장음표시 사용
91쪽
sophia partes habueriint initium . clypseos admiratione motus Thales inuenit causam, quam ali)spersuasit eadem admiratione mo-t alij philosophiam inuexerunt sed satis h. ec. qui vero plura desiderat de Astronomorti physicorum q. contemplationibus, quibus conueniant, quibus discrepant: cminum philosophum legat auide, cuius verba apud Simpliciusunt in secundo de Naturali Auscultatione sunt enim quae dicit aurea, cera, mini Oct no- xandat ut ait ille Por i τούταρ, ἄπει πλειους 4ζύμεν ων, σε Us,sio is εον, περ τουτων, ' ποια πριυτν ποτε α, κ, Gτεῖα πελυκε.
ADbacchm plures causisgenerationis naturalis esse idean scilicet eam, cuius gra , tia re gignantur, atque eam unde mouendistrin- , cipium it definiendum de ' etiam est, qua nam is prima quae siccunda haberi debeat. Vaestiones,quas Aristoteles propo comm. nit, ita sunt inter se connexae, taltera sequatur altera primitin qu S-rere oportebat qua via in Anima
92쪽
lium tractatione utendum sit an singillatim Aninialium natura, affectus sint explicandi, an in uniuersum genere proposito declarandae sint, tua ei communiter tribuuntur.hanc us-ctionem desinitam desinienda sequitur altera an quando ita agendum est de Animalibus, ut generatim communes explancturatactiones: eflueta re cognita causam quaerere oporteat, an contra prius causam afferre conueniat; quan quam effectus cognitus non sit hac soluta questione, boritur altera, quae in contextu est. an quando causas reddere oporteat, cause plures numero in generatione n Murali sint: sta
tuendum sit,quae prior quae posterior sit quae praestantior quae dignitate inferior hic ordo
quaestionum est.&haec contextuum connexio. quod hoc itaque in loco usrit, hoc est. Quoniam in omni rei naturalis estectione n5 una cernitur causa, scd plures,ut id, cuius gratia motus est, Mid, a quo motus proficiscituri ex his autem illud sinis est,hoc efficiens causa.his enim nominibus duo haec causarum generari gnificare consueuit querendum est, quae pri
ina, quae secunda sit nam si hae naturalium re rum causae sunt,& haec, quae instituitii tracta tio naturalium rerum causas, Ausrit, Milo et: qui in ca versatur non modo quot, quae
sint nosse debet, sed Ps prior,que posterior.
93쪽
haec tota est proposita usstio quae ut non hoscitanter intelligatur,adnotanda non ulla sunt.
primum quot cause sint de huius sentctia de inde an ex his aliquae inter se conueniant postremo cur sit, quod aliquando no omnes enumerat, sed alias, atque alias varijs in locis . causas quatuor si e pluribus in locis c status est, sed in secundo de Naturali Auscultatione copiose demonstrauit materiam, formam, cfscientem, finem . materiam, ex qua existente gignitur aliquid, quemadmodum ars status materia est ex aere enim existente statua sit for mam, quae id, quod est, de ratio rei est efficientem a qua motus proficiscitur fine, cuius gratia generatio est ex his aliquas inter se conuenire, ut eaedem numero sint, ut forma, ac sinis, aliquas ut specie conueniant, ut efficiens e
secta res . homo enim hominem gignit xstirpem stirps, quae inter se quidem numero dissi dent, sed eadem specie constant sed illudadnotandum est, formam & finem ita inter se couenire, ut sibiecto cadem sint, ratione tamen discrepent forma enim dicitur, qua rem costituit, uae q. eius ratio est, qua quod res sit prPcipue proficiscitur finis autem cuius causa Q-mnia,quiante illum sunt, fieri videntur.quem expetit natura,quem ars. quae cum ita sint nihil impedit, quin in causarum numeratione, ple
94쪽
Tranque tres, pleri inque quatitor enumeret Ari is oteles picrunque aliam omittat plerianque aliam . in duodecimo Metaphysicorum causa riim habita est mentio, quibus rerum natura Iiu possumus ration reddere, fanis tam eo loco nulla habita mentio est no alia sane de causa nisi quod cum forma saepissime conuenit, imo in naturalibus robus idem senapc est in boc autem primo horum librorum cum aliarucausarum meminerit, de forma etiam aliqua
ponit sed in alijs libris, xiii ijs, qui de ortu
Animalium sunt, cum ab alijs causisvi membrorum, ortus sit reddita ratio, forma raro allata est quid autem in causa sit,ut modo formam omittat, modo sinem, praeter positam ra-xionem haec etiam mihi videtur non aliena in duodecimo Metaphysicorum, Itanquam causas naturales enumerat,iam caltiori paene modo,quam physico conueniat,videtur hoc face xe.&quoniam philosophi munus est crun essentiam contemplari qua sunt, sunt aut e forana, suo etiam inseruire mimeri eo in loco noalienum existimauit, si formae inc minis et, nolinis neque mihi quisquam obiiciat, quod inasi finem, quam formam contempletur philo ophus, cum primam, cam l. praestantissimam contemplentur subfratiam, has rerum omniusptimus,4 maalme cxpctendus finis cst nam
95쪽
non ideo sequitur , ut etiam rerum naturalium particularem inspiciat finem qui Ctus, Mintitationis terminus est. hoc enim physici inter est , qui cum causam redditurus sit, cur coeli in
multis ijsci sere contra Js inducatur conuer sionibus finalcm reddit, litiae inferiorum rcrirna est gen cratio in his autem libris formae non adeo mcminit, neque ab arationem reddit. tiim quid sinis ide, atquc forma est, thim quod longe commodius a sine redditur rati, quania forma in Animalibus,& plantis nam si clus- ratur cur vene in Anima te sint, non quid cngsint,cq ondemus, sedit animal per eas augeatur, alatur, seruetur. qui finis est, cuius causa vetana sunt. Ceterum quae in paraphrasi dicit Auerhoys quanquam a quidem per se vera sunt, tamet ipse in extrema huius capitis cyplana tione manifesto Dictu quae aniniali insunt, do ad ipsum referuntur tria esse. na vel fncm csic, vel melioris causalia, vel materiam omisit ille sane efficien di vim eo quod de his libris tanta loquitur, in quibus efficientis non fit per se metio nam in libris de ortu Animalium propter se de illa agitur, Mab ca ortus S eorum quae Ortui accidunt, causa cdditur.
96쪽
7o Comm. in primum v III., T sincipatum Ane M obtinere videtur , quam
Iub hoc uerbo cuius gratia significamus.
i Vaestionem propositam soluit sta
li tuitinim primam causarum esse , quam hoc nomine 'νεκα τινος significamus primam autem hanc naturam . tanquam praerogativa militarem, quam sint tribuit non ab ortu sumi,neque a tepore censendum est, sed a natura,& perfectio ne . quam sententiam cum ubique tenet Aristoteles,tum secundo de Naturali Auscultatione, ubi sinem aliorum optimum appellat Ucuita re vera sit, seu etiam ita videatur cur autem, prima sit causa rationem reddit ed quod λογο:hoc est ratio sit clu: explicatio non sini solet ab Aristotele tribui, sed formae nam in secun do physicorum formam explicas ait illam esse rationem,&τria ζαλι u hoc est exemplar .sed nihil obstat finem etiam rationis nomen habere,ium quod cum forma conuenit', quae resciatra ratio est, & definitio, iii in quod diuersis de causis diuersis rebus idem dare nomen usi venit saepemimero nam forma λογος seu ratio est,quia rem constituit,vi rei est tota essentia, imo ipsa res . sinis autem ed quod necessitate
quadam efficientem vim ad sese cogit, siue illa
97쪽
i natura ducatur,siue concilio,& ratione'. cle
nim rebus omnibus finis, ut optimae rei ingenil o,quaedam appetitio an etiain sinis λογος cest. qui avi in naturae rebus Mincijs, quae arte fiunt
a sine reddita ratio a nemine non acceptatur, ut praeterea nihil quaerere necesse habeat it cipaulo interius docet ipse . accedit ludit in secundo de Naturali Auscultatione in declaratione forma non ita meo iudicio respexitio m. naturam, quia materia concausa est, quein admodum quia est ortus, 3 motionis terminus. quare optimo consilio appellauit etiam ηαζάλιγεμα. nam si ad efficientem non referatur excplar non est est enim ex epta forma,
quia si ab officiente producitur qui costillatione,&deleectu efficiat, intellectione comprehεditur, atque ut comprehenditur exemplar quodam est eius,quae in materia futura est sin autem a naturali efficiente non quidem quia coprehenditur, cum natura sine consilio, & delecto agat, sed quia materiae, quae sua potestate formam continet, innata uisis formam expetendi. accepta efficientia mouentis secunduordinem mutationem subit, ut in ea primum hoc, deindet suboriatur illud, mox aliud, donec ad extremum, quod motionem terminat; deueniatur quae cum ita sint,miri ni non est si
98쪽
εογον aute appellauit ut eius inter causas prς santiam dein onstraret subdit nim o λυγορ- λὰ ratio autem principium est . sic igitur facta ratiocinatio sit ratio principium cst . sinis rati, sinis igitur principium cst . qua ratioci matione conclusum habemus finem sic principium, causam caeterarii causarum quae quoniam praeter formam duae sunt, forma enim
cum eo conuenit videndi in quomodo male
riae principium cst, quomodo effici ctis causae.1D: ateriae sane principiti est, tum quod eius in determinationem Cutita dicam & defcctum complet,ac perscit est nim dimidiata res materia: tum quod ab ea expetitur innata quadam appetitionis vi, 't bonum S diuinum quid .eta scientis autem principiti cilc sinis dicitur co, quὀd sinem sibi propositum habet, ut necessi tale quadam propic illum officere videatur cum enim sinis illest, qui veluti vim imponit effectrici causta, dubitandum non est, quin illi praesit. eius veluti principium sit principi u Laut in causa siris est, tum in rebus,quae natiira, tum in rebus, quae artificio, & clectu con stant nam in js, quae artificio sunt,4 consul ratione, ab efficientis animo comprehenditur. Comprehensus a uicin mouet,ac incitat ad effectionem . sic enim ut in animo est sub boni o L iam specie comprehensus bonum quid, at tuo stimum,
99쪽
optimum, e expetcdtim est bonii in cnim sua natura expetendum est ut in tertio libro Topicorum dicit Aristoteles . quamobrem non male in duodecimum Metaphysicorii in dicit Auerlaoy formam balnei in animo rationem ageritis habere clim agat, ac moueat deliderium .eX-tra animum autem incina motus, non autem agentem . cum tam cia in somnis ab omni a
teri scparatis idem si cictis, rinis ratio nem teneat hoc S ab Alexandro summope ripatetico adnotatum est in secundum librum de Naturali Auscultatione, a quo ut caeterat mnia hoc tia desumpsit Auerho s.neque quisquam obi)ciat, quod quia finis s)principium causa non est scit in efficiat potius ut agens nam licet moueat, atque excitet actionem hos . tamen facit quia sinis est &it sub boni spccie, atque expciciliab efficiente, animo, cogita tione percipitur nam si puell ae species animoi comprchensa sit, appetitum quidem illa o lici, scd no simpliciter, sed quia finis est, ad sui scilicet indeptione nec occurrat aliquis, quod quae species in animo sit non cadem est, atque ea, tuam efficiens deinde consequitur . nam licet Cade in numero no sit, eadem tamen est specie, ierinde ab agente concipitur, atque sit eadem numero es et, quam ille cst cffectione ,-ut actione consequuturus quod auicin solet
100쪽
obiici finem nondum cst secum omnis ortils,c mutationis sit terminus, non poste igitur cff. ictionis habere vim facile diluitur nam cur animum incorporea motione cieat, satis est a
eo sub boni ac finis concipi species motus cnim, qui a sine, ut in animo cst, proficiscitu motus metaphora quada est quod innuit me iudicio Aristoteles primo libro de ortu, Miniritu .adhaec finis principium, aut causa non cinisi effectio coeperit nam quaquam animo cgitet architectus theatra, basilicas, Malia huis 1 ce generis edificia, forma tamen aedificiorui nunquam poterunt agentes appellari, nisi coeperit architectus edificationem. Dccepta edoscatione aedificia potestate sunt, aut ut melit dicam iunt,& non sunt est enim ut secundMetaphysicorii ait Aristoteles rerum ortus inditis,utri est e,& non esse videatur.quamobrei possumus etiam non inepte dicere finem mouere quidem illum, ut est in animo auctorii non tamen simpliciter, sed ut in potestate et extra animam: imo ut dimidiatus est . rursit dicat aliquis . rem concipi quidem intellecthsed ut extra intellectum re vera,& aetu est. nail notiones, quas nos νοήματα dicimus, ut notine sunt in intelligentia stas esse, Min ea acti suum habere sed ut res sunt in materia sint necesse esse,in qua vered reapte sint fine autet.