장음표시 사용
71쪽
commentsiper Lib. Sapient. Salomon.
praemisti. Undὸ spes eorum non confundet tentari permittat natura eos. ad Rom. I. probuatem, iκ habeatibus Uum Γιeri .rentrii cu In paucis v xari, id est, in verbis contumeliosis vertati: Quia licet in se multae contumeliae sue rint, aut sint, quas patiuntur justi; pauca tamen reputantur res peia illius beatitudinis . quam pro istis vel bis contumeliosis Sancti percipiunt. Est enim, teste Boetio, Beatitudo flatus omnium bonorum aggregatione perfectus. & ideo sisb. ditur: In nuciis ιιne d PM-ntum , est, Sancti accipient beatitudinem aeternam, de cum illa Omnia bona. Quoi iam Dinunta ans : puta non ad illorum detrimentum, & dejectionem, sed a deorinra emolumentum & promotionem; Et ideo Iubdit, et id est sua societate 5 cliaritate. Circa naec posteriora verba Mi. quδd sit dissicilesia virtuosum , elle vel fieri dignum Deo ; ad hoc enim requiritur persectus mundi contemptus ; unde ait Christus Matth. io. Qiyi amat patrem & matrem plus quam me, non est me dignus;& qui amat filium vel filiam plus quam me, non est me dignus; de qui non abnegat s emetipsum, de non accipit crucem,& sequitur me, non est me dignus.Qui ergo vult esse dignus Christo, omnia, & seipsum debet relinquere pio ciuisto, ut eum tu sa-ciat.
Nota a. quδd rantare improprist conveniat Deo, cujus oculis omnia patent, quique scientiatum Dominus est ; Tentare enim proprie est experiri aliquid, S: habere experientiam alica ius, quod antea non scivit . sicut homo tentat, seu gutiat vinum. an sit sorte vel debile : &hoe modo propriὸ tentare Deo, omnia scienti, non competit. Tentiare autem , est experiri aliquem cum intentione manifestandi conditiones ejus abis; seu tentare improprid , est hora iiii praebere occasionem ad aliquid laciendum luod tamen iam cerid praevidet talem hominem esse factui um,ut postquam homo illud fecit,ad quod siciendum sic tentatus, vel provocatus est, honor eius crescat apud alios ; S hoc modo De tentavit Abraham Cenes M. Tentare autem eat. ride est accipere experientiam alicujus hominis cum intentione decipiendi eum ; & se tentate proprie convenit diabolo , x nullo modo Domino Deo Unde Iacob, ι. dicitur e Nemo cum tentatur, dicat, quia a Domino tentatur , Deus enim intentator malorum est,iple autem nemi. nem tentat. Ubi Glossa addit: Deus tentat non seducendo ad malum . sed exercendo ad meri tum i vel Deus tentat illos, id i st. tentari permi sit. Circa illa vel ba . Vuonum Dos timora lin
ARTICVLVS VNICVLCur Deus Electos suos tentari permit
tat Dieo Elςctos sitos tentate peria mittat specialiter propter tria : nen pὰ,
νικῶ ad exercendam naturae nostrae pr bitatem, in h. bentibus liberum arbitrium cum dono gra- ad confitendam nostrae naturae imiab ς ill intem, ne supelbiamus. Et tertiὸ adpromerendari, vitae aeternae selicitatem.
dono gratia. Si Rex aliquis claret arma & equum alicui militi, ut is strenue pugnet pro Rege sit & iste miles generos d pugnaret, line dubio Proemiaretur a Rege illo. Christus Rex noster dedit nobis arma, liberi albitrii vatia illustrati, cum equo corporis nostri. Et haec sunt arma similia armis Dei, quia ad imaginem & similitudinem suam secit eum;&.insupergratia secit eum Participem naturae divinae. Cooperemus proindὰ gratiae Dei , S viriliter pugnemus pro honore
nostii Regis JGu Christi . resistentes diabolo ,
qui tanquam leo circuit quarens quem devoret. Nec mirem ut tentationem immitti nobis; dieit enim Scriptura Iob. I. Tentatio est vita hominis super teri aut . sic Deus tentavit Abraham de immolatione siti sui unigeniti, nec M. Sic etiam Onines suos amicos tcntati permittit;& ideo Tobiaei 1. dicitur: Qui acceptus fueras Deo. necessὰ fuit , ut Deus tentaret te. Et omna Christo serviens certo tentabitur, propter quod fgnanter dieit ut Eccles a. Fili accedens servis tem Dei, sta in justitia&timore, & praepin
Explicatur secunda pars, quod Deus permittat
bis ipsis superbiremus : S ideo permittit Deus
clementer sanctos suos tentati , ut patet in APaulo, de quo a. or. I 2. Ne magnitudo revel iionum extollat me, datus est mihi stinvitiis carnis, angelus sathanae, qui me colaphiZet. De hoc loquens S. Gregorius . ratia . 35 dicit. Superna dispensatio ideo nos tentari permittit , ndimens nostra audeat piasumptione suae secutitatis elevari. Et Morab cap. 3. inquit: Ad prima trahit caro, ne extollat ut spiritus ; & ad tum matrahit spiritus, ne extollatur caro, spii lius levat, ne iaceamus in infimis, caro aggraVar, ne ext lamus ex summis. Et ideo signanter Pialia, ista dicit . Proba me Domine, & tenta me, ure renes meos & cor meum. Ad quae verba Glossa dicit rid est, judica me esse probarum; non tibi.qui milia nosti, sed mihi S h minibus t nisi enim tentares, negligentes essemus, vel nimium de nobis praesumeremus. notm Glula, quod aliter tentet Deus, aliter homo,& aliter diabolum Deias enim tentat ut erudiat, homo ut sciat. di bolus verbut seducat. Unde est illud adagium moriareua1e: si cere Icire, probaria
Explicatur tertia pars, quod Deus nos tenta ri permittat ad me rondiam vita a ren 'Atita- . m. Undὸ Iacobii. dicitur: Beatus vir, qui s.csert tentationem, quonim cum prYbatus fuerit, accipiet coronam vitae ; Licet autem di bolus Omnes tentet , maximὰ tamen inai descit concia perfectos Praelatos&Religiosos. Et ideo Risu.1n quada- 'seu au r Mundus adversiis desertores siros fortius pugnat. Nam Ze in exitu Isiael de L. Ipto Pliarao vehementius ex in duit. & lathanas egrediens ab li omine, que ab ininsantia tenuerat,ips, gravius in egressu discerpsit. Et ideo l. de an .ma , Religiosos instruendo , quatuor adducit tentatio num causas : quarum prima est Loci amanitas, ut civitates ac oppida, quae non tantum ex situ lociam
72쪽
amoenitatem recipiunt, sed etiam ex cohabitantiunt grata Secunda causa est. locus divitiarum rubi et i in divitiae , ibi periculum. Tertia caula est , preti fas ornatus di equorum pinguium cura , & va rietas vestimentorum exquisitoriam. Quarta causa est, mulierum species, quarum vox blanditur auribus, & facies oculis. Porro istis occasiones, Fratres charissimi, dilia genter caveamus . quia teritatio non laedit , nisi
obediamus;&hoc est, quod metrice dicitur: Hostis non laedit, nisi clan tentatus obedit. Est Leo, si cedit e si stat, quasi musca recedit. Et hoc est, quo δ promit it Apostolus i. Cor. Io. dicens: Fidelis Deus est, qui non permitit tentarivos, super id quod potestis, sed facit cum tenta4tione etiam proventum, ut possitis sustinere.
in fornate probavit illas E- quasi holocausti bostiam Mevit litis; sin
id est, sicut aurum probatur in can .ino Igιι ,.&quanto frequentius iique fi P , ac transit peo-gnem, tanto ne pulia, ita homo probatur a Deo ret ignem tribalationis in hoc mundo, ita ut illi sancti lint Deo chariores. qui plus pro eodem passi sunt. Et h=Dratisti hastam accoit inr, id est, sicut hi docaustum prae omnibus sic ificia fuit Deo gratissimumaeo quod in holocausto totum incendebatur Sacerdos sibi nihil serva. vit, quam solam pellem: ita Martyrium in actibus meritotiis est Deo gratissimum ; ἰM mundus, qui vos odita Joannis V. de oeciditi ii bili biretinet nisi pellem, id est gloriam fecularem. Et in ιempora erit res mur i. issem. Quasi diceret: in puncto , id est , in modico instanti passi sunt Marty. es, & intompare prolixo & longo, id est
in aeternitate . erit re 'a xs est 3, id eu praemia
tio. Unde dicitur Isai. I . Ad punctum in modico dereliqui te , & inmitetarionibus maximis congregi bo te; in momento indignationis Q lcondi faciem meam Parumper a te, & in misericordia sempiterna misertus sum tui. Circa illa verba, Tauriiam ras fornace probavis istas. sit
taliter Eleetiis a Deo probetur '
Dico, quod Eiectus a Chii it probetur.pri
Explicatur prinis para, quod Elelitas a Clit fis probetur sicut Gemin aute pro tram m. Quia Clericus antὰ promotionem examinatur;
acrius examen debet subire. Omnes nos prom vendi stimus ad Ordines; quia in futui o saeculo omnes erinius Sacerdotes: Undὸ Apoc.s. Fecisti nos Deo nostro regnum & Sacerdotes. ordinando magnas favor fieret si ei prius diisceretur , de qua re examinabitur, quia sie possesse melius praeparare ad respondendum. lite favor fit nobis. Nam ordines fiunt in Retuit
et ione generali in die judicii ; quando iuxta in
rit nostra ad Ordines Anselorum promovebimur pro semper: Stunc dicitur unicuique nostium illud Platini : Tu es Sacerdos in aeternum secundam ordinem Melchisedech; Et nune sumus praemoniti, de qua re examinabimur. Nam examinabimur de operibus liberalitatis, seu misericordiae, dc pietatis, ut patet exilio Matth. V. Esutivi Ac dedistis mihi manducare, cic. Et ideo qui nesciverint hanc donationem, & liberalit tem seu misericordiam, rejiciennar ab ordinibus vi reponentur sicut uici, ae ponentur ibi, ubie it nullus SidoJob.io. Diciturque istis: Item ledicti in ignem aeternuin. Boni autem & Electi, qui bend respondere possint de sua miserico d:a, certi erunt de corona. Undὰ Tobiae dicitur : Hoc habet pro certo omnis , qui colit te, quod vita ejus, si in probatione fiIerit, Corona inbitur. Et Jacobi t. probatus fuerit,accipiet
unde te aus Novitiatus est tempus prorationis iecu .di, i, tuta Litat autem Novitius gerat eun-d in ira nitu, que portant Professi. Novitio tameest adhuc liberii habitu illu deponere,vel servare, de ideo non hibet habitu inleparabiliter. Habitu, &Oi natus animae est gratia, Vita autem prae sens est tempus novitiatus, dc tempus probationis. Undὰ ad ROm. 12. dicitur. Renovamini iii novitate sensus vestri, ut probetis , quaesit volumas Dei bona, dc beneplacens. dc persecta. Dcd. ergὁ nos geramus haoitum Profestinum,
hoc elluc atorum i qui habitus est gratia ) non ta nen ideo professi sumus, quia habitum gratiae
polluinus peccando deponere. δc amittere.
Porrb Novitii in sacro nostro Praedicatotum ordine examinantur diligenter de moribus; de specialiter interrogantur de quinque punctis. Nam primo quaeritur talis Novitius, an sit con ditionis servilis. Secundo, an alterius sit pro- sessionis. Tertio, an sit mulieri conju*atus. arro. an sit debitis obligatus. de Quinto, an habeat infirmitatem occultam. Si vero aliquem istorum desectuum habuerit, de hoc seratur,re. pellitur ἱ profitendo. Cett haec quinque Chri .stus etiam inquirit in suis novitiis. Nam auri inquirit, an sit servilis conditionis, nempὸ, an sit totus datus servitiis mundi, pro divitiis de honoribus conlequeiadis in irae vita Et si se, non admittit eum; Unde Matth. c. dicitur: Nemo potest duobus dominis servire. examinatur Electus il Domino, an sit alterius professionis; id est . an sit radicatus in mala consuetudine peccandit Et talis lici t possit admitti a Christo ad professionem, non tamen sine dissicultate , quam causat talis hominis consuetudo peccandi. Tretio, examinatur Electus Deo an no sit mulieri conjugatus; id est, an sit deditus o ieribus carnis i Et talis non admittetur ad professionem,
73쪽
vel saltem non sine difficultate: quia non accedit ad Christum cum persecta voluntate ipsi soli serviendi. δ: de tali dicitur illud Luc. 1 . Uxorem duxi, Ze ideδ non possum venire. examinatur Electus a Deo an non sit ratiociniis obligatus Certe homo v. g. us
rarius es idem e 1 de homine simoniaia promoto, vel de eo qua spoliavit alterum , nec vult restituere) qui de pecunia usiuraria filii ditatus, tenetur ad rei titutionem si autem restituere non velit, non admittitur a Christo ad professioneni aut gloriam caelestem: Nec dimittitur ei peccatum, nisi restituat ablatiam, ut docet S. Augustinus. Unde de istis nolentibus restituererem ablatana, licitur in Psalm Declinantes autem in obligat 'ones, adducet Domini cum operantibus
Quinto, quaerit Dei is ab Electo an habeat alia Cu in Occultam infirmitatem, id est, an habeat pec . a uiri Occultum. S grave , quod necdum exii a i per poenitetitia in ' Si enim tale peccatu iiii Uri consistum habeas, Christus te non ad-nai: tet ad profestionem. Et idei, quisque nosti timslucleat se tali modo gerere , ut clima Deo extitis q linqite punctis tuerit examinatus , benὰ sit vi tat, ne aptossessione . id est a gloria coelestic uni consalione repellatur. Et hoc est, quod monet Apostolus a. ad 4 imotheum a. Cura temetipsum probabilem exhibere operarium, inconsuli bilem, de qui ite inventus tuerit, ficit profestionem luani in finali jii leto,dicens illud Deut.2ς. Profiteor hodie coram Domino Deo, quod ingressus sim terram , pro qua juravit Patribus nostris.
Explicatur tertia para, quod Elellus il Deci
examinetur sicut Baccaiaureur ante Magi -νrum. Nam Baccalaureus antὰ Magisterium probatur in tribus: nempe in , restondendo, G opponendo. Debet enim legere talis magiis strandus, ad minus unum volumen suae facultatis. Nos quoque per confessionem legere debe- Maus vo tamen conscientiae nostrae. Stolidus Clericus est, qui nescit legere Scripturam suam, re opus proprium, ad Galat. s. Opus autem suum
unusquisqae probet, & sic in semetipsis gloriam
habebit. S. urido, debemus O ponere, idψ, arguere per lusiam correptionem proximorum, & hoc pertinet principaliter ad Praelatos Zc subinde eo iam ad omnes. Unde Matth. ι8. si peccaverit in te frater tuus, vade & corripe illum inter te de ipsum solum. Unde Sap. 1. dicitur. Probata vi tus eorripit insipientes, & Praelatis dicitur J renuae s. Probatorem in populis dedi te. Teμιι o. d bemus res nondere pro triuiarum
Unia ι. ad Teu s. dicit uti In omnibus gra ias agite. Et qui hoc compleverit, dignus est gradu Magistrali, exemplo Tobia, qui in se hoomnia sor malit et & devote complevit, peceata sua confitendo , uxorem corripiendo, & Deo pro caecitatis flagello gratias agendor de ideδ ei dictum fuit: Quia acceptus coram Deo eras deo necessὰ fuit, ut tentatio probaret te. E plicatur quam pars, quod Electris prob tura Deo sicut D. rivsaat olutionem. Qui alteri mutuat denarium. diligenter consideratant C iblutionem, quantitatem, pondus, & ima wσm, sonum,& tertim : quia si in aliquo fecerit, non est legalis moneta , n
commentsuper Lib. Sapient. Salomon.
debet accipi. ntitas est aequitas ; pondiri est charitas, imago est iustitia, sonus est veritas. ad omnes, & ad seipsum. Umal quisque nostium a Christo denarium recepit, id est , animam rationalem habentem imaginem Regis Regum; δ in die mortis est tempus sblutionis ἐν detulico oriet reddere denarium , eu Christo offerre.
Inde Marc. ιχ. Tene mihi denarium: Et cer-
te niti denarius habeat quinque praedicti, piria
quantitatem, pondus, imaginem, sonum, de materiam,reprobabitur Et id ed Ierem c.dicitur: Argentum reprobum vocate eos, quia Domi
nus projicit illos. Si vel δ praedicta quinque hobuerit, dicet nobis Christus illud Genes. 43. P cuniam , quam dedisti mihi,probatam habeo. Et de nostro denario velificatur illud Psalmi r A
gentum igne examinatimi probatum terrae. purgatum teptuplum , examinatum igne charintatis; petobatuin tertie, id est,a terra nihil habens terrenae vanitatis . purgatum septuplum , d septem vitiis capitalidus , quae iunt radices uni versae iniquitatis.
TEXTUS.Iulebunt Doli , ranquam similia is a
Doliquim Spiritus caninis posuit promissio-
1 nem generalem, quod Sancti post hanc mortem praemiabuntur: nunc in particulari tangit
excellentias laturas in remuneratione. Erunt enim Sancti non solum foetices in anima, sed in corpore. Itaque Spititus sanctus in praesenti de. scribit, quod ex redundantia animae gloriosae, iacorpus , corpus sit habiturum quatuor dotes, nempe a uritatem, passibi bratem, S aliti tuta V Agilitavem. Et istae quatuor dotes in praesenti textu annotantur. Primo enim notatur σοι -
- per lyIuste M. Meuias Impassibitit u per lyosi; quia iustitia perpetua est & immortalis,
dicitur: Sap. 1o. Terra. Sustitim natatur per lyranquam βιηιim. Quario notatur Agilitas perly discurror in aruumneto. Est autem arundinetum locias, ubi crescunt arundines 3 undἡῖ cut scintillae moventiat sine dissicultate inter a rundines; desine resistentia; ita Sancti sine resistentia corpora movebunt.
Ad has quatuor dotes corporis gloriosis-gnanter allusit Apostolus i. Cor. I s. dicens: Seminatur in corruptione, resurget in incorruptione, id est Iam petibilitare, G INAEOAMare tSeminatur in ignobilitate , id est in obscuritate mortis, surget in Gursa, hoc est, in Clarit M Seminatur in infirmitate, surget in virtute, hoc est: Hilitate; seminatur corpus amnata surget corpus spirituale, id est ME . Ratio autem, quare corpus glorificariun r rione animae glorificatae habeat illas quatuor dotes, est ista. Quia anima glorificata tunc habebit persectum dominium sui corporis , non se luna in quantum est sorma corporis , sed etiam in quantuin est motrix corporis, x in quantum est
74쪽
en beata, & Deo eonjuncta. Itaque μι- . in
quintum miniae t beata, gl ia animae abundatis in corpiu, eiulabit in illo Curiia m. Undὰ Matth. ι3. Fulgebunt iusti sipat Sol.
scunia, Pecfectum an iniae regrimen causabit in corpore ΜΗ-tem: Omne enim corpus,
quod patitur palsione propite dicta, perdit dominium supra fiam naturam : imo talis passio propriὰ dicta est caua corruptionis sermes patientis, vel saltem est causia separationii sermaea materia. Modb autem quia anima gloriosa incorruptibiliter, & perte suum corpus continebit. ideo anima nunquam succuilibet coipor , sed virtuos. reget illud. Neque hanc victonam supras pus unquam perdere poterit per ali. quod peccariam, quia risti seu animae Beatorum ab intrans o sunt impeccabiles.; videndo tam
speculativὰ, qtiam prictice , quod nullum sit melius bonum, quam Deuso ut Theologi in
Tractatu δε --o e Ω--H-e ostendere solent. τινιι. . Cam minia non soldm sit serma conporis, sed etiam motrix , seu motor corporis, ut patet ex I. - inra, ideo movebit corpus per voluntatem; ia quia habet persectum dominium super illud, ideoetiam iuuimaa 5tare pio sito tibi tu istud movebit. cfarao. Cum anima possit rationaliter velle, quod corpus ilium sit in eodem loco, ubi est aliud cor M liue amotione alter iis corporis svi anima poterit regere situm corpus sicut volet i sequitur, quod anima poterit corpus suu i Pone. rem loco. ubi est alimi corpus,&ista vitius , Oeatur stistilitat. Undd licui spiritus potest esse simul eum corpore, sicut patet is in , quae est tota in toto,de tota in qualibet parte corim inrita poterit corpus gloriosum per virtutem Subtiluaria esse sitimul cum corpore non glorioso. Ita semit laudatissimus O. Magister Holhae. Venim tamen in hoc S. Thoi seu contrarius, qui Dist. expresse docet. quod hoc non habeat corpus gloriosiim ex doteμM M iis, stilo ep.rarimis --u divina.
An Viri Eeclesiastici debeant fulgere claritate bona: Amae, bonae vitae, dc bonae doctrinae' Dico, quod Viri taclesiastici fulgere debeant
ε- Mnavita erga e 1 M. cs Garuar. d arma ergas diis i. ρορυ' que . turmae a pars, quod viri Ecclesiastici de ani fulgere et ritaui: a finis erga extra--υ. Quamdiu candela ardet de lueet, tamdiu delectabile de utile ne tium est . sed quando candela extinguitura inquit locum circumsta tem tenebrosiam & foetet: Et sicut dicit, qui Les 7. de Mima ui, ille stator est valdὰ nocivus mulieri praegnanti, qui si sit vehemens. iacit eam abortire, δc fetum occidit. Hoc ma, vir Ec. clesiasticus, qui tanquam candela ardens in E etesii constituitur, si dando aliis bonum exemplum habeat bonam famam , delectabilis est 3t honorabilis: Si autem talis , tentatione victus, committat aliquod notorium peccatum, statim
tet per infamiam,& relinquit locum tenebr sum, id est,statum Ecclesiasticum deturpat.α exinponit pessimis detractionibus,illusionibusnc deistisionibus;Imδ iste fetor infamiae istum mentis, id est bonum propositum vivendi iri alita occulit dc abortii te facit. Explicatur sic δε Parr, qvδd debeamus suugere Garum Maea visa quo a. uos Eschabendos emi et bonam conscientiam,ae timendo Deum. Debemus autem lucere more Solis , non more
Lunae, Sol enim sic lucet, quod habeat sibi lucem incorporatam per totum, Luna autem non sic. Undὸ semper apparet quaedam macula in Luna, de est qualium bra hominis portatis fisciculis spianarum, ut fabulantur Poetat Sic boni vi i in Ee-elesia migem more Solis,& de quovis potest dici illud. Eccles 16. Quasi Sol refulgenti sic iste eL seisit in templo Dei r Et Matth. es. Fulgebunt justi sicut sol mali vero fulgebunt sicut Lum. Licet enim aliqui ex ipsis magnae finrae iiiii iunt tamen umbrosi in conscientia ; ubi interior homo portat fasciculum spinarum , id est pungentilini peccatorum: Unde Baruch. 3. Nisi ali. quis exterserit rubiginem. non fulgebit. Expi init rania pars, quδd debeamus fit re C inare domina. Undὰ Dan. irraici Qui doct: hielint, tulgebunt sicut splendor i ni amenti; α qui ad Militiam trudierint multos,
tanquam stellae in perpetuas aeternitates. Occa sione textus at egati, sit
Utrum corpus gloriosiun habiturum sit
quatitor dotes, nempe Claritatem In pastibi hiatem,Subtilitatem, & Αο- litatem Nola antὸ resolutionem, quὁd ista quatuor
privile a vocentur a Doctoribus. do res per qualidam figurativam locutionem; Quia sicut Dos datur in signum perpetuae conflad rationis , dc amici ta inter virunt&mulierem; ita istae dotes dabuntur hominibus glorificatis pro semper a Domino Deo, qui sibi dasponsavit per c naritatem jus oriun-eOD. Dora compartra sunt. dc per quae animae sanctae benὰ in hac vita operatae sunt. Hoc praemisso. quod iustorum gloriosa corpor habebunt illis quatuor dotes . nempe clari- , INU Ati uem , Ita habetur expresiὸ tum in texta sectio iii praefixo, tum etiam ex citata Avilioritate S. Aristatim /. Cir. s. Probatur Conclusio , & explicatur. Nam
justurn est , quod illud , quod filii instrumentum merendi, & benὰ vivendi, praemie turi Deo. tollendo omnes illim desectus ; Sed corpus fiui iustis instrumentum merendi, S be-nE vivendi: Ergo iustum est , quδd hoc corpus praemietur , tollendo ejus defectus per gratias oppositas 3 sed desectus corporia sunt Ob ritura . P Alitas , Gravuas , Moralissi Ergo haec debent tolli per gratia
75쪽
comment. super Lib. Sapient. Salomon.
oppositas scilicet per Curitatem. Impassibilita-ι- , 2 Ag titarem. Dura Pramo. Corpus gloriosum erit mixtum ex quatuor elementis, quae sunt contraria , &inter te aguntd reagunt o Ergo corpus illud erit passibile. Resp. quod se ut resurrectio mortuorum est miraculosa, H qtie virtute divina ; ita etiam virtu te divina fiet, quod ista contraria in corpore glorioso unt, & tamen non agant, quantumvis sibi sint approminata, sicut virtute dirina e 1 tDan. 3.quod titi pueri fuerint in fornace emini ardentis , S: tamen ignis nec laesit eos : Idem l gicus de pluribus Sanctis. Dices secuκM. Sentire est pati, ut dicitur a.de Anima.) sed illa corpora sentient videndo, audi
endo, G tangendo. alias vita ipsorum esset potiti, somnus, quam ita: Ergo etiam patiemur.
Res p. quod passio duplex, nempe Materialis, sicut quando ignis agit m aquam, bc Intentionalis, sicut quando coloratum agit in oculum Prima pallio non erit in corporibus , sed tantum secunda. Et ideo erunt omnes sensus in suis operationibus. Die osterrio, si corpus haberet agilitatem, leposset moveri ad voluntatem animae, tunc posset moveti in instant: sed consequens est fallum: Ergo de antecedens. Sequela patet. Quia anima posset velle in instanti, ut moveatur corpus.
Resp. Negando se litelam. Q ita voluntas Beati non potest velle aliquid impollibile: Licet
autem voluntas in instanti possit elicere actum, aliquid velle, corpus tamen quod vult in in stanti moveri, est inin ossibile in instantinisveta : quia corpus est aliquod quantum & eou-trnuuin, quod necesse habet moveri ilicostiuri Cum quo tamen stat, quod ulti a S supra omnem aliam celeritatem sese possit corpus glorificatum movere tamentum hac magna M. locitate, habebit velocitatem finitam, sicut Christus in sua ascensione praefixit sibi velocitatem, quam voluit. sed tamen successive ascendit. illorum in perpetuum. Dicit ergo i Ia a M
Iudicabunt Sancti rationes, o dominantiatur populit , in regnabit Dominus imarum in perpetuum. EXPLICATIO TEXTUM
, ad est malos, qui sine gratia impeccatis mortui sitiat. UudE cie istis nationibus
mala dicitur in fine hilius Iecundi : Nationes usquae dirae sunt consummationis. Dominia untur poputis , puta illis, quibus prius si ibjiciebantur. Unde in i lati dicitur : Subiecit populos nobis & gentes sub pedibus nostris
praelatio, & Dominium creaturae super cieatu ram: ut Patet ex s. Cor. 1s. Non inquam refert, quia dominium in tantum dicitur manere inSa ctis seper damnatos . in quantum sancti habe.bunt damnatos in carcere communi covcendos, & puniendos; gaudebuntque dei prorutri iusta punitione: Potentia autem coercendi & castigandi rebelles, inter quos sunt damnat e tinet ad dominium. Et regnabit Dominos inrum in perpetuum, hoc est, Dominus Deus, cui servierunt Sui in hac vita, regnauis in Iorpetuam: Et ipsi qui semeierunt ei, una cum illo in Perpetuum re bunt. Unde Apoc. dicitur: Redemisti nos hi Sanguine tuo, & fecisti nos Deo nostro regi iura Et Sap. 6. Diligue sapientiain, ut in perpetuo regnetis. Qua verba textus, Aditabum G niniones, si
An peccatores in ultimo judicio possint vadere impune, sicut aliquando cri inisi in iudicio humano evadunt ima plane Γ Ira rimo, quδά ilon.
lhobatui .& explicatur.Nam peccat reis seu cruminos, in ilia vita ex ti plici ea a pollunt confidere se evaseros impune. Quia primo sporant se poste declinare risorem judieii per mediationem amicorum, ut une examine judiciali fiat lemenda.
Sicuκdo , sperant rei, quod probabiliter dant saltem cum exigua poena, dum habent ju- .dices sibi favoriniles. Tertio ob translationem saarum personarum Idalia loea: Quia reus in uno loco, potest impune conservari in alio loco. Nullo autem ist rum modorii possunt evadere peccatores in judicio generali. Et ita rei non declinabunt ri tem judicii : quia Sa ι judicabunt. Ita ut ii dein sancti, qui in hae vita fuerunt alicuius peceat his Patroni, , in altero mundo ampliti ejus P Postquam spiritus sanctus deeluavit stlotisi ironi judicra. Nec se alieitabunt cationem , quam liabebunt eos pota Sancto a loco supplicii, quaa Saracti non jndicabunturium I nunc ostendit aliam eorum ei lentiam, gentem , sed gentes , & nationes sit mul congregatas in valle Iosaphat. unde in Psal dicitur. Judicabunt in nationibus; id est. Sancti qui fuerunt imitatores Christi, erant essestates eius; α iudicabunt omnes, id est, omnes pecca
me obstat, quδd Christus dicite vosq iiii euti estis me id est, vos duodecim Apostoli)sedebitis sipet sedes iudieantes duodecim tribus Israel. Ex quibus videtur sequi, quod tantuni duodecim Apostoli judicabunt: & quidem non Omnes homines . sed solum duodecim ilibus Israel. Nouquomodo nempe Asi si res erunt Christi tanquam judicis in s nati judicio. Habebunt autem Sancti in iudicio generali triplicem praerogati.
vam ; nempe Potestatem judie di, dominandLU ν gnandi. Et quidem in judicoda erit te ludo sententiae , quae nunquam revocabitur Quia judicabunt nationes; In dis .a.d magnitudo potentiae nunquam coarcti bitur tuumtuabuntur populis. Et denique in regnan q, erit certitudo permanentiae, quae nun
76쪽
Non uinium obstat. Quiant loquitur gnitate, approbativa conformitate, tremerari Βιώ, minitia in Narati S. Benediati: tita div/sitate: In praesenti autem celtum est. Nemo putet duodecim tantum Apostolos quia quδd Ordanara Maiestate solus Deus iudieabit. ix ro Iuda praevati me Matutiis electus est Undd l. Reg 1.2. sciuir: Dominus iudicabit tunc eile judicatulos; Sicut nec duodecunsam tribus uiteliad. candae, alioquin tribus L vi, quae tertia decima est , injudicata recedet. Et Paulus. qui tectius decimus est Apost bius, iudicandi sorte privabitur; cuniis ledicat: Nesci. iis, quoniam Angelos iudicabimus . quantis manis saeculariaὶSciendum namq; est; omnes, qui ad exemplum Apostolorum sua resiliquerunt omnia , & secuti sunt Christum , Judices
cum eo venturos, sicut etiam omne mortalium
genus esse judicandum. Q yaenim duodenatioi epEnumero solet in Sillipturis universitas designari, Per duodecin: sedes Apostolorum, Om-nuina nutato sitas iudicantium, dc rei duodecim Trio lsrael. universitas eorum . qui iudicatuli sunt, os enditur. Hee Venerabili, Bedar quae delamplures. Augustino a. de Civit. Dei, cap.f. ubi dicit S. Antules: Petillum numerum duodenaritim, non nutrietus talis ad litteiam intelligit uc: sed per numerum misticum designatur. Alias clim S. Matthias loco Iudae tueri. electus, Paulus sine throno relinqitaretur, nisi duo sedetent simul. Et ides per numerum duodenatium , qui est numeius pei sectionis, universa periectorum pauperum multitudo de ligniaut, itin. ilitet universitas judicando ium . elim dici tui duo ecim tribus Israel. Haee S. Augustinus. Duo secuisH. quὁd reis iudicandis in extre modie iudicite. it valde durum: Quia habebunt iudicem extraneum : de quidem talem, qui a juris regula non recedet, & de euius injuria teus
Explicatur Ortio. Quia sancti in iudicio reddent se peccatoribus valdὰ extianeos: Si quidem etiam ipse Christus dicit illis : Amen d eo
vobi , nescio vos. M2tth. 1s. Deinde etiam San-Assessores Chr sti, de judicantes eum illo,non recedent a regulis iuris. Q a Sancti iudicabunt, εe sanctitas est iustitia maxima. Erunt entinua diui novum botriinem , qui secundam Deum creatus est in justitia, de sanctitate veritatis, ut dicitur ad Eph. 4. Et tertio ipsi sancti erunt hostes impiorum, qui Sanctos in hac vita conculea runt. tanta Habacuc. t. dieitur: Quare resipicis vitaces ab impio conculcante iustiolem set E Ma
Cerium quoque est, qudd delegata p.restare, iud cibit Gitimis , qua homo. Unde Jo.m. s. dicitur ne pidicium dedit Filio. Ade ὀque nullus habet potestatem delegatam . nisi Cliti. stiis , qualio ino. Et ira habetur te solutio de t. U 1.modo sudicandi. Certum qumile est, quod
quinciis modus iudicandi Santiis non coiive niat. Q quintus modus iudicandi est ex qua-dain Comparati a divor te. Et iste modus j dicandi non est laudabilis Quia sic minus mali dicentur judicate niagis malos secutidum illud, I uc. it. viii Ni iiivitae turgent cum generatione hac, Δ kondemnabunt eam. unddibium qua instio est, an Sanctis conveniat, s. 24. modus ludicandi. Ilocriaenusta. Diio primὸ . quod voluntarie pauperes iuditabunt ι .ationes Assessoria dignitare. Probatur primo ex illo Joaii. ubi dici tuti Judiciti in pauperibus tribuit. PrQua ux secundo, duplici congruentia. prim 1 est. quia p. .uperes ad iudicat. duni se magis disposuerunt, adeoque erunt magis idonei ad judicandam. Nam paupertas voluntaria i 'ntum est in
illis , qui spretii omnibus corii laribus negotiis, s li Christo adhaesciunt: Et ideo in pauperibus inihil reperii ur, quod possit judiciunt pervertet,
secua a Congruent aest, litia pauperes magis metuciunt iudicare. Quia humilitati clives on diat altatio per modum praemii, se nilum illud Matth. i . Qui se humiliat exaltabitur. Modo autem iniec Omnia, quae hoini ne in des lectumae humilem reddunt , est paupertas. Undi illi qui magis apud homines sunt pauperes . apparent magis despecti, ac humiles Et ideo , qui Hupertate in tuam volunt ostendere , excogitant quantum pollunt vilitatem vestimentorum, ut homines per hoc ad compassionem provocent Ergo qui veri pauperes taciunt se contemptibiles
propi r Chri ilum , juste merentur exaltari , ad hoe ut habeant excellentiam Assessoria dignis
μιο a. Omnibus et Ais alitibuἰtur actu, iucdicandi in iudicio Approbariva tonso itare. Probatur. Quia omnes tam Angeli , quanitie Mais mes: Convertimini&videbitis, quid homines an robabunt sententiam judicia supte
Deo, & non servientem eii Et paulδ post sub .duntur hi verbi: Egredimini A salietis, sicut vituli is deamiento. & calcabitis impios, climsuerit cinis sub planta pedum vestroti u de hoe iudicio seni per cogitare debem . unde S. Gq. 39. ita est: Praesentis
temporis talis si laetitia. ut nunquam amatitu.
do sui uti iudicii recedat a memoria.
Utrum sancti honunes in judicio generali
participabunt aliquo modo actum
Nora ante resolutionem . quδd actus iudi
candi in judicio generali in Scriptura sectaeiveras attribuatur quinque modis: nempὸον-Hηata Ma svia , Guata pinsate, o riadi. mi, tu est, Christi. unde Apoe. i'. dicituri Audivi vocem turbatum dicentium in coelo, Alleluia, laus, ct virtus, & gloria Deo nostro, quia vera de jesti si int judicia eius. Dices primis, In nullo judicio potest esse idem Accusator , α ludex: Sed sancti viri sunt
acculatores malorum. Juxta illud Sap. 3 Stabunt lusti in magna constantia adversias eos qui se angustiaverunt: Ergo non possunt esse ludices ma-.
lum debet procedere ex allegatis, 3e probatis, non debeat esse idem iudex,&aecusator sed in ludicio divino, ubi judex non indiget informa tione, sed omninδ novit causim, ita ut procedat eum sui assessoribus absque ulla passione inferenda sententia, reusque culpam suam confiebiis tur nolens volens,ibi inquam potest esse idem ae-eusator & Iudex.
77쪽
rent Deo de suo corpore substantiam corpora. lem . quam Virgines per continentiam virginalem teivabant incorruptam 3 Martyres autem
Deo os iunt suam substantiam a tyrannis laceratam, pro Dei amore: Ergo istis magis conue. nit s edere in iudicio & iudicare, quam pauperibus, qui solii in offerunt iustitiam secularem, α derelictionem opulentiae saecularis, quaesii te dubio est minor, quam substantia corporalis. firmasur, Multi divites et unt in loco se. periori in coelo, quam pauperes aliqui volunt rii: Ergo saltem divites non judicabuntur il pau- rei ibus. Consequentia patet, quia inscrior non debet j idicare superiorem. Resp. ad argumentum, quδd Martyrium Virginitas non sint de corde , ubi reponuntur decreta divinae justitiae, benὰ tamen paupertas. Nam paupertas directE contrariatur sollicitudini divitiarum, quae suffocat verbum, Lucae t. Cum quo tamen stat, quod Martyres, qui simul
erant pauperes voluntarii, δc Viigines. quaesimul erant pauperes voluntariὰ sedebunt,& judicabunt Nationes. propter duplicem rationem aisertione prima adductam. Resp. ad confirmationem , negando cons que si iam. Nam persecti pauperes iudieabunt etiam se meliores; non quidem authoritate propria. sed aut horitate supremi Iudicis Christi, cujus sunt assessores. Et ita fit, quod subindὰ Iudex delegatus in seipso sit multo inferior, qualia ille, quem ex delegatione sibi facta iudi
considunt in illum, intelligent veriω-
iem, O fideles in duectione, acquiescent illi, quoniam donum es est Electis
Commentsuper Lib. Sapient. Saώmon. EXPLICATIO TEXTUS.
OV. c. s ηρ in i m. id est, qui Fidem,
Spem, & Cliaritatem habuerunt in illuma Qtita ite, isti habitus in ista vita evivis homini pro fines ipernaturali consequendo sunt nee eLiarii. Ex quibus Fides & Spes non manebunt in patria; Charitas autem nianebit in patria, sed tantii habebit ibi persectiore adtinai, quia ibi regia labitur per visionem beatificam. Unde Chalitas viae non habet tam perinum achrum: Qitia Charitas in hac via regulatur a Fide, quae est obscuras
Dieluor, id est, clarὸ videbunt. Und) r. Joannis D Videbimus eum sicuti essi mritatem id est Deum, qui est prima, & sumis Verita , α ideo Ioam i .dicitur: Ego tum via, Veritas,
D Hritia ia ditinion Id est fideliter de constanter diligentes. tali: Id est, in perpetuum adhaerebunt illi: Quia in vita altera nullatenm amplius o DςOp terunt xv. di. Et quia aliquis poster cre dere, quod ista remuneratio fiet sanctu propiis
valorem seorum os erum, quasi opera nouo ,- -s rent condigna tanta remunc- ratione: Ideo hoc exeludere volens Spiritus lamistus, dicit: Qv od alia praemiatio sat Sanctis ex Dei libet ali acceptatione de ideo dicitur in textu : cu-- riuum, o pax es Itictis Dori s diceret: Pax aetetnae beatitudinis, quam lita iit Electi, est donum Dei liberaliter prinnatantis ,&supra condignitatem passionum, seu metu oriam nostrorum praesentium. Et ideo re- dicit Apostolus ad Rom. 8.'Non sunt comdigitis pastiones huius temporis adfiatura si Dam. Ex quibus colliges, quod in animabus Hectorum sint tres animae dotes, quas per rammina, quae signiscant operati tes. designemus rEt ita habitu i m i succedit in patria
quam nunc est: dc vocatur subunt ergo tres dotes animae, nempὰ , 7. Im, heu camisebensis GDιumst.
Utrum homo per gratiam Dei ad ii
possit mereri vitam aetemam de con
Nota. quδd titulus articuli dupliciter possit
intelligi: μιν ita, quod meritum hominis tantum valeat naturaliter, id est, quod tantasii bonitas in natura, seu substatura a. Dis meritorii, ut ei d. beatur vita aeteri. a. Secund potest intelli titulus hoc modo: quod actus 1-titolius legaliter duntaxat, & exfnstitinio te legis a Deo tactae, tant sim valeat quantum Vita aeterna et sicut parva Pecia cupri ex natura sua leta naturali vinore, non valeat talitu quamlim unus panis; ex militutione tamen Princ pis tantum valet, qomum tranis. Hoc praeniislo. Dico . Opera nostra ex sua iratura, vel praevisa substantia aebis meritorii, non meremur vitam aeternam de eo sed tantum vi eoum Eadem tamen Opera de condi assimi meritoria
vitae aeternae natiter, seu ex patia Dei & Primcipis nostri Christi. Prosarur Vi - , Quia considerandopriecisam substantiam actus mer: torii, ille est i iam finitus & transitorius: E go de condigno
non metetur vitam aeternam ins nitam. interim
nabilem, semper manentem. Hue sicit illud Apostoli; Non sunt condignae passiones. Probatur u ripara, Quia congruum est , uvhomini secundiim potentiam suam finitani eranti, Deus tribuat secundum potentiam suam infinitam, maximὰ ciam is semper praemiare soleat ultra condignum: Ergo meretur homo abe-- grais vitam aeternam, considerando substantiam actus meritorii, Pro in tertia' s. Quia statuit Deus quδd
homo bene operans habeat vitam aeternam,
quamvis illa opera pluribus aliis titulis Deo suis sent debita Ergo ex lege . & gratia Principis,
meretur homo do vitam aeternam. Et
ideo reci Edicitur Ierem. Erit merces operi tuo. Et a. ad T . . dici Paulus: De reli o
78쪽
reposita est mihi corona justitiae, quam reddet quam quotiescunque aspexit, semper vires de mihi Dominus in illi die justus Judex, Sed quod spem recuperavit. Isto modo nos, si in bello hu- redditur s-ndlim justiun iudicium est merces ius vitae triumphare velimus , infasculum Fides
condigna: Ergo homo vitam aeternam tanquammam meroedem potest mereri de condigno.
Dura pri- - n. 8. dicitur: Non sunt eondigii e passiones hujus temporis ad suturam gloriam, quae revelabitur in nobis r Ergo nulla opera bona hominis sunt meritolia d.
Resp. quia non sint condignae passiones hi
ius temporis naturaliter, te ex praecisa substantia actus , berid tamen legaliter de ex gratia Dei it tuentis nobis conferre vitam aeternam pro bonis operibus.
Dici, si μηδε . Qui reddit alicui debitum , quod ipsi debet , nihil meretur apud ipsum . sed quidquid postumus pro Deo facere, hoc debemus Deo multis titulis.& adhuc amplias aliquid deberemus, si plus facere possemus ; Undd dicit
Aristoteles 8. Eth. cap. i. Impossibile est nobis retribuere dignos honores Diis, parentibus, quia eorum beneficia semper excedunt. Et Luc. 17. dicitur : Cum omnia benes eritis, dicite :quia servi inutiles sumus, quod debuimus fac re . secimus r Ergo nihil possumus apud Deum
Resp. qii ὁd eo ipso mereamur aliquid apud
Deum , quia sicimus id, quod facete Deo debemus,hoc quod taliter operando rectὸ, aliquid mereamur apud Deum, non habemus abia ut dinex natura redditionis debitorum Deo nostrorum bonorum operum 3 sed habemus ex eo, quia Christus sic ordinavit, &stituit, ut quicunque opera sua bona aliis titulis Deo debi
ta exercuerit, consequatur vitam aeteriam : Et in
hoc apparet summa bonitas Dei, & Christi Salis vatoris nostri. Quicunque meretur aliquid ab aliquo. constituit illum debitorem suum: Sed Deus nulli est debitor . nec esse potest i Ergo etiam nihil possumus apud Deum mereri. Resp. qudd Deus constituatur debit. rex mistura sui promissi. non autem ex natura nostri eommissi, sicut dicit Magister sententiarum δεί. i. Citta illa verba in textu allegata, Qua coagdun sit
AR TICVLVS SE COD VS. Utrum Spes, & confidentia hominibus
hujus vitae,quatenus sunt dimicantes,navigantes oc aegrotantes,sita ecessana Ico, quδd siempticarur prima'rs, quod homo in iluantum est dimicans, debeat habrae Domi , de Onfra traim. Nam quod homo debeat pugnare continue, seu dimicare contra hostes , patet ex Psalmo: Mi illi bellantes adversus me. Et i. Machab. . dicitur : Non concupiscatis spolia, qtita belluin contra nos est scutum autem n litum est Fides nostra. Undὰ ad Eph. dicitur In omnibus sumentes scutum Fidei, in quo possitis omnia tela nequissimi ignea extinguere. In historia Britonum legitur de Arch tuto RG ge . quod in interiori parte sui Scuti hibuetit deis
pictata imaginem gloriosissimaeVirginis
nostrae imaginem Deiparae virginis eum Filio reportare dcbemus; Hanc respiciamus. &inea confidamus ; Quia ab ea vires de virtutes recipiamus. Huc lacit illud S. Ambrosis x ιμ-ginuauita loquentis . Sit nobis tanquam'im gine depicta vita MARibe, ex qua velut ex spe culo refulget species castitatis , ic se a viri tis, icc. Narrat Maerobius de natura Rubd sit unus lapis, seu una gemma, quae V catur Ethites, habens in se naturaliter more pring nantis unam aliam gemmam. Istam gemmam natura suggerente Aquila cognoscit. & eam collocat in tuo nido, dum habet pullos: & qu indiu lapis ille in nido sue in . pullis nil ut mi Ortunii accidere potest Gemina ista beatissimam virginem significat. quae cooperante Spiritu sancto lapidem Angelorum Christum in se concepit. Pater veto cor testis nos in nido Ecclesiae suae milu imis fovende ne per nostros hostes nobis au qu d ma. i ιnferatur, gemmam istam nempe MARim in medio nolitum positi: Ita ut si eam devote inspexerimus, & inlexetiinus, illa ab hostibus omnibus nos delendet. Et ideo non debemus confici, rein armis nostrat una virtutum, sed in isti vi vi Gmnis gratia,in qua est omnis spes vitae & virtutis. Eccl.a4. De qua etiam exponi potest illud Eecl. 4. Eos, qui diligunt eam,diliget Deus. Ecquia dit illam, iudicat gentes, di qui intuetur illam , permanebit confidens. Explicatur secunda pars , Quδd indigeamus animi tate: Quia sumium vigantes in periculoso mari hujus mundi. Nautae , unocte stellam maris viderint, seium
dirigere suum iter; sed quando nec Lunam, nesstellas vident , desperant de sua salute r unda Act. 27. dicitur: Neque Sole, neque sideribus apparentibus per plures dies , ablata erat spers
Applicatis moraris. si vitam nostram dirkete velimus ad portum salutis aeternae, oportet,quod stellam maris, id est MARi AM eominub oculis spei nostrae intueamur. Unde pulchrὰ S. P. nardus Homisa a. fer φ . pop.fise ait: MARIA est praeelata . & eximia maris Stella, super hoc mare magnum de spatiosam necessi rio sublevata; mirans meritis, illustrans exemplis.
qui'iuste intelligis in hujus saeculi profluvio
magis inter procellas . & tempestates nuctuare, quam per terram ambulare, ne avertas oculos a
fulgure hujus sideris, s non vis obrui procellis. Si insurgunt venti tentationum ; si incurris se pulos tribulatiotium; respice Stellam, invoca MARiAM : si jactaris seperbiae undis , si tribui tionis, si detractionis . si aemulationis , respice
Scellam , invoca MARim. Si iracundia aut avaritia, aut carnis illecebra naviculam concussis mentis, respice stellam, respice MARi . Dic mus ergo ei illud Isaiae M. Audi haec delicata,quae habitas confidenter.
Portis licet beatissima Virgo pro nobis oret
continub, aion tamen statim maris hujus pericula, de labores evadimus,landem tamen vincemus.
Ad hune modum Christus non statim ab initio,
79쪽
sed quarta vigilia noctis discipulis laborantibus apparens dixit : Mγtei c. Confid te, egos ura, nolite timere. Quasi dicat; Instantes estote orationi, & confidentiam in me habete , quia per mea ita assistetntiam ultimate omnia pericula evadetis.
Expliemur tertia para, quod nonfidentia nobis boni ii , Certe mul. tum confert infirmis , sperare in suo Medico, diligere Medicum, S per hunc suam spei are sal tem. Unde Seneca Deιtimationum cap. I. narrat: od quidam pater a filio tuo medico sit curatus , quia pater habuit tantum confidemi iam ad filium suuntii Novercam autem sitam infirmitate eadem, qua pater sistis laborabat,astectam . curare noluit, dicens: Spes patris de me, tanquam de suo filio, suit magna causa curae, &hanc magnam in me confidentiam de noverca mea praeimnere non polliam. Unde subdit Seneca , nihil magis prodest aegrotis , quam ab iis curari, , a quibus volunt. Applicatio. Quando nos sumus languidi peccato, summa nobis habenda est confidentia , tam de habenda sanitate . qui in de Medici Christi bonitate : nam licet infirm: tas sit magna, facilὰ tamen propter hanc magnam confidentiam curabitur aliquis, si speret& eonfidat in Christum. In cujus rei fisuram Christ is noth. q. dixit parantιco: Confide fi
li, remittuntur tibi peccata tua. Econtra autem
ob desectum hujus confidentiae, de spei, Iudast si ariotes A Cain, incurabiles erant , peccantes desperando peccatum in Spiritum sanctum, quod non facile remittitur, nec inhoe, nec in altero saeculo. Matth. ιχ. Et licEt fortas te aliquis
perterreatur a Filio Dei Christo Iesu , qui Iudex
est , oportet tamen intueri Matrem quae medicina est Und 8 Casiodorus in ait: Tu humani generis Patrona, tu afflictis reis Medicina singulatis, quis tuo non egeat munere. cum sit peccare commune ' Item S. Bernas duromio a 2 super musus est prope sinem ait: Si criminum immanitate turbatus, conscientiae seditate confusus, judicii lior rore perterritus, barathro incipias absorbe i tristitiae desperationis ab1 sso,&c Cogita Maria.Si angustiis premeris in
perieulis vel in rebus dubiis .eogita MARiAM in- voeaMARiAM MARI An6teckat ab ore nore- cedat a corde. Et ut impetres ej us orationis suffla .giu,ne deleras co versationis exemp'u; ipsa siqnes non devias ; ipsam rogans non desperas ; ipsim cogitans n γn erras; ipsa tenente non corru S; ipsa protegente non metuis; ipsa duee non fatigar si ipsa propitia pervenis, quis humiliter tendis;& sie in te ipso experitis , quod merito dictum fur B.o-e. Irirginis MARIUS Porrδ de anima taliter confidentiali dicit ut Dan. Non est confusio confidentibus in te.
I tu autem, secundum quae cogitasPerunt, correptionem halebam: qui neglexerunt justum , se a Domino recesserunt; sapiemtiam enim, se dissiplinam qui aberit,im festa est. Sapient. Salomon. EXPLICATIO TEXTUS. mu in Spirinis sinctus monstravit, quia
post hanc vitam habebunt mercedem nunc divertendo se ad impios docet, quod irrinon transibunt impunE. Dicit ergo et Imii a re se--.m qua cogitaverunt, correpuonem bal: : id eit impii, qui posuerunt animae mort
litatem, quod post mortem non erit malis liqua mena, illi inquam, orreptionem, id est p-nam habebunt correspondentem suae malitiae. Dicitur autem secundum . ut intelligas, quod si puniantur cogitati Olus, a quia bus omne malum procedit: etiam locutiones, de Operationes malae puniendae sint.
Qua neglexerunιjustum; Id est Deum , qui justissimus est, ct justitiam ejus. Justum enim
fuit, deest, ut omius creatura rationes 's, propter
gratias a Deo aeceptas , sollicitia de diligenter Deum honoret, qui oriandem gratiarii est Iargitor. Unde Michae. s. dicitur : O homo Iquid sit bonum i quid Dominus Deus tuus Frarat a te indicabo tibi: utique facere iudicia dc diligere iustitiam, & sollicite ambulare colam
D a Domino rocesserunt, id est, juxta vias Do mini, & praecepta Dei vitam libam non institum runt. Causa autem cui impii a Deo recesset in est ipsa negligentia utendi gratiis sibi a Deo o latis cooperando iisdem. Et haec negligentia tamdem patit in homine peccatore conteniptum mu& vili pensionem peccandi , propter quod di
citur: Proverb. i. . Impias cum in profundum peccatorum venerit, contemnit. Ex hoc aut clxx contemptu provenit, quod peccator non soliticii
non curet scire illa, quae Dei sunt , sed sibi et abiicit sciem iam Dei. Unde subditi it in Textu 1 Sapientiam dUm liuam qui abjicit, i μίix est. Qui ab jecerit Sapirntiam, id est fidem de sui ei naturalibus a
Deo revelatis; quae a nobis non sunt compre.
hensibilia. juxta illud Rom. ii. Ο altitudo divitiatum sapientiae & si ientiae Dei, quam incomprehensib lia sunt judicia eius, & investigabaetviae ejus : talis inquam inscelix est. Item qui abjecerit Disciplinam, id est, admonitiones de correptiones , quas Deus per Prophetas suos, de Praedicatores mundo monstravit, ins Elix est. Undὸ Proverb. is. dicitur. Qui abiicit disciplinam dejicit animam suam , de consequenter animam uiam despiciendo, insce. lix est o dum scientiam Dei non vult seire, taedaddiscere. Hue facit illud Metricum. Tres in sedilites in mundo dicimus esse e Insae lix qui pauca sapit, hernitque dolerarlasiae lix qui multa sapit, spernitque docere. Et quia ad Clericum pertinet non solom multa sapere, sed etiam alios docere: Ideb si hoc juxta
ovicium suu non faciat, graviter peccat. Pro quo
Nota,quia Clericus peccator sit similis Aeta. Ampus sicut refert Ouid ara I. Met eryh. cisiacaserim siit quidam pastor , habens centum oculos, de tamen solum habuit custodiendam unicam 'aecam, de virgine paul5 antὸ transformatam. Porub Mercurius, ut sibi acquireret illam
80쪽
illam vaccam , finxit se custodem & pastorem
accellitque ad locum , ubi Argus vaccam hanc pascebat. Incipit postea Mercurius ita suaviter fistulate, ut Argus eum rogaverit , quatenus sibi placeat iii pascuis ibidem cum capris suis mois rati iecum. Annuit Mercurius, simulque sedens eum Argo carpit denub gratiose fillulate, donec
aliqui oculi dormitaverunt: continuando autem sua cum fillulatione, omnes oculi Argi dormie- tulit. Dum autem Mercurius vidit, quod omnes centu in Oculi Αιgi ei sente lalisi , & i. pore
Obruti , turrexit Mercurius,& caput cum oculis amputavit, oc sie vaccam illam lic transforn a
tam ex virgine tecum duxit. Applicatio Moralis. Clericu, litteratus est; quasi Argus centum habems octilos, nempe considerationes multas, id est, cautelis : dc tamen ii ibet solum unicam vacis eam culi odiendam, id est unam conscientiam.
Quae quid ira fuit virgo quam diu retinuit innocent. x l uritatem , set, tamen per peccatum traiis torπata eii in vaccam bestra leni, ne mi Econcup l critii&voluptate. Unde Isai. 7. Nutriet homo vaccam. Et eae . . Sicut vacca lasciviens decimavit Israel. Mercurius autem id est, medium currens est diabolus, qui circuit quaerens quem devoret. i. Pet. s. lite diabolustistulat ita dulciter per strepitum lasciviae mund nae . item per adulationes amicoram , qudd Argus ille per negli entiam obdormiat usque ad
mortem. Et tunc homine per negligentiam dormiente venit diabolus, de aufert caput ab homine. id est, leparat ab eo Christumi, qui in eaput Ecclesiae: & miseram vaccam ducit in gehennam. Et ideo dicitur Iud. 18. Nolite negl gere.
nolite cessire a custod a, de concussione consci. entiae propriae. Pro quo
rajecun Lo, Quod iste sit modus, & ordo
cadendi . seu pecandi in homine . quantumvis fucrit in statu perfecto, videlicet Prinis. negligere modica, loqui Otiosa. tuo confiteri,& ridὰ dicere osticium divinum,&c. Quae omnia v. dentur esse modica, de levia peccata, post ista autem peccata levia iuducit diabolus in peccata gravidi .sma.Clica dolium Giit magn1 circuli, quibus a se res dolii colligi intur, & isti niagni circuli instris. extremitatibus conjunguntur, seu colligantur cum Parvis viminibus solutis autem his p rvis solvuntur magni , A solutis inagnis dolium totum deecdit. Sic etiam fit in moralibus, nam qui spei nil modica, paulatim decidet, ut iacitur EicLI'.
An homines mundo diasti sint negligentes
in addiscendo morum sanctitatem ; in dii chitiendo propriam perversitatem in rc-
verendo Dei Majestatem ; Si in suf-sercii do proximi necessitatem Di Q, quod sic.
mundo dediti t. auseari mον m esitarem. Scitur , qudd homines mundani sint diligentes ad discendas artes sebtiles ex curiositate; item ad distenda jura civilia propter utilitatem . vel artem bellandi propter strenui latenti vel etiam artem negotiandi, Prepter ac-
quirendas opes,& sic de singulis, quae ad vitae
praesentis promotionem peltinent. Sed ad dias cedam artem bene vivendi, Deo serviendi, pe cata vitandi , omnes quasi fiant negligentes. Ut -dὰ mundus invitat ad errores, & ineptias,& plerique obediunt illi; Deus autem invitat ad honores Zc nuptias , SI Omnes propemodum n
gligunt venire : Unde Matth. aa. dicitur : Illi neglexerunt , & abierunt , alius ad villam suam, alius ad Legotiationem suam. Et tamen haec, sumina Sapientia est scire benὰ vivere. Ad quem
modum benὸ vivendi addiscendum ritrii luna ic m. pus satis magnun est, etiamsi a puer tra ἐζ qie ad humani aevi terminos V ta producatur teste
Seneca Epist. ιc Porrd hic est uni n g' gentia reperta in multis juvenibus, qui dum ii, pota
sint totam scientiam acquirere, respu Natiar
tem sinentiae accipere ; de negligentia tabum la- venum est filia superbiae . quos bene deiidet Sea εω I b. t. Epistolarum vest. prima dicens. Non poteris oculo quantum contendere i nees
Non tamen idcii cocontemtras lippus inunguvult dicere. Ponamus, quod sis lippus,&non
fidas tibi tantum acumen visus acquirere , sicut liabent linces, non tamen idcircὁ drbes contem. nere uti co .lirio,& aqua iuvante ad acumen Visiast Fatuum enim est partem contemnere, qui totum non potes habete. Talibus aptis ad discendum dicitur i. ad Timoth. 4. Nos negligere
Evocatur se αδεραι, quod homines sint negligentes in discutiendo propria perversi a. νε-. Fuit quidam Senescallus, qui novit opti-mε ordinare familiam alienam, de regimine a tem domus sitae propriae nihil stivit di ponere. Tales Senescalli sunt multi, qui diligenter dest. stur aliorum emendant, & tamen negliguut proprios delectus corrigere: Unde etiam huius di accurate sunt solliciti addiscutidas alienas .e5stietias sed negligetissimi ad examinadas sciet in tias proprias;cu tamen nobis dicatur: ut incessania ter conscientias proprias distutiamus. Iudicum I . Nolite negligere, nolite cessare.
35DMur t. rtia pars, Quod homines sint negligentes in Umirandi ori Ad sa/-. Et ad hoc debent benὸ attendere Praelati, Cleriei , &quieutique Religiosi : & tamen si rem benὸ pexpendamus , hi ipsi met sent, qui hanc negi grntiam saepὰ committunt: Unde Pamaia . V. dicta rur: Levitae egerunt negligentius quibustamen praecipitur Deut. 8. Observa,& cave . nequando
oblivis aris Domini Dei tui, & negligas mand ta ejus, atque judicia. Hanc autem negligentiam in istis Levitis, vel Clericis causat nimia frequentia assistendi Deo , quia nimia familiaritas
parit contena pium .dc tamen contra tales dicitur: 2. Parias. 19. Filii mei nolite negligere, vos elegit Deus, ur stetis coram eo.
Ex ocarur quarta pars, quod homines sint negligentes in Iuste reuis proxi-i nedustatem. Et tamen unicitique nostium dicitur illiid . Deut. 22. De omni re fratris tui, si perierit. & inveneris eam, non negligas quasi alienam. Res fratris autem periit, si incidit in latrones, vel sit depaia peratus,vel indiget at quo pro amore Christi. Tales proinde non debemus t es igere . sed eis continuo auxilium praestate. vetam tamen ho