장음표시 사용
241쪽
i, 'nec despiciamus, sed timentes eiiciamus humiliter et amemus generaliter et quoad duo sequencia, Ut vigilemus a peccato continue et obviam Sponso cum oleo et lumine sollicitissime nos paremus. Et Sta ignorancia est racionalis et salubris. Ideo pertinenter dicit canon sub auctoritate Augustini XX li , . V Quantu arrogauci tumor est, quanta humilitatis et lenitatis oblivio quantaque arro aucte iactaricia, ut quis se credat posse facere quod nec apostolis coui cessit dominus, ut itan uia idelice a frumento posse se putet discerue C. Ex istis sol mari Dotest talis racio tui libet christi A christianos
unus debet in ambiguis viam perplexam abicere et ut Sure Way. viam securum eligere, sed omnis dominus seculatisi, dotans vel privilegians ecclesiam est christianus cui tuli. duplex via exponitur, ergo debet eligere viam certum sed certum est quod dare elemosinas tempo Gi iugi emporal
rates est via certa, dare autem elemosinas perpetuus giving perpetuat
est via ambigua, ergo prima via facilior et cerciora est eligenda, neglecta alia. Quis laeso presumeret viam eligere per quam verisimiliter credere posset Deum offendere se uis insuper dubitat quin ex perpetuacione elemosinarum fundantur lites et bella per sine it ead io
. . . . . . . . . . . . quasi EIS,
que subtrahitur religio christiana, Oragmantur trami, que superbia et cetera vicia, in tantum quod elemo sinarius insurgit saltem contencione cauterigante contra elem a Sinantem, et quod est pessimum surrepentibus hi: 040ςς multis discolis loco veri cleri cui donata sunt tempo- aue est cuil
ralia, aspiratur ad statum propter temporale lucrum, 30 contempto vero officio omnia autem ista vel extinguerentur Vel mitigarentur data elemosina temporaliter probabiliter egenis qui fideliter peragerent incumbens ministerium, et non data ece ad securandum
i. Codd. solitissime. a. A in marg. Racio. io. A in mar a Nota contra perpetuaciotiem elemosine. 20. B contericiose.
6. Deci . l. p. causa XXII, . V, cap. XV.
242쪽
CAP. X. discolos futuros quoi datarius ignorat. Hoc enim ib-'Splus consonat legi Christi qui nec suscepit nec docuit elemosinas tales fieri, sed iocius oppositum. Nec dubium quin temporalis elemosina de decimis, de oblacionibus et sponte oblatis sufficeret ad numerum tanti cleri quanto eget ecclesia. Non ergo ex veteri testamento vel iovo fundari potest tanta et talis dolacio. Unde soplaisma diaboli procedens nunc exequi vocis, nunc per locum ab insufficiente similitudine conturbat ecclesiam dicentem Canticorum VI', ', o Anima mei turbata est propter currus Aminadab. Nunc enim ecclesiastici procedunt currati cum multitudine cliencium quasi reges et reputant privilegium quod ceci et inhabiles et ignari preficiantur in altis statibus quoad mundum de qua materia putet alibi). , T sum p Sed redeundo ad difficultatem dicitur quod potenta-
pomeri civin tuum seculi est privilegia terrena quantum in cis
as hemare coii est concedere, et Dei virtute et racia confirmare sit med by God
sine quibus non recipit privilegium ultimum complementum. Unde si hoc moveret, tunc ' nullus Sacer i , ' dos posset conficeres vel Mares sacramenta, nullus fidelis posset facere opera meritoria, nec aliquis homo preter Christum dare alteri quovis dona. Omnia enim
ista implicant graciam Dei, ideo non fiunt, nisi Deus approbando ire veniat et i et graciam quod solus 5
Deus potest facere. CAP. X. Istis premissis descendendum est specialiter ad privi Alegium est monasterii super quo versatur contencio.
Supponatur itaque in primis ut patet ex vera copia 36 ministrata quod dictum 'estmonasterium habeat
ri. Propter quadrigas in Cant. Canticor. VI. H. x . b. B altis stantibus. 28. in marg Nota de privilegio estui monasterii Ahoveo γ' lilio ut mari os referen ce).
243쪽
A J V privilegium concessum ab d garo et sancto Edwardo 1 consessore concessum inquam sibi et ecclesie sub hac forma Cognoscat, inquit Edgarus, magnitudo es iniuster
ν rencia reliquiarum gloriosissimi apostoli Petri et quiete monachorum ibiciem Deo famulancium, honoret laus eidem ecclesie habeatur, ut quisquis fugitivorum pro suo libet scelere ad prefatann basilicamio salicti Petri fugiens recinctum eius intraverit, sive pedes vel pedester, sive eques et equester, sive deo tria regali sive de civitato seu illa, seu cuius curique Condicionis sit, quocunque delicto facinoris contra nos et succesores reges inglie et contrat alium quemlibet delem sancte ecclesie foris factus
sit, relaxetur et liberetur et vitam atque membra absque ulla contradiccio te optineat. Veterea inierminamur divina rictoritate et nostra, ut eque os neque succesSores nostri essit ullus episcopus nec a quicunque alius de iudicia Dia potestate in ipsam sanctam basilicam vel in manentes in ipsa vel in homines qui cum sua substancia vel rebus ad ipsam tradere et devovere se voluerint, nisi per voluntatem abbatis et suo um monachorum, ullarii unquam ha- a beati potestatem sed sit hec mater ecclesia libera et absoluta ab omni invasione vel inquietudine omnium hominum cuiusctinque ordinis et potestatis Obsecramus eciam omne SuccesSores rostros reges et
. in carta decernimus. 7 cibi et pro quiete. 8. ibi: eiusdem ecclesie habeatur id est ut . io . hid beati apostoli Petri. a 2. 3. in codd. villa cuiuscunque correxi e privilegio vide Cod. ip aev. Sax. I, 366. 3. In codd. facinori ter Cori . e pri v. 22. ad ipsam in codd. deest. Addidi e pri v. 27. vel potestatis adde esse videantur.3. Comp. om II pag. 3, 3. Cod. diplom. aevi Saxonici sed K emble). emble ives ille exact ord of the reater par of this halter.
244쪽
principes sanctam et individuam trinitalem et is: Aper adventum iusti iudicis, tit quoniam ex munis concia antecessorum nostrorum ipse locus videturos se dicatus, nullus episcoporum et abbatum aut eorum ordinatores et quelibet persona possit quo bquo ordine de loco ipso aliquid auferre aut aliquam potostatem sibi citi ipso monasterio usurpare vel aliquid suasi per commutacionis tituli in absque voluntate ipsius congregacioni vel nostrum permis
In carta vero sancti Edwardi sic scribitur: an Si Sit hic sancta mater ecclesia peculiaris atroni B
nostri et domini et magni aposio liter beati Petri libera et absoluta ab omni invasione et inquietudine oomulum hominum cuiuscunque ordinis vel potestatis 5 esse videantur. Et in alia carta eiusdem sancti φ sic , scribitur Preto ea in perpetuum confrino ut quisquis fugitivorum de quocunque loco pro quacunque Cati Sacuiuscunque condicionis sit ipsum sanctum locum et recinclum eius fugiens intrat erit, membrorum et ostiorum ac vite inpunitatem consequatur cum omnimoda libertate, nec aliquis aliud quidlibet ab ecclesia illa vel a torris ad eam pertinentibus per vim aut
consuetudinem exigat Hec sunt Verba magis regna iacia pro libertate dicti monasterii que omnia sunt ab per bullus Nicola III. postmodum confirmata.
2. . In privilia quemadmodum ex munificencia. a B sit deest. 13. In codd. etc. beati correxi e carta Edwardi. 6. In codd videatur correxi e dipl. p. I emble l. c. pag. 86. 6. A sancti sancti. 2o. In diplom. Id ardi hic locus sic habetur in imunis iis in imo ac plenam libertatem consequat ur Sequentia quaere pag. Se l. i. ncodd. consuetum; correxi e cari a d ardi.
ii Cod di pl. aevi Sax tona IV. sub num DCCCXXV, pag. i8i. Comp. pag. 73 seqq. 6. Comp. Codicis dii l. ex . Sax tona. IV, p. 86. 26. Bullam Nicolai II liuic diplomaii insertam invenies in Cod di pl. l. c. pag. 83. In Monastico Angli cano edd. Dodsworth et Ligdale Londini 65, pag. ii. ullas hoc diploma confirmantes ut supra memoratum est non victi.
245쪽
i P sic ostenditur: Omnia Que possunt sonare m letatem a reason ably
ac misericordiam, que homo potest de facto concedere, i. ecause all
possunt racionabiliter concedi. Ned hum smodi sunt mercyislawsul;
omnia in dictis privilegiis annotata, ergo concluSio. Maior patet racione meriti quod non potest esse nisi racionabile, et minor patet ex hoc quod omne delic-tiam commissum in hominem nedum potest sed debet remittere, et per consequenS, tam rex Uam totumio regnum potest remittere iniusticiam quamlibet fugitivi. Confirmatur de debito de quo minime videretur; nam Matthei VI', 12, docet Christus nos orare, ut Deus dimittat nobis debita vostra sicut et nos dimillimus debitoribus nostris, ubi docemur non dimitti nobis a Deo, i, nisi dimiserimus ex corde debita nostris confratribus. Secundo confirmatur e parabola Salvatoris at a b the parabie
s ervi. suis. postquam lonses maior debita a suo bould e sor-
, o debitum dimisi tibi, quoniam rogasti re, nonne ergo oportui te inisereri conseri i tui, sicut ego tui misertus sum Et iratus dominus eius tradidit eum tortoribus, quoadusque redderet universum debiluni. Sic, inquit, et pater meus celestis faciet vobis, si non remiseritis et unusquisque fratri suo de cordibus vestris. Unde eodem capitulo docet Petrum in persona ecclesie quod usque septuagies septies, hoc est, quo ciens in ipsum peccaverit, dimitteret debitum fratri sue Frater enim non incurrit culpabiliter debitum nisi excedendo 3 decalogum mandatorum. 3 ercio confirmatur e lege veteri, nam Levitici XXV the
datur lex de anno septimo, quod tunc sabbatigabunt, the id Law et anno quinquagesimo redibunt ad possessiones suas,
i. A in marg. Racio. o. In codd. quando roga li corr. Matth. VIII, 32. 2 . A Ai dinaiseritis.
246쪽
JOII ANNIS WYCLIF. CAP. X. eritque remissio plena debiti cuiuscunque Nolite, in is quit, a ligere contribules est ros, sed timeat unusquisque Deum suum. Et breviter utrumque testamentum testatur creberrime misericordiam aciendam Christ also Unde Matthei 0, , cluando Claristus tradidit leuem
mercisui suam, hortatus est ad misericordiam sub obtentu misericordi consequende. Beati, inquit, misericordes, quoniam ipsi misericordiam consequentur. Unde ad exprimendum quod misericordia in novo testamento debet excellere dicit discipulis Matthei IX', 13 Euntes odiscite quid est Misericordiam volo et non sacri scium. Et super talibus undat se beatus Gregorius,
exponens illud Mattiae XXII , , Simile factum est regnum celorum homini regi qui fecit nupolas ilio
suo, et ponitur in canone XXII l . . IV: Cum in lege is scriptum ' sit, diliges amicum tuum et odio habebis 5 inimicum tuum, accepi tunc licencia, cum unum fuerit ut Dei suosque adversarios quanta possent virtute comprimerent, eosque in ore gladii ferirent: quod in novo procul dubio testamento comp scitur, dici cum per emetipsam veritas predicet dicens: Diligite inimicos est, os, heu facile hiis qui oderunt vos. Et post exponens illud evangelii hauri mei et altilia occisa sunt, enite ad nupcias. Quid, inquit, per thauros nisi veteris testamenti patres Signantur. Nam dum 15 ex permissione legis acceperant, quali uti adversarios suos odii retribucione percuterent, ut ita dicam,
quid aliud quam thau i erant, qui inimicos suos cornu virtutis corpore feriebant Quid enim per altilia nisi patres novi testamenti igurantur qui dum ograciam interne pinguedinis percipiunt a te renis
i'. ecturam in ore habet Graiianus, ut meminit ditio Maurina Gregor. Hom. XXXVIII iure gladii. 26. B promissione. i. In codd. elernis desideriis Correxi e Gregor. l. c.
ia Homit. XXXVIII. in Matth. Opp. tom I pag. 636 vid. Decr. I. pars causa XXII l, . , cap. XVI.
247쪽
5 qi desideriis innitentes quasi contemplacioni penna sese ad sublimia sublevant 2D Ex istis videtur hunc sanctum intendere quod in and we a re lo
magnis nupciis sancte matris ecclesie membra eius Testamen
rudia pascenda sunt exemplo patrum testamenti ve Oid teris tamquam carnibus haurinis qui contra infideles usi sunt ex mandato domini seritate modo vero adveniente Christo mitissimo pascendi sunt auctus evacuatis grossis carnibus veteris testamenti, in secundo io ferculo novi testamenti porrectis eis altilibus; quod fit, dum ad exemplum Christi et suorum discipulorum ob amorem sui paciuntur iniurias. Et utinam ista lecci esset per nos sacerdotes tam sermone Uam opere efficaciter in populo predicata. Tunc enim noni, foret tanta sanguinis effusio nec tanta conturbans ecclesiam Christi per membra diaboli a lege Christi declinacio. Accipio itaque istam sentenciam tamquam catholicam The ut os
et ocius ecclesie directivam et dic ulteri US UO. IPSI noli in io sup -
ο nedum non confirmat sed firmat DVI legitim SVPra ous privilege
dictum, quia ut patet ex dicta sentencia et fide scrip ture non est privilegium, nisi de quanto sonat in misericordiam privilegi antis et privilegiati et omnino in honorem Dei et utilitatem sancte matris ecclesie a quod cum capit instanciam de isto, ideo interimit se ipsum. Unde ista condicio debet subintelligi de natura privilegii in opere cuiuscunque privilegi antis ecclesiam, cum Deus non potest privilegiare aliquam partem ecclesie condicione ista penitus pretermissa, 3 quia tunc foret sibi ipsi et sponse sue contrarius. Ideo necesse est privilegiantes ecclesiam cavere precipue ne ex ignorancia scripture et cecitate seculi officiant matri sue cui debent proficere. on enim solum debent attendere ad illud quod posset sonare in misericordiam 3 et edificacionem ecclesie sed ad illud quod verisimiliter
248쪽
JOHANΝIS WYCLIT. CAP. X. Secundum legem scripture sonaret in caritatem et utili talem ecclesie, quia cum omnia facta sceleratissima possent occasione misericordie Dei sonare ad profectum ecclesie, patronus ecclesie indifferenter omnia Other is ali talia ordinaret. Sic ergo conceditur quod tam rex
to e forgi ven . quam re iam nostrum ne dum otest sed debet ' de 58
as eli as in lege caritatis que est ius communissimum contra quod non sit dispensacto remittere omnes iniurias fratris sui, nedum hospitati infra basilicam sed ubicunque terrarum fuerit, sub divo, in celo vel purgatorio io Nam cum remittere iniuriam sit caritatem ignoscere Εipsam quoad dampnacionem vel vindictam, volendo iniuriantem transire impunem quanto placuerit domino capitali, patet quod omnis christianus debet cedendo Christo remittere quantum in ipso est omnem ibsi atris iniuriam. Nam ut sic meritori defert Deo qui Remissi in is os Deuteronomii XXXII ' 35, dicit Mea est ulci et ego
a os me spirii retrisuam. Et sic est duplex remissio, cui cet debitin
this musile est spiritualis quo quilibet christianus debet prodesse vita caritatis cuilibet membro ecclesie et illud debitum oincurrit quilibet peccator in quantum huiusmodi , cum ex lege caritatis et communione sanctorum iniuriatur Deo et toti ecclesie, ut patet XXIII ', . IV. Hecautem, et recitatur proximo capitulo. Talem autemh os ille a remissionem debet quilibet peccator habere quoad , 5
whiel a maia omnem mi Uriam fratri Sui, cum debet humiliter iu-
leave io e dicium puniendi Deo relinquere. Secunda autem est 2
iai remissio debiti corporalis, quam ut quis fecerit, cedit iuri illud debitum repetendi. Et qui non concipit istam duplicem remissionem debiti, est valde indispositus 3o ad concipiendum materiam privilegiorum ecclesie vel
5. A in marg. Conclusio. H. A in marg. Quid est remittere iniuriam ib. B concedendo. 7. A in marg. Duplex remissio. in marg. man. all. Remissio duplex. 28. Ai debiti scilicet, in cod. A scilicet extinctum est. 23. Cap. XV.
249쪽
i58 scripturas. Sic enim loquuntur tractantes materiam de indulgeticiis quod Deus remittit culpam et expetit penam. Ideo impetratur absolucio tam a pena quam culpa. Ex istis putet quod stat hominem meritori et plene orgiveness
remittere fratri debitum et tamen eum impetere ex eques sor
communicare et quandocunque meritori occidere pro eodem am capio Petrum qui licite repetit in foro contencios, debitum a suo debitore. Paulum rite excommunicantem suum debitorem, et Linum meritori ei persequentem suum debitorem usque ad mortem, Ut puta, de capitacionem, suspensionem vel aliam mortem corporalem patet possibilitas casus ex hoc quod aliter leges ecclesie de contencione, excommunicacione et occisione hominum forent heretice, quia legi caritatis id contrarie Stat ergo hominem meritori exequi legem talem et cum de necessitate salutis tenetur iniuriam et debitum spirituale remittere, patet conclusio. Ymmo cum licet excommunicare accessorie, et per accidens sic persequi hominem pro debito corporali, videtur quod et stat illud remittere et tamen ad salutem anime debitoris ex caritate fraterna quolibet istorum trium modorum eum persequi et torquere. Nemo enim meritorie sic persequitur principaliter propter debitum corporale, sed propter spirituale debitum et iniuriami factam Deo, remittendoque eum divino iudicio diligit ipsum in domino. Cum quo stat quod ex revelacione vel lege divina moveatur licite ad taliter cruciandum, sive ex sola detencione debiti committatur Dei iniuria, sive alia superveniens sit commixta utrobique enim excom-3 municatur vel occiditur confuse pro omnibus, sicut Deus dampnat rescitum pro peccatis singulis que commisit.
3. addit a culpa A in marg. Conclusio. Nota quomodo mali ex caritate sunt persequendi . . A Ai: quomodocunque P. Ain marg. Casus. 7. A in marg. Conclusio.
7. De Petro, Paulo et in cf. yclis, Des civili dominio pag. 39.
250쪽
cAP. X. bui e mus Ex istis Datet tercio, cum erca omnem punitum F
we anno do it oportet V punientem servares caritatis amorem ac b8'
dii ncile vel impossibile est viantem caritative persequi fratrem suum contencione, excommunicacione vel occisione in visceribus caritatis, ex Christi est certissima bqui, inquit, aufert quo tua sunt, ne repetas, Luce VI', o quod alias diffuse exposui ; Benedicite persequentibus vos, benedicite et nolite maledicere, ad Rom. XII , i , et si quis te percusserit ad maxillam dexteram, prebe ei et alteram Matthei, ', o. Ille autem qui ione scit erga inimicum quem cruciat servare regulas caritatis, non licet declinare ab istis consiliis. Unde Archidiaconus super XXXIII, . . Excomunicatorum, dicit quod non licet quemquam occidere nisi ex dileccione occisi reponderante dile ccionem cuiuslibet i5 temporalis, multo magis hoc astrueret purus theologus. Inde desidia predicacionis illius veritatis catholice fuit causa occisionis duplicis multi populi remittat Deus episcopis qui ipsam dominis intrepide predicarent. Ex istis patet solucio ad primum obiectum de Iolia ille Lora' quinta pelicione oracionis dominice nam secundum Au
means Sins ' gustinum libro IIQ, De Sermone Domini in monteae X',
pelicio intelligitur de spirituali debito ut alias diffuse exposui) Debitum, inquit, peccatum dici manifestum 1
est. on ergo quisquis hic urgetur pecuniam debitori et, dimittere, sed quecunque alius in eum peccaverit, quia tunc non reciperet a volente dare debitum, nec peteret a potente avaro qui inops animo inexcusabiliter detinet alienum. Et tum conclusio Augustini est Si modeste ac leniter omnimodo quis egerit, ut 3o
I. A in marg. Conclusio. B in maxilla dextera. 3. In codd. Excomii nicantes ib. A, preponderantem. o. A in marg. Triplex solucio. 22. A in marg. Augustinus. 24 A in marg. Dimittere debita quid est 2o A in marg. Conclusio. 3o. In codd. omnino quis corr. X Aug. . .