장음표시 사용
101쪽
a1 SECTIO I. DE IIS IN QIIB. EST
Literarum atque Elementorum nomine tum descriptam censeri cuiusque elementi formulam , tum etiam pronunciationem qua nivnquodq; appellamus. Ac nomen sand utrunq; de ambobus di' Ci.cae rerum literae nomen characterem in ptimis notare qui Peractionem ductumq; absoluitur telementi autem,quod GraecI Stoecheon nominant prolationem ea de causa, ut inquit Dionysius, quod stoechon quendam atque ordinem habeat. Uerum pronun-Caationem quidem haudquaquam notam esse:l ed patiem dictum iri nominis.at figuram quoniam aliter sub eadem pronunciatione aliteiq; Animo repr sentatur, notam elle dici metito posse. Eam ob rem igitur neque elementa,neq; literas dixit t quoniam Dominum utrunque horum de pronunciatione sertur , peculia-Tius elementies iterae uero communis:sed ea quae scribuntur: quo Planius constaret his uerbis elementorum figuras indicari. Tumaeausam deinceps affert cur notas tum uoces conceptuum , tum vocum literas nominauertit ambas qi positione esse assirmaucrit voces ac literas . hoc autem perinde est atque e sdem apud omnes neutras esse. Nam AC QV O MODO inquit NEC
AE EDEM OMNIBUs LITERAE, ITA NEC
VOCES AEEDEM SUNT. simulqi ex hoc palam secit, propter usum vocum literas quoq; commemorandasseia fuisse et ut quae id quod positione est euidentius habeant. ac nobis declarent,ut hae vocum, sic voces quoq; pro intercedentes smilitudine notas dici posse conceptuum. Huic vero de concePtibus addit ac Rebus:nempe horum utrunque propterea, quod iidem apud omnes sint,natura esse.ait .n .QV ORVM TAMEN
HAEC SIGNA SUNT PRIMUM, haec inquiensquq Voce
tinetur,hoc est nomina& verba. Onoruergo haec signa primu sunt,dicit aute conceptuu.na res quoque ob iis, non tame pso xl me,sed interiacentibus signis antur conceptibus . At conceptus non aliis etiam sese interserentibus,sed primum ac proximz connotantur.Itaque quorum signa prurum fiant ea quae in voce consistunt hoc est significatiua,ac uelut notae hi sunt conceptus; qui affectus Animi lunt,tidemq; omnibus:atque ob id natura. Verbi igitur IIDEM quod graece ταὐτὰ dicitur in dictione il
la IIDEM OMNI Bus ANIMI SVNT AFFL
US, Vltima tono acuto G tareis legenda est. AC Q V A
102쪽
haec autem,affectus Animi nuncupant. Quarum ergo simulaci sint affectus Animi: sed quarum timulacras an videlicet rerum tres hae sunt inquit quae apud omnes eaedem sunt. Quamobrem
vel hoc loco vel bi A E E D E Μ hoc est ταυτα in oratione illa res iam sunt eaedem acuto accentu apud Graecos pronun-lcianda est ultima moti penultima circonflexo, ut Herminus:quo absoluta Aristotelis praeceptio esse uideaturiquae Literas ac Vo ces,ex eo quod non apud Omnes eaedem sint,positione esset Resi
quoq; ct conceptus natura,quod iidem sint omnibus approbat. Caeterum quando haec quodam pacto articulate explicuimu s, apponendum iis deinceps est qui sese in rerum contemplationem subducere atque abstractas horum de quibus agitur causas con Atemplari volunt,cum tres supra naturales Substantias primordiales oc scriptiones gradusq; sunt, Divinus, intellectualis, 2 Praeter hos quoq Animarius, res a Deo in ipsum esse nos deia duci arbitrarit conceptus ab intellectibus progigni: perfici vero ab Animariis voces, nimirum iis qui rationalitate insigniuntur, separabilemq; a b omni corpore substantiam obtinent. Nobis enim in praetentia non de qualibet voce, sed ea quae res conceptuum interuentu de lignat ex pacto aliquo atq; conuenta
sermo est, quaeq; significari literis potest, 'uod peritide eit ac si
articulatam, & humanam , ct dialectum seu linguam nomines. Ouam bene per instrumenta a simpliciter dicta voce distinguen tes Medici,alia quidem vocalia instrumenta esse aiunt, ceu Pulmonem,asperamque Arteriam, quorum ille vocis materiam suppeditat, haec eius uelut effigia tion i in grauitate atque acumine, ac similibus conducite alia vero ad Dialectum ideli articulatam vocis explicationem usum afferre,quemadmodum Linguam, Palatum Labia, Dentes,quae in rationalis Animae motioni praecipue deserviant,ut ab Animali proueniente simpliciter acutam aut grauem vocem velut materram quandam ad literas ct syllabas, atq; omnino dialectum informant excudendas,ad qua Pposita quoq; hoc nobis tractatu Enunciatiua species orationis refertur. Inarticula talum autem vocum quales brutoru esse A nimal tu dicimus. siquis caulam scrutet nihil is Ppositis quide rebus quaerit necessariu , constat aut e caulam nos illaru ad insitas ipsis rationis expertes Anima quarum beneficio ipsum esse sortita lutit, ploxa
me relaturos. Nan. hae cum occuriantium rerum sensus, con
103쪽
ptasq; illarum uisiones sequantur,tum lacultate hac praedita prolsua cuiusq; natura ad uo in edendam parant:tum ad hoc,ut incilribus omnibus ad quos natura comparata sunt, pro affectibus qui in in ipsis perpetuo insunt, cientur. Enimuero putare has quoqpsignificari literis, id quod iam accidit nonnullis qui Grammatici habentur,riduculum est. Imitantur. n. ranas Comoedi his uocibuxbrecececex coa X coax,ct porcos hac coi coi:aliaq; animalia ex uacrum genere aliis atq; aliis literatas uocibus:non has tamen ipsas illorum uoces esse putandum est:alioquin& maris fremitum , Erotarum stridorem,aliorumq; complurium in animatorum sonos articulatos esse propterea confitebimur quod Comoediam cer manus horum quaelibet imitati audere. Quod si causa quoque in elementis aliqua contemplanda ei quae his proportione conuenias. ut effectricem quidem : praeter Animam partiendi ui praeditam quae sua indagatione iis ortum praebeat nullam asseremus. Nihil autem prohibet horum exemplum naturalem ipsam effect ionem dicere,quae rebus quas perficit singulis magnitudines ac differetitias tribu itaquo modo & uoces literae ampliore numero superauere.Caeterum proditum de his esse inquit in libris de Anima: tum ubi dixit, At conceptus Mentis primi quid intererit quo minus sint phantasmata An neq; alii phantasmata su .it :uerum non sine Phantasmatis . tum in quibus imaginationem passivi intellectuanomine appellandam censuit . . θ
ESΤ autem quo patito in Animo coceptus intei dum quiὸem sne uero uel f Uberendo, quandoque autem cui tars
horum inesse alterum nece ssest ita quoque in voce. nam circa compotionem ac diuisonem fisum, uerums uersatur. Itaque
Nomina ipsa ' Verbomi linynt illi Conceptui quisne con
potione e lac diuisone:ut Homo, uel albam nimirum ubi nuhil addatur,nam nequesaham neque uerum adhuc conflat. Huius uero indicium e etenim Igni cat quidem Hircocemus aliquid: nondum tamen uerum quodpium aut apum: nisi e sbe aut
non et se adjectum uelsimpliciter uel pro tempore fuerit . . ia
104쪽
e Per haec supradictorum nobis utilitatem Philosophut ad pro
positum tradit institutae commentationis. Nam V erum Fallumq; tum in mentis conceptibus, tum in Voce, non simplicibus tam niis,led compositis inquit spectari. Simulq; nos uocum ad cCncc- .ptus proportionem edocet:cum nomina Verbaq; simplicibus u milia e sse conceptibus affirmet:ac circa horum neutra nec uerita rem considerati,nec salsitatem: conferri autem conceptibus com' positionem diuisionem ve admittentibus coctatam ex nominibus
uerbisq; siue ut copositis,sive ut diuisis orationc: quot si utrique inesse horti alterii necesse est,uel uerum uel falsum. Et quide con ceptum simplice nullum nec veritatis capacem esse nec salsitatisi ex inductionc conspicuum est. Nam qui sibi ipsi conceptum pro-Posuit Socratis, is nec uerum ullum,nec falsum cogitauit: nis illi uel ambulare uel legere uel esse fuerit additum. tunc n.si ita res se se fortasse ut existimat cogitatio,habuerit, uerus erit conceptus. Sin re aliter habente oppositum opinetur Animus nosq; non ambulante u erbi gratia Socrate, iplum cogitemus ambulare , falsiam arbitremur necesse est. Simili his modo habent sese &ea uidelicet quae ad uocem pertinent. Nam qui sexcentres pronunciat Socratis nomen, quinque uerbum per se dicit ambulare neque uerum quodpiam is,neq; falsum prodidit. At qui ambo composiverit, dicatq;. Socrates ambulat aut uerum prosectus est, aut falsum . Et Vero qui uerbum ambulare,a Socrate dimouet, quam ipse sublanionem diuisionis nomine nuncupauit,quasi Prie dicatum a subre clo pernegativam particulam,quae diuisiui cuiusdam insit umenti usum in oratione exhibet, seiungentem, dicitq; Socrates non ambulat orationem protulit rursus ueritatis aut falsitatis receptri ficem Qxiamobrem sic pronunciauit Aristoteles velum ct salsum circa compositionem ac diuisionem versari: nominatq; Affirma uionem compositionis uocabulo: diuisionis uero, negationem: . siue in Animi sententiis:siue in prolocutoriis Crationibus vilata . tur. Est itaque veritas proisus & Fallitas circa compositionem a vel diuisionem:non omnis tamen compositio vel diuitio, utriusque harum capax est . Nam qui precatur, uel quavis alia prae
i ter Enunciatiuam oratione utitur nomina ct uciba componit,nihil ueri asserens , nihil falli. Sed compositionem vel diuisionem substant tuam esse conuenit hoc est aliud messe alii uel non inesse: fgniscare , id quod in sola Enunciatiua oratione conspicitur.
105쪽
as SECTIO I. DE IIS IN QVIB. E s T
Veruntamen nec cum Verbis copulatio quaelibet Nominum in Enunciativa absolutam orationem reddet hoc est ueram aut falsam. Id colligas ex eo φ casus nominis si ipsi est eo iungantur,riallu neque uerti neq; falsu declarat. led uel ipsius est cu nominibus quaei recto Psertitur coplexus,vel in obliquis ea quae praedicato adiuncta ad persectam Oratione moliedam sufficiunt,veluti cum Socratis est liber dicimus. Constat igitur veru ct salsum circa oratione solam considerari Emiciati uam,species eius Alsrmation ENegationeq;:de quibus ipsi tractare propositia in praesentia est. Quapropter rem maxime attingit Aphrodisiet enarratior quae Ptinere huc dicit tradita de rebus,conceptibus,vocibusq; contemplationem. haec itaq; ad huc modu. Illii vero attendedu,no pronunciare Philosophum,veritate in compositione aut diuisione haberi
omne. Nam qualis in intelligibilibus apud Platone copositio erit aut diuisios Quin& ipsi Aristoteli veritas ea nuncupantur quae in simplicissimoru re uera entisi cosideratur substantia, vel quae in intellectuali eorti substat comprehcsonerab omniq; oppositis ne salsi exempta est: se qua ipse qnoque in Theologica commerseratione atque in tertio de Anima disseruit volumine sed eam eque in pronuciatiuis subest motibus,citraq; Enunciatiuam solam ostela est ex locutoriis omnibus orationem posse subsistere.Tum hoc
igitur aestimandum est,tum id etiam quod cum Nomina ipsa id est per se Veibaq; simplicibus similia esse Conceptibus dixerit,afferre q, horum exempla uoluerit, subiunxit UT HOMO, V EL
ALBUM: NIMIRUM UBI Ni HIL AD DA
T V R t Hominemqivi nomen, Album autem verbi loco accepit quanquam nihilominus homine nomen esse videaturiquasi se non penes eam definitionem quae de Verbis afferri eonsueuit. album Verbis annumerasse putaueris, sed penes vocem omnem quae Praedicatum terminum facit Propositione Verbum appellandum statuere : de quibus uerbi tractatu exponendo planius disseremus. Siquis vero in quaestionem aduocet quonam pacto Aristoteles neque ex Nominibus,neque ex V et bis ullum veritatis aut falsitatis capax esse prodiderit tametsi Verba omnia quae primae persenae apud Grammaticos uocantur, vel veritatem , vel salsitatem declaici, ut cum inquam ambulo:& quae secundae sunt,ut ambulas ct tertiae quaecunque de certa quadam dicuntur, Vt Pluit,to'
nar,coruscat .Respondendum non ipsa per se Verba esse quae γο
106쪽
ritatem aut falsitatem indicent: sed Verboruin eiusmodi cum pinsonarum nominibus de quibus praedicantur complexum. Nam et si actu non proferantur illa,' subaudiuntur tamen primae quidem personae uel bis r ego e tu secundar:iis vero tertiae,quae de finita quadam dicuntur, ipsa illa finita . ccrta de qua praedicantur: ut inpluit & tonat, Iupiter nempe. Quamobrem hic Quoque integra est ex verbo , subauditoq; ei nomine conflata oratio: quae ueritatem seu falsitatem admittit , ego ambulo: tu ambulas et pluit Iupiter .P roinde quaecunque tertiae verba persone de nulla finita predicantur. que verum , neque falsum indicant ullum, ut Ambulat. Nam uerbum ambulat nisi de quo dicatur Conster, utiq; nullum neque verum neque salsum significauerit.
Sed haec sunt conspicua. Illud vero NIMIRUM V B INIHIL ADDATV.R , significat ut vera vel falsa fiat
Cratio,vel Verbum Nomini, vel Nomen Verbo addi opportere. Quod enim non adiectio quae uis facta nominibus verbis Enun Ciata uam obeat orationem, Hircocerui apposito nomine palam secit, in quo quidem Hircus nomen quanquam non totum Ceruus additur nominimeq; ullum tamen ex eo verum aut falsum contingit, Simulq; ostendere hoc potest argumento a maiore, Nomine
nullo simplici uerum quidquam aut salsum figni sicari. Nam si,
quae magis inter nomina horum quodpiam admittere par est, noadmittant sunt autem id genus composita, ut Hircoceruus : quae
eo ipso quod sint composita,capacibus holum dubio procul orationibus consimilia sent quomodo ve uni falsum ve aliquod significabunt simplicia comitia cum ab Enunciatiuis orationibus quam coinpolita longius distenti Nomini igitur Hircoceruus conceptum quenda in Iola Positum cogitatione indicanti, si non esse addatur, veram faciet orationem: sin esse falsam constituet: cum horum neutrum ante additionem indicaret. Quid vero tandem
uult illud sibi, SIMPLICITER VEL PRO
TEMPORE' Itaq; per vel bum simpliciter indefinite inquam significari. Simplicit ei ita dixe is fuit Hircoceruus: uel Hit - ceruus est : uel erit Hircoceruus. Pro tempore uero id est cum additione rein pol is .quo uel fuit, uel erit: ut heri fuit anno ve sit periore Hircocervus: vel erit cras, successu to ve deinceps anno.
Hoc ergo simpliciter sc pro rempore dictiones declarat. Porrδ illud quoque animaduertendu,cum Nomina ipsa & Verba similia
107쪽
esse illi conceptui qui sine compostione es ac diuisione prodide rit nihil de Orationibus praeterea quae ex Nominibus Verbis socomponuntur,id quod consequens erar ubiunxisse trivi que essent praeditis compositione aut diuisione conceptibus similes. Veruri tamen neq; id prorios reliquit. sed ostendit cum diceret N I Μ lRV M VBI NIHIL ADDAT V R. Nam ex sese hoc declarat, inlae cti mutua additione pronunciantur Nomina ct Ver ba . non sinplicibus etiam lunt conceptibus similia : sed iis quae crasimplicium compositione, vel diuisione vel fiunt. Quandoquident igitur de his plene a nobis est explicatum , deinceps ad N 'minis Verbiq; ac caeterorum contemplatione, de quibus docturum id nos Aristoteles ad initio recepit,transeunduin est. '
N O Μ E Μ' igitur uox eis significans, composito ne tempore, cujus pars eparataJ ni catrix nulla est.
Pertum quide est Nome Verbo esse in praecep tione line antepostsi. quippe substantias rerutri indicat Nomina:Verbis autem actiones aut affectus declarantur: antecedunt vero actiones at affectus subst antie. Caeterii VOX materie ratiori ne ad N e & Verbu conflatamq; ex hisce obtinens orationem in des nitione reddita nominis,ceu Penus accepta est eius Vocis qua nomen exprimitur ad simpliciter sonor si disserenti. a: qui saepenumero ab inanimis quoq; eduntur corporibus Sonus nanque a voce dissert ut a specie gnus . Estq; sonus aeris ictus auditui lensibilis.Vox autem, nus ex animato prodiens,c iper thoracis compressione elisus ex pulmone aer atractus in arteriam quam uocant asperam ct palatum gargareonem ve limulto tas impingit, ac pro Animi quopiam impetu limitum quendam perficit ex uerberatione sensibilem. id quod in instrumentis quae apud Musicos flatilia vocantur ut tibiis ae fistulis accidit: lingua, mirum ac dent ibus labiisq; necessaria opera nauatibus aduoc*
108쪽
verbum autem SIGNIFICAN S, sequentiaque ceu Nominis
differentiae ad alias uoces capiuntur. Ergo significans distinguit 1 uocibus Nomen sigiscatu carentibus: ut blytiri. enax: Nomen .n si Luiusdam nominatur nomen est constat uoces quae uacat significatione non eo existente quod nominetur,nequaqua fore nomina Dictio vero illa EX COMPOSITO a uocibus ipse nidisiungit natura significantibus id genus voces brutoisi sunt Ant
aliis Peregrino. . quopia limini ingruente, latrans canis eius indicauit adue tuim sed no ex inllituro canes inter se aliquo atque c5sentu in eiusmodi uocem erumptit. Porro in Hominibus id genus voces videre cuiqua liceat: quas per vellementer affectus prosundimus:ut gemitum inqua & cach nnum: quodque de Surdis ab ortu dicebamus,vel Pueris,qui in articulat ei, priusquam sermonis potentes fiant, loquuntur,quibus similes sunt brutarum Animantiu voce Vluae tumultuose ab lis quandoque, interdum placide, ac cuitranquilla quadam affectione prodeunt. Separat igitur Nomen ab huiulinodi vocibus additum illud ex composito quod idem sugnificat positioni.Conuenit enim inter Graecos res hisce appellaxe nominibus: alias inter Indos: inter A Egyptios, aliis iidemq; resialiqua do easdem aliis atque aliis nominant. suntq; significati haec nostri Animi conceptuum. Gemitus autem & cachinni,atque anfantium brutorunque Animalium uoces conceptum nullum quiadem, sed affectus quoidam Animi ac dispositiones notant, Cum xnim simpliciter uox in duas partes bifariam diuidatur, tum in sinsnificatiuam expertemq; significationis, tum in literatam atquς illiteratam: quarum alteram qrticula tam , inarticulatam alteram:pl Opterea nuncupant quod locutionem complentes syllabae Animalis unius artubus similes sint qui a se mutuo diuelli queunt: nimirum csi actu fuit inuicem discretaeriuemadmodum elementat quorum comprehensio quς iam legitima lyllabas sicit: perinde at siue naturalia ipsa Elementa, quorum certa quaedam commistio singulos artus absoluit, Copulationes quatuor fieri quidem acci-aeir simplicium coniugation trin ex iis uelo unam esse ad quam Notinen ct Verbum,compositaeq; ex hi e Orationes rcset sitiir Voce enim aliam signascat tua in & lueratum csse continget,ut Homines aliam significatiuam illitura tan si,ut canis latratum:quandam si Cmficatu carctem ac literatani ut blytiri: aliam nec significate nec
diteratam,ul sibilum qui nulla de caula lice quidquam significandi
109쪽
gratia edituri aut vocis brutorum cuiusquam Animalium Imtatationem quae noti imitandi causa fiat s hoc enim significati miam est sed temere, neque ex proposito. Nomen igitur quandoquidem sirn sicativa vox literataq; esto non signin cantibus se ascripturae mandari eae possint, seu nequeant, eo differt quod K-'gnifieeti li significantibus vero illiteratis,quales eae sunt quas na- rora esse diximus,quatenus proditur literis . quod Aristoteles ex composito iure appellauit: quoniam quae de uocibus pactiost, Hominum functio est duntax at. Nam neque ea quae supra hominem lunt, neque inferiora homine conuento uti Natura uoluit: cum non egeant illa. haec pactici inter se nequeant , Hominum is itur peculiare munus est pacti O. Ac quoniam non poterant vocum omnium meminisse, excogitauit gens quaelibet liis teras, quibus suas voces describeret. Quamobrem ex constitisetione sancito. rerumq; roprietatem significanti, de quo Philosis
phis agitur, literatu in consequens est:atque e contra .neq; enim munus aliud quodpiam est literarum quam notas esse human rum vocum, quas ex composito esse ostendimus. Idcirco post ipse quoque pecudum voces illiteratos sonos nuncupat: quas non esse ex composito, demonstrauimus. Verum haec omnia
quandoquidem nomini sunt uerboq; communia s nam ct illud si gnihcatrix uox est ex composito)ad Verborum differentiam adiicit S IN E TEMPORE. Porid sine tepore non hoc designat quod est nullo unquam pacto indicare tempus: sed tempus non adsignificate.Recte ergo philosophus annotauit Porphyrius
nomina quidem esse hodiernum , ne sternum anniculum, quae tempus denotent: verum significare ex sese tempus quoddam,nec adsignificare ut verba .horum enim quodvis actionem in primis quampiam, aut passionem designat: secunda vero ratione &tempus quo agere vel pati contingit. Ambulo verbi gratia prumum quidem motum talem corporis et secundo loco praeiens tempus declarat . idcirco ct tempus adsignificare dicentur Verba : cum de iis disputabitur . quasi praeter id quod potissimum significant, indicationem temporis quoque uetur. coniectantem habeant. Ad hesternum non adsignificat tempus , verum si gnificat i quasi nomen parti huic ipsi temporis inditum et i tiro uero rei quae parte hac suit temporis. Nam ipsum tempus
ut proxime exactum diem, vel per heri adverbium, vel per ir
110쪽
sam oratIonem proxime exactum diem dieentes significamus:cutempus ipsum per se oratio declaret: Ad Adverbium autem,actionum vel passionum quae eo fiunt tempore ex adverbioruui lege additionem deposcat.Different autem a Verbis talia quoque N mina,quod actionem nullam affectum declarent ut verba.quodqν magis illis circunscribant tempora in quibus res geruntur. At il-
Iud CVIVS PARS sEPARATA SIGNIFICATRIX NULLA EST, Nomen discernit ab iis voetibus
quae ex pluribus constat congestis. Nominibus: velut cum in quam Animal rationale mortale. Eiusmodi enim orationi, quae imperfecta est ad Enunciationem,consentient caetera omnia: disserunt autem ad id genus Otationibus Nomina, quod significatiuae illarum partes sint,si per se dicantur ipsae, Animal, rationale, mortale , utiquam vero significent partes nominum et quemad modum Ηο syllaba in nomine Homo. ed si partibus aliis adiungatur nominis,consignificare dicitur: non autem significare. V
IN Nomine enim Armipotens nihil ipsum perse potem
indicat:quo pacto in oratione armis potens Verumtamen nec
quemadmodum res se insimplicibus, sic in compositis quoque habet nominiibus. auippe in illissigni licativa nequaquam pars eqs in his autem vult quidem 6s caeterum nihil designat abiuncta: ut Caelox verbi gratia in nomine Epactrocelox nihil per se ipsum indicat.
His verbis traditur assumptarum In Nominis finitione differentiarum usus: inchoante ab eo differentia quae postremo loco dicta est praeceptione: Primum enim cuiusnam rei gratia illud C V
IVS PARS SEΡΑRATA Si GNIFICATRIX
NULLA EST Additum suerit explicatur. ac dictum sane inquit hoc esse ad ea discemenda quae constant nominibus. Igituem Domine Armipotens nequaquam:potens:significat cum significativum tamen sit in oratione Arinis potens: neq; indicat celox quidquam in nomine Epactrocelox s nauis Piraticae nomen est, neqι in alio quo quam eius generis.quippe simplicium Animi signi