장음표시 사용
361쪽
torra Hebraeorum , Ac in abundantia ab ipsis
capiebat ut Licet inquam Hebraei murmurando reccaverint; quia tamen poenituet ut M semper culti, in veti Dei retinuerunt: ideo Deus alitercuti, Hubiae: proces ut .vitile dicitur in textu: Pro nimirum tormentis AEgyptiorum paulo ante enumeratis . id est, uico Ormentorum AEgystiis it
i : bre. d suistipopulum tuum: nimirum Populi mi Hebraicum . dando illi beneficia rquibus id est Hebraeis: dedio coruus centrum deleti in tui id est delectationem concupitam Imrum βλσrem: id est e scam novi saporis: Dirans eis Omgometram. Est aut corrigonima avis reg a, quam losephus Ortigium vocat, nos autem latini v e :rius citur lucem, aliqui autem vocant integum. R. tamen Isidorras lib. a. cap. 7. dici lii Od illa sola avis vocetur origo metra. qirae atras aves tanquam gregem praecedit euducr. Alii tamen dicunt,quod intemetra dica
Isto ergo genere avium pavit Dominus Deus filios iii ci in delerio . dum paterentur con
cuplici talia in carnium , quales comederant in Egus i. , a videlicet per istarum avium carnes, habentium novum taporem averterentur ac uicupiscent' talium zrnii. in , pro ni vesce-b ni mix iii AEgypto. Et hoc est quod dinitur in textii: ut ire quidem id est filii Israel concupiscentes escam carnium: felli et de AEgypto pro erra- zis ostensa Ei demissismetiri nimirum s rUP-ter inulas . Utii Lices, quae pro esca ceciderunt in castras Hebraeoruin: averterentura necessariatam semia vocatur ne euatia concupiicen. tia non abiolute. sed tantum in quantum habebant lain conluetudinem velcendi carnibus :consiletudo autem est abera natura, & assim latur natui ae , ut dicitur 7. tibi. hi autem: id est
filii Israel in brevi id cit indigentes cibo Gustaveru it esea ii . de qua paulo an edictum est: auitim ei cam coturnicunt: circa illa verba , Ut aperterentur a necessaria concupiscemia.
Notatillum est. Qilod coli uetudo habeat magi .am vim triclinandi voluntatem ad se οῦ de ideo sicut o tim uni est ali tetieri ad bolia: ita summe periculo tum est allite fieri ad mala. De hac malitia i erversia conuuetudinis s. suo limistis. 8. Dube cap. s. de te ip o convertendo ad fidem lic Scit, Ligatus eram non serio alieno, sed mea sei .ea voluntate. velle meum tenebat inuiticus,& inde mihi catenam iecerat, S coii strinxera e.1Quippe ex voluntate perversa
facti est I bido : S cum servivi libidini, iacta
est consuetudo : &dum consuetudini non restiti facta est necessitas. Haec S. Me linus. Unde rectὰ morie. dae iur: ut innasesiit virtuti dum iurene vitra risiis nescis d sedere Panda si essit. In hujus iei figuram Salvator noster siciliter suscitavit puellam in domo, & juvenem dela
tum in porta filium unicum matris suae. sed Lazarum quatriduanum sem in monumentia , suscitavit cum imitu, lachrymis, & clamore. Dan. y. Quam sistoriam exponens s. Augustinias supra Matthaum tim. Is sic ait. Moles imposita sepulchris ipsa est dura vis constetudinis, qui Premitur anima : nec resurgere nee spirare permittitur. Dictum est autem , pratri a 3 est. Revera ad istam c5suetudinem, de qua Ioquor. de quodam progrestia pervenit anima. Prima est quasi scintillatio delectationis in corde ; Se. cunda consensus in volu ut atri Tenia factum . dc maria consuetudo. Haec S. surastinus.
Oportebat enim in i is quidem sine excu
satione supervenire interitum exercemilias tyrannidem : his avium ostendere totum, quemadmodum inimici istorum exterminalantur.Etenim in illis supera venim vi bestiarum ira, morsi perversorum colubrorum exterminabam
EXPLICATIO T EXT U S.IN hae parte assignat Salo a on diversitatem A quomodo fuerint Aegypto puniti per ciruses,
muscas ac ranai,& contra quomodo puniti sint
Hebraei in deserto per ignitos terpenter. Pro quo Sciendum est, qetod Aegvptii. qui detinuerat Hebetaeos, id est nito Israel per quadringentos
annos in servitute , post ni ortem Iosepn, iam statuetint interficere se, tam genus masculinum
Hebraeorum: de ideo merito debebam Deo tradi ad interitum ipsimet Aegyptii sine quo.
cunque remedio : maxime , quia Paleveravet ut in duritia cordis sui, nec Israelitas ad preces Moysis de Aaron dimitte te volebam. At vero Hebraei in dese. to multo minus peccaverunt;& ideo suffecit , quod tam um aliqui ex ipsistas poena puniti sint . sicut quondam Aegyptii
puniti filerunt : ut hoc ni odo Isaelitae adve tentes poenam Dei, castigat entur in se ipsis, de 'magis perpenderent ea, q) ae Aegyptii fusi ineledebuerunt in Aegopto. Hoc praemii L. Dicitur in textu. Oportebat enim ieis r id est Aegyptiis : sine enulatione: id est sine poenae mitigatione isuper reine ineteritum : id est mortem
exocentibus tyronidem ) id est exercentibus crudelem dominationem sine ullo suo iure in alios invitos Iiis aurem id est filiis Israel soportebat sendere tantum per sinitem experienetiam in consinii libus as lictionibus, quemadmodum inimici illorum , nimirum Aegyptii,
extremmab Iur. Haec autem tormenta as,
fluctiones Aeg' priorum perpendebant aliqui contra Deum murmurantes Israelitae seu H Maei sensibilitei: quando aliqvi ex ipsis Israelitis morsibus eo lubetorum fiam vulnerat . Et hoc est . quod subdit. Denio cum istissuperrenisse bestiarum ira nimirum serpentum ignitorum, immissa a Deo mar asperarersorum colubrorum
emerminabamuri .d est aliqui murmurantes contra Dominu P.& non poenitentes. mordebam tur ι sed tam e i non exter Nabamur totaliser.
sed solum dispositive r in quantum per talem morsum disponebiur ad internecione Circa illa verba. Oportet enim iuisore excusationesvem renue internum, sit
362쪽
ceriment. super DA Sapient. Salomon.
An magnitudo scientiae in peccante; similitudo culpae in iudicante ἔ-inepti .etudo caulae in delinquente, reddant Peccantes p ena dignoλ α In excusabiles t
entiam de Deo, tanto magi peccat, caeteri, pa
ribun Et ideo de Philosophis dieit Apostolus vitam. t. Quod invisibilia Dei ipsis per Genu
Tas innotuerint, & tamen evanuerunt in eni
tationibus suis, & Alcuratum est cor infipiens eorum . ita ut etiam idola adoraverint. Simile aliquid tale dixit Christus Iudaeis Iain. Is. Si ito venissem. de locutus eis non uissena, peccatum nonrubetent : nunc autem excusationem de peccato suo non habent.
Explicatur secunda pars. Qnod hominem puna inexcusabilem reddat similitudo culpae in iudicante. Unde Judex, quando deprehenditur
in illo erimine . pro quo debet alium punise , nullam excusatione poenae subeundae potest alligare. Exeinplum de falsis iudicibus est Diri iis 13. qui volebant condemnate susinnam; rei deo signanter dieit 2 stolari aIR . I. lne te sabilis es o homo omnis, qui iudicas; In quo enim alterum iudicas, te ipsam condemnis. Explicanit tertia parr. d li ominem ted dat inexcusabilem di poena dignum ineptitudo causae in deliquente. Nam quando caula ali sata excusationis nulla est, vel mendaciter comficta, tunc non est excusatio. sed aggravacio ad praecedens delictu . Exemplum est de invitari, adeor nam Iurat . Qui falsas excusatione aulegando luerunt repulsi a coena vitae aetema.
Quot modis delinquentes se excusire soleant a suis peccatist Duo quod quatuor modis soleant se exen.
sare delinquentes, aliqui per lascivam si eietatem , quidam per divinam voluntatem , nonnulli per carnalem fragilitarem, &sii perabilem utilitatem Explicatur prima pars. Quod aliqui peccan tes se excusent per lascivam tbcietatem. quae tamen excusatio frivola est apud Deum;qui novit liberi arbutii facultatem , r.tiohe cujus homoris; operantibu eonsentire non debet. Unde
in Prourbiis dicitur: Omitte excusationε,nemo mecat Invitus. S. Bieurymus in quadam epis stola ait: Multitudo sociorum impunibile non Miterimen.
Explicatur secunda pars. inod nullus de.
linquens a peccato suo si possit excusare dicen. do fuit voluntas divina, & influxus astiorum talis, ut peccem. Sed certe tales delinquentes ita se excusando, Deum blasphemam, ponuntque Deum esse mi horem peccati, quod summὸ talusum est. Et isti aliquo modo figurantur pervolentem decipere patrem suum. Nam
1μι quaret et ex lavi filio suo, unde tam cito invenire potuerit aliquid ex quo sit,ivita
Optatum pararet responda voluntas Dei voluit,ut mihi cito occurreret, quod volebam
Explicatur tertia parn Mod quidam pestearnalem tragi linterii ies e latue excusent i ecc- .eaio dicentes : se non posse a libidinibus abii nere propter talem conlplexionein. Contra quos arguit X. Hieron nis inopia tis Dei. Quem etiam allegat o C ster sententiarum in a. sent di . s. Execramus noS,mquu, blaspherii iam eorum, qui dicunt impossibile aliquid honimi a Deo praeceptum esse, Acinandaeta Dat non a
fingulis , sed ab omnibus in communi posse
dam se excusent per finalem militatem. Et tales sunt aliqui praedones .raptores, re injusti exquisitores, qui auferunt a divitibus bona sua line conscientia. Has, inquam, opes congerunt di recondunt, & pro sua causa nnali praetendum se ista congregasse, ut possint facere eleemosynas. Sciant autem tales, quod dum finis inteam us est malus, etiam media ed tilem finem et era bona non sint. Cum his tamen', quod communis se gilitas, qua frequenter Omnes erramus, Mn nos aliquefiter movere ad ex isandum , non tamen ad percinaciter defendendum faciles errores aliolum. Unde X.
-υςl. xiit Noli judicare proxuirum , sed
magis excula intentionem . si opus non pote d. Neque de amicis . pro2imis . im id minus de Praelatis , re aetate provecta, faciliter aliquid mali credere e porten Undi 5. Hieronymia inuinta ad Ru ιum ait : Non est fiscite malumce aetate provecta credendum, quam vita praeterita defendit. & honorat vocabulum dignitatis. Denique pium est alienos defectus sine laesione justitiis, quantum scit potest excusai . de stinam proximorum . qnantum possibile estillaesim servare. Unde origeras silvo . 33. ait: Non vult te Dominus, ii sortE vio ris peccatum fiatris, continuo ei olare ad publicum . & proclamare passim & divulgaret e
xata aliena ἐν quod utique esset non eorrigentis
sed infimantiti Undὸ sancti Apostoli simis te
Ixdu interrogati de aliis, dixerunt : Hos inno. centes absolvere oportet . nocentes verbpioAdete nun decet.
ad correctionem in breii turbarisent, signum hasente itutu ad commemora timem mandati viis enim dis
me su es , non propter hoc quod /-Hisnditur; staper te omnium nisitorem 1 6- in hoc ostendisti inimicuno Ibis, quia tu es qui tiberati ab omni malo.
Iris autem locustarum o musta rum eua
363쪽
pectarit . neque patentes ejus, sed ut manis N hae Lemone prosequitiit silomon. qum stentur overa Dei in illo.Et eodem modo Deus modo diversimode fuerint AEgyptii obsti- in propolito illud miraculain curationis vulnea tiari puniti ad suam damnationem, & qualitet Hairini puniti sint ad suam correctionem Pro quo Sciendum est. quod dep mone Hebraeo-
um si e legatur NM ur.2. . Clim populus comtra Domitium murmviasset, immut ipsisserinpentes ignitos , hoe est parvos de veloces adinstar scintillarum, quae tactu venenoso instim nubant & caulabandi tumorem & ruborem in me ; ad quorum puncturam vulnerati sunt aliqui , quidam autem sunt mortuu Venerunt ergo ad Moysen Hebraei. roganter eum, ut Oravet Dominum pro ablatione serpentum ignit Tum. Dum ergo Moyses orasset . mandavit Dominus Moysi , ut saceret serpentem de arreponeret super summitatem particae,& monstraret eum populo dicendo , quod quicunque uerit percussus serpente ignito, statim aspiciat e pentem aeneum , & ita cur1bitur. Istud
remedium miraculosum providit Deus filiis in deserto ; & suis pulcherrima figura
Christi crucifixi, ut ipse Salvator fatetur Ioan. dicens e Sicut Moyses exaltavit s entem in
dmito, ita ea diari oportet Filium hominis, ut An chsita, rem fuerit figuratus pes sita
sto, qui oedit in eum. non Pς I, iςdii ' Dentem aeneum, quantum ad morum ub
De amictione ergo nebraeorum per serpini nocentiam, situs eminentiam; vitaetri ignitor, εc de remedio ipsis a Dolnino dato uarentiam; &Ialutis em Iasit Salomon lite . declarando , quod AEgyptii cientiam tauquam incorrigibiles puniti suerint sine rea
me io et econtra autem Hebraei tanquam filii Ico quod De. ad eorrectionem habiles.suniti sunt eum rem Explicatur Prum fecit ad utilitatem bonorum Israclitarum. item ad conversonem malorum ec ad gloriam Dei dilatandam.
In verbis tequelitibua deseribit salomon i uomodo Aegyptii incorrigibiles puniti sint
line remedio. de dicit sie: Iros aium sid est M. Dprios)-θ π carum ocraderi r mo sis. Unde de locus is legitur Exodiro. Dixit Dominus ad Moysim, eYtende manum tuam supelterram Aegypti ad locustam, ut xleendant suis peream, ec devorent omnem herbam, quae rosidua est grandini. De miscis verδ dicitur xxodi 8. Venit musca grandis, & copiosa in domo Pharaoriis. εce. Talibus et go locustis, ee muscis exterminabantiar Aegyptii in contem' tum dc derisionem . non autem per leones vel ursos , aut sortia animilia. mi adimerarit propter eorum idololatriam in aratias in extemmisiarii circa illa Vreb, Sed pote ν-rum So
ad eorrectionem habiles,puniti sunt cum rem dio adjuncto. Diei tergo: Iednan inperpet inriira fra ma fit. Ira tri, id est, poena. per te in flicta Hebraeis peccantibus in deserto: Quaerce. a, quia non fuit omnium omnino extermum ista , sed castigat lux tantum : idea Cibdirutin Ttatu 2D2aὸ nectun in heνDurbauisium Et tamen . quando Hebraei erant in illa turba
tione , si ierunt habedires si Inam suis. t nimirum
serpentem aeneum ad commei rationem manda 1 letu ilia. Id est licui commemoratur,dc u saua ut in lege tua. Nam r. it. Fac Ierpentum aeneiim dc pone eum pro signo,
Explicatur prima pars. ddodo ilia
heaE suerit figuratus per serpentem aeneum quantum ad morum innocentiam. Nam sicut illa saura I entis venenosὰ apparuit , dcta. meni et pena ille nullum venenum habuit ; ita Christus in earne apparuit , de tamen nullum peccatum habuit: nec est inventus dolus in die ipsu1. Undὸ solum Christus vulneratus est propter iniquitates nostras, de auriciu est propter scelera nostra; Zc non sua.
Explicatur secunda pari. Quoa cruristus tectEst figuratus per I entem aeneum quantum adstus eminentiam. Quia scut serpens aeneium Porro quia iste effectus eurationum Uuin .stus suit lupet partacam longim, ut toto p rem acceptorum a se mentibus Ignitis, ad aspe- pulo regentibus videri potitat 1 Ita Christiactum serpentis alnei e ab hominibus soli cl- Dotemus in ligno lanctae Crucis in morere Cudbus ipsi serpenti aeneo , se non Deo posset ad- variae adeδesaltatus est, ut ab omnibus videreisint i ubi etiam adhue a devotis mentibus m fidem de piam contemplationem consolesuit, Explicatur tertia para. Quod Clitina risfiguratus sit per serpentem aeneum quanium iavitae eatentiam. Quia serpena ille vitara ho habest, de tamen fisit de materia maximὰ dum tm,hImirum-atre, at autem hi ter ninnum talia durabilius est,ut sie dicit Ita Chiustus Dominus in at te sanctae Clutas vetamortuus est secunJam humanitatem, & t, mea Est maximae durationinec immortalis qua tuni,d Dikinitatem
Esplicatur quarta patru quod Christitit
aὸ suhrit figuratus pet serpentem aeneuma quantiam id salutis escientiam. Qui, sicut omnis ab ignito selpente perculsus , dum se pentem Eueum fispexit curatus est: ita quilibet
s tibi: ideδ subditur in Textu : ocii enim ce μνersia est non victbo: quod vi si sanabat 'mpore omnia festatrem. Id est,qui curatus est, non est curatus de lanariis propter hoe ι quod viduit serpentem Meem , seu per serpentem aeneum, sed perte Christum Don 'tium salva. rorem omnium, qui figuratus es per illum se
Et ideo subdinit in renuthmmcisi tu liberia ab mri malo ι id est corporali de spirituali. Christus enim legit ut apud IudEoa serisse miracula proptet tria. nima ad eonun , estea quos operabatus, utilitatem , quia eos frequenter id eo ore de anima curabar. Secatui, proptes aliorum donversone, quia multi videndo miraeula Christu
364쪽
a diabolo vulneratus . si Christum in Cruce
consideret per fidem,& eorde contrito veniam rogat lanatur. Circa illa verba: Semra haben-
msistis, sit ARTICVLVS SECUNDVS. Utrum Deus humano generi ostenderit
signa benevolentiae, reminiscentiae,
Ico quod sic. Explicatur prima pars. Quod Deus h minibus ostenderit signa benevolentiae; Et haec
signa sunt omnes Creaturae factae, Rcreata ad
serviendum homini. Est enim signum , quod unum offert sensui, aliud intel Iectui: de ideo omnis creatura sensibilis seipsam offert sensui,& Deum repraesentat intellectui boni hominis viatoris. Do. Nemo potest haec signa facere,
quae tu ficis,nisi fuerit Deus cum eo. Explicatur sicunda pars. De signis reminiccentiae, quae sunt septem Sacramenta Ecclesiae, per qtiae reducimur ad Passionis Dominieae memoriam ad Imbr. 2. Salus firmata est contestante Deo lignis, & portentis. & variis virtutibus & Spiritu, sancti distrib itionibus. Explicatur tertia pars. De signis providentiae quod Deus dabit hominibus ante senui
adventum , ne veniat hominibus nimis improvis . Quia autem Christus tanquam sis premus
iudex venturus est,quando mundus erit plenus eccatis e ideo praemittet signa quaedam not
ilia, per quae homines excitari adhuc possint ad poenitentiam si velint, ut ita se bene disponant pro Christi adventu. De istis fgni, dicitur Luca ar. Et ut signa in sibi e & luna de stellis. Vegeti lib. y de re militari cap. s. dicit: Quod
tria sint genera signotum pro negotiis belIi,ni mirum signa vocalia , si in i Ocalia , &muta. signa vocaba militaria dicuntur, quae humana voce proseruntur ; sicut duces praeordinant aliquod certum verbum,quo in conflictu utuntur . ut v. g. - vobiscum, vel Triumphus Imporatoris , aut aliquod si inite. Signa semivocalia sunt, quae fiunt per tubam , cornu, vel bucci nam, Signa muta sunt, vexilla cum aquila vel leone 3 e Et circa ista signa ponebatur medietas donativi omnium militum euntium ad beIIum pro ' er duas rationes. Vna ratio seit, nes ea habuissent In custodia propria . inutiliter
expendereiu ; unde ail utilitatem eorum pt
visum fuit , quod si,ssicienter sustentati suerint
de annona communi. Alia ratio sitit, ut per
hoc animosius & sortius sit querentur signa sua,& ea nullomodo fugiendo desererent, sed potius ea defenderent quantum possent. Appii ratio moralis. Ista tria signoram genera ticiet etiam Christus Dominus in secundo suo adveru . Nam signa vocalia erunt in illi iudiciali disceptatione erga damnatos ; Esurividi non d distis mihi manducare Matth. 2s. Signa semivo.
ealia erunt, quia tuba praecedet juxta illud sp M t. ad This. 4. Dommus in jussu, de in voce Archangeli. de intuba Dei deicendet de eaelo. Signa verbmura erunt, instrumenta passionis Christi de niaximὸ Crux Christi Domini juxta illudi Hoc fignum Crucis erit in coelo,com Dinminus ad 1 candam venerit. Imis signum
mutum er: t sacratissimul ii Ci r p is hi fici Domini vulneribus insignaturi. Huc facit u lud Danielis 6. Ipse est Salvator, de ILiberator. Laciens signa & prodigia in coelia de in tertra. Explicatur quarta pars. De lignis patientiae, quae benigni itinius Deus nobi; clarὰ exit bet diu nos ei spectando, ut per I innitentiam recipiamus gratiam, δc ad ipsan , ledeamus. Et hoc est, quod Deus desiderat per Us Prophetae dicens: Convertimini ad me in toto corde vestro
in jeiunio . fletu de planctu deicindite corda
vestra, de non vestimenta vestia. Et non diis ramus facere poenitentia ra deo te in diem ; nec gratiam nobis oblatam tes quamus : alias contristabimus Spiritum sanctum. Juxta illud soli admus 4. Nolite contristati Spiritum saniactum Dei, in quo signati estis in die redemptionis.
Iltis ante tuos, nec draconum, nec venena
rum viseris dentes misericordia tua adveniens salva dati lus. In memoriam se
monum tuorum exuminabantur, o velociter sam dansur: ne in atram inc
dentes oblivionem , non possent tuo uti ad Iorio , etenim neque herba , neque
malagmasan it eos: sed tuus Domine
tionem Hebraeorum, seu filiolum Ist ei in 'deserto, a qua per mirabile adjutorium sunt li- berati: Dicit ergo. Fili autem tuos id est Ise litas seu Hebraeos)nec draconum nec venerinorum vicersit demes, quia nec a magnis bestiis in quan titate, ut sunt dracones, nec ait almons bestiis in qualitate, uti sunt serpentes m nores, sunt laesi. Draco cuidem habet veterum i tum in cauda oe non in dentibus: sed tamen ant quam dentibus sivis laedat,cauda sui in fieti demtes. sequitur: Misericordia aut is iuus Irarit eos: puta per aspectum serpentis aenei. uti lectione praecedenta dictum est. In memoriam Dinstrinorum tuorum , quibus saepe minatus es. te velle delinquentes punire : exterminabamur , id est graviter vexabantur Pr pter vulnera accepta a serpentibus ignitis.Vri reticuer Libantur. puta per aspectum serpent:s aenei. Ne in aliam
:id est pro indam ) mcidentes alimonem non posistis uti tuo adistoris per desperationem ipsis
supervenientem. Et per haec vel ba assignat S lomon causam quare Hebraei peccantes aliqualiter fiterint amicti. In verbis sequentibus exeludit Salomon omnem medicina naturalem pro curandis illis uuia neribus,quae sura ut per serpetes ignitos insta Hebraeis . restitutionem sanitatis ipsemini solum adseribit virtuti divinae. Dicit ergo. Et
nim nec herba, nec malagma ; id est emplastrum aliquod quod Qtet praeparati ex succo expressbex herba diversi, coctis cum olio vel bux ro t
365쪽
Iovini res, Id est Hebraeos. stasemo Dei; quo estionis. Porro istam infirmitatem eurat sermo praecepit serpentem aeneum fieri de in partica divinias praedicando de divina deseediae &eleuatum polii, atque post vulnus acceptum 4 pietate Dei. In cujus figuram legimus. quod laesis aspiei, Saraνit eos. Cito ista verba : Tuas discipuli multos iu firmos unx rint oleo ocm sermo Bommesinas Otra in nabantur. Oleum anteiri est res lenis &n idura. Re de verbo leni seu suavi utuntur mites. ARTICVLVS UNICUS. duris autem verbis utuntur iracundi.
Explicatur terita pars. Quod Inridia recta An Superbia phrenesi, Ira febri acutae, In c MPaxexur Febrior Maria. Nam sebri ordinaria vidia febri ordinariae, Accidia paratisi,Αva -Rubo m. modo calefit,modo scia&Luxuria leprae recte compar ntur, & sermone Dei curentur
de eorum prosperitate. Istam infirmitatem habuit Saul i. Retum i8. Quando juvenculas au divit canere de Davide ἐν Saul percussit mille de David decem millia. Haec inquam audiendo
Dico quod sie. David decem millia. Haec inquam audiendo Explicatur prima pars. CDd Superbia Saul dixit eu invidia,&indignatione: Mihi derectὰ comparetur Phmisi. Nam Phrenet cus derunt mille,& David decem milia. Ista invidiae patitur mentis alienationen ,&ided non beno infirmitas putreficit interiora hominis;&eur judicat de se ipso, nec etiam de aliis et imo sem- ejus est se: mo divinus persuadens amicitiam αpet de se putat, quod quanti est infirmior, tan- gratitudinem et quia sicut Invidia est putredoto si ipso valentior. Sie etiam sirperbus omnes animaerita amicitia est ejus sanitas. Prori Is Vita contemnit de se semper inicienter reputar,sbi plus arrogando, quam habeat, vel suos de carnium sanitas cordis, putredo ossium invidia. Explicatur quarta pars. inod Acιidia recta beatur. Et illam mentis alienationem merito comparetur Paralyi, quae est m totum dissbia passis est propter suam superbiam Rex Mucis- lutio & debilitatio, ita ut ea laborantes motum donosor, qui de imbulans in sua aula dixit; Nonne debitum perficere non possint. Et istam infit- hae est Babylon magna, quam ego aedificavi in initatem patieritur figurativE, quando ille, qui domum Regis in robore fortitudinis meae, dc triginta annis iacuit ant Episcinam salutiferam. gloria decoris meit Danista A. Sed quid factum de nunqua descencst in ea, ut lanaretur. Io . s. est φ statim virtute sua deiectus est ab homi- Et significat inveteratos dierum malorum . quinibus, Ac cum seris vixit, de passus est mentis eontinue jacent iuxta Sacramentu confessionis alienationem, dc videbatur si oi esse bos in aute- de poenitentiae, dc nunquam curant aut volunt floribus de in posterioribus Leo. Post septem intrare, donec moriantur. Porro ista ins tamen menses idem Nabu donosor restitutus mitra sanatui per valdὰ calida; quia si ex una est ad preces Danisu id sensum. sed non statim parte consideretur poenae gehennalia calor, de ex id regnum. Et tunc Nabuchodonosor dixit : Οm- alia parte calor charitatis Chiisti excitantis adures viae Domini iudicia. Sc gradientes in super- operationes virtutis: statim de tanta aeeidia po- bia potest humiliate. Damelis . terit habere curam. Ierem. 3. Convertimini filii 'Porro cura phrenesis in ptincipio, est eVa- revertentes de sanabo infirmitates vestras.
1-tio sanguinis , de aliorum si terfluo ruin, Explicatur quinta pars. Quod . νamia rect . mae ad cerebrum a indunt, dc perturbano cisaret ut Hytropisi: cujus proprietas est quod Mum rationis. etiam 1 raliter mis; ve ' quanto magis homo Hidiopicus bibit , tanto
ui vel strato Dei. Mendit nos vacuos este ab omni bono opere Iratratulo, propriis viri- plus sitit. Sic etiam avarus, quo plus habet, eo amplius vult habere. Hanc infirmitatem pati bus, eum solum ex virente supernaturali nobis batur dives ille,qui dixit Luca it. Instruam horis datum sit operati bona opera ad salutem aeter- rea mea, de iaciam masota, de illuc congregabo' nam consequendam e quamdiu autem in phre- Omnia , quae nata sunt mihi.l Porro istam . nesi supelbiae manebimus, tamdiu ianitatem infirmitatem fanat sermo divinus persuadens mentis non reeuperabimus ; Unde Eccl. 3. dici- Eleemosynam de opera pietatis Franis turr Sinagogae superborum non est canit s , Et se esurienti panem tuum , dcesenos vagosque ideo oportet nos languinem supelbiae emittere, indue in domum tuam. Et sequitur. Tune er si uot mores rerum temporalium I dc pet quasi manὸ lumen tuum M sinitas tua cit, in vera' fide in te, de humilitate currere ad Christum, quo Luas. dicitur: omnis turba
Explicatur sexta patri Quod Gula seu EbH
quaerebat eum tangere, quia virtus de illo ex, tas subvertens judicium rationis, rectὰ compa. bat,dc sanabat omnes. retur Epilepsiae: quae facit homine cadere cor
omnibus finibus ejus. Ecce in Herode praecessit calor nimius . de secuta est sitis it rationalis
stinentiam. Eca. 3r. Sanitas est mentis , dcc μporis, sobrietas Pot . Explicitur ieeunda pars.Quod Ira rectὸ com poraliter. Et insuper tanquam ianua omnium . pareturθbri acuta.Constat quod habens sebrim peccatorum praeparat ei viam ad amata genera . 'acutam patiatur calorem magnum, dc sitim peccatorum. Istam infirmitatem habuit dives econtinuam. Sie etiam homo iracundus statim Epulo cal qui induebatur purpura debita. Q ad quodvis verbum calorem saum ostendit, de epulabatur quotidie splendide. Loth etiam gestu. verbis dc vultu. Habent etiam Iracundi inebriatur utramque filiam cognovit. Gm. In 'sitim magnam sese vindicandi. Hac infirmitate Neemitum, quia ebrietas est tale vitium . qua: laborabat I miles, quando videbat quod illu- secum solet temper trahere adhue unum vel ausus esset a magis, iratus est valde, de mittenso telum scelus. Porro hane infirmitatem si- cidit omnes pueros qui erant in Bethlehem dc nat sermo divinus persuadens rationabilem ab-
366쪽
3I comment. super Lib. Sapient. Salomon.
Explieatur septima parti Quod latraria tectὸ
eopatetur Dpra : eo quδd generetur ex calore corrupto & deordinato. inam infimitatem patiebatur Salomon. qui habuit uxores Reginas quasi septingentas,dc concubinas trecentas ; recum senex esset, depravatu est cor ejus per m lieres. Iret. i I. Haec est infirmitas contailiosa di abominabilis r nam una ratis persona potest inficti e centum alias. Et hanc infirmitaten, sinat sermo persuadens homini honestam societate . renitentiae seveIitate, de devotae orationis instantiam. Haec enim omnia ad curami injus infirmitaris requiruntur. In cujus figuram Muta lepra percussa, per septem dies fuit exclusa a castris & non nisi ad oratione Moysi
sanata fuit. Num. n. dicente Moyse ad dominii: Deus obsecro sana eam. Sic ergo sermo Dei sanat omnia. In cujus figuram dicitur Luca y. Quod Christus convocatis duodecim discipulis misit eos praedicare verbum Dei , & sanate infirmo
Tu es Domine, qui mira se mortis hues ρο- restatem: ct deducis adportas mortis
redulis. Homo autem occidit per mali
ri inon reverteturinec revocab Iani
mam , qua recepta es: sed tuam manum
Post quain Spiritus S. ostendit adversitatem,
qualiter obstinati Aegyptii sine remedio puniti sunt : Heblaeia inca diu in correctionupuniti sunt cum intrabili teme lio serpetis aenei, quem aspiciendo laesi curabantur: Hunc ostendit . quod soli Deo Domino , vitae&mortis
Gmnium miraculotu conven. at authoritas seu
potest s. Dicit ergo. Tu es Domine, qui νita o minis habes potestatem : quia in Deo est potestas vitam danci, cor servandi . auferendi. & iterum restituendi. Et deducis ad portas ninritu: per in simia lates peliculosas inan, assas:) O reducis. sanando has infirmitates Homo autem occidit per ma. litium animam siuam. Potest autem homo sibi infligere triplice mortem videlicet culpae, naturae, dc gehennae. Et quidem quantum ad mlartem culpae dicti sie : humo orem per malitiam occidit
tum ad mortem naturae.dicitur in Textu: Cum exurit Spiritus in die mortis non inertetur: ad praesentem vitam naturaliter. Quantum ad morte
Gehennae subditur in Text in re romasit aes suam qua recepta est supple in inferno.Unde Dan. 7. dicitur. Sicut consumitur nubes& pertransitia qui deicendit ad inseros , non ascendet. Ut autem Salomon ostendat, quod homo peccans
non habeat ficultatem impunὸ evadendi, dieit: sed ma tuam essuere impossibiles. Cum enim Deus sit ubique . iuxta illud: Coelum & terram ego impleo. Et iterum: Si accendero in coelum tu illie es, si descendero in infernum , adest nunqua peccator poterit fiage e ad alique lin ti, ubi tutus erit, quod possit evade te poenam sibi
instigendam a Deo pro ter sua peccata. Circa illa veiba: Homo occidit propter mestriam, Notandum est,quod malitia hi minis, sit rationis pervertiva; iuxta illud Sapientra a. excoecavit eos mal tia elatum. Mi Ocletiam clate ostendit S. Chrisist. s. per caput 2.3satth. Vbi ostendisi quod malitia Herodis secerit eum stia tu,quado nitebatur occidere Christum. imo et a nialitia hominis tui bat conversationi na,& diversi vitia implantat. Haec enim mali sal teste S. Eermod super Cantua habet suum currum quatuor rotis consistente. quae surribae vilia, Impatientia, Accedi & Ini pudentia. Valde enim velox est curtus iste ad est undendum sanguinem; qui nec in noeetia sistitur, nee patientia redundatur, nec timore servatur, nec pudore inhibet M. Trahitur autem a duobus equis ad omnem pei uitie, qui sunt rei rena potentia de saeculi pompa. Porro his duobus equis praesident aurigae duo. v delicet tumor di livor: ista ut tumor pompam, & livor potentiam regat, de ascensorem ducat ad infernum. Et ideo dicitur: Coida filioru nhominum implentur malitia , di contemptu lii vita siua,& post lixe ad inferos d ducemur. S: quoaue Greg. ia morat. ait. Mens prava temper in laboribus est, quia aut m litur mala, quae imserat, vel metuit, ne sibi ab aliis ualet alitur, o quidquid contra proximum cxcogitat, hoc c5tra se a proximis formidat. Haec Greg. Unde sgnati ter dicitur Ieremia 3. Arguet te malitia tua. Et Ieremia . Lava a malitia cot tuum Ierusalem, ut salva fias.. Porro licet malitia in utroque sexu magna si, callidior tamen communior,S
maior malitia reperitur in sexu tamineo 3 juxta illud EccLas. Brevis est omnis malitia super malitiam mulietis,sors peccatorum cadet super illa. Unde in eodem Capite coparatur tribus bestiis nocivis, videlicet Colubro, Leoni & Draconi: . quas omnes mulier in malitia praecellit. Pio h Ius majori explicatione sit
Utrim mala mulier recte comparenis
Explicatur prima pars. Quod mala mulier rectὰ comparetur Colubro, & quidem
qitatuor retiones. Nam prinia Coluber dicitur, thiasi colens umbras; sic etiam ulter plus iumbras diligit, quam lucem. Sαι- , Coluber totum venenum habet in capite: sic etiam mulier praecipuum suum or. natum habet in velis , & coronis, gemmis, &unguentis: &hunc ornatum in capite suo posetat . ut oculos intuentilam valeat intoxicare.
Tertia, Coluber totum venenum situ colligit in fauces ut per os effundat.Sic etia mala mulier per os S sauce mentiendo,contenendo detra bendo & adulando venenum suum isti indit. Coluber sibilat ut noceat. Sic etiam mala mulier cantado,adulado mirabiliter multos talit. Unde S. Iusti s deflagmaritare cI ricorum Cap. 8. ait: Hoc venenosius est supercuncta,ciuod psallere delectitur,culus cantu est
tollatabilius audire Basiliscum sibilantem. Expli-
367쪽
Explicatur seeunaa pars, quod mala mulier
tecte comparetur hocpt tet in , NI sicut Leo est summὰ irreundus,& sine vindicta placari non potest: ita de mulier est xaldὸ iracunda. iuxta illud titia as. Non est ita si per iram mulieris, , si Leonis olla adinvicim collidit ut
eiulant ignem Dic etiam mulierum contibulationes & colloquia igne voluptatis accendunt. Temiis , Leonis particulatu eautela est quod vestigia si a tegat cum sua cauda,sic etiam multis e tu est propriti, quδd crimina sua excusati&bus suas & mendaciis cooperiant. Et ideo sistillet dicitur taces. μ. In medio muli ei si nolite commorari, de vestimentis enim procedit tinea, Mi muliere iniquitas viri. In antiqilia vestibi, dein novis similiter nascuntur tineae propter numlam custodia r sic etiam in antiquis vetulis adhuc nutritur tinea libidinis. Explicatur tertia pars. Qijd mulier tectὸ eomparetur propter quatuor ratisies. Nam sicut Draco habet parvum os , inficit aere, procedit cristatus&specialiter Elephanti insidiatur sic etiam mul et habet os parvum , & in eonvivio prae se seri quanda sita plicitate taliqua non posset loqui, & tanquam non haberet appetitum ad comedendii. Deindὰ etiam mul et inficit aere aspectu suo sicut Basiliscus qui solo visu interficit hominem. Et sicut teste Aristotela lib. a. de tu oririlia, mulier menstruata aspe-sio inficit speculum : & facit in eo mac iamr sie etiam mala mulier per suum consortiu, virum quantumcunque sit speculum omnem scientiam repraesentans . niaculat. Qubd cutὰ patet in Salomone, de quo dicitur Est l. - . In clinasti femora tua mulieribus. Praeterea sicut Draco incedit cristatus : sic etiam mala mulier Cilitas habet in capite, colonis,mnis, re variis ornamentis distinctas. denique Draco elis Ele. phanti insidiatur. E ephis enim est animal cae 1lissimii,3e tantum semel generat secundum Arist. de animali as& eum foemina fuerit impraegnata, mas ei non appropinquat. Isti aut εElephanti Diuo insidiatur per hoc. lude pedes Elephantis sua eauda constringat. & postmoduDraco F lephantem occidit. Sie etiam moraliter loquendo, quantumcunque homo si castus, si tamen malarum mulierum familiaritate diligit .
constringunt ut ipsus pedes: id est affectiones
ipsius Nita captivatus amore muliebri marinliter occiditur. Unde S. Augustitius de te Cisriorum cap. ait: Societas mulierii gluten est delicatum,& vileus toxicatus quo Didolas aucupatur. Ex diistit patet quὁd textus in lectione positus de Gla mulierum malitia conveni:
enter possit exponi : Homo cipple per maliti
am mulierum ,& eidem illicite eommunica do occidit animam suam.
Negantes enim nosse te impi erfortitudinem ἴrachii tui meellari sunt , no
σgrandinitus, cutionem passunt, per ignem consumpti. enim mirabile in aquaerat, quae omnia extinguis, plus ignis valebas k index Genim es orta Iustorum.
modo diversim E fuerint flagellati Aegyptii & Hebran pet bestias&animalia 3 nune ostendit , quomodo diversimode luerint ita. pelliti obstinati Aegyptii, de econtra filii Israel tanquam poenitentes consolati: α hos pertes insensatas , & elementa. Loquendo ergo de Aegyptiis obstinatis,& tangendo causam principalem suae punitionis, quae filii culpa igno
Dicit sie: Negantes enim rasu; vj Aegyptii. Unde Pharao i s. dixit: Neleio Dominum. A: Istati non umiittani. In Mucio tibus verbis Salomon tang e poenam dicendo Preseruitutis hac Hytui lugentiputu, ut, qui
noliuit Deum cognoscere ui pace, Unfiteant ut
saltem Deum in tribulatione. Sicut Pharao serucit modi ρ. Iustus Dominus, ego autem & p pulus meus impius. Subjungit Salomotica sam instrumentatem , qua Deus punivit Aegyptios d cens: Nονu a quis,orsraiam bino plurνι
persecutisnem passi sunt , crpo ignem consumptu
Quia ut dicit ut modi'. Deus contra Aegyptios pluit de coelo grandinem maximam, commixtam :gni cum ivlgure & tonitruo , & occidit homines de lumenta , quotquot in agro reperiebantur. Quod intelligendum est de illis Aeagyptiis, qui fuerunt obstinati,nam alii Aegyptii qui Dominum timuerunt, &a Moyse tuetunt de tali strage praemoniti, salvarunt te, S sua jumenta domi, ecillia nihil factum est e alii aut eniqui Deum non timuerunt, una cum Iumentis luis in agi is existem es per illas tempertates perierunt. Hoc tamen mirandum est , quod sci tum in tetra , ubi habitaverunt filii Israel non ceciderit inlis glando. Et quod magis nupenduin cil tanquam aliis quid contra naturam , impressiones ille simul
fiebant, fulgura, & glandinis, pluviae M toni t tua ; dc tamen ignis descendit cum grandine sine liquefactione grandinis i nec aqua extinxit ignem , sed potius ignii mansit inius activitate calida ad comburendum. & aqua in sua naturali stigiditate ad contetendum. De ista ergo mirabit plaga dicit Salomon sier re is aquis ograndinibin, ρομαν sperse tunes pasiisura , O igne confiumpti. Illi videseet Aegyptii obstinati, qui extra Omus suas cum pecoribus suis manserunt.
Mit ab le quoque est, quod Deus in ista pliam duo elementa sibi contraria nimirum ignem& aquam conjunxerit,& tamen neutrum altet lobstiterit .sed potius unumquodque suae virtutinaturali suetit teli etiam. Ululὰ subiu igitur in Textu: umen mi bile erat in aqvi, quae nania ardemia extinguis, ratibat. In sequentibus verbis as lignat Salomon mistaculi hujus congruita em,dedi est: Vindomanis e Deus orbis Iulorum : id est. ignis &aqua,& omnis creat uia exerit se in vind: mm impio tum propter informationem Iuliorum. Cltra illa verba: Vindex enim est v
368쪽
mmωnt. super Lib. ARTICULUS UNICUS.
Utrum illum poenitentiae vindictam debeamus exercere propter nostra peccata , aliam praecavere, ε aliam Praevideret Ico quod sic. Explicariu prima para. Quod aliquam
vindictam poenitentiae propter peccata nostra in hae vita debeamus exercere. Constat, quod si aliquis puer deberet Ocberari. semper mallet verberari ab amico suo , quam ab inimico. Nunc autem certum est , quod quilibet nostrum metaatur verberari pro peccato Servus enim sciens voluntatem Domini , & non faciens, vapulabit mullis Luca I 2. Ergo Oportet quod vapulemus hic, vel in purgatorio. aut in
inferno : Si in his duobus postremis locis debeamus verberari, accipiet nus vel bera a nostris
host bus,nimirum daemonibus. Si autem in hac vita vapulemus, verberabimur ab axico, quia unusquisque maxin.d est amicus sibi. ut dicitur Eth. Praestat ergo agendo pin litentiam in hic vita. vltid tam sume ede se ii, , qui pec- eavit. Unde S. August. de Pera Osalsa paenitentia
cap. 8. ait et Poetu leniri est quaeia ana uolentis Uudieta. p. inae'ns in se quod dolet commitisse. Patrex nostri antiqui agendo roe litentiam qua tu .rfecerunt. Nam ccpat radebant, bar. bam praetcrndebant, saccum induebant, de in cinere sedebatii r ut insinuatur in gl ssa super Capum. Isara. c etiam moraliter loquendo de . bomas pcimitentiana et Ut primὸ to deamus capa , id eli, ut mentem, quae est caput animae .exqiii ita discuitione denudemus, recogitanda Omnes ann is tiUstios in amaritudine aniniae nostra: Secundo debemus radet e barbam per nov-culatu mulidae de exactae confestionis. Terra, imi uanam sic ii per austera satisfactionem. Iun. s. Rex Ninive abjecit u
stimenta a se de indutus est sicco. dari, mei, nere sedeamus per memoriam .nortificationis. seu mortalis corporis nostri quod in cinerem resolvetur; iuxta illud;ap. 2. Extinctus cinis erit
Explicatur secunda pars. Quod debeamus aliquam vindietam praecavere, id est, non debemus esse iudices in propria caiisa , neε nos ipsos vindicare, sed vindictam Domino Deo relinquere: unde de se ipso testatur. Mihi vinis diirum, dicit Dominus, & ego retribuam. Et ideo Chrstus Dominus Jacobum &Ioannem satis dulὰ increpavit . quando ignem de coelo venire volebant in ultionem injuriae,quiasam litani Christi m & te recipere nolebant. Per quod exemplum Christus nobis demonstrat. quod non semper, vel non statim si exercenda vindicta in eos qui peccant. Itaque sumere vindictam, nobis interdictum est sub gravi poena r quod si non remiserimus proximo, etiam nos veniam delictorum non consequemur. Unde Masb. 28. dicitur et Serve nequam omne debitum dinusi tibi. quoniam rosisti me e scpatet meus coelestis faciet vobis, si non remiseritis unusquisque s atri suo de cordibus vestris. Praeterea remittere injuriam, & non petere Eleemosinam, aenum Vnus Eleemosinae est.
De hae re CHar a mitione seramda dicit: mi captivos rodimece de pauperes Pascere dc
vestire non praevalet , de contra nullii ho minem odium in corde relervat ; de inimicis suis non solum malum pro malo non reddit, sed etiam eos diligit, & pro eis Otare non desinite certus est depromissione&misericordia D mini, ita ut libera conscientia dicere possit,
Da Domine, quia dedi; dimitte, quia dimisi. Haec ille. Exemplo suo nos praecessit Christus ; Qui ut ait S. Bernarιι super Cant. sem.
tam liberaliter dinuttit iniuriam , ut illam nec damnet ullascendo , nec consutulat improporando . nec minus diligat imputando. Ut idὸ& pro Crucifixoribus suis oravit Patrem se coelestem dicens : Pater ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt. Explicatui tertia pars. Quδd vindicta mi dicialem quae nobis praed citur,debeamus continub praevidete. Unde S. Grego. Ilam ait: Praesentis temporis agenda est laetitia , ut nunquam amatitudo sequentis iudicii recedat a m moria. Et Hugo lib. I. M. ivia sic ait: Memor esto,quae tu sutura tristitia,quando separabum tur impii a consortio iustorum , .&a visione Dei . & tradentur in potestatem Daemonum,& ibunt cum ipsis in ignem aeternum , ibi illes ne fine erum in luctu & gemitu. Vbi erit siti. dor dentium intolerabilis , scutor incompara bilis, timor horribilis, mors animae sine spe ve- niae; ubi nec qui torquet, nec qui torquetur, aliquando moritur: sed sic morientur, ut semper vivant, & sic vivent, ut temper moriantur.
Haee ille. Hue furit illud Zelus&ira
viri non parcet in die vindictae . nec acquiescet cujusquam precibus, nec suscipiet pro redem ptione dona plutinia, &tunc Deus erit vindex:
ergo tempore mansierantur ignis, ne comburerentur quae ad impios missa erant animalia: sed ut i ividentes si rent, quoniam Dei judicio patieban rpersecutionem. Et quodam tempore supra virtutem ignis in aqua ardebat, ut
iniquam terrae n/tionem exterminaret. Ex PLICATIO TEXTUS.IN hie lectione agit Salomon de mirabili vatiatione flagellinum AEgyptiis immistarum. Nam ignis solii ira destruxit homines & iumenta in agro reperta: illis autem hominibus. quiseeundum admonitionem divinam cum suis p cotibus iverunt domum nihil nocuit. Item alio 'tempore ignis supra virtutem suam exii sit in aqua ; id est in locis humidis Sodomae&G
morrae: ubi humido non obstante, ignis omninconsumpsit. Dicit ergo sie: Quodam ergo tempore mansiuetabatur ignis id est mansuete egit in narcend ne combureremur , quae ad impios missa erant animalia , videlicet , quae de agris iuxta ad notationem Domini , missa seu recepta sunt ab imis
piis .Fevptiis quibusdam ne mi existentibus. Sed ut is ritimes sid est percipient sit rem ,
quoniam Dei tu is patiebam turpersicinionem. Et quodam tempore sim subvertione videlicet Sodoviae de Gonios rae,quando pluit Dominus ignem
369쪽
Ῥ- exarsit imp o terra nationem sid est S domas & Gouimorraeos) extremimaret fidest perderet circa illa verba. In aqua supra viriu-tm iis exardebat, tinanda est . quodnis liter isquendo ignis in aqua sit Spiritus sanctias in muliere lancta. Nam quod Spiritus sanctus sit ignis , patet ex illo D. r. Tanquam ignis sedit supra tingulos
eorum Seir: tus strictus. Nomine autem aquae
te, deiicnatur bona mulier. Nam aqua habet sex proprietates, quae tursus sex proprieta tibus mulieris sanct e comparari possunt. Nam in aqua imprimis est liquiditas saporosa, cui ex parte mulieris bonae eot respondet promptitudo clementiae. Secundia in aqua eli luciditas ra. diosa, cui ex parte mulieris bonae correspondet gratitudo benevolentiae. Terim in aqua est i eunditas fluctuosa, cui ex palle mulieris bonae trespondet selicitudo diligentiae. Qiam in aqua est sinceritas speciosa,cui ex parte mulieris sanctae corre*ondet magnitudo innocentiae. δ in aqua est soliditas seriosa, cui ex parte
mulieris correspondet certitudo con
fidentiae. Sexto in aqua est facilitas ministeriosa, cui ex parte mulieris sanctae correspondet beatitudo complacentiae. Pro horum majori explicatione, sit
An sex proprietates aquae comparentur sex proprietatibus mulie
Explicatur prima pars. Nam ut dictum est, prima proprietas aquae est liquiditat si po-
rosa ; quia quantumvis aqua fuerit congelata.
sicillime tamen liquefit: de designat promptitudinent clementiae de pietatis, quae inest in Ilieti sanctae quia est 1blatiu humatiae imbecillitatis', & medicamentqm omnis infirmitaris. Unde Eccl. 17. dicitur. Ubi non est mulier, ii
semiscit aeger. Et in hujus figmina . quod in
muliete sit naturaliter omnis clementia . Filius Dei corpus humanae redemptionis totaliter a. muliere decrevit accipere ; de ideo Ecia. I dicitur. Non est creata iracundia nitioni muluerum. Deindὰ iste sexus semineus . in quo latet omnis mali remedium, rectὰ comparatur per aquam Piscinae probatium perquam sanus
fiebat, quicumque prius in eam descendit post
Explicatur secunda pars.Nam in aqua secunda proprietas est luciditas radiola ; juxta illiid Proxeris. VI. In aquis resplendent vultus prospicientium. Sicut autem inter creaturas nihil est nobilius de amabilius ipsa luee et sta nihil reperitur in sancta muliere gratiositas. quam erat ludo benevolentiae. Et ideo luciditas radiosa, quae in aquarum specie continetur,repraesentat gratitudinem immortalis affectionis de benevoletis quae in mulieribus lanctis semper viget. Unde licet Christus Dominus,dum hic viveret, viros quosdam gratos habueritinunquam tametam constantem gratitudinem in Petro dacobo vel Ioanne reperit, quantam in mulieribus sibi devotis invenit. Hae quippῆverbsunt, quae euper patrias diversas praedicantem sequebantur, ministrames eidem de facultatibus suis. Dua 8.
Et Marce is. Hae sunt,quae eum in Cruce pende-tem fugientibus distipulis comitabatur. Α λM. Hae sunt, quae mortuo chi isti corpori sepoliendo ungueta aromatio paraverunt. Hae sunt, quae nec tenebrosae mortis caligine, nec militum
arniator u listiora saevitia deterrebantur. at id prae omnibus viris Christus sexui scemineo pria. mum suae Resurectionis nuntiavit triumphu , sciens , quod super omnem gratiam sit gratia mulieris. Εcia. 26. Gratia supergratiam,multet sancta & pudorata Explicatur tertia pars. De tertia aquae propii tate , quae est scecunditas fluctuosa. Sine enimaqueo humore nihil virescit, nihil cleseit, nihil floreseit aut frutescit: iuxta illud Psalmi r Erit tanquam lignum,quod plantatum est secus deis
currus aquarum. Haec autem aquae sexcunditas
designat tertiam mulieris sanctae proprietatem, quae est solicitudo diligentiae. Mulier enim in regendo familiam circumspecta, in operibus artificiosa.ile se habet in domo: quod omnis domus fit sine ordine . quae mulieris caret regimia .Et ideo vir δc mulier non solum conjurigum tur ex causa gener adae prolis, sed etiam propter
administrationem oecononi lcam,quae sine mu
liere compleri non potest; ut docet Arist. Iacujus rei signum dinum est Gen. 2. Faciamus ei adjuto inani simile sibi. De muliere .iligente dicitur Prον. ia. Muliet diligens corona est viro suo. Et Gratia mulieris sedulae delectabit viriantuum Explicatur quam pars. De quarta aquae pro prietate quae est sinceritas speciosa. Aqua enim pura est, de omnia foeda purificat. Je emundae: quod assignat magnitudinem Innocentiae quae in renitur in bona muliere. Per aquam Baptil. milem restituimur ad originalem innocet inin,
de per aquam lusti alem a venialibus accedente contritione nostrae mundamur. Huc facit illud adulas. Filii diligite uxores vestra sicut Clui-stus dilexit Ecclesia. mundas eam lavacro aquae. Explicatur qui tua Pais. De quinta proprietate aquae. qtiae soliditassetiosa. Nam juxta Scripturam faciam, terra, quae ely sblidissima, ndatur super aquam ; juxta illud Pt ima: Qui firm
vit terram luper aquas. Et per hanc aquae soliduintem seriosam,designatiar certitudo confide tiae, quam vir potest habere de bona muliere quae infirmu hominem non detestatur, pauperem n5 aspernatur,deliris Ic senibus famulatur. Huc facit illud i. Or. 7. Sanctificatus est viri fidelis per mulierem fidelem. Sic ergo virorum bonitas de stabilitas laeee stiperbo natu mulierii gratiota soliditate iandatur. Mu iet enim forismata est de osse solidissimo : vir autem de terra
arida & in pulverem facilὸ redigenda. In hujus
rei figuram Arcam cum toto genera humano aqua supportavit Gen. . In qua octo animae salis vae fustae sunt per aquam. I. Pet. . Explicatur sexta pars. De sexta aquae propristate, quae est facilitas ministeriosa.Deus enimn cramentu Baptismi in aquarum substantia condidit. Et lixe facilitas ministeriosi lignificat beatitudinem complacentiae, quam vir de sancta mulier sortitur unde Eul. 1ς dicitur: Mulieris bonae beatus vir. Et Eccla.f. dicitur: Beatus viri qui habitat cum muliere sensata. Patet ergo ex
dictis quomodo ignis in aqua, sic Spiritiis sanctus in mulieae aucta.
370쪽
Comnunt. super Lib. Sapient. Salomon.
liberi arbitrii volimtatem Dicit ergo in Textur Susani iam enim tuam O laedinem LMm, quam
m iri ι habes, ostendisti, o deseretem --uinque
νoluntati s scilicet ex bonis i scaeliticis, qui non
murmurarum in compertebatur ad quod statu .
labati Convertebatiir,inquam, non natui
pria , sed operatione divina. Malis verb He. purum tuum s paratumpanem de cinis braeisseu Israelitis mur tant.baι contra Doprastilio issis. e tibere omne deism- minam, tale delectamentum non praestitit, se d
mentum in se habentem, O Omnis μο-
rissiavitatem: substantiam enim tuam, dulcedinem tua , quam in filios ha
bes, stendi in o deserviens unicu k ue voluntati , ad quod quilibet volebat,
2 x p LIC AT ID T EXT U S. HIc ostendit Salomon , quod sicut Deus
Egyptios punivit per corpora nociva descendentia ex aere, ut ignem, grandineripi vias : ita econtra mirabiliter Deus populum suum Israeliticum pavit per cibum ex cce missum, nimirum per manua, quod habebat omnis cibi, juxta cuivis iampi icuum, lapotem dc fragrantiam in se. Dicit ergo: Pro quibus id est pro igne, grandine, pluviis millis ile et O intillionem Aegyptiorum Angelorum es .is id eli manna Mur ι-νis popuIκm tuum Isiae lituum. Dicit autem Salomon de isto cibo mirabili quin' ie : nimirum quorum ministerio datus sit, quia per Angrios. Sciunii ad quod dabatur ille cibus, nempe ad reiectionem Israel arum .
& ideo dicit ut in Textu .' Nutriνio popalam tuum. Tertiὸ unde & de quo loco ille cibus sit misi ui : quia patum Angelorum de caelo aereo dedit. sciario ostendit, qualiter ecquonat do eis da. iuc sit iste cibus , quia praestitit illusine labore. umi. ostendit, quod cibus ille nutriverit cummitabili delectimento , S ideo diei tui in Texrii : Omne iurectamentum in se habentem , O omnis saporis sitaritatem, id est perfectum & dul. cem saporem. V ide Exodi is . dieitur: Gustus eius quasi similis cum melle. Aliis tamen manducautibus illud manna seu illum cibum coelestem aliter subindὸ videbatur sapere . iuxta quod desiderabant habere gustum aut saporem hujus vel illius cibi. Dicit tamen S. AH Lib. 2. Retract. cap. 2. quod de manna dixi ad inquisitiones Ianuarii Lib. tiquod unicuique manna secundum propriam voluntatem sapiebat, non mihi occurrit, undὰ
possit probari, nisi ex Libro Sapientiae, quem
tamen Iudaei non recipiunt in authoritatem e non:cam, quod tamen fidelibus potuit evenire., non illis adversus Dominum murmurantibus, qui prosecto alias escas non desiderarent,si haec eis siperent,sicut vellent. In sequentibus verbis ostendit Salomon conisgria entiam hujus beneficii praestiti Hebraeis,pet manna datum de coelo. Congruentia autem est haec, ut Deus suam essentialem suavit,tem communicaret figuraliter ereaturae. Sicut . enim illud mannae alimentum,cuivis placuit si i cundum propriam voluntatem ' ita Deus om-
nibus sibi servientibus tantum retribuet de dulcediae, quantum meruerunt Per gratiam ecpotius vertebatur eis in taedium. Undd de isti murmurantes, dicebant Num. p. Oculi nostri nihil aliud respiciebant nisi manna. Circa illa verba: angelorum esca mirisi 'populum tuam, Notandum , quod Manna fuerat vera figura actae Eucharistiae. Nam sicut Hebrai ad licae ut venirent in terram promissionis pasti sunt manna : ita nos pascimur sanctissimo Corpore Se Sanguine C isti tanquam viatico ad patriam coelestem , ad quam tendimus. Vocatur autem sacra Eucharistia Panis Anselotum , propter eonficientes ipsum. Coniicitur enim Euctori. stia a Sacercotibus, qui in sacra Scriptura Angeli vocantur.*Unde I. Cor. II. mandat Ap stolus, ut velent in Ecclesita capita sua propter Angelos, id est propter reverentiam Sacerdo tum , qui sint nuntii Dei, & ideo Malachiatidicitur; lab a Sacerdotis custodiunt scientiam, dc legem requirunt ex ore eius, quia Angelus Domini exercituum est. Rebὰ autem Saceidos vocatur Angelus, quia deeet Sacerdotem , ut imitetur Angelum in undecim punctis, quae his
versibus continentur. Pasitobortatu ducis, vehu excitat, auet,
Oraticongaudet unit audat ne sumptu. Pro horum majori explicatione sit
ARNCVLVS,PRIMUS. An assignatae undecim operationes An geli, convenire debeant bono Sacerdoti
Explicatur prima pars. Quod Angeli
pascant; Cujus exemplum liabeia iusset'. Ubi legimus . quod Angelus detulerit panem x aquam ad Eliam dormientem, & fameliseum inde pavit. Surge,inquit Angelus,& comede; grandis enim tibi via restat. Sic etiam moraliterisquendo proprium osticium Sacerdotis elip scere populum verbo ct exemplo, & ii possit, etiam sunsidio temporali. Undὰ signanter dictum est Petro tet.' Pasce, pasce,paice; bis autem ei dictum est, pasce agnos meos, &seniel Pasce oves meas. ad innuendam differentiam, qualiter senes, 3c qualiter iuvenes pabullo do- Atinae nutriendi sint. Nam simplex admon, tio suffieit senibus, sed juvenibus opus est, ut tam verbis quam verberibus debit Edoceantur. Explicatur secunda pars. Quod Angeli nos exhortentur. Cujus exemptu habemus uatib.2. Angelus Domini apparuit in somnis Ioreph dicens: Surge,&accipe puerum. Sc Matrem ejus, & suge in Aegyptum. Et hanc Angeli opeia tionem imitatur Saccidos bona consilia dando. Explicatur tertia pars. Quod Angelus fide. litet ducat per bonam con Isatiouena. Huius