장음표시 사용
371쪽
ADtuaria. Estuari , ubi Britannorum limites; fluas , ubi eorum arma ac receptacula. Illa vero aestuaria nunc dicimus Dee Ribble, Leνerpo idc Sol uy-Firth , aliaque multa , quae occurrunt usque ad Clotamin Bodotriam , de quibus dicetur infra cap. 23. Ex aequo egerant. Nec bella cum Romanis de trectaverant seque iis pares eis fuerant gloriati. Supra Hist. IV, 4 , Ex aequo agetiS. ν pars Nulla Britanni e pars, Julii Claudiique Caesarum Romanorum ducum armis nondum petita, transiit illacessita , pro fide Agricola Sunt tamen qui emendent, nuta parI. Sed de prior sensus optimus est. CAP. XXI. Templa , fora, domus. Memorant in Britannia Julii Agricola domum, quam vocant Iulius's Host , vel Housis ibique initialibus literis mscriptum M. A. M. P. M. P. T. quod explicant Iulius Agricola magnum pietatis monumentum posuit templum. Vide eruditum Gordon , Itinerarium Septentrionale , pag. 19. At in his facilis est divinatio , proclivis error , rarissima verita'. Nec scio an aetatem Agricolae sapiat templum MagΠum pietatis monumentum. Ad Agricolam quoque referunt sacellum , quod adhuc exstat in provincia Sterlinc, prope Bodotriam ostiumque amnis Carron. Sacellum nunc dicitur Arthur 'soo , vel νen. Illud Marti signis ero , aut ultori, possitum fuisse volunt. Vide Cl. ordon , ibid. Fora Gallice dicimus es places publiquer domus,les pala in Erudire Eadem certissimaque arte olim usus est Augustus , ut videre est apud Suetonium in
Studiis Gallorum. Duret, vigeat, crescatque apud utramque gentem haec aemulatio, ingeniorum
372쪽
NUt, ea tamen ultro grZndique pretio emere. En
ludibrium. Gravior adhuc injuria , cum , apertis horreis, persolutoque stipendi , in militum ac praesidis usus exigebatur frumentum, quod Britanni certo quodam ac levi pretio, R procuratoribus publicanisque aestimat , vendere coge bantur. Quae tandem intoleranda erat saevitia, indicebatur civitatibus , ut non in sibi proxima, sed in remota lavia hiberna , per devortia itine rum longaque regionum intervalla frumentum deferrent. Sic quod omnibus in promptu erat, paucis publicanis lucrosum fiebat. In iis autem injuriarum versutiis , non deerant sane, qui ferociores Britannorum animos variis ludibriis assiduisque laboribus domandos actitarent. Victa
plebs emper ea , cum premitur. Vendere pretio. Non emendandum, ut Placet Gro novi , endere parvo. Haec frumenta pretio,
a publicanis aestimato , vendebantur. Unde iis nomen, frumentum restimatum.
CΑp. XX. Priorum. Priorum praesidum. Ubi estas. Anno Urbis condita DCCCXXXII
Multus in agmine Bene s. Vatic. 3419. Sic quoque coniecerat Cl. de la Bleterie. Perperam veteres editiones multum in agmine. Multus est certein elegantior, huic loco aptior. Sic supra Annal. XIV, 6, rarus per Urbem. Et infra it.
Agric. XXXVI , frequens ubique Agricola.
Nempe , multus in agmine, laudabat ejus modestiam , disjectos coercebat. Castris ipse capere. Multa adhuc manent in Britannia illorum castrorum vestigia. Duo praecipua , ita in provincia Annandale , dictaque
Bur ruor δ Middieb fuse describit eruditus Gordon, Itinerarium Septentrionale, p. 6 Ι 8. AE tuariaq
373쪽
AE uaria. Estuari , ubi Britannorum limites; lvas, ubi eorum arma ac receptacula. Illa vero Wstuaria nunc dicimus Dee Ribble, Leνe ool& Solwir'-Firi , aliaque multa , quae occurrunt usque ad Clotam Sodotriam , de quibus dicetur
Ex equo egerant. Nec bella cum Romanis delectaverant seque iis pares esse fuerant gloriati. Supra Hist. IV, 4 , Ex aequo agetiS. ν pars Nulla Britanniae pars, Julii Cau diique etesiarum o Romanorum ducum armis nondum petita , transiit illacessita , praesside Agri- cotta Sunt tamen qui emendent, nota parI. Sed de prior sensus optimus est. CAP. XXI. Templa , fora, domus. Memorant in Britannia Julii Agricolae domum, quam vocant Iulius' Host , vel ousim; ibique initialibus literis nascriptum M. A. M. P. M. P. T. quod explicant Iulius Agricola magnum pietatis monumentum posuit templum. Vide eruditum Gordon , Itinerarium Septentrionale , pag. 29. At in his facilis est divinatio , proclivis error , rarissim veritas. Nec scio an artatem Agricolae sapiat templum magnum pietatis monumentum. Ad Agricolam quoque deserunt sacellum , quod adhuc exstat in Movincia Sterling, prope Bodotriam ostiumque amnis Carron. Sacellum nunc dicitur Arthur 'soo , vel νen. Illud Marti signifero , aut ultori, possitum fuisse volunt. Vide Cl. ordon , ibid. Fora Gallice dicimus es places publiquere domus,les pala in Erudire Eadem certissimaque arte olim usius est Augustus , ut videre est apud Suetonium in
Studiis Gallorum Duret, vigeat, crescatque apud utramque gentem haec aemulatio, ingenioruni
374쪽
etitque studiorum parens altrixque fecundissima Mirum autem est Agricolam in hac temporum barbarie ingenia Britannorum praesensisse, quae, tot post saeculis , immortalibus clarissimorum virorum Bacon , Milton , Newt0Π, aliorumque plurimorum operibus inclaruere. CAP. XXII. Tertius expeditionum annus. Urbis conditae annus CCCXXX ΙΙΙ , Jesu Christi o. γα gentey. Gentes quae erant inter Solway-
vel 'emio uchure u TU.Pasione. Deditione. CAP. XXIII. Quarta resas Anno Urbis conditae DCCCXXXIV , Jesu Christi 1. Obtinendis. Ea obtinuit, firmando praesidiis. Clota , Bodotria Clota, nunc a riνiere de Clus Bodotria, a riνiere de Forth. Inter eorum ostia is urbe Dunbarton Edinburg , in Scotti, tantus est diversi maris, Caledonii nempe& Germanici, aestus, ut hic inventus fuisset bellorum ac dominationis terminus , si virtus exercituum in Romani nominis gloria fines pate
Angusto terrarum spatro Triginta H citer 1llibus passuum distant. Praesidiis 'mabatur. Praesidia illa tenuere a Clota , ubi nunc Ol hirc Patric , ad Bodo triam , ubi nunc ferme AberC0rn , per triginta septem millia passuum. Sic omnis propior sinus
In aliam insulam Ultra Clotam Jodotriam eorumque aestuaria maledonia, a partie septen
375쪽
CN. JuLIL AGRICOLAE NOTAE 'Ismonale de Eco se , erat alia serme insula , inquam Agricola hostes summoverat. CAP. XXIV. Quinto expeditionum anno Ann Urbis condita DCCCXXXV , Jesu Christi 1. A aνe prima Nave, omnium Prima, quae oras illas scrutari ausa sunt, transgressus. Locum hunc male quidam sollicitant. Aperta mihi videtur Taciti narratio Agricola, summotis ultra Clotam Bodotriam , velut in aliam nullana hostibus transgressiis est Clotam aestuarium, lemo e de
Duri arto , nave , Romanarum omnium prima
quae oras illas scrutata est eamque Britanniae Partem , quae Hiberniam aspicit, nempe provincias antire , CarriE, Galloru9, Might, bc- copiis instruxit. Hiberniam. Nunc Irlande. In spem magis. In spem futurae utilitatis. Valenti simam imperii partem Hibernia, medio inter Britanniam atque Hispaniam ita , Gallico quoque mari Opportuna , valentissimam imperii Partem, Hispaniam scilicet Galliam Iritanniam,
magnis invicem usibus per commercia coniunxit. Hac artate, qua rudis adhuc erat ars nautica , iis commerciis opportunissima erat Hibernia Hodieque iberni plurimi in Hispania ac praecipue
Gadibus , Cadi , negotiantur. Miseri maris. Mediterranei maris insulas. Melius aditus portusque Aditus portusque Hi berniae per commercia legotiatores melius lintcogniM. Interiora vero insul fere ignota. CAP. XXV. Sextum officii annum. Annum Urbis conditae cccxxxv I , Jesu Christi 83. Amplexus civitates. Amplexus Orientales Caledoniorum civitates, ubi nunc provinciae Fife
376쪽
Fert , Strather , Angus , Merne , arr earum portus classe exploravit. Auctus Oceanus. Gloriabantur se oceani terminos propagasse. Sic auctus oceanus. Oppugnasse ultro Malore fama, uti mos est de ignotis , Britannos oppugnasse ultro. Nam
cum casella adorti 19ent , sparsa es fama ipsos
ultro bellum intulissem atque hinc metus Romanis es additus , ut recte explicat Ill Ηuetius. Casella adorti. Ex his castellis nonnulla adhuc exstant in provinciis Vsse , Perih Strathern. Cognosicit Agricola, cum haec cognovit, Videtur suisse in latis castris, nunc Edinburgh Ut tam monuit eruditus ordo , Itinerarium Septentrionale , Pag. 36. CAP. XXVI. Nonam legionem. De qua amdictum supra Tom. IV pag. 433. Ea legio tunc videtur fuisse in provincia Fife , castroque , quod adhuc exstat, dicitur Lochore. Vide eruditum Gordon , oc cit. Invalida sane fuit legio , quod multis proeliis fuerat imminuta. Ideo postea suppleta, dictaque Gemina.
Portarum angustiy. ortarum castrorum. In castris Romanis quatuor erant porta' , decumanu, Prietorix, dextra , sinistra.
Paludes , livor Duobus circiter millibus passitum a castro Lochor exstat adhuc magna palus, dista Loch-Leνem, unde ingentes arborum trunci saepe eruuntur, quod certissimum est silva rum, quae ibi fuere, argumentum. Vide eruditum, Gordon, loc. cit. CAP. XXVII. Cujus constantia. Constantia parta fuerat haec victoria. Qua constantia Mulcritoriae fama sero exercitus.
377쪽
Modo cauti. Qui regrediendum citra Bodoriam , specie prudentium , ignavi admonuerant, ut istum est cap. sup . Arte ducis rati. Verius arte se ictos rati aut arte ducis superati.
Coetibus ac sacris ictis Ut mos est apud barbaros. Vide supra Hist. IV, 4. CAp. XXVIII. Cohors Uyipiorum De Usipiis
dictum stipra de Moribus Germanorum cap. 32. Immixti manipulis Peditum erant manipuli, ut turmae equitum. Ohors vero sexaginta manipulis , aut contuberniis, id est o bominibus constabat. Cohorti praeerat centurio Singulis manipulis, seu contuberniis sipiorum, milites Romani fuere immixti. Manipulos pro contu berniis dici patet ex egetio II , 13. Alii erant manipuli, qui duabus centuriis , seu o hominibus constabant, ut docet Cencius apud Gellium XVI, 4'. Tres liburnicas. De Iiburnicis jam egimus supra Annal. XVI , Qq. Iro remigretnte Unus remigravit, scapha forte elapsus Hic enim genuinus ejus loci sensius Put sitis dixi in priore Taciti editione, Tom. IV, P. II. Ut miraculum. Ita secunde provehebantur , ut res admiratione prorsus digna esset. Circumvecti Britanniam Unde sint profecti, quomodo circumvecti Britanniam , eorum denique navigationis cursum erroresque inquirere
curiosum diligentiusque dicendum. De VSIPIORUM cohorte Britanniam circumvect . COHORTEM illam Usipiorum ex Occiden ali Britanniae ora solvisse innuit Tacitus, docet Dio
378쪽
copiis, quas Agricola instruxerat in ea Britanniae parte , quae Hiberniam respicit , ut dictum est
supra cap. q. Tre liburnicas furtim ascendere, ainlla navigandi arte , is artate , qua vel inter Peritos erat exigua. Mac illa rapti, ut fluctus ventusque eos ferebat , , ποῦ ο τε κυμα , ε ἄνεμος αυτους ἔφερε, Di ibid. versus Septemtrionalem Britanniἴ partem etendunt lim oram legerent, nec sufficerent commeatus, congressi sunt cum plerisque Britannorum nempe cum incolis provinciarum , quas nunc dicimus Cum-
Strathnaper . c. lim extremum insulae sic
attigissent, sinum Pentland Firth inter Britanniam ωOrcadas , lenisses Orhn ingress sunt,
in Orientalem Britanniae partem flexere Nova inde proelia cum incolis provinciarum Cathness , Souterland murra uehan eaque infeliciora. Imprudentes enim in castra Romanorum, qui ibi tendebant, incidere , - ελαδεν ἰα
προσχοντες , Dio ibid. Novo hoc periculo territi, castrensesque poenas magis, quam calamitosam sed liberam , suam sortem exosi liburnica propere repetunt, in altum provehuntur. Summa brevi fuit rerum omnium inopia : in iis angustiis, primum infirmissimos suorum , deinde sorte ductos vesci coepere. Tantis conssiciat miseriis, tempestate aut ipso Oceani impetu in mare Suevicum, i me Bahique , detruduntur. Ibi naves suas viarum erroribus 4egendi inscitia quassas , amisere. Neminem eorum sortis misertum est, quod pro praedonibus haberentur. Igitur dum eluctantur, ut patrias sedes repetant , prinitim a Suevis inter
Albim QVistulam, 'Elbe , a Visule, mox a
379쪽
ti hin intercepti sunt. Quosdam eorum per commercia venumdatos in Romanam , id est , in sinistram Rheni ripam nam dextram tenebant Germanii , adductos , indicium tanti castis illusia
Agricolla autem, post Grampiensem victoriam, in publicas curas utilitatesque intentus , audita aliam Iipiorum fuga, certusque eos ex Occiden tali Britanniae parte in orientalem Septemtrionali navigatione fuisse pervectos, clasIem misit, quae Τa aestuario, nunc Firth of Tay, profecta litora illa ab Oriente in Occidentem relegeret, dili gentissime exploraret, Dioclo c. cit. Tunc primum hanc oram noν limi maris Romana classis circum-νecla es, insulamque esse Britanniam ad Pinaνit: tunc Orcades , es t les d'Orhner, hactenus fama tantum vulgatae fuere, remigato Septemtrione, Eognitae domitae : tunc dispecta es Thule , esisses de Schetland , quas hactenus nix , hiems abdebat , ut dictum es supra cap. Io. Hinc vero intelligas non ad hanc Thulen , sed ad ipsam Britanniam referenda esse , quae habet Statius adulator magis, quam poeta , in Silvarum libr. V. Pro trepit c. ad Crispinum , Bolani , Britanniae
Tu disce patrem , quantusque nigrcntem Fluctibus occiduis , 6Dque Hyperione Thulen
Uerum , antequam de Septemtrionali naviga tione dicendi finem faciam , alterum proferam exemplum, quod , utinam fusius fuisset narratum,mdgnum naturae arcanum reseraret. Auctore
enim Plini II, 67 , Cornelius Nepos de Septemtrionali circuitu tradit, Quinto Metello Celeri L. Afranii in consulatu collega consules fuere
380쪽
anno Urbis conditae DCXCIV, ante Christum so sed tum Galliae proconsuli, Indos a rege Suevo rum dono datos, qui ex Indi commercii cauis naxigantes , tempe statibus sent in Germaniam abrepti. Sic ante viginti annos, cum Elisabetha Augusta , imperium Russicum regeret, Japone Προse , commercii Causa navigantes, tempestatibus abrepti ad oram imperii Russici, te amichatha , appulere, unde Petropolim , etersbourg, missi, ab Elisabetha humanitate maxima excepti, habiti sunt. At Indi , longiore errore , non modo Japonenses insulas, e Iapon , oramque imperii Rustici , te amichatha , sedis Orientales ac Septemtrionales Siberiae .Laponiae oras , a Siberi , te pus de Samoiedes, a Laponie , circumvecti ad Oceanum , mareque Suevicum i me Baltique , flexereri unde a rege Suevorum habiti, dono dati sunt Quinto Metello Celeri, Gallia proconsuli. Sic casus fecit, quod a Batavis
Russisque magna cum laude tentatum , nondum tamen praestitum est. Tales autem casus nunc rarissimi ob nauticae rei scientiam, mutato Zrmorum usus in politicas imperiorum leges olim, aud tioribus barbaris, frequentes erant, eventorum, tiae hodie incredibilia videntur , feraces. Juvat ergo sipiorum exemplum recentiore felicioreque Francorum exemplo confirmare. Illud habet Eumenius in Panegyrico Constantii, cap. I 8.
Recursabat quippe in animos illa sub dipo Probos paucorum ex Francis captiνorum incredibilis audacia, b indigna felicitas, qui a Ponto usque correptis allibus , Graeciam, Asiamque populati, nec impune plerisque Libya litoribus appulis, ipsas po tremo naνalibus quondam ictoriis nobiles ceperant Syracusas , , immenso itinere perνe ii