장음표시 사용
301쪽
renam ab alijs sic Mallertim minorem altero; maiorem etiam altero ut Omnino ea, quae in- ter haec est differendi ratio excessio quaedam, ac defectus sit mirum autem non est, quando indiuidua substantiae, quas una species comi leo itur huiusce generis affectibus paene di repent. Nam,quemadmodum temperamen
torum postulat ratio, ita alij hominum mollio' res alijs sicciores alij multi pinguiores lor a dialij, ac hisipidi glabri alij longiores non nulli breuiores alij quidam nigri ali candidi postremo' allectiones tam singulorum , quam spccierum temperamenta sequuntur G με, ο hχεσθοα δει sed πε ι φυ
XLIII. , O quemadmodi i ratio tractandi naturae, probari debeat ut . de j rebus via apta, fa cillimeq. contemplari, clocereq. possimus atque etia de diuisione, quem in modum fieri post, ut
302쪽
276 Comm. in primum fecti partim fieri nequeant, partim frustra at,
, dictum iam est Oux cum iam praefinita, explica ta .sent,de j quae deincepsscquantur, agamus, indeq. ordiamur.' Onclusio est cui numeratione O-rum, quae dicta sunt. Na cum hic liber totus ad cruditionem, quam
cata in eo est via,&ratio, qua physicus Animalium natura, imo res omnes debeat artificiose declarare plura etia addita de diuisione , tum ea, qua Optima est, tum ea, quae a Platonicis usurpata,inuenicilis formis minime idonea, S impossibilis iudicata est haec igitur enumerata se dicta non quod absoluta sit hactenus cruditionis rati, nam quae sequutur, illius cucta sunt in hoc libro sed quod ita facere consue ui cum post aliqua declarata ad alia recens aggreditur. Notadum autem est , A cεσθω, quod ad cruditioncm pertinere,& ex hoc libro&primo de Moribus ad Nicomachum, secudo Metaphysicorum libro adnotauimus post conclusionem sequitur propositio eorum,quq reliqua sunt. T. , υσια νωσω φυσε συυε ασι, τάς μεν ἀγεννήτους καλὰ ὀφθα2τους ε να τονί -
303쪽
XLIIII. SVbstantiae,quae natura constant partim ita
nitae immortales . culis omnibus sunt: par tim ortus participes, atque interitus intelligun- tur sedpartem illam aeternam, O proinde dico , bilem,ac diuinam minus contemplari propterea, possumus, quod admodum pauca illius modo sen, sui patent quorum beneficio tum de ea ipsa par, te diuina, tum de ijs, quae nosse cupimusfacult. , nobis cogitandi, indagandiq. suppeditetur. Res mortales,atque caduco,ν Uirpes,ut niman tes,quὀd eis sociam, familiaresq. habemus,nosse, uberius possumus: luippe cum multa inesse quo , que in genere percipere possit, quicunque non laborem recusat pleniorem.
304쪽
Olet Aristoteles in Artibus, scieiij cxplicandis philosophiae studiosos dupliciter exhortari , aut ostendenda, ac praedicanda scientiaritim de artium praestantia, aut utilitate demonstranda in libris de Arte diccndi, S in libris de Diale nica studiosorum Animos excitat in j Rhetorices, in his Diale Dices utilitatem ostendens in libris vero, qui de Moribus inscribuntur ad Nicomachum, Ma praestantia,&ab utilitate ciuilis si lentiae auditores tacite ad cana capescendam exhortatur in libris autem deprima philosophia summam pr. estan tiam, atque excellentia diuinae illius scientiae dum explicat, quem non impellit ad Cana Orn . ni sitidio, ac diligentia cxcolendam; in physi cis, in quibus libri de Naturali Auscultatione, naturae&tractationis ordine priores sunt, de physice utilitate nihil cst diecu, eo quod utilitas, artiti, quae in flectione sunt positae, pro pria est; non autem scientiarum, ex quibus illacst non defuerunt autem viri doctissimi, qui in i)s libris interpretandis quam utilis sit physice ostenderunt. Et Marcus Tullius in libris de fanibus copiose illius scientiae declarat utilita tem utilem autem physicem intelligimus, novi artes, quae per sese ad utilitatem siniunt sed ea euentu aliquo, cxtrius ccus quodam mo
305쪽
do . citis autem praestantia ita nota erat, ut si- peruacaneum filisset de illa vel pauca dicere: cum ante ipsum tot extiterint summi philosophi, qui quanta laude digna sit Naturne conte platio memoriae tradiderunt quod si idem in prima philosophiae fuisset, quam primus Aristoteles Minuenit, excoluit, Pseci is nihil dice re de eius excellentia oportuisset in hac aute physice parte, quae Animalium naturam pertractat,5 causas, quoniam non magnopere videtur huius scientiae prssiantia, quippe quae inminutioribus quibusdam rebus cst occupataropus habuit Aristoteles declarare, quam digna sit animalium perfecta cognitio . Nec mirum sit, si dixi notam omnibus fuisse naturalis scientiae excellentiam, cum hic dicam in Animaliutractatione nihil fere apparere quod dignucognitu videatur. Nisi physicem veteres lati darunt,propterea laudarunt, ludd coelestia corpora,ac ea,quae in sublimi fiunt,' nos μετεω- ρα dicimus conlepiatur: non autem qu0d Animalium naturam cognoscit. Nam aucre
lius quando philosophiam laudat, non alia ra tione laudat, quam uJd ea cognoscit, inspicit,quae homines admirantur admirantur autem tonitrua, fulgura, terremotus,ac huiusmodi alia', quae ignarum vulgus non parum solet expauescere. latinus octa sapientiam ex-
306쪽
optat, non quia illam ob animalium cognitio tanen admiretur, sed quia ob earu rerum tracta tionem , quae a sensibus nostris remotae sunt nihil nosabet, quod admiratione dignum sit. Cupit nimilis ccere. De fidius solis varios, lunaeq. labores, Vnde rereor terris,qua vi maria alta tumescui.
Obicibus ruptis, rursusq. in se ipsa residant. Quid tanti sceano properent se tingere soles Hyberni, vel quae tardis mora noctibus obsit.
Illam igitur physice partem non crat Opus co gnitione, acalladio dignam praedicare hanc autem , quae in Animalibus explicandis occupa turri laudare oportebat,& rationcm ostende re,quamobrem amplexanda sic sapientia studiosis. quod hoc in loco facit summus Auctos. Nam substantias, quae natura c5stant,alias immortales ait esse, nii quam genitas,alias,quae oriuntur,xoccidunt.substantias autem in telligit, quae sub sensum cadunt, que motio nis habent principium . Nam xcoelestia cor pora substantiarum sensibilium, naturalium nomine comprehenduntur hinc enim illa di
uisito in septimo Metaphysicorum posita, Min
duodecimo repetita, substantiarum alias esse sensibiles, ortum Minteritu patientes;alias sensibiles quidem, sed ab omni ortus, aut interitus arilitatione liberas, immortales,&nunquam
307쪽
gcnitas talias, itiaevi sciasii mitigiti ni, Z no sollina oritim,& interitum non patiunt tir sed o uine etiam mutationis genus; immobiles Miripiternas, actus puros ab omni materiae sordei sciunctissimas. In primo aut cin libro de coe io, antequam ab orbicularis motus natura coeli
nestantiam cpissct ostendere,primum sum psit omnia corpora naturalia motum habere Celesti etiam corpore comprehcns, quippe corporum diuisionem paulopost ponit in sim plicia. composita; simplici duum ciae
iurum motibiis ait agitari ceto, Morbiculari illum elementis conuenire: hunc coelo . quonia. ngitur physicus duo haec substantiarum genera Ontemplatur, quippe quae naturam habent,& notum: propriam materiam,in qua est Occu atus considerans substantiarum naturalium lias dici csse minor tales, iunquam geni- alias, quae, ortum, Minteritum patititur ita autem substantias immortales diuinas minus contoplari propterca inquit possumus, quod cum omnis nostra cognitio, a sensu or ra. aucta sit, in Σlo pauca sunt, qui e sensus moueant sunt enim ab ijs remotissim . cima
tutem plura sint,in quibus,ac de quibus cognoscere cupimus, paucissima sunt, qua sensus pcipit ut hac de causa sensus imbecilla per reptione debilis etiam sit mentis comprehen
308쪽
so clud sit,ut pauca de corporibus illis diuinis,& immortalibus,nobis cotemplatio relinquatur aeterni quide motus, qui in orbem est, certa, atque indubitata habetur cognitio, qua tradidit Aristot in octauo de naturali Auscultatione, Min duodecimo Metaphyticorum .immortalitatis etiam coeli apud Aristotelicos certa est fides, quam primo de coelo volii mine demonstratri prunum a motus natura, deinde ciab alijs, quae celestis corporis propria sunt atcu Malia sint, qui e nosse opcraeprectum est lis sitauit plerunque diuinus Vir,& non sine prae fatione quod sentiret literis tradidit quem ad modum in arduis illis difficultatibus, quas se
yicto,&c Dalibi etiam in hanc sententiam no- nulla dixit: ut quado quaerit, cur coelii in in haec, non in illa vertitur ex quibus omnibus comprobatur substantiarum illarum coelestium minimas esse contemplationes pauca l. de ijsincertam scientiam cadere contra vero re mortales,ut stirpes, S animates uberius inquit possumus cognoscere hoc enim est o si oζου
μεν in ca isse autem est, quod eas familiariter
309쪽
continue cernimus, 'aucissimo interuallo sensibus percipimus sunt enim&animalia,&stirpes in ca mundi regione, in qua&nos des'imus, ut hac de causa cr&ί tropo quid habero di camur cum ijs quo fati quicunque in Ani malium,S stirpium cognitione summo studio claborarit, plurima discat, que in quoque genere sunt elaborare autem summo studio potest aliquis, quando primum , quae potest aspectu viderit ac pervestigarit; tuae autem videre ne triuit, ab alijs, qui adedigni sunt acceperit: aut ctiam tabellis a critior bus depictis conspexerit sic didicit Animalium sere omnium a
uturam, mores, actiones, affecis Aristoteles: sic
corum causas diligentissime tradidit. s: Theophrastus, quae ad stirpium naturam attinent ita Ognouit, Vt mirum sit unum hominem in alta alioribus philosophiae rebus occupatum latum agnouisse de natura stirpium, causas appositissime explanasse sic tempestate nostra clichio Guilandinus Borus iis Herbarum, atque adeo omnis plantarum generis cognitioncm Mumma cum laude Pataui docens, cum graece, δ latine sit cruditissimus, nihil non alicat quod ad altiorcin philosophiam rem me di
ca, eloquentiam, poetavum artem, totius anti
quitatis exactissimam cognitionem, pertine
re videatur, in quibus singulis profecisse maxi
310쪽
28 Comm. in primuminum est tamen Animaliuin, sirpium co gnitioncm ita tenet,ut nemo illum non admiretur, nemo non suspiciat claborauit ille κανῶς ut verbo utar Aristotele, varijs ctiam in orientem peregrinationibus susceptis , ut omnia, quae omnis fere vel a nos ro orbe remotis
sima fert regio,vi teret,attrectaret, transi irret.
Sed nolo viri doctissimi recensere laudes. Nacum aliam ille, atque mea est cxposcunt facundiam,tu mitiam alienus locus hicis . Confercnda sunt in translatione plurima, praesertii quod est in graecis verbis,o παντα πιωνα quod Gaza vertit legantissime seculis omnibus o citi να enim latina lingua vix habct, quo modo exprimat. non ulli sempiternitatem vertunt, ut Argyropolus primo libro de colo. aeuum aliqui: bire saeculum . latina voce CX
Ominu in perse diui atura necesse es, Immortali aeuo si ma cum pace fruatur. sed neminem habemus, qui vocem hanc explicct coueni ciuius, quam ipsum in primo libro de Celo cuius verba hic apponam no tam obluiiusce vocis explanationem, quam crit Od qua eo loco dicit de celestibus corporibus, de quibus xhoc loco loquitur, mire coveniunt cum