장음표시 사용
111쪽
nostra, quam elegantia &specifica remedia praete x Mira simpliciaeceoprotica,in grauissimos quosque morsi o tradiderim, quales sunt Urupi nostri helleborati ad epilepsiam, maniam melanchol. strupus de pxto,ai
rheumata & asthmata et strupus de Centaurio minore . ad febres, praecipuE tertiapas et extractum esulae mih ris, pxtraisti iridis ad hydropes: extractum bryonue faecula Brion.ad eosdem morbos,nec non purgari - nem matricis specificam , atque id genus alia, cogni' ru ae scitu a veris quibusque Medicis perquam n cessaria, qui solummodo eccoproticis suis,quibus noster aequiescit Anonymus, medicamentis non adhae
Fateor Iongiorem fuisse de purgatione, ac Chymucorum remediorum, cum vulgaribus, comparatione, - quam Anonymus uoster voluisset. orationem meam.
In quasi breuior fuissem,utique& obscurior. Vivisit. non iis, qui breuitati student, nec aliis,qui orationis is prolixitate delectantur,placere,sed publicae utilitati i ii inulae mimus fuit. Attamen si in hac prima parte, oratim, quae proposita fuerunt ab Anonymo,ia examina excussi , profusior sui; Alteram huius libelli nostri partem breui'rem contrahemus, ubi licelut eti. tra verborum copiam Agillatim omni concisi expli-- care. Qilo antequam pςrusniamus, minutatim ψ- ter remediorum ordo, qui de alterantibus est, ab An .. nymonustiro propositusi, pa4cis venit nobis expedien- adus
Vbifaetillatum distinctiones explicantur: rerumprietates non elementari materia aut nudis 1: intaini Husedessenti 5forma adscribimtur: nec non cor dicentium argumenta etiam ex veterum Philosopho-m ent enim diluuntur. DUM
112쪽
DV M Anonymus noster confinxit, a nobis verisq; aliis Medicis, tum dogmaticis, tum chymicis, in
purgatione sblavsurpari praecipitatum Mantimonium. 1 quorum loco longe meliora doceat, utpote leuia sua , eccoprotica: putauit certaminiis victoriam sibi site ure esse partam, nec ea causa posscte excidere.At si doctis ac mruditis eorum, quos citauirnus, icriptis legendis,ac responsioni in suam Apologiam attentus fuerit, quam tota aberret via , facile percipiet: hocq; in negotio, non secus ac omni alio therapeutices documento,aChymia,chymicisq; Philosophis indies ornamenta, auctiones M perquam utiles scholae medicae iuuentiones conserti intelliget. Dum tamen talia de se putat, hoc est, penes cse inclinasse victoriam credit, ac ista gloria tumescit,en in quae verba prorumpat Age vero, inquit, a purgantib. ad alterantia pergamus. Illa conferunt morbis depellendis, manifesta, aut pr ma qualitate manifesta, ut ima. nda: Oeculta vi etura proprietate specifica. Nos morbis-bdis,ut inteperiei calida, inflammat mri, et petiti, medemur restigerantium usu,qrra nostro modo prvaramus, malumus. υti succis aut decoctu , quando herba suppetunt. quam aquis stillatitiis. Haec in summa est Anonymi nostri de his, qtiae alterantia sunt, ratiocinatio, qui 1blia qualitatibus caloris & frigoris vim ac proprietatem efficacem calefaciendi ac refrigerandi, materialiter uonformaliter, ut loquitur. Idem de secundis dicit qualitatibus, siue indurandum siue emolliendum est. Denique qualis in ore est, talem in pectore esse, hoc est,qualia
profatur, talia operari certo conclude dum est, ut sit ni mirum &multum materialis,&parum formalis, Hoc caput uriq; attentum examen & exactam medi- , lationem postulat. Ex eo enim constabit, qud rerum mn tu proprietates ac facultates reuocandae sint Cui laxei tractatio ac inuestigatio prae aliis medicinae capiti-
113쪽
gI HERMETICAE MEDICINAEbus, & elegans & maxime necessaria est. Vt autem & secilius de melius intelligantur omnia, altius nobis res ista repetenda est, variaeq; Philosbphorum ac Medicorum in eas opiniones sententiae excutiente: meliores probandae ac confirmandae, deteri res vero & magis veritati aduersantes repudiandae. ubi
nostrum iudicium , quam paucissimis fieri poterit verbis, apponemus. V derelicet ex Anonymi nostri scriptulo , eum omnino pendere a qualitatibus calidi & frigidi . Quae quidem usque adeo aures omnium perfudit, ut vel ipsae muliercula . circulatores & agyrtae, nullis aliis rationibus opera sua fulciaut &c5firmet,quam id genus qualitatibus, Sic enim citra discrimen omnes omnium re pum virtutes eo ab omnibus reuocantur, ut si quid noceat . nimia vel caliditate vel frigiditate laedere dicatur, seque scopum attigisse rationum credunt, si in medicandis morbis , quos vel calidos vel frigidos autumant, castolidis frigidis, it volunt, remediis utantur & curet. Sed ex effeetu&rei exitu satis patet, quanta isthaec sit hallucinatio,vt paulo post etiam fusius docebimus. Tenendum igitur nobis est, omnes qualitates, quae substantiae accidunt, quaeque sensus afficiunt, sensibus ipsis apprehendi diuidiq; in primas & secundas. Primae dicuntur illae, quae ex elementis simplicibus prodeunt:
secundae vero quae ex eorum mixtione oriuntur. Complures dogmaticorsi Medicorum primis illis qualitatibus maiores, quam par est, vires adscribunt in domandis & profligandis morbis Alii ne nimiam quidem vim illis tribuunt,sed rerum quisquilias esse volunt. Tertii ordinis sunt, qui aliquid virium quidem illis arrogant, praecipuam tamen facultatem rei substantiae adiudi-sant, qui mihi magis probantur. 2od ad secundas qualitates attinet,nonnullae sunt huius
114쪽
DEFENSIO, CAP. X. huius generjs,clus dogmaticis tanquam inutiles & medicationi prorsus ineptae sunt,quales sunt odores & c loreS : quos no S contra, ut magnae virtutis in medendo est e,&maxime utiles ac necessarios affirmamus,utpote qui ex mercuriis & sulphuribus magnarii virium principiis emergunt Quae vero qualitates secundae sapores inducunt, cum a variis salibus nimirum, amaris & abstergentibus, acribus, incidentibus, attenuantibus, cerbis vel austeris, falsis, exsiccantib.& id genus aliis,ut dulcib. ij proficiscantur, ab omnib. Medicis agnoscuntur, &iti morborum curationem, ut magni momenti, ac virtutis, admittuntur.
Primae qualitates vario nec eodem modo a Philos,
phis & Medicis definiuntur. Siquidem Philosophi, qui
eas, ut in elementis existentes, citra mixtionem considerant, duplicis generis illas constituunt, activas se ut calidum &frigidum, &passiuas, humidum&siccum, Primae in rebus naturalibus dicuntur agere, ut caloris proprium est dissoluere, & frigidi congelare, & contra Secundae pati dicuntur, ut humidum, quod alieno te
Medici contra, qui huiusmodi qualitates in mixto corpore ad medicamenta apto considerant, ex virtutubus & essicacia, qua pollent, eas definiunt , omnesq; Etiuas pronuntiant,calidum illud vocantes, quod calorem potest inducere, frigidum quod rofrigerat, humi-ἡum quod ii umectat,&siccum quod exsccat, facultate & potentia, non sensu & actu, in quo fallitur Galenus, ac reprehensione dignus ipsemet est, cum lib. i. donatur. facult. Aristotelem ausus est arguere, dissinientem humidum & siccum, perpessiones esse, non adiri nes. Nesciuit enim, vel holuit Galenusi ut decebat, quod homonymum erat, distinguere Harum autem efficientium ut activarum qualix F s tum
115쪽
,go HERMETICn MEDICINAErum Medici tres conistituunt gradus: quorum primus est apertarum riuali ratum, victim calida medicamenta
dicuntur calefacere re ipsa, & actu percepta ili: frigida . vero manifeste frigefacere, sensitq; ipso: hoc est, quando hiete medicamenta manifestis qualitatibus patientia eorpora, calore nesnpe, frigore, humiditate & siccitate
afficiunt. Secundus est qualitatum gradus eorum, quae non actu sed potentia agere considerantur in corporibus, ve eum medicamenta facultate, qua habent, vari E nos af. siciunt, mouent, at terant aut immutant , utpote attenuando, incidendo,incrassando, detergedo,&c. In quo rum numerum referri ea poli unt,quae laces excrementosias & superuacanea quaeq; ex eorpore per propria emunctoria deturbant,idq; vel sudores prouocando,uel ad vomitum & secessum initando, aut etiam menstrua proliciendo. Quae quidem medicamenta non abstrusi proprietate operantur,sed insita potestate. Vnde Gai nus ea ab illorum numero exclusit, quae occulta agunt i proprietate, aut quorum causae occultae sunt, lib. 6. de simp.medic facult. Tertio ordine & extremo in agmine Ioeantur,quae oceulta proprietate aut formae substantialisspecifica vi agunt: seb quibus comprehenduntur, quae certas comporis partes respiciunt,& eis proprie inseruiunt,qualia sunt cephalica capiti destinata, stomachica, hepatica, splenica hysterica, eardiaca,& alia id genus.Eodem et in
iam continentur ordine, tam venenos a medicamenta, iquam beEoardica &alexi pharmaca r & quaec qι spe, cifica propriu ali quem morbum intuentur, cui speciatim medentur: qualia sunt paeonia, viscus quercinus,siores lilii conual. & tiliae arboris, cranium humanum xvii gula Alcis,quae epilepsiae curandae proprietate ax ira dininacarunt: aut quae certum bumorem ex pursania
116쪽
D E F E N S I O, C A P. X. M purgant: sie rhabarbarum dicitur choIagogum specificunt:agaricus phlegmagogus &c.Neq; hic omnia eius. modi recensere expedit , quorum catalogus longiore lectione futurus sit tae diolus. Satis sunt igituri quae hie, nobis proposita sunt exempla specificae quorundam virtutis & proprietatis. Atque hi fiant omnes medicamentorum ordines ac distinctiones,quet in corpus humanum functiones suas exerunt, Sc quae qualitatibus agentibus discerni stalent. iCaeterum quaecunque insunt rebus naturalibus, sine sint propria παθη,siue propria accidentia, cum aut sommae aut materiae gratia insint ex Aristotele: hinc nata
est opinionum inter Philosophos & Medicos diue
At illorum omnium medicamentorum potentiae, id est,quae vim aliquam habent agendi in nostra corpora. in triplici sunt differetia. Quadam enim nos afficiunt
secundum naturam, hoc esst,ilixta certam analogiam reconsensum, quem cum nostra natura habent, quorum concordia & coiiiunctis in unum c/piis morbi citra detrimentum corporis depelluntur, ut sunt varia alte frantium & corroborantium genera,quq familiaria ins& amica naturae nostrae. Quaedam contra naturam nos assiciunt, de causa possunt esse morborum & mortis, ut deleteriasiisv
Quaedam partim secundum naturam nos assiciun partim contra natura, atq; seruant quoddam medium Interea quae iuuant&quae nocent: qualia sunt alexti pharmaca dc purgantia medicamenta. Mithridatium enim , ut &ipsa theriaca, & multa alia antidota alexi- pharmaca, salubria fiunt per accidens a quia excitando
nostros spiritus . siuς calorem nostrum θmphytuin Nnatus
117쪽
να HERMETICAE MEDICINAE naturalem, & irritando vim expultricem, corruptos aepestiferos humores,malignos vapores, balitusque peraiiciosos in nobis latentes, ac vitae nos rae insidiantes, tanquam domesticos hostes, qui interitum nostrum perpetubci liuntur, a corpore nostro detrudunt, ac Prorsus manibus nostris exeludunt: idque vel sudoribus
vel diaphoreticis halitibus,aut perspiratione insensili, ut vocant. Idem, sed suo modo, de purgantibus medicamentis dicere possumus, quae iuxta vim insitam, qua pollent, domesticum hostem nostrum vel vomitu vel deiectione expellunt, ut supra docuimus.
Eiusinodi autem rerum naturalium.proprietates ac virtutes, iuxta Philosophorum sententiam , promanant, vela forma, vel a materis,aut etiam crasi&mixtione qualitatum elementarium .Him rursum magna
interPhilosophos&Medicos tum antiquiores tum recε-tiores sententiarum discordia nata est. Siquidem alii totamvim 3c proprietatem, qua pollent medicamenta ad morbos oppugnan/os, formae aut toti substantiae agendi proprietatem tribuunt: alii altius originem earum Geuitatum, a coelo nimirum ipse, repetunt; quas potita occultas proprietates. quam manifestas volunt. Alii non coelo, sivisormae substantiali arrogant: neque erasis ullam habent rationem, aut etiam qualitatum, quas nψllius esse momenti iudicant: vimque illaina uitam in medicamentis positam, mixtionem eleme
torum esse negant, seda ouibusdam spiritibus in abys. iis naturae reconditis procisci pronunciant, in quibus scies t aIiquandiu,ac nullo rerum naturalium inter uu ςxcingui possint; Quorum sententia consentit cum
Socratteolum lilaile ideis in Parmenide.
toicorum,de causa continente. ,
118쪽
D a 3 E N s I ci, C A mEt Hippocxatis,lib.de diaeta. δAnonymus noster, tu totus materialis poti sis quam formalis est, quique idcirco alterantia illa, aliaque re . media, non patitur formaliter pocius Operari, quam materialiter , hanc illorum sententiam nequaquam probaturus est: at contra magna vocis contentione in illam debacchaturus. Quin iam illum crassiore rostro pennam excindentem video, ut maioribus literis emi mis legendis eGrmet responsionem suam,quam nouet doctrinae & erroneae autorem prorsusque Galeni placitis contrariae insimulet ac explodat. Siquidem Galenus ad crasin rerum facultates referat,quam nos cum
doctis Philosephis ac Medicis formae substantiali adscribimus. Nec obstat, quod multos ista Galeni opinio sui assertores longo tempore sibi conciliauerit: satis e. nim notum est,ueritatem temporis esIe filiam. Nec credendum est,ista sua responsioneΑnonymum nostrum contentum fore, etsi magni momenti est apud illum Galeni auctoritas, eiusque sectatorum,quia bus instar discipulorum Pythagorae satis est, si praeceptor dixerit aut scripterit. At progredietur vitellus, tentabitque si possit oppugnare, ac rationibus, argumentisve eorum sententiam euertere, ac euincerς,quii
eiusmodi facultates ac proprietates formis substantialibus potius, quam crasibus adscribunt. - 'εSic enim primo loco arguet, oninia naturae indiui dua,quibus in medelam corporum nostrorum utimur, siue sint illa animalia,sive vegetabilia, iugulata,eradi-ὲ cata, atque hinc emortua, hac ratione forma stubstantiali esse spoliata: qudd quae animatassint, hoc est anu .mam habentia, easbia vivant & vegetent, Vt qua Fera. forma sissistantialis sit ea anima, essentiam & si1bsta tiam rei constituens.
Quod cum sit: visibi persaadet, absurd
119쪽
ε HxRMETICAE MEDICINAE medicamentorum inάnimorum secultatem Arma, attribui, cum ea careant, utpote anima destituta de
At GaIent,eiusq; sectatorum opinio ae sententia lo magis veritati consentanea, dc ratione potentior est excipiet Anonymus cum dicunt inanimatorum subnantias certis temperamentis constitui:quae ut varia &diuersa sunt,ita &diuersas esse inanimatorum substa tias,quae inter se differant, non formis,substantiam co- .stituentib. sed duntaxat temperamentis: Atq; inde cotiligent,essentiam rei exanimis nihil praeter crasim illius eme,quae quidem per accidens forma dici potest,quat
mis ex elementorum permixtione constat &compotata est. Atque hi fatebuntur quidem,etiam in illacra . si latere occultas quasdam proprietates r singulariter etiam inter se differre, quas prorsus extinctas credunt, ubi crasis dissuta est&periit. Atque hae sunt rationes, quibus ii nituntur,qui rerum facultates ac proprietate1 in crasi tueri volunt. Quibus porro in su seistentiae confirmationem sotiib. utantur,praecipua nunc nobis explicanda sunt, x excutienda argumenta,ut quam absurde hallucinet tur liqueat. Quibus discussis transibimus in eorum ra- 'tiocinationum expositionem , qui proprietates illas medicamelorum , ac facultates formis assingunt:quod eoneisE expendemus, ut lite inter utramq; partem per tinaciter disceptata, aequus lector ac sincerus de causis aequitate ae veritate iudicet.
Exanimara sirpes, inquient, substantia
. Exanimata stirpes proprietatessum retinist,quam . a Huperstat crasse.irgo. . '' i Aincorrupta, formasub atalitriuantur. A . Maior H
120쪽
D x T E N S I O , C A P. X. , Maior palci ldicet Anonymi cuin eertissimum sit, quae ex tetra radicitus euulsa: sunt plantae, quaeue sicci tate contabuerunt, eaS anima sua vegetativa esse exutas, atque inde forma substantiali destitutas. Minor etiam nullum parit dubium, quum nihilominus vim ac virtutem tum nutriendi tum medicandi retineant effracem, ut docet experientia siquidem aliae nobis usui sit ni in alimentum, aliae in medicamentum,
qua imiis vegetativa Virtute careant.
Ergo, inferent, verissima est nostra Conclusio. Quo rum argumentum sic diluimus. Maiorem primo Syla logisini Vt falsi ssimam respuimus, quae docet exanimaistas stirpes forma substantiali privari. Perinde enim est ac si quis dicat, fructus aut semina priuari forma sua substantiali, si non amplius tentur. Deus enim aut natura nihil non creauit in hominis utilitatem &viatii: ex quo fit, mittimus plantatam a finis non sit ipsa vegeatatio, & vitae earum propagatio aut animatio ted ut sua anima exul ,& ut ita loquar mortificatae, idonea: ae aptae humano generi reficiendo ac recreando reddantur. Quod autem Armas ουσιωλους non admittant, alio
argumento sic inferunt, eoque dupliciter sic formato. modabolitum est, illud remanere nonpotes insubstantia. At in ivibus, anima sua priuatis , abolita est foramasubstantialis, a qua dicunt occulta poten
Ergo instirpibis3 succisis forma substantiam pQ-a
i nere non potest. Veh Peremptasormasubstantiali,quod emane nora
potes esseformasubstantialis. . ivibus perempta anima vegetatiua . perimitu subsantialis forma. - .