장음표시 사용
471쪽
so Lib. V. Titulus=Lvatis ex consuetudine, eum in finem ordinatur,ut Judex postea procedat per Inquisitionem . Unde a Criminalistis dici solet et de Atiatisanaeit viam Inquisitionis . . . I . C. h. t. Is Dico ro. Ad denuntiationem Evangelica mdelicti occulti regulat iter tenentur omneS. E. Utici ad Canonicam faciendam . S. Non tamen ad Civilem, etiam publicam per se. Pars,t e constat ex textu recitato Matth. I S. ubi non mere consilium, sed praeceptum a Cristo Proponi, constans est PP.&DD. sententia. Ratio, quia charitas exigit curare proximi emendationem , &quidem in occulto, ne diffametur, nisi delicium esset notorium, aut communitati, vel tertio se niciosum, & per privatas monitiones uultus sperari posset effectus . tunc enim deberet denuntia
tio judicialis adhiberi . Addidi , regulariter
saepe enim exculamur, si nempe Parum aut ni hil credatur. profutura denuntiatio Evangelica , vel denuntianti exinde rimendum grave incommodum &c. Pars t. sumitur ex c. I S. ae I
Ac. c. I r. de sponsal. o. Fn. de cland. a P quia id exigit lex Charitatis, & obedientiae SS. C nonibus debitae. Procedit iterum regulariter tantum, si nempe sine gravi denuntiantis incommodo fieri possit , & judicetur profutura ad Pe catum vel damnum evitandum , tertio immianens, atque si Piivata monitio, seu denuntiatio Evangelica, adhiberi commode nequeat . N tat quoque P. Engel defor. m. n. 63. Superi rem Ecclesiasticum, ubi Canonice denuntiatur Laicus, non semper debere statim deserre tali denuntiationi, & Iudicialiter procedere, si laeso non sit valde excessiva, vel timeantur aliae incommoditateS , v. g. contemptus Censurae et alias
472쪽
De aeccit. se inquisitionibus, is e. q6r Iudicispotesati permittitur, I uris necessitat ub-jicitur . l. o. g. de Iudio. Pars s. de denuntiatione Privata , qua quis persequitur suum intereste, claret, de publica probatur a Paritate cum accusatione, quam imitatur , nemo enim acculare tenetur . I. vU. C. ut nemo inDitus agere dcc. Addiditamen , per se si enim delictum esset graviter no xium Rei publicae, vel tertio, & mytius remedium, v.g. denuntiatio Evangeliea, non certo crederet arsuisicere, foret obligatio saltem es charitate, modo absque suo gravi damno aut periculo posset fiet ri , imo, si delictam cederet in praeiudicium com manitatis , nec proprium Privdii hominis periculam liberaret a denuntiando. Interim qui inhabiIis est ad accusandum, etiam inhabilis censeo iur ad denuntiationem publicam, sicut vice ver se , qui accusiari nequit, neque sic denuntiari po-Iest, aret. c. 2 o. h.t. Sed quia hodie post denuntia tionem judex procedit per Inquisitionem, denua. tiare permittitur,quilibet, licet ad accusanium
habilis non sit, uti socius delicti suo modo, Das quisitiovibus .as Dico tr. Inquisitio est eriminis , Des criminosi, des utriusque, per judicem ex uicto pro cedentem Agiti a facta inde ligatio. Goagal.CarP-gog, dcc. Ille, contra quem fit inquisitio, voca- . tur inquisitus. Alianvocatur generalisma , vel seueralis, a quibasdam , quando nimirum de natio athuc delicto vel delinquente constat , generatim tamea a Saperiore indagatur, an non in aliqua pro incia, dioecesi, civitate , Monasteario &c. fiant aliqua delicta, an serventur leges &statuta &c. ut fieri solet in visitationibus, ordinarie quidem non in ordine ad puniendum, sed ad cogaosceniam vitam & mores subditorum , d V c tunc
473쪽
det Lib. V. Titulus Letunc Falerna dicitur ; licet quandoque etiam fiat ad puniendos delinquentes, & tunc Iudiac alis est; nam haec generalis inquisitio subinde detegit indicia certorum delinquentium, &occasonem praebet specialiter inquirendi in hos, & puniciadi detectos. Alia autem Specialis nun- icupatur, quando super determinato delicto, quod satis constat esse commissum, & in certam Pe sonam, quae jam distamata vel suspecta de eo est, inquiritur, v.g. an Titius commiserit homieidium..Alia demum Mixta, quam alii quandoque vocant Xeneralem, ves generalem spinalem, am genera-um secundum quid, aut etiam sperialem, quando quidem de certo delicto constat, aut de illa habentur indicta , nulla tamen de certa Pers na, quae commiserit, suspicio aut indicia te produnt, inquiritur in auctorem deliciti; vel vice verissa, quando de Persona habetur suspicio, sed nihil constat de deleaminato delicto , ac propterea itaquiritur, an non Titius aliqua crimina , ct quae commiserit. Vel brevius: quando vel inquiritur
in certum crimen commissum, certa tamen Pe sona non nominata, vel in certam Personam, certo tamen delicto non expresso. Porro quando is, qui creditur esse Reus, jam est in mani-hus Judicis, seu constitutus, ut alunt, duplex alia inquisitio habet locum , nempe Mansueta, quae
fit per solas interrogationes ordinarie & acc xate , non tamen captiose propositas Reo super certis articulis et prius quidem interrogantur Personalia super nomine, patria , conditione &c. Rei, dein realia, prius generaliora, Paulatim
dein magis propinquae facto , demum specialia & specialissima quoad causas &circumstantias delicti, non autem alia, nisi conneXa vei indiciata. Et Sedera, quae in Jure, semestio, in Pricci autem Tortum vocatur, quauta nempe Per
474쪽
De aecusat inquisitionibus in .. gos Tormenta & cruciatum corporis Iudex intendita Reo exprimere confessionem delicti & veritatem , quae tamen adhiberi non debet, nisi tale sit delictum , quod mereatur poenam relegatione graviorem; & nisi adsint indicia valde urgentia, Pel saltem semiplena probatio delicti contra Reum; atque nisi hic per alias probationes Hene convinci nequeat: attendi quoque debet, an Reus non sit persona torqueri prohibita, uti sunt senes decrepiti, furiosi, valetudinarii, mulieres Praeegnantes, &, nisi crimen fit valde atrox, Magistratus majores, Nobiles, Doctores. Sed hanc inquisitionem, quia in foro taculari fere Iocum dumtaxat invenit, Criminalistis relinquo.16 Dicori. Utrite instituatur Inquisitio specialis a Judice in personam , requiritur 1. Ut delictum sit magnum, quo perturbatur Respumblica .,x. Ut constet de corpore delicti, seu, id
vere esse Patratum. 3. Ut praecesserit vel accusatio, vel denuntiatio , vel di flamatio seu infamia, vel saltem legitima indicia contra Personam , in quam inquiritur .eg. Di inquisitus
citetur. s. Ut praesenti communicentur capitula
seu Puncta inquisitionis cum circumstantiis, dicta testium, &, si inquisitus, petat, etiam horum
nomina, nisi ex manifestatione illis grave immineret Periculum. 6. Ut super his examinatus pariter audiatur, ejusque exceptiones di defensiones. DD. passim . Pars I. patet ex L6. θ. O c. tr. h. t. de levioribus enim de non scandalasis delictis: non est obligatio inquirendi saltem ex ossicio, & nemine instante, imo quandoque praemstat non inquirere, propter varia incommoda, quae inde oriri possent. Pars E. ex L 1. s. A drt j. s. 3. f. de S. C. Silaniano atque ex comm
ti sensu ct praxi . Constabit autem de cor
re delicti, si illud sit permanens, seu vestigia.
475쪽
6 Lib. V. TitulusFI. post se relinquens, uti homicidium, incendium , furcum cum estractione &c. per inspectionem ocularem, vel per restes: si vero sit transiens , seu nulla post se relinquens vestigi a , uti adulterium , incestus &c. per conjecturas probabilesta proximas, vel etiam per confessionem utriuiaque complicis. Pars S. ex I p. C. c. I s. 2I. 2 h. t. nam sine accusatore (vel denuntiatore, ubi deficit ille nemo est condemnandus, can. ip .cct . t. q. I. dc fama habetur loco accusatoris vel denuntiatoris, 1 p. se c. et g. citi. famam au een ad
Guant, vel superant subinde, indicia veri similia, Fer c. I 2. de Pu . Can. Nemesis Carolina art 6. Ratio horum omnium est, quia, ubi hujusmodi non praecedunt, Per inquisitionem persona particularis pateretur injuste gravem in fama di honore j1cturam. Sed ut fama sussiciat, debet esse orta a Perlonis certis,es& Probatae vitae, non malevolis, aut vilibus, ac volare per majorem communitatis partem , imo saltem in inquisitione conistra Praelatos & Magistratus, debet esse clamomissa, C. M. cit. h. e. saepius ad aures Iudicis delata, ita ut sine scandalo dilli mulari nequeat. In criaminibus enormibus, ct Reipublicae, vel privato alicui, valde perniciosis , uti laesiae Majestatis , haeresis&c. suificiunt indicia minora &suspici nes, Pi obabiles tamen, uti & in inquisitione contra Regulares subditos, ubi ordo sudiciarius non1isquequaque uecessarius servandus est, ct ipsi facilius a b administrationabus removeri Possunt, c. et q. cI In f. Interim nec fama contra delinquentem necessaria est. I. Si de crimine&cximinoso habetur notorietas. m. Supex deli cho, quod est connexum cum eo, de quo quis iam est legitime inquisitus .ilmo teste Claro & Farinac. in praxi vix amplius locum habet diffamatio; cum nodie
Iudices soleant incipere ab inquisitione generali,
476쪽
De acecat inquisitionibus, Oe. ira qua ordinarie deveniunt in aliqua indicia, ct ad specialiter inquirendum lassicientia. Pars
q. s. & s. ex ore. c. Is. M. &Zq. atque ex eo squod nemo inauditus, &subtracta defensione, condemnandus sit . Ceterum digi , Inquisitio Decialis , nam generatisina , sive paterna sic sive judicialis ,rrecte fit sine praedictis conditionibuS, Per c. t s. eod. c. I. demo fora. Trid.I. p. c. g. de res cum per eam nemini fiat injuria .
licet requiratur aliqua suspicio , vel Praesumptio, quod inialiquo loco fiant delicta, si ii quisitio est Iudicialis; alias enim temere instiis
tueretur . Mixta autem , si non instituatur iacertam personam, nec infamiam nec suspicionem de certa persona praerequirit, per I. I. s. a I. g. de Quae i. quia nullius laeditur fama per illam et si vero contra personam certam super delicto incerto, ad vindictam , non mere Paterne & ad emendationem delinquentis , opus est infamia vel gravibus indiciis ; quia ali aginquisiti fama injuste laederetur. I p Quaeres, an Processus inquisitionis specialis, si praedicta (excepto primo, quod certe ad valorem non requiritur j non observentur, sit nullus R. Si Reus excipiat di protestetur contra, est nul
Processus Inquisitorius contra Regulares non Pra latos, Percet rit. E. Si Reus Praesens non reclammet , c. I .se et .cit. S. Si Reus sponte & extra torturam crimen in Judicio est confessus, d. c. a.
I 8 Dico I S. Judex tenetur in casu, ubi potest secundum dicta, instituere ex ossicio inquisiti nem specialem, imo & mixtam, ubi satis constat, delictum esse commissum, non vero de authore , seu in authorem inquirere specialiter, item ubi constat, quod aliquis sit reus alicujus magni deliacti, non tamen cus nam. Communis. Ubi pri
477쪽
Lib. V. Titulus I. Cessiit accusatio, vel denuntiatio verisimilis, per se clarum est, ubi autem sola diffamatio, vel indicia legitima, probatur ex hoc; quia ex unae parte exigit Jus Naturale & Iustitia Vindicativa , ut crimina puniantur, & Respublica defendatura iacinorosis hominibus, ex altera vero rari sunt, qui accusiare velint, vel denuntiare criminaliter, Propter onus Probandi, vel probationes suggerendi &c. Unde, ii inquisitionem omittat, tenetur de undicatur h. e. litem facit suam , & pro re nata amittit jurisdietionem criminalem, instituto contra ipsum Iudicio propter ossicium male
gestum. Biunem. in Proces. Ingae . c. I. n. o. Iris Gail. I. s erD. 28. n. I. Proin Processus Inquisitorius hodie frequentior est, quam Accusato tus , factusque remedium ordinarium, qui olim erat dumtaxat traordinarium. In inquisitione mi ta, si de nulla persona certa adsint indicta , vel diffamatio, caveat Judex, ne interrogando, vel inquirendo nominet certam personam, v. g. aunon Titius hoc crimen commiserit; quia hoc esset
suggerere, cujusmodi suggestiones in Jure prohibentur, ii . s et r. J de quaest. nisi nemperas sint particulaeria contra aliquem indicta , aut inquisitio sit paterna. Inquisitionem generalissumam possunt, dc subinde, ubi justa est suspicio,
tenentur Superiores facere per c. I. de Oino. Orae. Ilvicto Trid.I. xl. c.8. de ref OL. 23. c. g. de fi
mixtae in perlonam certam , vel delictum certum, ubi certa persona est suspecta de aliquo delicto , a nodo inquisitio legitime iustituta sit, est a. obligatio manifestandidi veritatem dicendi penes eos, Qui interrogantur; quia Superiori legitime intem oganti Parendum,est .sAn vero & quando ipse
478쪽
m accusat. O inquisitionibus see.
rit. ese Confessis lib. II. In inquisitioneLemurii, vel generalissima, non obligantur interrogati manifestare delicta occulta, de quibus nemo diffamatus est vel indiciatus, Per c. t . b. t. nisi crimendit continuandum, vel ex Patraeto immineret alicui damnum, alia via non avertendum. 2. Condemnatio ad poenam, fi per inquisitionem plene probetur alicujus crimen, ct quidem ad ordina
iam , l. t. C .de abolit. c. n. de Confess. Suffragatur consuetudo in utroque foro recepta, teste Gon-Zal. M c. LI. o. II. h. t. cum vi consuetudini Iudicium Inquisitionis factum sit ordinarium, & substitutum Accusatorio. Objic. In d. c. 2I. habetur squod in Processu inquisitionis seundum qualitarem excessus poenam moderari possit dis etio judicantis : ergo saltem de Iure Canonico poena d bet esse extraordinaria & arbitraria. R. N. Coc. nam textus dicit possit, non debet. Dein praxis, re allata ratio, satis declarant, quod debeat Iudex poenam commensuratam delicto , adeoque ordinariam infligere et veI , quod Iuri scripto Per consuetulinem derogatum sit. a. o Quomosto practice instituendus sit Processire Criminalis in casu Accusationis, Denuntiationis, S Inquisitionis, item in casu Notorii etiam Regularium , & actualis horum visitatio, explicat D. a Frolichspurg in Nemesi p. r. l. r. ,3. Iul. Clar. Farinac. Carpetov. & alii Criminalistae, ac fuse & accurate P. Anaci Missens uel h. t 6. . 8. Dicitur autem delictum notorium, quod vel de Jure, vel ex ipso facto ita certum est, ut nulla amplius discussione indigeat, vel nulla tergiversatione celari possit, c. etsi de . S. Unde alia est notorietas uris, quae habetur per sententiam Iudicis, quae transiit in rem iudicatam, vel per
spontaneam Rei in Iudicio confessionem , vel per probationem in Judicio legitime factam .
479쪽
68 Lib. V. Titulus II. Alia autem notorietas facti , quae habetur ex praesentia populi, visa vel alio sensu percipientis, ut si major pars, aut in Parva communi late decem, vel etiam sex imelius relinquitur arbitrio Judicis determinatio numeri proprio sensu perceperunt delictum . Cum Notorio quan eoque confunditur Publicum, quamvis subinde publicum sumatur pro Fam o, quod nempe ita mani iustum est , ut de eo jamsexistat famari. His omnibus opponitur Occultum, quod si ita lateat , ut nec duobus pateat, & in foro existerno Probari nequeat , vocatur simpliciter, proprie occultum, de quo solus DEUS judicat . In Notoriis cessat ordo sudiciarius, ct necessitas probandi, c. 3. de testib. cog.
TITULUS II. im Calumniatoribus.
a Quid sit calumniaru : praevaricari et se tem
giversariis, s Quae sit poena calumniatoris, Praevaristoris. I Alumniari paeoprie sin criminalibus dia citur, qui alteri crimen falsum dolose in Iudicio intendit, Las. I. st. ad S. C. Turpia. h. e. proponit, impingit, objicit sive accusando sive denuntiando. Si id agit scienter & dolo vero , calumnia Dera : si dolo praesumpto si nempe in probatione deficiat) calumnia praesumpta v catur . Vicina est Praedaracatio, quam committit , qui cum Reo colludit, verum crimen abstonis dendo , veras Probaetiones dissimulando , falsas exceptiones admittenta , ut Reus absolvatur ,
480쪽
De Calumvisoribus . σεν . I. cit. s. 6. EL Terg Uerfatio , quando quis a coepta recusatione desistit citra abolitionem, quae accusatus ex numero Reorum publica auctori
tate eximitur. arx. d. I. I. s. 2.
2 Dico r. Poenae calumniaetoris veri ( imo&praesumpti , nisi probaverit, se dolo caruisse
est i Infamia sed post condemnationemra LX Condemnatio in expensas ct omne damnum auteri ex caIumniae ortum. T. Tatio: sed haec Po nae in desuetudinem abiit, & successit. q. Poena gravis arbitraria, V.g. Pecuniaria , carcer ,
verbera &c juxta delicti & persenarum qualitatem Vs. Si Clericus contra Clericum calumniatus est, privatio beneficii re ossicii Ecclesiastici cum exilio. Communis ex L . s. g. g. de his cui not. in m. l. y C. de fruct. O lit. expens. l. fin
A calumnia praesumpta liberatur, consequenterct a Poena, qui delic um alteri impactum saltem semiplene probaei, veI probat, se audivi se a viris fide dignis , aut a testibus se deceptum. Imo certae personae , licet deficiaent in Probatione , praesumuntur non calumniose accus, se vel denuntiasse, quamdiu dolus non Probatur, modo aliqua delicti indicia ostendant, uti filius persequens necem parentum , ct vi- cisiim, femina suam aut sitorum injuriam persequens, maritus intra clo. dies accusans uxorem de adulterio, deferens crimen Reipublicae valde perniciosum, denuntians vi ossicii, ut procurator Fisci, custos, vigil &c. Debet tamen etiam apud has persenas Judex inquirere ex ossicio , utrum non sint veri calumniatores. 3 Dico et Poena praevaricatoris est infamia condemnatione praevia L q. cit. & simul arbitraria alia. Tergiversatoris aeutem praeter ins