Jos. Quercetani ... Ad veritatem hermeticae medicinae ex Hippocratis veterumque decretis ac therapeusi, nec non viuae rerum anatomiae exegesi, ipsiusque naturae luce stabilendam, adversus cuiusdam anonymi phantasmata responsio

발행: 1605년

분량: 367페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

101쪽

8 HIRMETIca MEDI et NAE non usque adeo excanduisset in nos , tanquam nil esscausticas&igneas extractioi1es molietes. Vidisset enim variis in locis, Aloes extractionena non igneis aquis Adistillationibus feruentibus, sed aquis encliuiae consen

su ipsius,frigidis idque in balneo Maris mediocriter

calente, ut artis est, praeparari. Siquidem purissima tam tum aloes substantia in elusinodi aquis, hoc balnei calore rubicu dissimi coloris, rubi hi instar, Goluitur: aquasi per distillationem aut evaporationem aquam lento isne exualent, restabit mellis aut in ollioris optatς consistetia rubicundistina,&pellucida aloes cssentia vera. Quod vero ab aqua extractu non fuerit, aut solutum;

arena aut mortua terra, ut vocant, ipsius aloes futura

est, hoc est, faex nullius usus aut effectus. Atque hoc extraetum& praeparatio aloes longe maioris est utilit tis, quam vulgares & quotidianae illius ablutiones, quib. quod tenuius est, subtilius atq; spirituosius, ut ita

dicani, secernitur ac abiicitur. Si cum n troaloeS e . tracto, medicam eta bagina sustinente, rhab.& sennae ex tractiones, iisdem aquis endi uiae absolutae commisceatur, idq; cum syrupis, nullo saccaro conditis, sed exsu cis suo tempore collectis,& parfecte purificati&ac mundatis Maris balnei calore, succis, inquam, storum violariae,persicae arboris,cichorii, bugiosi, rosarum pallidarum, &similium. Inde fiet catholicum adiecto mirrhae, &macticis ad corpus formandum, aut cremoris etiam tartari, modico, quod verum pati chymagogum futurum est, cuius scrupulus ad summum sufficientem vacuatione molietur: cum alioqui duae drachmae ipsius aloes substantiae crudae aut non ita paratae, aut catholici vulgaris ad purgandum uncia una desideretur,vixque satis sit. Cuius tamen catholici vulgaris,ut & aliorum omnium communium purgantium . . tum composito-

Ium, tum simplicium, ingeniosius chymicus extra

potest

102쪽

D E F a N S I G, C A P. I x. , potest educere, quoru drachmae pro singulis unciis cru , di oris compositionis exhibitae 1 itis fuerint. Tantum igitur abest, ut extracta dc operationes chymicae, damnari aut flocci fieri debeant,cum sium nais c&tra laudibus efferri dignae sint, & quibus cognoscendis ac conficiendis,summe ex usu est, ut incumbatur. Praeter ornamentum enim i quod dogmaticae Medicinae, eiusq; piaepa rationi b.adiiciuiir, sexcenta etiam praestantistimaremedia, nouis iisq; utilissimis praeparationib.

elaborata, conferunt, quae tamen nouam artem non

constituunt. An scilicet tot elegantibus agricultura cultibus & nouis inuentis,quibus decoratur ac augetur, idcirco noua constitui dicetur Suis antiqui inuentis de studiis eam ornarunt : Habuerunt & recentiores quibus eam cultiorem &ornatiorem redderent. Suis glandibus &castaneis excultis desectata sunt antiqui. At qui aristae,& tritici ruuentione ut, sationem,&congrin cultum excogita runt, num sunt reprehensione digni, acisum is laudib. potius extollend Θ Facessat igitur Anon' naus i sic, ctui suorum errorum uer deserere, ac remoris

viae ingressum sibi demonstrati pati non potest. Si quid utiq; est in tota Medicina laude & commendatione dignum: inuentio certe nouorum remediorum, iucunditatem ac suauitatem aegris eitra ullum ta

dium praebentium, praeferenda: quorum etiam quam minima sit do sis, utpote cum maior copia aegris sit taedio fa&fastidii plena: attamen quae officio purgandi defungatur,no secus ac si maiore do si exhibeatur.Huiu modi Medicinae naturam & elegantes qualitates iam pridem eodem libri nostri de Spaypraepar a nobis cit in cap. in extractis positas esse diximus: aut essentiis 1 corporibus medicamentorum purgantiu eductis. Quoestentiaru nomine hic no sunt audiendae aquae,aut stillaticia olea: at ne ipse quide crudae & citra praeparationem

103쪽

so HERMETICAE MEDICINAE-i 'nem medicamentorum substantiae, im o potius κα=α VI quam α πλωὰ essentiet nomen intelligendu est, scilicet

pro re illa aut parte rei, in qua Vis potior haereat, ut quc sit a terrestriori tace depurata, crassisque ac materiatis partibus, quae quantitatis & corporeae molis potiusquam substantiae verae complementum dant. Extractiones igitur nostrae in eam tenuitatem & piraritatem adductae, promptius propriam exercent actio. nem,quam quae crassiora ac impura sunt, ipso mei Galeno multis in locis teste. Addo, in praedicto meo libro quae in illos attuli, qui extractorum usum improbant, quaeque in Anonymum nostrum retorqueri poLsunt, in haec verba; Item quiὶm idem dicat Galenus, cap.a. l. a simpl Ea qua paruam sortita sunt molem corporea

magis agere,quam quῶ magnam, laudanda est nostra essentiarum extractis,qua tum ista uiaproanmr,permanenis re tamen propria purgandifumorps facultate in medicamento, thm quod eo validi s redditΠr 1 dicamentu, quo iidelicet terea vel sex inurisis ex ipsos aratur, ct admississuti

propriis menstruis , correctinis, qualisas omntis moligna a Quod etiam praestandii in praecipit Iurgare docet cap S. quum admiscenda refert ea semina medicamentis, quae malignitatem ipsbrum retundant, opus eorum non impediant, quaeque attenuare & incidere valeant,&quae crassos humores secare, ac vias per quas educi debent,patefacere possint. Quae omnia debite fieri ex nostris praeparationibus & extractis docti omnes iudicabunt. Ceterum Anonymus noster, ut ostendat elusinodi extractiones & separationes tenuiorum partium a cras. soribus & materiatis violentiorum purgantium, non esse neces artas , sorte citabit locum Actuarii a Paulo lib. 7. confirmatum, ubi illis Actuarius, qui ventriculo

imbecilliori afficiuntur, granalathIridis xv. vel xx. ad

104쪽

ω DrypNsio, 6 CAP. IX. tii summum,integra deglutienda praescribit, eaque docet,

e . etiamsi minime terantur, ininimeque in corpus permeen curulium tamen purgare: Sed iste locus sententiam, nostram potius afferis ex confirmat, quam infringit,&ὲ oppugnat. Ex eo enim constat, in tenuiori&subtilio xi substantia vim purgatricem cise positam, eamque eo, maiorem esse quo a crassitie corporis remotior fuerit. i Uno &eodem contensiu omnes idem Medici affirmant, .i quum,quando maiore Opus erit purgatione, mandi ii psa grana praecipiunt. Nolim ego sane elui nodi alte

i nuatione, aut in puluerem comminutione rerum tami acrium ac corrodentium uti, cuiusmodi lathyris est,uti quae proxime vires csulae aemuletur , iuxta Galenum. i Leuiores sunt&parum ville, ista praeparationes medi- camentorum huiusini odi, a quibus veri Chymici norunti puriorem substantiam cum fero laetis extrahere,quodi postea in electuarii aut optatae mollis formam , aut et-i iam usq; adeo durae, ut in pilulas emngi possir,quae vel

per se, vel aliquo liquore congruo solutae, citra ullani stomachi debilitatem aut offensionem exhibeantur. Cui puIueres,qudii adhaereant, plus ossicere quam prodeste possint. At si liceat medicamentum hoc corrigere , aptiore & congruentiore additamento emendari non possit, quam sero aut aqua lactis vel alio liquore, quibus extractum longe facilius unitur ac commiscetur, qudm puluis pulueri: sicque sumstiones extracta Ionge felicius obeunt,quo attenuantur magis aut diluinuntur liquoribus. Idcirco scribebat Aegineta de Coa locynthide verba faciens,quod inter alia medicamenta vehem entissimum est solutivum. Leuiretur,inquit,tb.7. c. . accurarie,qurn etiam asperitates ipsius intraneus arentes ulcera concitans, ueneruos consortii Meus

105쪽

HERMgTICAE MEDICINAE sinet, ct qua vel mihi eum Serapionisfilio, videtur eontra filii Zea Gententiam puluersanda tenuissime, ut eiωδει- cultas malefica aba illi exquisite permixta plenius obtundatur,ut qua viscera celerius permeet, neque in ibis ob partium minus tritarum crassitiem cesset: quasertas*s, m tin visceribus pura retineatur , ut ea viceret, praesertim cum sensi perceptibiles fuerint eius particula. II inc q uiuis sanae mentis homo inferat, attenuationem ac corremonena,&quaecunq; alia ad praeparationem colocynthidis re quiruntur, longe commodius& tutius diuturnis ma cerationibus seu infusionibus ac digestionibus, in lacte vel sero lactis, in aqua maluarum, succo cydoniorum aut pomorum redolentium , & id genus aliis distillatisprqstitum iri, quam si seorsim aut in puluerem tantum trita, vel integra d tibus mandatur. At ne videar tantum verba dare, aut istis, quae adhuc leuia sunt & exigua, totus irn morari, longe Exactiorem tradam, eamque chymica Colocynthidis praeparationem , ac nobiliorem , quam velim , noster Anonymus, cum uniuersa familia medica , s quam totis viribus augere, ornare ac lo cupletare contendo audiat. Sic enim ex pernicioso veneno ea in praestantissimum transit

medicam emum.

Accipe igitur pulpam Colocynthidis, quam in bal

neo maris per aliquot dies maceratam cum vno aut alutero su pariorum liquorum aut aquarum stillatitiarunt, quae in correctionem illius usui sunt, fortiter praelo exprime . Expressio in matratium iniiciatur, seorsimq; reseruetur ac farci insidenti illius recentes aquς aut liquores superfundantur, istaq; rursiim digered, balneo maris reddantur,& digesta dentili exprimantur. Postea expressiones ambae iungundae sunt, ut in leni m. balneo omnia simul concoquantur ac digerantur: dum appareat hypostasis in fundo vasis aut secum a liquore pu- riore

106쪽

D a s x N s 1 o, C A P. IX.riore separatio: liqvox purus per inclinationem a saeclabus separetur, ac denuo in balneo tam diu digeratur,&a iace separetur, dum purissimus reddatur quod emi gnoscetur, si nullas amplius faeces deponat. Eiusmodi concoctionibus & digestionibus ad imitationem naturae elaboratis , tandem elicitur liquor ; rubini instar

rubicundissimus Sc splendidissimus, qui ingratum late

omnem istum amarorem colocynthidis, noxiam qiae substantiam ac fastidiosam exuerit. Proprium enim est digestionis munus, successu temporis turn rubefacere,' tum edulcorare substantias rerum omnium. Postremol liquor a reliqua materia, lento Bal. calore per alembi l eum extilletur restabit in imo vase mellita quaedam consistentia, quod extractum est purissimae colocyn-l thidis substantiae magnae virtutis, ac praestantissimae innoxi que purgationis .Eiusmodi labore ac industria, ex quovis alio medicamento extracta fieri polliunt&l debentiquorum singulorum singulares sunt &proprietvirtutes ac operationes, singulati aq; ac sibi congruentia menstrua postularat, quibus elaborentur & vires aeproprietates suas conseruent. Si tamen viridium linia

plictu, ut hellebori nigri, esulae minoris & alioru sit copia, ex illis distillabitur aqua , quae capiti mortuo sinimo vasis relicto supersundi debet, vini ediate proprio 'liquore tinctura ac essentia praecipua proliciatur, sem- perpuru ab impuro crebris digestionibus, ac repetitis concoctionibus separando & tandem liquore praedictu distillando dum mellis eo sistentia aut opiatet infunduresideat, ut iam diximus. Huius extracti aut liquoris scrupulus, aut dimidia drachma,vel seorsim, vel diluta sua propria aqua aistillata, potens est de maximἡ innoxium soluti usi. Cuius tamen inedicamenti, si purgantes vires augere veli mus, licebit relictas sarces post primam & alteram expressionem in cineres redigere, ex

107쪽

M H ERMaTICAE MEDICINAE iisque salem extrahere cum proprio liquore:qui liquor

suo sale imbutus cum extracto coniungi debet,ac tandem per distillationem liquot separabitur, & cum extractos at commiscebitur, reddeturque longe poteritius pharmacum,&minore do si exhiberi poterit.' Atque hq stant verae Chymicorum extractiones: qua 'rum spero quinquaginta aut plures etiam elegantes ae ἐspecificas praeparationes ac compositiones, in Pharmacopaea noltra omnibus des ripturum, quae suis correctoriis cadministrationis modo ac usu non sint carita turae. Accoli fido, ab omnibus doctis probatum &laudatum iri laborem ac industriam noliram, licet ignari&apetrici quidam, inuidia, etiam cum ignorantia ducti, respuant ac explodant. S ic solet elegantes ac pretiosas margaritas luillum genus, priu putrido pomo, aut stercore etiam reiicere, proculcare, ac praeferre. Praeterea cum dicit operationes nostras longas aemolostas, nec non, nisi magnis impensis perfici: non minus hac in re, quam suis aliis argutiolis hallucina tur. Neque enim laboris diuturnitas,nec pretii magnitudo deprecanda sunt, ubi de corporis humani sanitate agitur, ad curas conseruationem & deperditae restitutionem omnes nerui sunt intendendi. etiam remedia ab iis, qui valent opibus, nullo non pretio diuendantur, & in pauperes charitatis Christiaenae gratia distribui erogari oporteat. Addo praeterea etiam tari parua doli extractiones, ob immensam earum viri tem , ad generalem etiam & uniuersalem vacuationem administrari, ut de iis, quod sit satis, dimidio aureo emi possit: cum tamen taediota aut plerianque etiam noxiae sitive heinentius agunt illorum Medicinae, aut inutiles , si leuiores sint, non nisi duplo aut triplo etiam veneant ac comparentur. QDd res ipsa in pharmacopaea

docebit, ubi remediorum nostrorum dosisu pluris

quam

108쪽

DEFENSIO, CAP. IX. Is quam decem assibus, aut minus etia emi debeat. mlaborem &industriam libenter in pauperum gratiam explicamus, unde etiam Pharmacopaei discant in omnes esse benefici & liberales, nec carita,quam par est, sua, quae vili pretio comparaturi sunt, remedia diueredere. Etsi antem scio non omnibus gratum fore opus nostrum: quid tum , modo bono publico consulam, eique prosim, cum sit illius utilitas nonnullorum auaritiae omnibus modis praeferendar Hic etiam parum moror calumniatorum conuitia & malςdi ista, modo proximi mei, cuius utilitati & commodo deuinctus sum, salutem ac commoda promoueam, in quem scopum etiam collimo, omnia mea, quae temporis diuturnita- te, multisque vigiliis ac sudoribus a Deo consecutus sum benigne, ac sicili methodo impertiens. Hinc Anonymus videat, quam falsia sit eius argum e latio,cum ex diuturnitate operationis, remedii caritate nimia, laborisque taedio ac dissicultate, inferre vult, nostra extracta explodenda prorsus esse,& propter inanem illorum virtutem abiicienda: ubi satis mirari non possum' hominis iudicium, quo praesert eccoprotica tua nostris extractis, &exilia sua medicamenta, quae tamen nos non damnamus, imo in usum interdum Ie- vocamus, in leuioribus morbis, interdum etiam grauioribus, utIdysentericis rheum exhibemus. Ferre tamen non possumus aos, qui ista tot purgantium specificorum, ac celebrium compositionum generibus, quae nobis viditissimos thesauros reliquit A ntiquitas, pra ferenda esse censent. Quaeque ego quidem non duxe-xim ex mea Pharmaςopaea excludenda : quin potius vepretiosa admittere voluerim, eaque prout iudicaui opportunum &utile nostris additionibus exornare, ae il-Iustrare contenderim. Quae praestiterim, ex consiliis

nostris discere potest Monymus,& ut in Pharmacopeta F a nostra,

109쪽

nostra, quam elegantia &specificar iam aerii , a simpliciaeceoprotica,in grauissimo; qu 'ue rho a. tradiderim, quales sunt lyrupi nostri heli cinti rhad epilepsiam,maniam melanchol strupus de porto , adr rheumata & asthmata et strupus de Centaurio minore . ad febres, praecipuE tertianas et extractum esulae patia . ris, extra sti m iridis ad hydropes: extractum bryoniae secula Brion.ad eosdem morbos,nec non purgati is nem matricis specificam atque id genus alia, cumq.. φu ae scitu a veris quibusque Medicis perquam ρ cessaria, qui solummodo eccoproticis suis,quibus noster aequiescit Anonymus, medicamqntis non adhae-

Fateor longiorem fuissς de purgatione, ae Chyώι

corum remediorum, cum vulgaribus, comparatione, quam Anonymus voster voluisset. orationem meam.

. In quasi breuior fuissem,utique& obscurior, Vin sit, . non iis, qui breuitati student, nee aliis,qui orationis e prolixitate delectantur,placere,sed publicae utilitati in- seruire animus fuit. Attamen si in hac prima parte. ubi generatim, quae proposita Merunx ab Anonymo, u examina excussi , profusior sui; Alteram huius libelli nostri partem breuiorem contrahemus, ubi licebit es, tra verborum copiam sigillatim omnia concisὶ expli-- care. Quo antequam pcrusniamu , mimItatim l- ρο ter remediorum ordo, qui de alterantibus est, ab An - nymo nusuo propositu , paucis venit nobis expedi-

-. 'dus. , '

- C A P. X. Vbisaei,statum distismones explicantur:

prietates non element ra materia, ut nudis 'mybiat

110쪽

DV M Anonymus noster confinxit, a nobis verisq; aliis Medicis, tum dogmaticis, tum chymicis, in purgationes lavsulpari praecipitatum &antimonium.

quorum loco longe meliora doceat, utpote leuia sua ecco protica et putauit certaminis victoriam sibi secure esse partam, nec ea causa possie excidere.At si doctis ac mruditis corum, quos citauimus, icriptis legendis,ac responsioni in suam Apologiam attentus fuerit, quam tota aberret via, facit E percipiet: hocq; in negotio, non secus ac omni alio therapeutices documento,aChymia,chymicisq; Philosophis in dies ornamenta, auctiones Oc perquam utiles se holae medicae iuuentiones conseria intelliget. Dum tamen talia de se putat, hoc est, penesse inclinasse victoriam credit, ae ista gloria tumesciden

in quae verba prorumpat vero, inquit, Apurganti, radasterantia pergamm. Ilia conferunt morbis depellendis, manifesta, aut pr ma qualitate manifesta, utprima inundar occulta mi vi is proprietate specifica. Nos morbis c bdis,ut intestertei calida, inflammationi, et petiti, medemur restigerantium usu,qua nostro modo praeparamin, malumusήυtisuccis aut decoctis , quando herba suppetunt, quam aquis stillatitiis. Haec in summa est Anonymi nostri de his, qi; ae alterantia fiunt, ratiocinatio, qui ilia qualitatibus caloris & frigoris vim ac proprietatem efficacem calefaciendi ac refrigerandi, materialiter non formaliter, ut loquitur. Idem de secundis dicit qualitatibus, siue indurandum siue emolliendum est. Denique qualis in ore est, talem in pectore esse, hoc est,qualia

profatur, talia operari certo conclude dum est, ut sic numirum &multuin materialis,& parum formalis, Hoc caput utiq; attentum examen & exactam mediistationem postulat. Ex eo enim constabit, qud rerum nantu proprietates ac facultates reuocandae sint Curiisa citractatio ac inuestigatio prae aliis medicinae capiti-

SEARCH

MENU NAVIGATION