famulos. Quantum erisgo ad ista *iatuor, dicit sie: Tu autem invinoster sua beneficia largiendo rem es promissa adimplendo patiens sexspectando delinquentes. ut per poenitentiam ad te redeant) O mmisierisoria omnia di ponis dum punis citra condignum, Se praemias aetracon.
dignum.)In sequentibiis vel bis ponitur huius de Deo
commendationis declaratio Dicit ergo :Etenim si peccarerimin, tuisumus scientes magmtudinem tuum ; id est si peccaverimus, non poterimus evadere mainum tuam, sed sumus sub tua potentia, qua nos potes castigare. ει si
non peccaverimus id est si limus iusti , senim sidest firmissima fide eredimus) quia apud te com-ρutati sumis; id est numerati & electi, praemiandi a te in aeternum in coelis. Ut autem declaret Spiritus lanctus quale simus praemium in coelo accepturi propter nostra bona opera. ideo subdit r Nos enim te sciath videlicet& aperte videre Deum . prout est in se Trinus& Unus in consitimmata justitia est. Unde
Ioan. 13. dicitur: Haec est cita aeterna, ut e gnoscant te nolum verum Deum. & quem misistiJEitim Christum. Ut autem sciatur, quomodo Iad hoc prae mium possimus pervenire, ideo subdit I ssime sid est eredere per dilectionem 4 just,iiam tuam id est aequitatem tuam ) γ rirtutem sid est pietatem ) radix est id est princia
pium) immortalitatu sid est beatitudinis sempitemM asi dicat is, qui habet fidem per charitatem firmatam & diligendo credit, quod tu sis ver. iustus & pius; ille habet radiacem beatitudinis. Circa illa verba , sola
apud te comparatissimus. Notandum quod Iicet Deus omnium rerum & omnium hominum tam scilicet reproborum quam electorum sitorum habeat notitiam, quia Deus omniscis r specialiter tamen dicitur numerus electorum tanquam amicorum starum, & aliquando una secum regnaturorum esse computatus. Unde dicit S. Augustis, in Embridis. Cap. M. quod es ctorum numerus soli Deo sit cognitus. Huc etiam illud Sapsent. s. ubi dicitur: Tu L-hunt iusti in magna conitantia adversus eos,
qui se an laverunt. Et paulo post de improbis dicitur Nos insensati vitam illorum aestimabamus insaniam. Ecce quomodo computati id est numerati sunt inter filios Dei, & inter Sanctos sors illorum est. Proculus maiori explicatione sit
ARTICVLVS VNICVS Utrum Sancti elem vere sint a Deo nu. merati, seu computati juxta si ptem species Arithmeticae st Ico quod Q. Explicatur astertio adducendo, &apoplicando electis septem species Arithi tha,
quae his versibus continentur: addere, subtrahere, duplare, dimidiare, Quintaque dere, sexta νero multiplicare, Radicem trahere, pars ima dicitur esse.
Itame Deus has septem species exercet in effectibus suis gratiosis quos confert electis. Nam Deus addit, sit btrahit. duplat & d, midiat, multiplicat, dividit, & radices e trahit. Addit enim Deus nobis peccantibus spa
tium & tempus paenitentiae, ut corateramur.
Et huius clarum exemplum est in Rige tam chia 4. Reg. 2o. cui dixit Dominna: Addam diebus tuis quindecim annos. Subtrahit, etiam quandoque Deus malos . Scimpeditores quietis nostrae, ut proficiamus 3 quia Pro Hrb. 2g. dicitur e Susurro Qbtraia iurgia quiescunt. Et ideo Deus conis selit per Apostolum a. ad Thessal. 3. Su trahite vos ab omni fratre ambulante i ordinat h.
343쪽
Comment. Der Lis. Sapiens. Sismon praeterea Deus nobis duplat spiritualia in
praesenti ut si, siciant, quando dat nobis virtutes , tam naturales quam gratuitas. Unde 'ον. si . dici riirr Omnes domestici eius vestiti duplicibus. Et in filium Deus nobis duplat gloriam , quando nobis dabit duplicem stolam, id est , quando dabit glorificationem, tam in corpore quam in anima. Unde Isaraci . dicitur : In terra sita duplicia posssidebunt. Dimidiat quoque Deus poenis quas iuste meremur . quia citra condignum punit nos. Huc facit illud Matth. io. Dimidiam partem fructus ligni , quod est portionis meae, relin
Multiplicat etiam Deus in nobis sita dona 8d
beneficia, orationes I instra ; exaudiendo. In Psalm. In quacunque die invocavero te, ve- Iociter exaudi me, multiplicabis in anima mea
Dividit etiam Deus gratias gratis datas , quas diversis personis divellimode communicat, ita ut omnes fideles in Ecclesia te invicem valeant suppoitare, Unde dicit Apostolus i. rmth. 12. Divisimi aes gratiarum sunt, idem autem spiritus dividens singulis pro ut vetiit.
Denique Deus etiam Radues extrahit, quan-ηo pervertas cogitationes, a quibus omnia mala oti initim ludicialiter denudabit ; unde properbior. is dicitur: Cogitationes impiorum eradicabuntur.
tur autem mala ars hominivri raoricare idola. quia contra Deum ab hominibus adinventa sunt. Illa inquam id est ars excogitataὶ mii luxit mr nimirum in eos in errorem idololatriindi, vel deserendi verum Dei
cultum. Nec etiam vvsra picture cith trans
tulae ad instar umbrae sid esta cies idolorum quὰ est labor fine fracta id est sol ma inutili l
bole fabricata) em culpta per rara colores, cujus aspectin id est imi aspecta dat inseni ιο titilautra concupiscentiam: id est amorem imuerentiae de dilectionis idolatribuendae. Et talis infelicitus; init mortua sides non visentiui magiis exseram a M. In sequentibus verbis stibi sit Salomon poenam qua idololatrae digni sunt. Mutirem
enim idolorum id est qui sperant aliquod auxilium ab idolo, vel diligunt. colunt aut facilinti di sunt inme id est poena insernali I de qua dicitur: Mors depastet eos. Circa illa vel ,- inelructu. Notandum est , quod homo in hie vita constitutus sit medius inter coelum de inta num. Unde quia in caelo est perpetua quies 3 iuxta illud Apocri. 4. A modis iam dicit spiritus: ut requiescant i laboribus sitis; & in in fertio est perpetuus labor & nulla requies, iuxta illud; Laborabit in xternum, vivet adhuc in finem: ideo homo aliquid de quiete,& aliquid de labore in ista vita habet; phasia mende labore quam de quiete habere debet iuxta illud Homo ad laborandum naicitur. Pro huius maiori explicatione sit
Non enim in errorem induxit nos homi num , milia artis excogitatio ; necum.
bra pictura tibor sine frusta; eriles
fulpta per varios colores , cum a pe-Etin is sensato dat ccncupiscentiam , diligii imaginu mortua e giem sine
anima. Malorum enim amatores digni sunt merte, qui spem habent in talio bus , sir qui faciunt isios , or qui diu
EXPLICATIO TEXTUS. utrum homini labor reddatur facilis
per occupationum varietatem , propter collaborantium secietatem , & pr pter magnae mercedis ex bationem
Explicatur prima pars. Qiod Iam
mini labor reddatut facilis per occupationum varietatem. ita ut homona studeat, modis legat, modo oret, modo Iabinet; iuxta illuc metricum tVolens Spiritus sanctus idola prorsiis exti gliere, deridet ipsbrum sormam extrins sam, quae est vana ac inutilis, item eorum materiam, quae si corruptilis, & eorum causamessicientem , qua est l.omo miser peccatis tuis volutus; ti denique causam finalem; nam finis idololatrarum est impossibilis: cum enim idola sint sine anima, sensu, & intellectu, &omni momento a quovis possint destrui, utique etiam nullum auxilium sis invocantibus prastare poterunt. Itaque considerando formam extrinsecam idolorum, Salomon in persisna Judaeorum v sum Deum colentium sic dicit: Non enim in errorem induxit nos bominum sillorum scilicet qui sculpserunt idola) mala artuerauitatio. Dicuine . mira era , tum seminelaiara:
Sic erit hora Deris , O tibis isse larii. Et hoc est quod docet sinctis susu linψsib.
de Virginitate: Diversiis inquit seminibus, pectoris tui colens agrum , taedia tolles, nunc alimoniis medioctibus , nune ieiunus partioribus, lectione, prece 3 & hae mutationes laboris, induciae erunt quietis. Explicatui secunda pars ., od laborem nostium faciliter collaborantium incietas, quorum unus animat alterum: &Sanctibi exempla. qui piὲ & strenti E laborarunt anta s. inducunt in nobis facilitatem laboris. Un. de considerare debemus saIvatorem uos inni en
344쪽
uel. Cor-b ψ. dicit: Usque in hane horam te eitu irmi, Se sitimus: dc nudi sumus, & colaphis cavanar, Sc intabiles sumus , &lab ramus manibus nostris. De sceminis quoque
dicit idem A sultis ad Philinensis q. Adiuva
illas , Quae mecum laboraveriint in Evangelio. S eigo talium collaborantitim diligentiam confideraverimus , facile eriti iobis labo-iate in operibtis meritorum. Unde S.
r. in Id s. MN alimn ait: si desideras in labore pertist .e, collaborantem videas , quia subleuatio laboris est. visio collaborantis. Iacobi s. Exemplum accipite fratres laboris de patier tiae per inophetas qui locuti sunt in ii uni Domini Unde subdis idem s. : Sicut quando in itinere comes iungitur, de societate epis dem via alleviatur: Sic etiam labor iublevavir per secium Explicatur tertia pars. Quod laborem facilitet si iturae mercedis expectatio. Hinc Athletis proponitur bravium in fine stadii, ni sticiis recolit in hyeme itiniros si ullus Autumni & operarius quantitatem sibi stipendii contemplatur. De hac mercede nostra sutura& labore praesenti dicis sanctus Ilierem in quadam Epistola: Nullus labor durus, nullum tempus longum videri debet. quo gloria aeremitatis acli tritur. Unde dicitur Sapient. Bonorum laborum gloriosus est si inus. Et Sapiret. io. Reddidit iustis mercedem labo.
ARTICVLVS SECUNDUS. aliter homines delinquentes, poenirentes. studentes, Sc prati dentes seu Praelati, laborent in trac ita tDRo mirad seli peccatores delinquentes laiabolent infii ose: veli autem poeniatenres, ex bona intentione ibidentes, S: M--ti praesidentes laborent seu os Explicatur ptima pars. Quod peccatores delinquentes laborent infructuose. Unde de eis verisi atur illud V Imit In vanum laboraverunt. Contiat quod tanto magis famulus satinetur laborando, quanto pharibus dominis debet seri ire Sic peccator serviens diabolo, carni,& mundo fitigatur laborando. Et isti peccatores se fatue laborantes, dicere ρο terunt illud Lircae: Per totam noctem laborantes nihil cepimus. Nilui, id est peccanim, secundum illud Ioari. i. Sine ipse factum est nihil, id eli, peccatum ut exponit S. Augu- lim Explicatur secunda pars, quod veris pcent tentes si inuoia laborent in hac vita. NMTMSexitu Iullia m. t. Strata atum cap. 41. 83i Cyrus Rex Persariun volens animos popularium comitare ad bellum contra Μedos, tali fuerit usus stratagemate. Duxit populum ad quandam sylvam, ubi tota die maximis labolibus eos occupavit circa ligna scindenda, s instituit. Circumiens autem Syrus Rex interio.
gavit eos ' an nimis ipsis placeret hodierna quam hestema dies t Responderunt omnes quod hodiema dies convivii Iautissimi ipsis magis placeat. Ad haee Rex Syrus subiunxis: sicut per laborem hesternum pervenistis ad hodiernum convivium. sic scelices de beati tisanon poteritis, nisi prius Medos superaveritu.
Sie etiam moraliter loquendo, non poterimus pervenire ad convivium caeleste, de quo Chiistus; Paravi vobis locum ut edatis ec bibatis super mensam meam in regno meo e nisi pius veram poenitentiam agendo laboraverimus. Umie Disid in Psalmis sic rogavit Dominum dicetis: Vide humilitatem meam dc laborem meum, Sc dimitte universa delicta mea. Et alibi dixit: Laboravi,ingemitu meo lavabo petsingulas noctes lectum meum. plicatur tertia pars, Quod labor ex m. cta intentione studentium sit tactuosiis. De hoc locruiciar Senecaser Non est, inquit. viri timere laborem: generosbs animos labor n tiit. Philosishia nemini nascitur, qui eam volunt habere, oportet quod laborent. Mistotelem non suscepit Philosephia ingeniosum, sed essecit. Ideo S Hiero vitiis, dum in addi sicenda linqua Hebraica usque in finem labor ret , se ipsum animavit dicens: Labori r bus id vi constans omnia vincit. Porrct iste Iabor in studendo. loquendo, describendo, ut posteris possimus prodeste. Unis
de Eccl. 2 . dicitur: videte quomodo non s 'lum mihi laboravi, sed etiam omnibus exquia rentibus veritatem. Advertant etiam benε studentes, illam deprecationem Salomonis ad Dominum sie clamantis: Da mihi Domine sedium tuarum aissistricem sapientiam, ut mecum sit & mecum laboret. Explicatur quarta pars, Q Prasidentes seu relosi Praelati fiuctuose laborent dum in doctrina & bono eatemplo omnibus aliis praelucent, iuxta illud i. ad Thimoth. s. Qui bene praesunt praesbyteri, duplici honore digni habeantur, maxime qui Ia rant in verbo &doctrina.
sta es tu molum terram prememtaboriose fingit ad ιν nostros, quodque vo, de eodem lato quae munda sunt in usum vasa, siler his sunt contraria r horum autem vasorum quislusus, judex est Hu . Et cum More vano Deum mde eodem luto, He, qui paulo ore δε
terra factin fuerat oris usillum re
ducisse unde acceptines, repetitin anima debitum quam habebat.
quenti autem die iussit epulas lautissimas prae-
345쪽
tetrae , ideo post mor ena habita fuit tanquam
Dea. bic euiani Iupiter, dictus a iuratus' quasi iuvans pater, fuit Gilius tanquam Deus: erat auteni Iupiter filius Saturni S R ex Cretae, qiai ex . pulso patre de Geta, regnavit ut Rex. Juxta illud metricum :riminoeteis, Saturnus renit aberis. Fuit autem Iupiter cultus ut Deus propter multa mirabilia , quae fecit apud Cretentes; vimὰ ideor qui alii ultos in necessit. t existentes glorios E iuvit. eorumque miseriam si titulit. Similiter Rex Mautorum ;Faurvi Rex L
tinorum , & Quirinus seu Romulus irimus conditor Vib s Romae, suerunt culti ut Dii,obsitas virtutes de gloriosa facta. Et iuxta haec intelliguntur verba posteriora hujus Lectionis videlicet : Dermia interveniense tempore id est paulatim in inrale sente iniqua consuetudine; quae pol ius afluetudo seu cori uptela, quam consuetudo juri ue loquendo Alcenda est . quia consuetudo est de te bona , sed assuetudo est de re bona vel mala. & quando est de re mala, potius dicenda est corri ptela. Astuetudo tamen in malis, potest etiam abii sive & improprie diei consuitudo idololatrandi. Hic error videlicet idololatitae , tanquam lex a suis perioribi is posita custodit in est, o Tyrannorum imperio colebantur figmenta id ei dola Circa illa verba : Acerba luctu dolens. Sit
Quot modis lugeantur amici defuncti'
Dico quod lugeant ut tripliciter; nam primo
quidem eos lugent ficte & si mi late ; Sι- cunn alii autem charitative & ex devotione: NI rtiis alii eos lugent pertinaciter, excessu ἡ, &cne consolatione. I licatur prima pars. Quod quidam amicos suos mortuos lugeant ficte ἐς simulate : & ita subinde rident filii moriem suorum parentum, quorum bona haereditant; uxores maritos, a quorum scicietate libenter recedunt ; & l galatii sit is tcstatores, qui ipsit bona sua legando
moriuntur. Hi omnes certe nigris vestibus extrinsece vestiuntur, di facies suas exterminant.
S tamen in corde suo gaudent. Sic Iudas luxit mortem uxoris suae , de quo dicitur Gen. Quod post luctu eonsolatione suscepta, ascendit ad tonsores ovium sitarnm , &dremit ad Thamar,quam putavit esse meretricem. Sic etiam planxit patrem suum Gallia, de qua his. r. de Epigrammat. sic dicituri Amissum nongeto sola est Gallia patrem, Si quis adest,jusse prasiliunt lachryma. Non lugeat quisquis, laudari Garia querit :Ille diaet per ἡ,quime teste dolet, Tales simulate lugentes figmantur per muli rem Thecuiten cui dixit Ioab a. Remiq. Lugere te simula,& induere veste lugubri.& non ungaris oleo , ut sis quasi mulier plurimo tempore lu
Tvluatur sicunda pars. Quod quidam lavant
amicos suos mortuos charisativὰ ω &ex aevotione; nihil enim tristari in recessis amici, mingratitudinis signum est: nimis verbiti starid
sperationem arguit de salute recedentis. Pr
pter tres rationes autem dolei e p illum us,dum
boni viti moriuntur. Primὸ,quia pauci boni virisbnt in Ecclesia militante , di ideδ legitur de S. Augustim, quod quoties de molle alicujus Sacerdotis audivit, semper doluerit r non quia de statu ipsius liniuit, sed quia paucos tales in E cies a Dei reliquit. Secundὸ, quia foliὰ aliqua purganda secum deferunt, quae non satis expia runt in isto mundo . M tune oportet eos juvare precibus. Terti/ , ex consideratione humanae miseriae, qua oportet nos ob peccatum primi parentis mori, putrefieri, di incinerari. Et hoe modo Tobias sepeliebat & Iugebat mortuos, T.bia 2.
Lxplicatur tertia pars. Quod quidam lavant
nimis pertinaciter,excessive,& tine conseratione: sed talium plangentium tituitas magna est di decem rationibus declaratur, quae his verir-
Nac bis quin tibi, nintemplanos amici, Nessuramstatuam,c gaudia laeta reducam. Vult Dein siti inest lx iseras,omnian cens: Nec ratit, imo ημα, ostabit,surget, amabit.
Prima erga ratio ad Cstendendam fatuitatem pertinaciter litgentium mortem amicorum accipit ut ex consolatior ediri voluntatis. Cui nurulo modo debemus esse contrarii. Und Seneca
ait e Placeat hontini, quidquid Deo placet, ob hoc ipsum quia Deo placet. Secunda consolatio est. quod justum & Iicis
tum sit unicu: que repetere, quod suum est; umile S. Dieron. in Epistola ad Marsilium ait i Nihil abstulit tuum qui dignatus est recipere propriucreditum suum, recipere decuit Creatorem, de nihil aliud decet, quam Creatori gratias agere mutuanti. Exemplo S. Iobi. qui filiis Ze tota sua substantia orbatus dixit : Dominus dedit, Dominus abstulit, scut placuit Domino, ita noctum est. Sit nomen Domini benedictu Tertio considera, quod necessitas moriendi sit communis lex pro omnibus t Statutum estennii omnibus hominibus semel mori ad rub. Et de hae communi lege dicitur metricὰ: Pavorii ct Regis comminis lex misienis
Dat causam flendi, si iam scrip ta legit,
staso mo num traUt sine morte. quando lugere vis amicum mortum considera, quod per mortem fiat ex servo libre. certus de dubio,&beatus ex misero. Unia diacitur Iob Ita Homo natus de murire brevi πι-vens tempore repletur multis miseriis. Et s. Aulustin. lib. 1. de risit ne infimirum dicit se rinis numerare potest praesentis vitae molestias; esurire, sitire, algere, calere . lassari,& caetera innumerabilia , quae ex sola consuetudine
nobis domestiea sunt. Et paulo post ait: Denisque audacter pronuncio, quod principium intae hominis initium doloris sit . finis ver At
quies. Et ideδ Philosephi quidam hoe non
ignorantes, in ortu puerorum non Iugebarit, in morte autem gaudebant ; significate per hoc volentes : quod homo ad liuorem naisor. ad requiem autem moritur. εimile stridpiam fecit Salvator noster . qui de morte Lazar non ploravit . sed solum dixit et Lazarus mortarus est , & gaudeo propter vos. Quando antem Christus Dominus Lazarum ad vitam revo .vit, ploravit, quia eum ad hujus vitae miserrain
346쪽
revocaeit. Et paulo post subdit sustinis Doctono more desiderabilini o mora omnium nisi rum praesentium finis i o mors laboris claus u , & quietis principium t quis cogitare potest.
uarum utilitates Docitudinum Nam malὸ moti tittianorum non est, beMaivem moti eum Christo vivere est. Haec S. Augustitius. Huc iacit etiam illud, quod dicit Isid. lib. 3. ι summa, Illi deplorandi sunt in morte, quos mileios ex hac vita insonus recipit, non quos coelestis aula hetificando includit. scimis considera, dum mortem plangis amiaci, quod Deus sit Onarito nO.cens : ipia enim novit quid euivis expediat, vivere vel mori. Sext. eonsidera, quod luetias tuus immod
ratus mortuum non iuvet et neque enim ad vis tam pia terri eum revocare, nee per talem luctu
a purgatorio liberare Hoc ipsum bene perpe dit David χ.-ta. Qui cum filius suus charis
simus langue: et , flevit& non accepit cibum et postquam autem mortuus est, surrex t de terra, laviti e eo med tu bibit. dccum consolatione ducit: Nunquid potero eum revocare amplius Ego vadammas sad Deum , ille vero non re
quod luctus irrationabilis ipsi noceat . & isti pro quo luges nihil prosit. 1uita illud Eccl. - Repelle tristitiam a te. Et infra. Neque enim eth conversio, di huic nihil proderis,-te ipsum pestimabis. - considera . quod lubinia amici nos impediant in virtute & a m a salutis , quia cc. rnostrum ad mundana alliciunt , & ad habendam euiam pro ipsis. Uude Gen adlisuram in e Saepὰ offenditur Deus ne offendatur amicus I & ideo dispensatione divina plerumque contingit, ut amici. quos exinaliter dileximus sibtrahantur , quatenus asseetiones nostiae in Deum liberius & integri
Neris consideta, spem resarteiatorias suturae. quia quem modo i Ortinim vides, iterum aliquando vivum videbis i. ad Thessuriitrensis 4. Nolumus vos ignorare fiaties de dormientibus ut non emris nunt , sicut di caeteri qui spem non habent. Und8 S. Am sis lib. a. cap. y is morte fratris flui sic ali r Cessabunt lachi ymae meae , quia debet aliquid inter fidos 3e perfidos in cieite. Fleant suos, qui eos aestimant in perpctuum interiisse , &qui spem re--tectionis bonae non habent e nobis veris, quibus mori non naturae , sed hujus vitae finis est, quia ipsa natura in melius reparatur, mortis eatur assterget omnes fletus. Haec S. AM . Duivi eo det quod si mortuus tuus micus, dum viveret, tibi fait gratus & acceptus, gratior tibi erit iam silvatus r se enim amici nostri illorrenre voluptatis divinae inebriantur,
ut tamen nrisa eritis nostri obliviscantur , ut
docet S. Augusti s onfessorium cap. sutaque modicum plora sis per mortuum, quoniam requievit: nimirum a laboribus & miseriis M. ius vitae. cs M. E Ares p.r . dieitur Amodo lim dicit spiritus ut requi etam a laboribus sitis.
os . quos bomiarer inpatim honorare non
olerant, propter hoc, quod se essent,
ungispis ora Horum astara , mi dentem imaginem Regis, quem honorare vosebant,fecerunt: ut sum, rus aberat,
tamquam 'asinum colerem sua μι
citiaine. ET PLICATIO TETTULPostqum ostensum est, Pr homines alis lectos filisse ad facienda idola propter in
ordinatum amorem filiorian, parentum & ami- eorum: nutae Ostendit Salomon, quod altet causa principatu idololatriae fuerit seperbi,, α vana ambitio Regum. & Principum, qui nimis assectabant dominationes &honores. Et ideo Principes non ibium volebant adorari aptaesentibus , sed etiam miserunt suas imagines hominibus absentibus,ut abiis adoraremur. Und. tales Reges & Principes obliti fias litatis humanae per potentiam uiam faciebant , ut sbi honor divinus exhibetetur. Sie Nabaubia sorptaecepit Holoferni omnes Deos terrae rate miliare .ut ipse lus Deus diceretur a nation, bus illis quae Potarant Holofernis potentia lubiugari. Sic etiam C in Caligula dicebat se esse Iovi, fratrem, di imaginem ioam misit per mi iversiam mundum, ut ab omnibus tanquam Deus coleretur. Sic etiam des agnus diu nos honores a luis adulatoribus recepit, ut diacitur Ad. ιλ. qui tamen inter honores sibictos vidit busonem insistentem capiti sarinum lium suae mortis, & inclinatus ad eos, qui sibi applauserunt, dixit : En ego Deus visermo. tior, stitimque percussus ab Angelo. 3ceon. lumptus corri entibus vermio viseera sua exspiravit. Haec ergo vana superbia,&ambium si ritio fuit secutida con equentia idololatriae. Et hoc est quod dicitur an Textu: Hurauem
iam sid est principaliter Mmines bomiare pareani scilicet colendo vel adorando rvto odia quia homines adii longe distabam sat
gionibui ais, nimirum istorum Regum supra.
borum ) . tium fora id est inraso )illorum id est perborum Regum) adasa est: Oniadentem imaginem Regu, vem iam remisian ecerunt, istum, qui Merulanoam presentem μυ-
Utrum debeamus nos pro honoribus vi.' gnificare ; honores non nisus desita. rate; & honores invicem communicare
Explinatur prima para. Quod nia νυν
honoribus debeamus dignificare, id est honore dignos teddere , sola enim virtus facit hominem dignum honore r quia virtutis p thium est honor , & tribuitur bonis ut diuit. Aristatust. Dhicor. μέ In cujus rei signiamo o a narrar
347쪽
manu S. quod antiqui Ronum virtutem vi honorem sicut duos Deos colebant, quibus praeponebam duo templa sic disposita, ut nullus posset venire ad rimplum honori nisi prius transisset templum. virtutis, per quod indicabant,quod nullus deis beat accipere nonorem, nisi illum propter viseriarim se promeritus. ideo dicit 4. quod solus bonus sit honorandus.
Et ad Rom. a. dicitiar: Honor di pax Operanti bonum oportet tranaen attendere,ne homo propter
honorem sibi factum incidat in superbiam; Mideo ad elimitondam superbiam antiqui Romani, sicut sitis triumphatoribus tres honores exhibuerunt di ita triplicem ipsis ignominiam in. serebam. Primu honor suit, quod populus victuri cum jubilo obviam iverit; Stimitas,quodvmnes captivi sequebantur vincti victorem rTertiis honor fuit, quod victor' dutiis suerit tunica Iovis, & ponebatur in curru, quem trahebant quatuor equi albi, & ita ducebatur ad Capitolium. Ne tamen talis victor istis hon tib sublimatus sit oblivisceretur , triplicem molestiam sistinere debuit illo die. Prma erat quod ponebatur cum eo in curru una persona vilis conditionis r ut daretur spes cuivis quantumvis sit v. lis conditionis, perveniendi ad talem honorem, si probus di virtuostis extitet tr. Seias ta molestia erat, quod vilis illa persona, seu servus talem Vim,rem sepὸ colaphizabat in K m,dicens: Noste te ipsium,& noli de hon re tibi exhibito seperbile. Tmia molestia erat. quod illo die cuivis licuerit impund opprobriai contra triumphatorem iacere. Undὸ Iulis c seri revertenti post multas victorias gravissi itiae contumeliae fuerunt dictae nulla ultione secuta. Huc facit illud Dcl. 11. In vestitu ne glorieris unquam nec in die honoris tui extollatis. Explicatur secunda pars. Quod non debea. Imas honores nimium desiderare. Undὰ ambitiosis non est is , qui appetit honores, sed qui appetit sibi fieri honores ultra sita merita ab iis, a quibus non debet. aut quando non debet rhoe est vitiosiam. Unde Eut. io. dicitur : In an seeludnie silva animam tuam,& da illi hinorem secundum merit tim situm. Qui autem ultra meritum,vel sine merito honorari desiderat, alios hamad falsiim testimonium invitat.
Undὰ est illud proinb. G. Qui mittit lapidem in acervum Meroetii, sic qui tribuit insipienti
honorem. Si autem honor alicui virtute prindito conseratur , merito dicetur de eo illud Eccl. Io Quod inscius non honorabitur. Caveat tamen homo virtuosus, ne nimis honores appetat; quia sicut dicit Seneca Epist. να Abstra. hunt a recto,divitiae, potentia,& honores. Narrariar de quodam inligni Ptiore Claravallensi. uod electus in Epistopum Tornacensem neca Eugenio Papa, nec a S. Bernat do tunc temporis suo Abbate, persuaderi potitit ad accep tandiana Epistoparum ; unde prostratus ad pedes Abbatis de Clericorum se eligentium, dicebat: Monachus fugitivus, si me eligitis,esse po tero, Episcopus nunquam ero. Dum itaque hic Prior mortuus esset, post mortem cuidam suo charo apparens dixit: Ecce adsum misterium. Cui ille, chare mi, quomodo est tibi e
Respondet Gostiam benὰ est mihi. Adto liqum mihi est a sanctissima Trinitate . quod si
promotus fui in Episcopum . iuiuum aenumero damnatorum. Nec mirum, quin sie quenter, quanquam non semper , per hon res mutamur mores in peius. undὸ minis
Plurima cκmsu b--m cinam retriores abius evertinu milio,Census, ct honores. Et ideb dicit quidam ad locium suum ad dign: ratem promotum et Optimus evesolati rese it honor meliorem, lim,quod es, demesi e tramus. Itaque nemo se violenter lion oti ingerat, sed qui vocatur Deo tanquam Aaron, qui indicio virgae florentis.-incendio aemulorum electus est, di monstratus placere Deo secundum Glossam ad Hubr. s. Explicatur tertia pars. Quod debeamus h norent invicem communire. Est enim triplex honor, nimitu honor subjectionis M Obedientia, Seι una honoi sappotiationis& benefice. tiae: Tertio lionor affectionis &benevolentiata Primus iatur debetur Praelatis & Principibus. Dicit enim Aramσσή,.sev 7. quod quilibet i neatur dare mercedem et , qua pro se laborat, scut Princeps laborat pro tota multitudine. Haec autem merces est licinoi & gloria ; juxta illud I .Petris. Deum timete,&Rege honorate. Secandus honor est supportatonis, di benescentiae qui debetur parentibus f juxta illud Deut. s. I Onora patrem, & matrem, ut sis Iongaevus super teriam. Et Deut. 17. Maledicturi qui non honorat patrem iuum. dc matrem sita.
ius binis , qui est honor assectionis Mbenevolentiae . debetur omni L Juxta illud I. Priri a. Omnes honorantes staternitatem d, l. te. Et ad Min. ia. Honore invicem praevenientes, non alta sapientes, sed humilibus
Refert Magister Helynandus L quod .fili
Adrianus iactus ex sui aiore Imperator,tantum gratiae populi & Senatus habuerit, ut senatus Ipsum rogaverit, quatenus filium suum vocaret A. um. Prudens vero pater sciens, quod ν ve periculum immineret regimini. respondit: siasticit, quod ego invitus regnaverim. Et si, iunxit e Alendi sunt prius pueri,& in virtutibus exercendu ut probentur virtutibus antecedera quos debent honoribus anteire. Unctratri radicitur et
Provexis autem ad horum calora hos,
qui, inurabant oti sitis eximia diligemria. Me enim volens plus placere uti, q*i se assumpserat,etisor it arte sua ut similitarinem in melius guraret. Mosam multitudo hominum abducta perspeciem
operis um qui anu tempus tanquam homo honoratusfieratinum Deu aestimaverunt.
Et hae fuit humari vitae deceptio, quoma aut assectui, aut Mosus deserviores M. mines, incommunicabile nomenti dum es lignὼ is posuerunt. A M
348쪽
Postquam actum est iti Idolorum populia,
inventione nunc agitur de idololatriae aug-m eruatione. Causa aute promotiva idololamae fuit diligentia & subtilitas artificum, qui summo cum labore ex rebus pretiosis elaboraverunt
idola mirae speciei , de gratiose pulchritudinis: propter quod ii inplices,qui idola cospexerunt, putabant i pus aliquid nominis inesse. isti autem artifices ideo fecerunt idola sie artificiosa , ut placerent mibus, qui ipsos constituerunt pro
istis idolis efformandis. Daei tergo sic Pro xis Mum iborum ni-mitu idolorum Ohos, quo rara t id est homines limplices) qm animis Damia vi. in sablicando idolo, fuerunt allecti ad illud colendum. Sequitur, ille ni metum artifex) resens acere illi sid est Regi vel Principi .vel Tyranno, qui se assampserunt xd efiigiendam speciem suam leti. rarit, id est diligentet laboravit arusus, ut ilitudinem c id est imaginem tilis Regis vel 'tinopis in melii Uiguraret: id est. ita pulchre.
hominum ablucta a vetitateὶ persciem sid est pulcluit udii e n operis, erem id est Principem vel Regemὶ qui anu tempus id est paulo a-te
sibi trunc tanq a Regi competente nunc sid est
post mo tem saam in eundem Regem vel Pt .ncipem, Demiastimarer ni; exhibentes illi latriam, qui est cultus debitus soli Deo : juxta illud a.
m. hab. ii. Rex Antiochus Lysiae fratri salutem. Patre nostro inter Deos translato,&c. In sequentibus verbis ponit Salomon reca. pitia lationem causitum idololatriae, quae suerunt principaliter duae, ut dictum est: nimirum amor inordinatus erga proles,vel amicorum ad amicos de timor Tyrannorum.
Undὰ in hoc Textu subjungit: tali ac nimirum dementatio fuit vitabaniana dere is c id est causa deceptionis) maniam aut lectui id est
inordinatae dilectioni amicorum desunctoru)ot Rembra adhue viventibus prae timore dei,-rientes homines nummunicabile nomen quod est
Licet autem hoc nomen DEVS iit coni nune tri.
biis Personis ita ut sigillatim qi aevis Persona possit vocari DEUS; quia tamen illae tres perso. nae sunt una res, seu una essentia simpliciissima, ideo dicitur hoc nomen I EVS esse incommunicabile. Circa illa verba: Et iusti trita lui una deceptis. Sit
An homines plerumque decipiantur in pnesumptione propriae perfectionis; in acceptatione nimiae laudis seu commendationis; in delectatione emineae affectionis 1 & in simulatione columbinae compositionis, seu fi pro
tio quod sici Explicatur prima pars. Quod homines saepὰ decipiantur in praesumptione propriae perfectionis: nemo enim de Belle rectὸ tuaicat vel de gratiis es etiam de culpis propriis a sed potius gratias nostras nimis magnificamus, deculnas nostras nimis excusando attenuimus. Et
ideo vht est aliquis, qui benὰ judicit de se ipso. Undὰ Terentia inquit : Talis est natura humana. ut aliena melius iudicet quam sua Hine istquod aliquis scientiam suam. vel fictasia levia,
in tantum attollat, ac si per ea caeteri omnes supportarentur. Et tales revera sunt simile, illi
idolo depicto. quod humeris coelum sustinere videbatur : vel illi stulto , qui semper sub dio stans, noluit domum invisi, dicens, se debere sustinere coetu . quod rueret si ip ingrederetur domum , quod tamen stabit , esto talis stultus millies domum intraret. sie etia multi ex scientia sua praesumptuosi putant, quod per sola in suam scientiam Ecclesia sepportetur, easura, si ipsi non essent. Sed certe decipiuntur tales .eum d niur multo doctiores & humiliores ipsis. Tali tamen homini praesumptuoso de sua scientia dici po est illud Isaia M. Sapientia cita, Mscientia tua haec decepit te. Explicitur secunda pars. Quod homines sae-pὸ decipiantur in acceptatione nimiae laudis seu commendationis. Sed de ista peste dicit Seneca invisi. 2. Ineredibile est multis quam magnos viro, dulcedo orationis abducat. Ei Iulud praecipuῆ impedit, quod nobis tam cito placemus : si invenimus, qui nos laudat, qui nos bonos dicat, qui prudentes, qui sinbos: non sumus modica laudatione contenti. Nunquid in nos adulatio sine pudore est , dum optimos
nos este Ae sapienitissimos credimus, cum sciamus,illos, qut nos laudant, multa saepe mentiri. Haec Seneca.
Porro,quia haec deceptio plerumque sit per
amicos, ideo signanter de tali, cui fit adulatio. dicitur Thr. I. vocavi amicos meos,& ipsi deceperunt me. Item illud Isai. s. Popule meus, qui beatum te dicunt.iplite decipiunt.& viam gressu lim tuorum dissipant. Huc facio illud diluum Platonis. Homines ex inimicis magis quam ex amicis proficiunt ; quia inimici,dum eis errores
improperant, ex eis corriguntur e amici vero suos eis non ostendunt errores, sed tolerant re occultant.
Explicatur tertia pars. Quod homines saepὰ decipiantur in deleliatione tamineae assectionis. Licet enim in viem amare de amari sit dei elabile multum sicut dicit Raura iba.. fcscua. promanabant tame nebulae de limosi
concupii centia carnis, & ob luscabant cor meu,
ut non discerneretur serenitas dilectionis e ligine libidinis, quae sicilὸ inducitur a foeminis. Undὰ t. dicituri Cur sceminas reservasti e Nonne istae lunt. quae deceperunt filios Israel
Harum enim natura & ara est hominem emollite, & emollitum decipere. Et ideδ signanter Philisthaei Dalilam secerunt mediatricem, ut superarent Samsonem dicentes: Decipe eum, &diste ab eo ubi habeat tantam sortitudinem. Et certὸ,multa saepὸ resciuntur per adulantem fixo
minam , quae caeteroquin mansissent occulta.
Fallere, nere, ere,flaruit De- in mallere.
Insuper saepὰ fit, quod postquam foemina luditatem bonae vitae accepit a viro rei, oso de
pio . illa reciproee viro mollitiem innimitatis relandat. In cujus rei figuram Grati a. dicitur a
quod pro Gricanda muliere suerit ab Adamo Oo 3 ablata
349쪽
Comment. super Lib. Sapiem. Salomon.
ibuta dura eosta seu duru aliquod os, loco e
ius repotuit De parte carnis in Adamo , juxta illud Gen. 2. Repositit Deus carnem pro ea. Sic etiam quantumcunque vir aliquis non sit osseus soliditate botrae vitae, cavendii ininen tibi est, ne eximaturitate stemmaeos solidum bonae vitae,
commutetur in carnein leu cainale ais ctiones,
de delectit ones lubricas. Undὰ Lectὰ dixit Valam, ad Rufi m t Amice det tibi Omnipotens
omnipoteritis finiuinae non talli lallaciis. Huc quoqae pertinetallud metricum radam, Sampsone Darii, Loth. Salmunem Far a derepra ; quis madotium erit 'Explicatur quarta pars. Quod homines semdecipiamur in simulatione columbinae copositionis,seu probitatis. Et hanc demonstranthypocritae, qui incedunt in vestimentis Ovium. intrinsecus aute sunt lupi rapaces. Undὸ Proν. II. dicitur : Simulator ore decipit amicum suum. Et ideo merito doeemur, quod hominu sanctistatem non debeamus penta. et x lbla facim, juxta illud Ioan. Nolite secundum faciem iudicare. Nec oportet secundu visionem oculoru statimi adicate, aut secundum auditum aurium statim formare judicium de hommis sanctitate. Undὸ tectE dixit Apostolus i. Coritis. q. Nolite antet pus judicare. Et certὰ experientia saepὸ docet, quod is, quem putabas carere selle, propter leve causam agatur in rabiem : & is , quem putabas nil posse loqui, sed tantum orare. esse maximudet raetorem sintque inimici hominis domestici eius: qui post qua pili ima benei ic a acceperunt, sunt primi& maximi supplan atores : ita ut experian ur saepe ir ulti Do mini vel Superiores, leserpentes mitti vis te in sinu. quando tales simi latores & occultos detractores arctiori benevolentiae S: beneficentiae vinculo astrinxerunt. Sed a talibus unumquemque misericors Dominus custodire dignetur.
Ft ne essecerat errasse eos rirca Dei scientiam,sed in magno vivetes inscientia DLlo,or totoriam magna maiapace appetiant. Aui enim filios suos scri cantes ut obsim rastri clafacientes, aut insania plenas
tantias habentes, nee vitam nec nuptias
occidit per invidiam ut adulterans cora,
stat : s omnia commixta si ni, sanguuese
homicidium. rtu es ctio, corruptio, in delitas entatio se perIurium,tumultus,
bonorum Dei immemoratio,animarum imquinatio , nativitatis immutatio, nuptiarum incon Atia, inordinatio Marchia simpudicitia.
EIPLICATIO TEXTUS.IN ha Lectione enartat Salomon quod vitia
ex Idololatria provenerint. Mala autem ex Mololatria orta in aenere sunt qitatuor. Nam
rim, idolos tradi quantam ad Deum privabanti rejusdem veri sui Dei notitia I quantum adsei Μοι
autem decipiebantur, quam ad damones, eoru
servituti subdebantur loquantum adprosem omnes sibi iti vicem iniuriabitur. Si ergo loquamur de notitia qua homo per fidem debet Iia bete de Deo, tunc certum i , quod Idololatrae per propriam suam malitiam itia Dei munia privati tuetini Et quantum ad hoc dicitur in Tcxin t Es non suscerat eos en circa Dei Fientiam supple perinlidelitatem ) sed σmmet viνerues,sientiaberi,ctra O tam magna mala 'minum ex mal
tiosa intentione facta ροι emapyllam. In quo idololatrae decis tum Quo ad teipsos, dum nimirum fuerunt in continuo bello coti: ca Deum,& bonos mores ἐν & tamen putabant se vivere
in pace seu magna quiete. In vestis sequentibus declaratur qualiter id lolatrae daemonibus durissima seivitute subdebantur per hoc ; quia idololatrae meram suossacroames cam 1 ; sicuti observabant in iactificiis Saturm: nam satur 1 in odium fili uianis, a quo fuit ex regno expulsus praecepti curutoribus suis, ut immolarent lib. suos filios. Aulo,sura sacrificia fari tu , vel de nocte vel de die ; nimirum in antris, s uncis. & lucis, sive locis obscurati. Insuper Idololatrae in hoc debebint servire daemoniis, dum nia suis siliis certo ies debebat offerte. Na Marti debebat mactari apeι ι Bacchahireus ; Iunoni pavo ; Iori taurus 3 Apollinicignus;
re columba. Mino noctua, Cereri farra,&Mercii ria mel debebat offerri,ut teitator Didimus Rex Bragmannotuin m D. ad alaxatus.' nagrium. Aut insania planx νgilias habentes, sicut faciebant in sacrificiis Bacchi. de cybeles ma tis Deorum: in quorum festivitatibus lusibus, re luxuriis turpi ter vacantes totam noctem transi egebam.
In sequemibus vectis declarat Salomon , quomodo idololatiae fibi invicem injurias faciebant et vel in corporibus insciendo mole sitam, vel in uxoribus nuptias vio ando.
Unde dicit sie in Texiu: Nes νθam nimirum mundam )3am custodium, Dei in ira redas, sidaliis alia rimidia occidis aut adulteram ..tristat. Denique in postiemis verbis Salomon m rum cortuptiones conjunctim enumerat, quae moru comaptiones idololatriam cosequuntur. Diciter orta omnia commixtasunt,san sciat cet invasione aut vulneratione sediti a ; timui-drum in occisin i esuri Min malienae rei iniqtrae
tentione; Azia in falsa hypocrisissimulitiones corruptis in virginum defloratione, his B, in mutua proditione; turbaris In discordium si minatione; periuria in salsa probatione; ta regiaria in rixarum contentione i bonor is Dinum ita
ininstrum, in bene fiescitu Dei instata oblivi ne; .ram rum in3uietatis, in gillae & luxuria delectatione , nurninatu immutatio, in vitiis contra naturam perpetratione; nuptiarum ince lamia, in uxorum illicita permutatione mordinatis Μα.cbia, in incestus de adulterii permixtiom o im pudishia mortinatio, supple in libidinosa contrectatione. Cuca illa verba : D tam magna malip cem appellans, sit
An carnales peccatores mmdiales de iniqui cos rantes ; item negligentes λα-- lati in corrigendis definibus suor α. subditorum veram pacem
350쪽
tores non habeant veram pacem. Unde tu pax diaboli ea est inter adulterum & adultera, heia, inter fornicatorem dc fornicatricem; ita ut dicat mulier illud Cant. 8. Ego murus , α ubera
mera sicut turris ex quo facta sum coraeO,qua
si pacem reperiens.Talis pacificus filii Salomon, de quo iaci. 4 . dieitur: Salomon imperavit in diebus pacis. Et paulo post dicitur a I masti foemora tua mulieribus , Labuisti potestatem in corpore tuo,dedisti maculam in gloria tua. Constat quod tempore belli & adversitatis, homines non vacent libidini, sed in diebus otii tantu. Undὶ David, cum otiaretur in domo duIoab ex fieret in bello .comissit adulteri u .a .Reg. II. Sic etiam Roma dum bellis verata fuit cotta Carthaginem,uirtuo lis exercitiis plena fuit i sed postqua Carthago subversi filii, Roma sese dedit otio suis & libidini. Inde Carthago eversa plus Rotuae nocuit. quam Carthago adversa, ut dieit S. Augustinus 3 deciν. ιν. In horum liguram mensit Mati ius bello fuit consecta us ; unia iste mensis est, in quo Reges solent a s bellae procedere: ut dicitur L. Ret. t I. At veris me: sit sequens nimirum aprilis est Veneti
dedicatus , ut intelligas r quod finito bello. tempore pacis 8c otii dominet ut libido. Juxta illud ονιμ de remedis amoris :otia si torvi periere tibi u arcus. Explicatu secunda pars. Quod mundani&iniqui consipiratores non habeant vela pacem: talis enim solum est quaedam coniuratio duoruvel plurium in pernitiem aliculus innocentis. Et haec amicitia seu potius coipiratio figuratur per pacem & amicitiam Herodis Pilati contra Chi istum. Et Mut videmus, quod inter spitias steriles & in fluctuosas maior est connexio, qua inter arbores fructuosas: sic etiam in malis co regationibus.& collegiis, longe fortior est co- aerentia mali rum personatum ad invicem se
defendentiam , quam sit bonorum ad malos cortigendum. undὸ Naham I. dieitur : SQui spinae invicem complectuntur, sic convivium eorum pariter potantium. De hae pace dicit Psalmista : Zelavi super iniquos, pacem peccatorum videns. Ubi σε subdit i invidi eis doma Iὸ tuli Dcem peccatorum. Explicatur tertia pars. Quod praelati in defectibus suorum subditorum corrigedis neglia gentes,non servent veram pace.Talis certὸ Plaeis latus negligens non haber pacem, quia propria conscientia eum gravat, & conleientiae subdurorum aliqmndo Mensabunt talem praelitum, quod omnia reliquerit impunitar Se propterea ipsi iti sceletibus inveterati , damnati fuerunt. Ceriὸ hic verificatur illud Scripturae: Clamavi semper pax. pax, M non erat paris Olim verba Prophetaru vocabantar onera. Undὸ Malach r.
dicitur: onus verbi Dei ad Israel. Et in Isaia dieitui r Onus Damasci . onus AEgypti, orius Tyri, c sic de aliis. Sis etiam Uerba Praelati debent esse onerosa comta pertinaces & rebelles.sed eonsolatoria erga humiles & devotos.
Contingit autem isse s ut notat S. cir sibi. si er Maribdum) quod Praelati in iniurii, sibi
irrogatis , sit.t accurati Ecferiri. sed in iniuriis Deo it togitis sint valde lenes: tame econ trario in injuriis Deo irrogatis deberent esse sim
rati, de in injuriu sibi it rogius deberem essi lones. Pro hae doctrina stabilienda , legimus
Matth. 4. quod quando diabolus tentans Chtiastum Dominum ei dixit: Si Filius Dei es,dit,ut lapides isti panes fiant; Christus tunc patienter sustinuit.& pet authoritatem Scripturae confiistavit eum,dicens:Non in solo pane vivit homo, sed in omni verbo quod procedit de ore Dei. Similiter quando diabolus seeunda vice dixit Christo Dominor Si Filius Dei es,mitte te deorsum, Christus ei adhue leniter respondat: quia istae duae tentationes directe solum erant contra humanitatem. Sed quando diabolus tertia vice Christo Domino posito supra pinnaculum templi dixit : Haec omnia tibi dabo si procidis adoraveris me, repulit diabolum Christus cum in. dignatione dicens: vade Satana, scriptum est, Non tent. H Dominum Deum tuum. Super quem locum dicit Chrysiost uti Exemplo Christi Domini discimus iniurias nostras aequanimi ter iustinere Dei autem injurias, neque usque ad auditum sufferte; quoniam in propriis iniuriis esse quenqua patientem, laudabile est: injurias vero Dei dissimulare, es nis imp si est. Et de ista
mala pace negligentiae Piael totum dicit iisdem Salvator Amtt..to. Non veni pacem mιttere, sed gladium,id est,exactam correctionem vitior v.
Infandorum enim idolorum cultura , omnis malicosa es,ctimstuos . aut enim, dum titantur insaniuns , aut certe vaticinanturfalsa, aut vivunt inluseri aut pejerant cito. Du enim considunt in Idolis, qι sunt e anima, mase Iurantes noceri e n5sterant. Mirati istis evenient digia, quoniε malesenserunt de Deo, ostendentes ad idola ..i Ue juraverunt in idolo,
contemnentesjustitia. Non enimDrantis
es viriin, sed peccantium poena perambis.. lassemper injuyurum pravaricationem.
corruptionea quae ex idololatria proeteantur et nunc in hac Lectione expI,catur causalitas eorum, Nostenditur, quod ex idololatris specialiter deriventi, e salitias & iniustitia. Dicit ergb r Infandorum enim idolorum culturae emis mali ιac a ψ, σ imirum,o sinu. Dicuntulautem idola infanda. quia non limi simine, id est sermone digna. Haec ergo cultura idolotum est eausa omnis miti uin de finis in suis eultoribus : nam proptet idola colenda ordinantur peccata scuti propter finem. ilium autem maIotum idololattia sit initium& finis , declarat Sa Iomon in verbis sequentibus dicem : An enim dum Dransa M.
niunt, iam in festis δc ludis, quos diis suis faciebam : in quibus se per libidinem more besti tum foedabam. Aut ceri raticinamurran et iram essent Prophetae; sed quia filii Piophetae sunt, vaticinantur
falsa , seut Prophetae Achab . de quibus dicitur L. Reg. 2a. Ecce dedit Dominus spiritum mendacia in ore omnium Prophetarum tum