C. Cornelii Taciti opera

361쪽

Q lim nobis νaritiam. Acute δ vere dic tum. Quod egregie illustra Plinius XII, 18. Verum Arabiae etiamnum felicius mare es ex illo namque margaritas ditit Minim Eque computatione milites centena millia sesertium , Gallicae moneta libras I9, 4ss,o2s , annis omnibus India o Seres, peninsulaque illa Imperi no stro adimunt. Tanto nobis deliciae , feminae constant. Ergo non Romanis avaritia defuit, sed margaritis Britannicis natura ob nebulosum casum. CAp. XIII. Dipus Iulius. Julius Caesar Britanis niam bis ingi essus est annis Urbis condita DCXCIx DCC. Hac de re plura apud Strabonem libr. IV, pag. 1 3 8. Videin ipsum Caesarem, Beli. Gall. ΙU, 22. , . ac Dionem XXXIX, pag. II q. XL,

Consilium Abstinere a Britannia , .imperii fines coercere , id consilium vocabat Augustus ;de quo consilio dictum supra Annal. P, II. Tiberius, qui se Augusti observantissimum simulabat, praeceptum appellabat. Vide Annal. I, 7. Cur vero id consilii agitaverit Augustus docet Strabo libr. II pag. 79. IV pag. 38 scilicet plus impensarum fore in domanda, retinenda Britannia , quam utilitatis in possidenda existimabat. Itaque eam tantum amicamin vectigalem habere voluit Vide Strabonem O c. cit.

Caium Cresarem Caligulam Uide Suppleme tum Annal. VIII, 3 sem Adνersus Germaniam conatus. Vide Suppleri .mentum Annal. VIII, 1 .seqq. Audior operis. Vide Supplementum Annal. IX so seqq. Vespalliano Ibid. cap. 4 48. CAP. XIV. Aulus Plautius. Ibid. cap. 8. q

362쪽

his aliisque Britanniae praesidibus vide supra cap. g. torius Scapula De quo supra Annal. XII, 31. Prope urbem Bereford , in here sordIhire , parochiaque Dinder, exstat adhuc castrum Romanum appellatum Utemlail , ab Ostorio Scapula, ut videtur , locatum nominatum. Vide Camdens Britannia , b Gibson pag. 8O. Veteranorum Colonia. Supra Annal. XII, 32 , Colonia Camulodunum, valida eteranorum manu, nunc Colchester. Et Reges. Vide supra Annal. XIV, 26. XV, I &Hist. II, 8 I. Didius alius. Jam laudatus supra Annal. XII, O. Veranius. Quem consulem vidimus supra Annal. XII, s. Strategicum, librum uidiorem, quam elegantiorem , illi inscripsit nos ander. Suetonius hinc Paullinus De quo multa Annes.

Monam insulam. Nunc Pi tela'Angles . Monaquoque a Iulio Caesare , Beli. Gall. V ID, in Plinio IV, 6, Monapi dicitur alia insula, paulbsuperior, nunc Mari. Occasioni patefecit Suetonius Paullinus, dum Monam insulam aggrediebatur, victam Britanniae Partem , quam a tergo reliquerat, subitis casibus

Objecit Occasionem hanc Gallice dicimus lasutari P.

CAP. XV. Nunc binos imponi Legatum nempe procuratorem Caesaris imponi. In sanguinem. Ob gladii potestatem , qua utebatur legatus. Vide Digest libr. I, Tit. 6 duincio proconsulis , legati Leg. 6 I. Procurator. Qui cum publicas Caesarisque res curaret, avaritia saepe in bona saeviebat. Cati Dociani , Procuratoris , avaritia Britanno. δ

363쪽

bellum actos suisse vidimus supra Annal. XIV, AEque discordiam Iulius Classicianus successer Cato Decidiano missus fuit , non melior , cSuetonio discors. Vide supra Annal. XIV, 38.

Alterius manus. Manus , seu servo procura toris , centuriones ac milites legati, vim ac contumelias miscere. Inter manus procurdiori numerari quoque possunt coloni Caesaris , adversus quos ne quid tumultuosum, vel injuriosum fieret cavebant procuratores. Vide Digest libr. P,

Tit. 19, de Odicio procuratoris CasariS. Leg. 3 e Callistrato. Delectus Gallice leνge de tro es. Trasisse militum. Quam pauci milites Romani in Britanniam transierint, si sese Britanni numeri

rent.

Excusis e jugum Variana clades de qua dictum saepe supra Annal. Ι XIII. Et sumine Rheno ac Danubio. Quod di Icillimum fuerit. Cum apud illos antea

neque conventus, neque consensus foret ut dic tum est supra cap. 2.

CAP. XVI. Boudi ea. Icenorum regina, la data supra Annal. XIV, 3I seqq. Ipsam coloniam Camulodunum ut supra

cap. 4.

Petronius Turpilianus. Vide supra Annalis XIV, 9 Trebellio Mavimo Vide supra Hist. I, o. Velut pacti Paeti sunt. De Trebellii fuga vide supra Hist. II, 6s. Ibidem memoratur Vettius Bolanus, Trebelli Maximi successor. Eadem inertia. Adulationis ergo arguendus videtur Statius, cum Crispinum , Bolani filiunii ita allo auitur , Silvarum libio , carm. II, P

364쪽

Aliis Decii reducesque Camilli Monstrentum tu disce patrem , quantusque nigrante Fluctibus occiduis , fessoque operione Thulen

latrarit mandata gerens.

Et mox ibid. vers. I 42. Quanta Caledonios attollet gloria campos sChm tibi longaevus referet trucis incola terrae Hic sietus dare jura parensu hoc cespite turmas Mari nitidas speculas , castellaque longe A picis ' Ille de ait, cinxitque haec moenia fosΠ Belligeris haec dona deis , haec tela dicavit. Cernis adhuc titulos haen ipse Pacantibus armis Induit, hunc regi rapuit thoraca Britanno.

CAP. XVII. Magni duces Magni fuere duces. egregii exercitus , imminuta hostium spes. Petilius Cerialis. Memoratus saepe supra Annal.

Obrui Det Magnitudine rerum praeclare gesta rum , successoris curam famamaue obruerat e riali S. Quantum licet t. Julius Frontinus, vir magnus, hanc belli curaeque ac famae molem , quanti licebat , sustinuit Magno enim viro succedere semper dissicillimum. Nec eadem tantum VirtUS, sed maior requiritur , ut quis post magnum virum magnus ipse habeatur. Qui, ruterum , Berneg-gerum , Gronovium & Ernestum secuti , haec conjungunt, vir magnus quantum licebat, madtempora , magna virtuti sub malis Principibus infesta , referunt , Frontinum in Britanniam

medio Velpasiani Principatu missum suisse no

365쪽

nitendunt. Durant Frontini scriptari durat viri

Silurum gentem De Siluribus a dictum se d

Locorum. Loca illa montibus aspera. CAP. XVIII. Media jam re state. Anno Urbis cond1t DCCCXXXI , Jesu Christi 8. Ordoνrcum ciνitas. Nunc de comtes de lint Alam Equites. Sic in veteri lascriptione Britannica , reperta in Richmondshire , memoratur Valerius Fronto RAEF Q. ALAE VETTO. Vide

Lamden Britanma , b Gybys , pag. 62. Volentibus erat Ouippe ut bellum volebant. Sie dictum sium Hist. III, 3, olentibus fuit. I umerI Sparsa per provinciam cohortes dianUmer usurpantur apud Plinium X Eo. 8Suetonrum in Vespasian. VI Suspecta potius. Et plerisque potius videbatur loca omnia suspecta, hostibus obnoxia, prinildia firmari, ac custodiri. VLegionum exillis. Uexilla nonae, secundae

1upta Hist. III, rimam vexilla Gallice dicimusis delachements. In monumentis Britannicis saepe memorantur illa vexillationes , ut videre est apuIeruditos Camden , Gordon , aliosque Dictum Quoque de vexillariis supra ad Annal. Ι 8 Om I pag. 316. di abiῖabam, in aequum, seu in planum degredi

366쪽

oon audebant. Itaque Agricola erexit aciem citam, Ordovicum juga superavit. Supra memor ν i. Cap. q. In dubiis consiliis. Deerant naves, ut in subitariis dubiisque consiliis contingit, sed ratio constantia ducis militem transvexit. Et equos regunt. Unde videtur lectissimos illos auxiliarium fuisse Batavos quorum talis peritiae.

laudata est supra Hist. IV , 2. Qui cla fem. Qui Monam insulam habitabant,

opinabantur Romanos classe , navibus , secundo maris aestu usuros ; haecque si deficerent, minime

ciorum ambitum. Legatis enim provinciam ingredientibus publice privatimque occurrebatur,

Commendabantur civitates , xenia missitabantur.

Vide Digest libr. I, Tit. 6 , de Osscio proconsulis , legati Leg. o. Victos continui se Victos a Sueton1 Paullino

continuisse , expeditionem aut victoriam non vocabat ne laureatis quidem literis gesta sua pro secutus est. De laureatis literis vide Supplementum Annal. ΙΙΙ, 26. CΑp. XIX. Pullis rei. Nihil publicae rei agebat per libertos servosque , pessimo hac in re praesi dum Principumque exemplo. Milites adscire. Singulariter dictum in adscire, pro milites legere aut provehere , usurpetur. Sed cum nihil publicae rei per libertos servos suos ageret Agricola , stratores aliorumve officiorum ministros sibi adscivit milites optimos ac fidelissi mos Idque conjicere licet ex Ulpiano , Digest llibr. I, it 16 , de Oscio proconsulis G legati. Leg. q. Nemo proconsulum stratores suos habere tes, sed pice eorum milites mini seris in pro iuinciis funguntur. Talis strator erat Silius Hospes,

367쪽

CN. IULII AGRICOLAE NOTAE Id cuius memorix exstat rapud Gruterum Pag.

CCCLXXXIX num. 2.

T. L. CANDIDO C. ILIVS HOSPES. ASTATUS LEG. GEMINAE STRATOR. 1US OPTIMO PRAESIDIExsequi. Omnia scire , non omnia punire. Sic Iulius Caesar, apud Suetonium in Jul. LXVII delia neque observabat omnia , neque pro modo exsequebatur sed desertorum ac seditiosorum inquisitor , punitor acerrimus, connixebat in

ceteris.

Non e Caturos praeponere. Praeponere a libris editis immerito fuerat omissum. Verbum illud habent T. Vatic. 3429 4498. Sic quoque Ursinus e vetere Codice ; unde constat rhui fides hactenus suspecta. Auctionem Melius forte exactionem, sic quoque volebant Muretus , ipsius aliique multi In L. Vatic. 3 29, auctionem sis in margine , exactionem. f. Vatic. 4498 , exactionem ς in mamgine , auctionem. In hac varietate nihil mutavi maxime cum , teste Suetonio in Vespas cap. I 6. Uespasianus non contentus omissa sub Galbdisectigalia rexocasse χονα , rapia addidisper auxisse tributa proi inciis , nonnullis , duplicassee.

Mollire Frumenti, tributorum exactionem,l etiam auctionem, aequalitate munerum molliit Agricola , circumcisis quae , in quaestum reperta, ipso tributo gravius tolerabantur. Nam, antegricolae praefecturam , procuratores publicani-ue non statim frumentam stipendiarium exigere,ed Britannorum horrea claudere raritanni clausis

suis horreis adsidere , α, cum frumentis abund

368쪽

com audebant. Itaque Agricola erexit aciem stam, mordovicum iuga superavit. Supra memor Pi Cap. q. In dubiis consiliis. Deerant naves, ut in subitariis dubiisque consiliis contingit . sed ratio constantia ducis militem transvexit. Et equos regunt. Unde videtur lectissimos illos auxiliarium fuisse Batavos quorum talis peritiae. laudata est supra Hist. IV, 2.

Qui classem. Qui Monam insulam habitabant,

opinabantur Romanos classe , navibus, secundo maris aestu usuros ; haecque si deficerent, minime

Vciorum ambitum. Legatis enim provinciam

ingredientibus publice privatimque occurrebatur, Commendabantur civitates , xenia missitabantur.

Vide Digest libr. I, Tit. 16 , de Osscio proconsulis , legati Leg. in . Victos continui se Victos a Suetonio Paullino

continuisi , expeditionem aut victoriam non vocabat ne laureatis quidem literis gesta sua prosecutus est. De laureatis literis vide Supplementum Annal. VIII, 26. CAp. XIX. Publicae rei. Nihil publicae rei agebat per libertos servosque , pessimo hac in re praesi dum Principumque Xemplo. Milites adscire. Singulariter dictum , Ii adscire, Pro milites legere aut provehere , usurpetur. Sed cum nihil publicae rei per libertosin servos suos ageret Agricola , stratores aliorumve officiorum ministros sibi adscivit milites optimos ac fidelissimos. Idque conjicere licet ex Ulpiano, Digest.

libr. I, it 16, de officio proconsulis , legati. Leg. q. Nemo proconsulum stratores suos habere potes sedisice eorum milites mini serio in pro-Dinciis funguntur. Talis strator erat Silius Hospes

369쪽

CN. IULII AGRICOLAE NOTAE of

T. CL CANDIDO C. SILIUS HOSPES HASTATUS LEG.

GEMINAE STRATOR. 1US OPTIMO PRAESIDIExsequi Ornnia sche, non omnia punire. Sic i. isex, pud Suetonium in Jul. LXVIIcelicta neque observabat omnia , neque pro modo

ex ue-rses desertorum ac segiosorum Is qui stor, tr punitor acerrimus, conniνebat in Non peccaturos praeponere. Praeponere a libris

habent T Uatac. 3-- 4498 Sic Ursinus e vetere Codice ; unde constat Usiuinde hactenus suspecta. A Eones Velius forte exactionem, sic quoque volebant Muretus , ipsius aliique multi In L.

rionem ML Vatic. 4 9 , exactionem Min m a gine , auctionern In hac varietate nihil mutavi maxime cum , teste Suetonio in Vespas cap. 16 Vespatianus non contentus omissa sub Galbd ec-rgalla exocasse iον biraxia addidi per auxisse tributa Irovincus , nonnullis , duplicasse. Mollire Frumenti, tributorum exactionem vel etiam auctionem, aequalitate munerum molliit Agricola , circumcisis quae, in quaestum reperta rapi' tributo gravius tolerabantur. Nam, ante Agricolae radiecturam , procuratores publicanique non statim frumentum stipendiarium exit ere1e Britannorum horrea claudere : Britanni clausis' suas horreis adsidere, , cum frumentis abunda

370쪽

rent ea tamen ultro grandique pretio emere Ecludibrium. Gravior adhuc Ajuria , cum , apertis horreis, persolutoque stipendi , in militum ac praesidis usus exigebatur frumentum, quod ta-: anni certo quodam ac levi pretio, a procura toribus publicanisque aestimato , vendere coge bantur. quae uandem intoleranda erat vicia, indicebatur civitatibus , ut non in sibi proxima, sed in remotain avia hiberna , per devortia tIne rum longaque regionum intervalla frumentum deferrent. Sic quod omnibus in promptu erat, paucis publicanis lucrosum fiebat us autem Injuriarum versutiis , non deerant sane . qui ero ciores Britannorum animos varus ludibriis all1duisque laboribus domandos jactitarent. victa plebs semper ea , cum premitur. Vendere pretio. Non emendandum , ut placet Gro novio uendere parνo. Haec frumenta pretio, publicanis aestimato , vendebantur. Unde is nomen, frumentum simatum. CAp. XX. Priorum. Priorum praesidum.

Ubi fas Anno Urbis condita DCCcXXXII Jesu Christi 79- - - C: Mulius in a mine Bene s. Vatic Nicquoque conjecerat Cl. de la Bleterie. Perperam veteres editiones multum in agmὶne. Multus elecertei elegantior, huic loco aptior. Sic supra Annal. XIV, 6 rarus per Urbem. Et intra Vita Agric. XXXVI , frequens ubique errcsta. Nempe , multus in agmine, laudabat ejus o destiam , disjectos coercebat. Castris ipse capere multa adhuc manent in Britannia illorum castrorum vestigia. a praecipua , sita in provincia Annandale , dictaque Buri ruor des Middieb fuse describit eruditus

Gordon, Itinerarium Septentriosi sit , pr n