In libros Aristotelis de partibus animalium ... commentarius primus. Positis ante singulas declarationes graecis philosophi verbis / iisdemque latine redditis a Theodoro Gaza

발행: 1574년

분량: 367페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

71쪽

De partibus Animalium. s

bemus hactentis coclusionem ratiocinationis siperioribus in verbis positae, quae cum ex duo bus locis maxime illustretur, altero, qui est in primo libro Ethicorum . altero, qui in minori alpha metaphysicorum , terque videndus est, summo studio confercndus mihi enim in praesentia nihil aliud est adnotandu quam e bum πολλες M, quod in omnibus his locis ab Aristotele videmus positum . signiscat autem approbare,admittere, asi cntiri. Cum cnim eruditi sit ex iis, quae tenci principij modum, Quo res aliqua explicatur,inspicere, si bonus c,

dicitur hoc est admittere, approbare, quem admodum S ab Aristotcle paulo inferius se ei una est. Cum enim varios referat modos, quibus quae instituitur tractatio tradi possit reici dit aliquos, qui principiis eruditionis aduersant Itur . χηon χετο autem alios, qui ei couenien

tes sunt sed oritur hoc loco dubitatio nam si cruditio est, qua modum docendi ad suos ter nil minos relatum iudicat, cur scientiae tradendae t. si modus dicitura an hoc tiam iudicar de moti do, quo docerina traditur, modus declarationis est iam aliqua spernere, probare etiam non nulla nihil aliud est quam modus tractandis disciplinis accommodatuS.

72쪽

Comm. in primum

dis uitendus capisse practet, hoc est natu

ram hominis,aut leonis,aut bouis,aut aliis sinit Fquam generatim exponere aptim sit an rebus subicἱ iis,quae communiter omnibus accidunt, comis muni usu quodam potius agendum. tot enim complura,quae eadem in multis generibitis diuersiis in-

, terse sint, uisomnus, 'iratio, auctio, diminutio mors adhaec, reliqui idgenus assedius, a posia, tiones nihil enim adhuc certi, ea planatiq. habe is tur,quod de his dicere possimus Vm in Naturali scicti cruditio necessaria sit, quemadmodum paulo ante coclusum est,quae limite prs scribat,& initia, quibus iudicet eruditus

73쪽

partibus Ammalium q7

eniditus quae in ea explananda afferuntur, ut accepte qui consentanea sunt,quae autem parum conueniunt explodat cijciat:& haec,

quae ad Animalia pcrtinet institutio aliora sit physice pars quoniam in altera, quam alus libris tradidit Aristoteles, cruditionis praeceptiones optime seruauit: in hac etiam seruare statuit quamobrem antequam partes,partium,ecausas, declaret Animalium, antequam somnum 5 vigiliam, incessum, huiusmodi alia pertractet, qu friti hoc autem cruditionis est

qua ratione sumenda sit haec tractatio duplex enim sese offert ratio,altera, tua singula animatium genera declarentur,& qui e ij proprie a cidunt altera,qua in uniuersum comune multorum Animalium genus sumitur, de quo de monstrentur,quae omnibus,quae sub eo genere sunt aque conueniunt. est itaque in verbis Aristotclis dubitas quedam partitio, cuius una pars est an singulas substantias praestet discutere, quς ijs accidunt demonstrare . ut quoniainnumera sunt animalium species, quae in sex genera reductitur,viuipara, qua grece dicimus

ζωουτοκα, Ouipara, quae nos cooτοκα, insecta, mollia, quae nos μαλακια, crustata,vi testacea, quorum illa o ρακοδγρμα, haec μαλακοςρακα

appellamur an ex singulis generibus singulas quasque species praestet discutere, ut exempli causa ,

74쪽

causa , si ex viiiiparis primum naturam hominis declaremus, deinde bovis, mox leonis, deinde ouis 4 de homine spirationem accretio nem, somnum, vigiliam,vitam, morte de monstremus deinde etiam de leone, mox deteris singilatim,ut quaeri hominis natura ex plicanda diximus, eadem fere, in leone inculcemus,& in bove altera autem pars est,in quaqusritur, an potius coueniat commune genus statuere, ut exempli causa Animal, aut potius uiuiparum Animal, de quo cum plura dicatur, ea de illo demonstraro,Mostendere multa enim est ait,quae eadem multis, iis l. disterenti, bus animantium generibus insunt aut gene- , ra appellans species, quemadmodum plerunque consueuit, aut etiam proprie sumens generira quae cum sex esse diximus, multa sunt acci L. dentia,quae communiter omnibus, aut aliqui bus generibus conuenire videntur eadem Vt somnus est, qui omnibus, quae sensum habent .animantibus conuenit spiratio, qua viuipa ris, Quiparis terrestribus eodem fere modo a tribuitur Auctio, diminutio,quae eade Omnibus es . mors Minteritus,quem omnia caderatione subeunt. alia inquit huiusccmodi.

ut incessus,motus, memoria,recordatio,inuciatus,seneci us,vita, talia, quae in libellis, quos parua vocant naturalia explicauit haec auteni

vocat

75쪽

De partibus Ams alium. 9

ocat affectus, Hispositiones, quippe ita revera sunt nam Anima de qua tribus libris egit elegantissime forma est, essentia Anima lium . neque mirum ait, si quaerit, quo pacto de his diccndum est nihil enim adhuc cise certi, explanati .nam cum a nemine veterii phi

Iosophorum de his aliquid dictum sit, duplex

sit difficultas necesse est, altera in eorum natura declaranda altera,in ratione, via, qua singula tractanda sunt sed de ea tantum difficultate, quae est in ratione tractandi loquitur in contextu . haec est questionis partitio, in quaqusritur,quae sit in hic libris sumenda via. ratio, cuius deesarauimus sententiam sed quae in verbis sunt,quando ait hoc si naturam hominis,aut leonis,aut bovis, aut alius cuiusquageneratim exponere aptius sit ita sunt accipienda, ut non modo intelligamus exponere naturam hominis, csterorum Animantium, hoc est essentiam explicare, quid hoc, quid e illud sit, verum etiam affectus, qua ij proprie tribuuntur ostendere quod cum in graecis verbis sine ambiguitate possit intelligi ea verbum e verbo sic vertito. Dico autem Vt utrum oporteat sumentes unam aliquam substantiam de illa secundum ipsam determinare,ut de hominis natura, aut leonis, aut bovis, aut alicuius alius similis singula quaeque sumς te. .

76쪽

s Cp . in primum

tes: cx his quod dixi manifestum est, cum alioquin in Theodori versione sit perobscura que vero sequuntur ita latine legenda sunt, ne nos, fallat circunscripta translatio aut quae comuniter omnibus accidunt secundum aliquid 5-mune supponentes . quorum Verborum sensus est hic an conueniat ita progredi vi csimunia quidam omnium accidentia de communi genere demonstremus sed potest oriri dubitati, cum in accidentium de re subiecta ostensione usus sit Aristoteles verbo απτίθεςM:cui alioquin hoc significet ponere me probatio ne, quasi ex disserentium consensu an ita usus

est hoc verbo, quod illud dupliciter sumitur a philosophis nam &illa,quam dixi significationem habet,& aliam, quae est, ostenderes declarare

77쪽

Departibus Animalium. r

SEd ii singulatim iiiiij. ead epe de multis

Uerre necesse est na ct in equis O in cani- bus, in hominibus, ea, qua modo dixi omnia in- sunt. quapropterquisingulatim gereper accidr tia uelit, saepenumero sterba lysdem de rebus fac re cogitur, star scilicet eadem Animatibus adiuncta suntl ecie diuersis. sunt enim fortasse,quae cu 4 eandem sortiantur appellationem discrimine dia flent specier, ut Animalium incessus, quippe qui

secte unus esse minus uideatur discrepant enim mi interse uolatio, et bitatio, ingressus,reptio. quam obrem quonam modo tradiandum sit latere non conuenit utrum inquam communiter primum per , generis complexionem,post uero res proprias con

siderare oportet, an protinus quaeque persequisin, gulatim rectius es: non enim de bac re adhuc pra, mitum es.

AI teram diuisionis parte refellit id quod . ἰ

78쪽

Comm inprimum, tur cum enim plura oriantur incommoda , si quis priorem explicandi rationem sequi velit rcstendit quae nam illa sint manifestum enim esse, si singulatim Animalium natura declaranda suscipitur,co rem deuenire, ut saepissime cadem de multis referre necesse sit nam cuiluribus eadem in sint accidentia diuersis specie , in i)s explicandis eastem, quae multis conueniunt affectiones inculcare cogimur, quod optima viae, lationi maxime videtur aduersa ri rem auici exemplo clariorem reddit.nam

quae superius dicta sunt, eademvi hominibus, equis,& canibus existere . a spiratio . haec enim in praesentia satis sit eadem prorsus specie, equis,canibus,hominibus i. conuenit, quq animalia specie discrepant. Nam siue instru menta,quibus fit, siue modum intueamur,nihil est,in quo differat equi spiratio ab ea, quae hominis est.ita igitur stit quando hominis naturam pertractamus, 'uae eius natura conueniunt, spirationem etiam declaremus, atque cade illo demonstremus .id quod Min equo facimus,& in bove .ut eadem prorsus quado ad spirationem ventum est sepenumero non sine incommodo afferamus ut ex his manifestum sit, cum, qui singulatim agere per accidentia velit, frequenter verba ijsdem de rebus facere:

quando quidum specie differentibus Animali

79쪽

bus in sint esse tamen ait multa accidentia,que

cum apsa specie differiat, pluribus animaliu

speciebus conueniunt. Cum autem eodem nomine vocentur, eadem etiam fortasse videri specie cum alioquin aequivoca sint sunt enim ar quivoca,quorum nomen idem cum sit, diuersacesinitio est . huiusmodi esse Animalium incessum, qui quanquam idem appellationestinutamen non esse specie . nam omnes, qua progredicta di vim habent animantes dicuntur incedere, sed ita incedunt, ut unius generis incessus ab altero forma,& natura sit diuersus etenim volatus, natatus restis, repti multis inter se nominibus disi erunt cum volatus alis stat natatus pennis: ingressus pedibus reptio corporis attractuci volatus auium proprius st: natatus piscium ingressus Animalium, quae πεζα dicimus: reptio vermium, atque reptialiunt volatus fiat in acre est aquis natatio:reptio autem, gressus in terra quae cum ita sint de his tamen omnibus νηορέα dicitur hoc est incessus,ita tamen,ut aequivoce praedicetur. sed aequivoca no vnius generis sunt nam 4 sortuna sunt,& a consilio. quae a c5silio, pro Portione, ab uno Mad unum quae cum ita sint ἡ ΟΙ Θα, neque a fortuna es aequivoca dictio, neque a similitudine, neque ab uno aut ad unii. crit igitur a proportione tantum nam cum eas

si a quae

80쪽

Omm nprimum quipedibus fit ingressio vere incessu st,st,ut

quoniam alarum pennariam reptilium ductuum, quas dicimus, motioncs,ingrcssu pedum proPortione respondent,genera itala motus incessus nomine appellentur quod aute ij quae pedibus ingrediuntur proprie tribuatur incessus,vel ex uno Aristotelis loco facile patet est autem in libro,qui de Animalium incestu inscribitur philosopia verba sunt haec. νάσις υτ πυσι lis hoc est sed si Curvatiolio sit neque incesssus, neque volatus, neque natatus sit.hic Lincessiim gresse qui pedibus fit,sgnificatur. nam si de reptione nihil meminit, parui interest satis enim erat,ad rem ibanda tres tantum progressionis specic enumerare . his ita positis, dicemus categoriam eandem habere omnes has progressionis species, quia omnes sub incessu conueniunt communi gen re, sed non univoco. tamen categoriam hac proprie ac primum. Oct ahoc est ambulationi conuenire,alijs autem proportione sed

ad contextum reuertamur in quo,cum ea,quq

dicta sunt posuisset, ad illud,quod,& supra dicebat, redit, videlicet,lateren oportere,quomodo de Animalibus agendum sit nam,aut communi genere proposito,quae ei coueniunt de

scribere opus esse, aut singula generatim perse

qui.

SEARCH

MENU NAVIGATION