장음표시 사용
321쪽
Hinc S. Joannes epist. I. cap. 2. indefinite pronuntiat: Si quis peccaberit, advocatum
habemus apud Patrem, Iesum Cisclum iustum ipse est propitiatio pro peccatis nostris: nonsro nostris autem tantum , sed etiam pro totius mundi. Cum ergo Deus suam de conversione peccatoris, & salute voluntatem exprimat, di veniam ei, si convertatur , promittat; argumentum est omne peccatum in
hac vita per poenitentiam posse deleri. obilaiebant Novatiani illud ex I. Reg. cap. ta Si peccaverit vir in virum, placari ei po-is Deus si autem Reeeaverit in Dominum vir, ruis orabit pro eo Igitur peccata , Quae sunt irecte contra Deum non possunt ullatenus
Nego consequentiam . Responderi enim potest primo, verba illa non esse Prophetae, sed Heli Sacerdotis increpantis filios suos ob gravia eorum peccata, quae cum ellent in scandalum publicum, removebant Israelitas a sacrificiis, de divino cultu . Secundo, dici potest, quod ibi discrimen statuatur inter peccata, quae directe laedunt Deum, &ea quae directe proximum offendunt, quod haec utique leviora sint illis, possitque facile reperiri vir aliquis justus, qui veniam a Deo per peccatum offenso, nec- non de gratiam conversionis peccatori suis precibus impetret; peccata vero directe in Deum commina graviora sint, possitque dissicillime reperiri, qui veniam horum a Deo obtineat: unde particula interrogativa, quis, non significat idem, ac nullus, ut optime notat S. Ambrosius lib. I. de poenitentia, ,, Cap. 8. Non enim, inquit. scriptum est, si niallus orabit pro eo, sed quis orabit prori eo P Hoc est, quis ille sit, qui in tali cauta se possit orare / quaeritur, non excludita tur; bic Ps iq. dicitur; Domine, quisbasi bitabit in tabernaculo tuo ; aut quis r quiescetis te monte sancto tuo p Non enim nullus, sedri probatus habitabit: nec ait, quod nemo is requiescat, sed quod requiescat electus . , , Et Ps. 23. suis aseendet in montem Domini, ,, aut quis stabit in tuo sancto eius p Id est, D non quicumque de vulgo, nec plebeiae vilitatis aliquis, sed egregiae vitae singula- iisque meriti vir. Non enim quicumque H du vulgo pro Judaeorum populo, sed , , Moyse, rogavit, de meruit, & impetravit. Quare hqc interrogatio a quis orabit pro eo p requirit sollim hominem eximiae sanctitatis, de singula iis vitae, qui debeat orare proco , qui dirccte peccavit in Dominum ,
maxime per apertum, dc manifestum sacrilegium, qualia erant peccata filiorum Heli. Ibidem enim dicitur, quod dormiebant eum mulieribus , quae observabant ad ostium tabernaculi. dc quod tollerent carnes per vim ab offerente animalia in sacrificium, priusquam immolata essent Domino, unde infertur; Erat ergo peccatum puerorum grande nimis coram Domino, quia retrahebant homines a sacrifieis Domini. Obilaiebant secundo illud lib. a. Machabaeorum, Cap. o. ubi Antiochus Rex post plurima patrata scelera gravi, ac icthali correptus morbo Pqnitentiam egit: humiliatus enim coram Domino, testatusque ludum esse, hominem subditum es Deo,=mortalem non paria Deo sentire, agnoscit sua crimina.de eis dolet, spondet satisfactionem Judaeis pro rebus ablatis, templum etiam sanctum , quod prius expoliaverat, optimis donis ornaturum , On sancta vasa multiplicaturum , ob pertinentes ad sacrifieia sumptus de reditibus suis praesturum ; super Mo,suasum se futurum, is, omnem locum terrae perambulaturum, is prae eaturum Dei potestatem; attamen ibidem dicitur. Orabat hieseelestus ad Dominum, a quo non esset mili
Respondeo Pqnitentiam Antiochi fuisse
frustraneam: quia erat imperfecta, & dumtaxat naturalis, dolebat siquidem de culpa praeterita propter morbi acerbitatem, non autem propter offensam Dei. Quod utique indicat Auctor libri Machabaeorum ibidem clim enim recensuisset saevientem in eum Dei vindictam, de acerbum illius corporis dolorem, It aut, inquit, de corpore impii Dermes staturirent , ae viventis in doloribus carnes eius essuerent, odore etiam illius , i flore exercitus gradaretur , es' qui pausi ante sedera earu contingere se arbitrabatur , eum nemo poterat propter intolerantiam fartoris portare ; statim subdit: rene igitur cipit ex gravi superbia deductus ad agnitionem sui venire, be. Uuibus significat, eam afflictionem fuisse poenitentiae causam , nrari vero Dei offensam, ac proinde non mirum si illius inutilis , de invalida fuerit
Objiciebant tertio, illud oraculum Dei monenti, I. Proverb. Peccatores, qui Propter
dilationem ps intentiae Dei consilium , dc
increpatione, neglcxerunt : Cum irru
rit , inquit, repentina calamitas, i , interulis
322쪽
3I Tract. I. Disp. II. Art. I. Sect. III. Quaest. I.
quasi tempestas ingruerit 3 quando venerit ,-
per vos tribulatio, , angustia, tunc invocabunt me , is non exaudiam , mane consurgent, is, non invenient me . Idem dicit Hieremiae I . Cum seu naverint, non exaudiam preces eorum, is si obtulerint holocautomata, is victimas, non suseipiam ea. Et Eccl. T. Considera opera Dei , quia nullus potest corrigere, quem Deus despexerit : igitur sunt aliqua peccata , quae per sqnitentiam non possunt expiari. Nego consequentiam et Illis enim omnibus raculis sollim agitur de peccatoribus, quis pretis diu monitionibus Dei, temporalium sqnarum aversione , magis quam intima conversione cordis ad eum confugiunt, ut plurimum enim illi sui tantum amore , declinandarum Ignarum gratia, non humilitate vera, neque sincera peccati displicen. ia, seu pqnitentia Deum invocant; sique sincere convertantur , & doleant de ocsensa Dei, Deus eos excipit ad se redeun- res, quacumque peccatorum atrocitate , seu multitudine teneantur. Isaiae I. Si fuerint Pereata vestra ut raceinum , quasi nix
dealbabuntur, , si fuerint rubra quasi ver-
maculas , vehu lana alba erunt.
Odiciebant quarto, tria testimonia Apostoli, quibus videtur docere nullum pro peccaris post Baptismum commissis dari in Ecclesia Christi remedium, quo expiari, &deleri possint. Primum habetur ad Heb.o. ubi sic ait Apostolus: Impossbile est eos , qui sunt illuminati, gustaverunt etiam donum
caeleste ,-partiespes facti sunt Spiritussancti,
gustaverunt nihilominus bonum Det verbum ,
virtutesque Meia venturi, O pro apsi sunt ,
rursus renovati ad paenitentiam , rursum crucifigentes sibimetiras Filium Dei, is ostentui
habentes. Secundum sumitur ex C. I 2. Cjusdem epistolae, ubi sic dicitur: Holuntarie ste eantibus nobis past acceptam notitiam veritatis, iam non relinqvitur pro peccatis hostia : terribilis aurem quaedam expectatio iudieii, bignis aemulatio, qua consumptura es adversa nos. Tertium sumitur ex capite Io. Scitore, inquit, quoniam , postea cupiens haereditare benedictionem, reprobatus es et non enim invenit pcnitentiae locum, quamqvarat eum la-eramis inquisiisset eam.
Respondea ad primum, Apostolum loqui de Pqnitentia, quae fieri debet ante Bapti cmum ab adultis, non vero de ea, quae post Baptismum necessaria est ad Justificationem hominis peccatoris. Duplex enim est Pqnitentia hominis adulti, una quae antecedit Baptismum, de qua loquitur S. Petrus, ctim ait: P nitentiam agite, is baptiretur unuse quisque vestrum ; quae utique Prnitentia nunquam iteratur, sicut nec Baptismus: alia vero Baptismo posterior, de qua sermonem facimus, quam utique non improbavit ipsemet S. Paulus, quippe qui Corinthium incestuosum licet post Baptismum peccantem absolvere non dubitavit. Quam etiam approbavit, & suasit S. Petrus, dum Simoni Mago jam baptiγato, act. 8. dixit: Paenitemtiam itaque age ab hae neqvitia tua, Os roga Deum, si fine remittatur tibi Me cogitatis tardis tui, OQ. lmo i psemet S. PetruS, quando ter negavit Christum, jam erat baptiZatus. jam Sacerdos inauguratus; & tamen per lacrymas, & Pqnitentiam reconciliatus est. Porro hujus duplicis Ppnitentiae meminit Concilium Tridentinum sesso. cap. Id. ubi ait: Unde doeendum est Chrsiani hominis Pe. nitentiam post lapsum, multo aliam esse a Baptismali, eaque contineri non modo cessationemra precato, On eorum detectationem, aut cor contritum, is humiliatum , vertim etIam eorumdem Sacramentalem Consessionem , saltem iuvoto ,-suo tempore faciendam, is Facerdotalem absolutionem, itemque sati factionem per ieiunia, eleemos nas, orationes, , alia pia spiritualis vita exercitia, non quiam pro p(na aeterna, quae vel sacramento, Des Saoramenti voto una cum culpa remittitur, sed pro
poena temporali, quae ut sacrae litterae dorant , non ita semper, ut in Baptismo fit, dimittitur illis , qui gratia Dei, quam stcceperunt , ingrati, Spiritum sanctum contra Derunt, is, templum Dei violare non sunt veriti s ac si diceret , qui gustaverunt donum cpleste ,
dc participes facti sunt Spiritus S. & pr lapsi sunt. in qua P nitentia scriptum est:
Memor esto unde excideris: age Paenitentiam , , prima opera fac. Et iterum et suae secumram Deum tristitia est, rinitentiam in salutem stabilem operatur . Et rursus: Pqniten
Eodem sensu solvitur secundum, Holun tarie peccantibus non relinquitur homa pro pedicatis, hoc est, alia Christi mors, & Pa so, quae per Baptismum repraesentetur, dc iterum applicetur ad integram remissionem
culpae, & totius pqnae; siquidem S. Paulus ibidem videtur loqui de Judaeis in fide cespitantibus, volentibusque legem Moysis& Christi conjungere, quibus denuntiat eis iam nullam superesse hostiam pro peccatos quia
323쪽
ati,ia neque deficientibus ad Moysem pro Christo prodesse poterat hollia in altari crucis oblata, neque etiam legales hostiae; quippe quae jam per Christi D. sacrificium
e sient expunctae, & abolitae. Ad tertium respondeo, Pqnitentiam ibi usurpari ab Apostolo, non pro dolore de peccatis commissis, sed pro mutatione operis facti, vel propositi, seu dispositionis animi erga factum aliquod: quo Iensu Deus pq nitere dicitur, ut explicat S. Aug. Psal. Ios. ubi ait: P vitentia, mutatio rerum signifieatur. suomodo ergo tu, cum aliquid te paenitet, aoles factum quod fecisti quando aliquid Deus praeter spem hominum , idest, praeterquam sperant homines, mutat in aliud, nitere se dicit: usque adeo . vi de ptva nostra
se niteat eum, si de vita nostra nos mala p - nituerit: Idem docet serm. o. Numquid quasi errantem p nitet Deum p sed rinitentia dieitur in Deo, mutatio in rebvs creatis, ipso immurabili manente. quo sensu Apostolus dixit ad Roman. II. Dona Dei sunt sive Paenitentia , id est, Deus non mutat sententiam benefaciendi, dum eam semel habuit ; Itaque dum Apostolus ait, Esau non inveniste locum Pq- nitentiae, loquitur de Penitentia Isacci Pa.tris, id est, revocatione benedictionis datae
Jacobo, quam non potuit impetrare Esau, tametsii cum lacrymis inquillisiet eam: L gimus enim Genes et . quod cum Isaac largitus estet benedietionem suam Jacob, quem existimabat este suum primogenitum: aurum ditis Esau sermonibus Patris, irrugiat clamorum re mogno , consternatus ait et Benedic etiamo' mibi, pater mi.
Respondeo 'eundo, quod etsi ibi Penitentia acciperetur proprie, mirum non est , quod in Esau fuerit frustranea; qu spe habebat annexum pravum mentis asteetum , nempe animum occidendi fratrem: nam Genes. II. legimus. Oderat ergo semper EsauJacob pro benedictione, qua benedixerat ei pater,aixitque in corde suo: Venient dies luctus Patrii mei, is, occidam Iacob fratrem metum .c uocirca Apostolus ante verba in oblectione posita scripserat: Param sequimini cum omnibus, em sanctimoviam, sine quo nemo dicebit Deum, eontemplarates , ne quilaesi gratiae Dei, ne qua radix amaritumnis sursum germinans impediat, im per illam inquineratur multi, ne quis fornicator, aut pro Ianus aut Esau, qui propter unam escam Decindit primitim sua, dcc.. Objiciebam quinto, illud Christi Aoraculum Matth. ra. Omne pereatum, Oh blaspb:-mia remittetur hominibus; Spiritus autem blasphemiae non remittetur. Et quieumque dixerit contra Spiritum sanctam, non remittetur et , neque in hoc saeculo , neque in futuro. Igitur Pamitentia non eluit omne peccatum. Nego consequentiam: siquidem Christus D. per illam blasphemiam contra Spiritum intelligit impenitentiam finalem, ut interis pretatur S. August. serm. EI. de verbis Domini: finalis autem imp*nitentia prorsus irremissibilis est, quia post hujus vitae terminum , nulla futura est peccatorum remi Oso, nec ulla veniae spes, siquidem in quamcumque partem ceciderit arbor per moristem, aut ad Aquilonem, aut ad Austrum,
ibi mansura est. Si vero per vocabulum irremissibile, intelligatur aliquod peculiare peccatum, dico illud ita appellare, non quia omnino remitti non potest, sed quia dissicillime, Ac rarissime remittitue defectu e ficacis gratiae praevenientis, & adjuvantis , necessariae illi peccatori ad convertendumst pcr veram Pinitentiam; non quod bla phemia in Spiritum sanctum sit grasistimuin omnium peccatum , sed quia magis directe opponitur bonitati divinae, seu 3piritui sancto, qui est fons inspirationum, & gratiarum, sine quibus impossibile est Qqnitere
sicut oportet, ut justificationis gratia iconferatur, juxta illud Trident. sen. s. can. 3. Si quis dixerit, sive praeveniente Spiritus saucti inspiratione, atque ejus ad utorio, hominem credere, sperare, alligere, aut pcnuere posse, sicui oportet , ut ei iustifieationis gratia conferatur, anathema sit.
Dignus itaque est, ut qui blasphemat in Spiritum sanctum, id est qui opera Spiritus sancti, quae ad nostram salutem operatur, tribuit spiritui malo , prout tribuebant illi, contra quos loquebatur Christus: nam Marcus reddens rationem illius sententiae, subjungit: suoniam dirabant; Spiritum immundum babet, sive, ut loquitur idem Evangelista ibidem v .aa. stioniam Belathub habet 3 quia in principe daemoniorum ejicit daemonia. Dignus, inquam, est quicumque sic loquitur , ut specialibus auxiliis destituatur, utpote qui contra haec specialiter deliquit: indignus enim est, qui sic blasphemat 3piritum sanctum, ejus adjutorio. Hinc absolute remitti, sanarique potest illud peccatum per Dei misericordiam , & aliquando qui rei sunt illius peccati, Pqnitentiae donum accipient, ut en aitS. Ambrosius L
324쪽
3i6 Tract. I. Disp. II. Art. I. Sect. III. Quaest. I.
de Poenitentia: Credibile est inter Iudaeos , qui dixerunt in Belaebub dirare daemonia, qui e praeabant in Spiritum sanctum , Lemori
tribuentes mammia S. Spiritus opera , nomu
los praedicatione Petri fuisse eonversos ad Mem. Imo sanctus Stephanus pro suis persecutoribus, quos ait Spiritui sancto resistere, Deum
oravit, utique cum impetrandi fiducia. Nec immerito; nam etsi dicatur omne peccatum in filium hominis esse remittendum , quale fuit eorum, qui dicebant de Christo , quod esset homo vorax, & potator vini, publicanorum , de peccatorum amicus: quia peccatum illud oriebatur ex ignorantia personae Christis tamen eorum, qui sic in eum peccaverunt, multi videnturim poenitentes in peccato mortui, damnatique: ergo licet peccatum in Spiritum sanctum ex ordinaria Dei lege, & gratia videatur non remitti; tamen verisimile est aliquando condonari.
Obiuiebant sexto ex epistoIa S. Ioannis cap. s. siui scit fratrem suum peccare peccatum
non ad mortem, petat, is dabitur ei vita pre-eati non ad mortem : Egi pereatum ad moristem , non pro illo dico, ut roget quis: igitur peccatum illud non potest remitti . Nego consequentiam: Peccatum enim illud ad mortem varias patitur interpretationes lprimo namque plurimi sacri Interpretes per illud intelligunt impcenitentiam finalem,& finalem in malo ohstinationem, ut etiam interpretatur S. Augustinus lib. de correptione , & gratia cap. I a. ubi cum praemisisset
praefata Apostoli verba, subdit: in quo peccato , quoniam expressum non est , possunt mucta, b diversa sentiri, ego autem dico, id esse piccatum, fidem, quae per dilectionem opera, tur , deserere usque ad mortem. Quae utique imp*nitentia merito dicitur irremissibilis , quia est negatio Pqnitentiae, & est peccatum hominis jam extra statum viae 3 ac subinde non minus frustraneum esset pro eo orare , quam pro peccato daemonum, ut docet idem S. Augustinus lib. II. de civitate Dei, cap. 2q. ubi scribit: Si de aliquibus ita Ecclesia certa esset, ut qui sunt illi etiam nos set, qui licet adhue in hae vita sint eosituti, tamen praedestinati sunt in aeternum ignem
ire cum diabolo , tam pro eis non oraret,
quam Nec pro ipso , sed quia de nullo carta es,
orat pro omnibus dumtaxat hominibus inimicis suis in hoo corpore eonstitutis; nec tamen pro omnibus exauditur. Si autem peccatum illud
ad mortem intelligatur aliquod peculiare peccatum ab ipsa finali impamitentia distina
istum, S. Ioannes dicit non decere, ut quis roget pro ipso: quia quicumque deprecator non suffcit pro obtinenda venia ejusmodi peccati ad mortem et sed requiritur aliquis
intercessor eximiae sanctitatis, ut illius condonationem possit obtinere. Duplicis enim generis peccati Scriptura meminit, quorum aliqua dici possunt non ad mortem 3 quoniam facile curantur, qualia sunt ea, quae neque isdem, neque desiderium salutis extinguunt, pro quibus Apostolus consulit orare, despondet veniam et alia sunt, quae dissicillime curantur , ut positiva infidelitas , qualis maxime est in haeresiarchis, pro quibus peccatis licet Apostolus non prohibeat orare . non audet tamen consulere , ut quis pro eis roget; quia nisi ejusmodi oratio valde excellens fuerit, frustrabitur suo effectu . Quod autem revera S. Joannes id intellexerit, praeclare demonstrat S. Ambrosius lib. I. de Pqnitentia, c. o. ubi respondens ad praefatam Novatianorum objectionem , ait: Ioannes non ad Moulam, & Hiere- ,,m iam loquebatur, sed ad populum, qui , ,
suorum peccatorum alium peccatorem ,,
deberet adhibere, cui satis eli si pro le-
vioribus delictis Deum precetur, gravio- Mrum veniam justorum orationibus reser- ,, vandam putet: Nam quomodo Joannes si diceret non orandum pro delicto gravi, siri, qui legi siet Moysem rogasse, de im-
petrasse, ubi erat praevaricatio volunta- Hria, qui sciret etiam Hieremiam rogasse si
Quomodo Ioannes diceret non esse oran- udum pro peccato, quod: esset ad mor- ritem, qui ipse in Apocalypsi scripsit man- si datum Angelo Ecclesiae Pergami: Habes Althe tenentes doctrinam Balaam, qui do, tacebat Bala ac mittere seandalum coram filiis is Israeli mandueare immolata, b Arnicari: si ita & tu habes tenentes doctrinam Ni- ricolautarum p Similiter age Poenitentiam 3 ,salioquin veniam tibi cito p Vides quod si
Deus, qui Poenitentiam exigit, veniam ,,
polliceatur Denique de ibi dicit, sui Ahabet aures, audiat, quid Spiritus dicat Em iselesiis: Vineenti dabo manna abstonditum. HNonne ipse Joannes cognoverat Stepha- rinum pro pei secutoribus suis, qui Cluisti is
nomen audire non poterant, deprecarum ritum, cdm de ipsis, a quibus lapidabatur, ,, diceret: Domine ne flatuas illis hac pec- eatum p Cujus precationis enectum in
Apostolo videmus: Paulus enim, qu lapia ri
325쪽
De efficacitate Poenitentiae. 3IT
H ilantium Stephanum vestimenta servabat, D non multo postea per gratiam Christi se factus est Apostolus , qui fuerat antea ,, persecutor. me s. ambrosius , quibus aperte docet nullum esse tam grande peccatum , cujus per salutarem Poenitentiam non possimus veniam impetrare. Instabis b. August. lib. i. de ser. Domini
in monte, cap.22. ait: Peccatum ad mortem
esse puto, cum post agnitionem Dei per gratiam Christi quisque oppugnat fraternitatem, On afveratis ipsam gratiam invidentiae faucibus agi.tatur: illius peccati tanta Iabes es, ut depre-eandi humilitatem subire non possit, etiamsi
peccatum mala conscientia cognoscere, b, a nuntiare cogatur et igitur censet, aliquod e se peccatum, quod per PCenitentiam nulla ratione possit auferri. Respondeo S. Augustinum nihil aliud velle, quam peccatum illud non posse facile sanari , nec per hominis vires cum Communi Dei adiutorio dilui: non autem quod absolute, & per extraordinariam Dei virtutem sanari non possit et nam perditissimos quosque peccatores posse a Deo converti, docet ipsemet S. August. explicans illa verba Ps. I S. In profundum maris :
Convertit eos, inquit, qui in profundo si hujus saeculi iacent demersi pondere pec-,, Catorum, ad eos liberandos , qui sunt, , despcratissimi peccatores.
NON pates de via ordinaria unum p reatum mortale remitti abnue alio per P nitentiam et posset tamen per voluntatem , is, potestatem Dei extraordinariam. Haec conclusio duabus partibus constat, quarum prima communis est apud Theologos, colligiturque ex Scriptura sacra, quae passim inculcat remissionem omnium peccatorum mortalium fieri per Poenitentiam: Sic EZech. C. I 8. Et cum aderrerit se impius ab impietate quam operatus est , O, fecerit iudicium , O sinitiam, ipse animam suam divi abit. Con. siderans enim, is adertens se ab omnibus iniquitatibus suis, quas operatus est, vita Divet, , Non morietur. Non posset autem vita vivere , hoc est, plenam, & perfectam habere vitam, si partim esset in statu mortis, partim in statu gratiae per praesentiam unius peccati, de cxpiationem alterius: Si quidem monet S. Jacob, c. a. siuicumque totam legem servaWrat, offendat autem in uno, factus es omnium
reus, qui enim dixit, Non Moechaberis, dixit, , Non occides, quod si non marchaberis, occidas autem, factus es transgressor legis ; singula autem peccata mortalia inserunt mortem ipsi animae, juxta EZechielis 18. Anima, qus peccaueerit, ipsa morietur.
Unde merito Concilium Trid. sec. s. in decreto de peccato originali, ait : Si quis per Iesu Christi Dom. no ri gratiam, quae in
Baptismate confertur, reatum originalis peccati remitti negat , aut etiam asserit non tolli totum id, quod veram , O, propriam prccari rationem babet, sed illud dieit tantum radi, avi non imputari, anathema sit : in renatis enim nihil odit Deus , quia nihil est damnationis iis, qui vere consepulti sunt eum Chrisso per Baptismum in mortem , is c. Igitur omnia peccata mortalia simul remittuntur
Hanc veritatem sic declarat, & probat Innocentius III. ut refertur c. Maiores de Baptismo, ubi quaerens, quare non saltem originale peccatum amentibus, & dormientibus in haptismo sicut & parvulis dimittatur, ait: ad hae est taliter respondendum, quod Dominus, qui totum hominem salvum feeit in sabbato, opus imperfectionis non novit, y ab hoc peccata non ex parte , sed ex toto dimittit. Addit alteram rationem 3 Praeterea parva originalis pereati est earentia visionis Deniac valis vero paena peccati est gehennae prepetuae cruciatus; unae si dimitteretur alicui primum altero non dimisso, talis non careret Disione Dei propter originiae dimissum , is, cruciaretur in gehenna perpetuo propter reatum eriminis actualis; sta Me tanquam incompose
sibilia sese minime patiuntur , im) sibi mutuo
adversantur. Haec Innocentius, quibus apertissime nostram assertionem tuetur, ex eo maxime, quod peccati remissio non fiat absque infusione gratiae justificantis: illa autem est omnino incompatibilis de facto cum qu
libet peccato mortali, utpote cum per eam formaliter constituatur homo amicus, & filius Dei, ac haeres vitae aeternae, ut docet
Concilium Trid. seg. 6. cap. I. his verbis :mne dispositionem, Teu praeparationem iusim ratio ipsa consequitur, quae non est sola peccatorum remissio, sed O, sanctifcatis , O, r novatio hominis interioris per voluntariam susceptionem gratiae, im donorum s unde homo ex iniusto fit iustus, is, ex inimico amicus, ut sit haeres secundum spem vitae sterna quodlibet autem peccatum mortale hominem Dei
inimicum, & filium gehennae constituit , X ac
326쪽
ac subinde non potest consistere cum infusione gratiae semificantis, per quam homo Dei filius, & amicus constituitur . Eandem assertionem egregic declarat, &probat quisquis est auctor libri de vera,&talla Poenituntia c.o. ubi cum dixisset Christum nunquam aliquem sanasse, quem omnino non libera velit ab omni infirmitate: concludit: Duae tam enim , inquit, impietas
ividelitatis erum ab illo, qui iustus, is, iustitia es, dimidiam sperare salutem.
Dices: Revcra Dcus interdum dimittit unum peccatum absque alio; quod utique indicat per Prophetam Amos c. q. ubi ait: Plui super unam civitatem, is, super alteram civitatem non plui: pars una compluta est , b, pars, sup r quam non pluit, arguit. Quae verba sic exponit S. Gres. hom. Io. in F Eechielem : Cum ille , inquit , qui proximiam odit, ab aliis vitiis se corrigit , una eademque ciuitas ex parte compluitur, On ex parte manet arida ; quia sunt, qui cum quaedam Titia resecant, in aliis graviter perdurant :Igitur unum peccatum ex mente S. Gregorii, ac secundum Scripturae sensum, remittitur absque alio. Nego consequentiam, & ad S. Gregorium dico, quosdam esse, qui equidem unum vitium resecant quoad cessationem ab actu, non vero quoad remissionem culpi; ita quod ille, qui plura peccata committere consuevit, deserit quidem unum, non
tamen aliud ; quo fit ut ad rc missionem
Dires secundo : Peccata dimittuntur maxime hominibus per charitatem: sed aliqui poenitentes praestantiorem habent actum di- Iectionis Dei, quam alii : igitur plurium peccatorum, quam alii remissionem obtinent, ut significat Christus D. Lucae T. dicens: Cui minus dimittitur , minus diligit :& consequenter pro amoris intensione, vel remissione plura vcl pauciora peccata re
Distinguo maiorem: Dimittuntur per charitatem magis, vel miniis intensam, quantum ad intensionem, vel remissioncm pC, Dae, concedo: culpae, nego ; ita quod quo ferventiori actu dilectioiiis Poenitens Deum prosequitur, eo ampliorem poenae pro peccatis luendae relaxationem obtinet: secus aurem est de reatu culpae, qui per quemlibet actum perfectae Contritionis aut dilectionis Dei propter se, & super omnia potest dilui. Secunda pars , nempe quod per potentiam absolutam, & extraordinariam dispo . sitionem Deus possit remittere unum Pe catum sine alio; jam satis superque probata est in praecedenti volumine tract.2.dil .har.2. q. . ubi ex subtili Doctore probavimus Deum
pone remittere peccatum per solam extrins cam, & gratuitam condonationem, & abseque ulla infusione gratiae sanctificantis: Pr bavimusetiam conclusione praecedenti gratiam sanctificantem de potentia absoluta po
se simul subsistere cum peccato. Ex quibus sic ratiocinari licet. Qui potest peccatum
remittere per solam condonationem extrinis secam, & gratiam simul conservare cum peccato , potest unum peccatum remittere non remittendo aliud: at utrumque Deus
praestare potest: igitur, &c. Majorem ultro admittunt Thom istae, & merito quidem;
illa namque extrinseca condonatio omnino arbitraria est,potestque pro libito condonantis sese extendere vel ad omnem prorsus olisensam, vel dumtaxat ad partem illius. Et quamvis haec ita non esient, quae tamen esseverissima demonstravimus : & quamquam, ut volunt Thomistae, fieri non posset peccati remissio absque infusione gratiae , attamenctim Deus, ut probavimus, possit de via extraordinaria conservare gratiam simul cum
peccato; inde liquet quod possit infundere gratiam necessariam ad remissionem unius peccati puta adulterii, conservando tamen seu non remittendo aliud peccatum v. g. homicidium ab eodem adultero perpetratum , quae omnia clim jam plenissime
probata sint locis supra laudatis, non opus est hic diutius immorari.
Per quid,'quomodo remittatur peccatum veniale tam in vita, quam post mortem.
Notandum primo, certum esse quod peccatum quodlibet etiam levissimum ne- cenario debeat elui ante consecutionem scem licitatis aeternae, nihil enim coinquinatum intrabit in regnum coelorum, neque ullus ascendet in montem Domini aut requiescet in monte sancto ejus, nisi innocens manibus,& mundo cordes hinc beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt: at controve titur inter Iheologos quibus mediis ac remem diis leviola peccata, quae venialia dicuntur, possint dilui, & remittis nam ea mu Itis momdis expiati posse apertissime docet Concit.
327쪽
De essicacitate Poenitentiae. 3Iy
Tridentinum seg Iq. e. s. ubi ait, Venialia quibus a gratia non exeludimur , O, in qu frequentius labimur, quamquam recte, butiliter citraque omnem praesumptionem in consessione dicantur, quod piorum taminum usui demonstrat, taeeri tamen citra culpam, mulisque aliis remediis expiari possunt. Porro quae sint ista remedia cum Concilium non exprimat, inde ansam sumpserunt Theol logi varios proferre modos , quibus ejusmodi peccata deleri, ac remitti posse existimant
Notandum feeundo, tria esse praecipua, &capitalia remedia, quibus maxime censeri potest pcccatum veniale poste expiari, nempe virtutem poenitentiae , frequentationem Sacramentorum , maxime Poenitentiae , & Eucharisiice , nec- non & sacras quasdam actiones, quas Iheologi sacramenualia a Ppellant, suntque numelo decem juxta v teres Iheologos; nempe confessio communis, quae fieri solet initio Missae, & in fine completorii et pectoris percussio in signum doloi is , & Poenitentiae : aquae benedictae aspersio I actus doloris intcrni de
Peccatis esusdem: oratio , maxime Dominicatis: signi crucis impressio: comestio panis benedicti.; Eleemoonae largitio: Extrema-Unctio, poenae constans perpessio , &opera misericordiae 3 quae omnia his vers-bus comprehenduntur. Confiteor , iunis , respergo, conteror , oro, Liquor, edo, dono, per quae venialia tollo rinctio, parea levit, compasso, quae sit egenii. Alii vero Theologi maxime Recentio-lles, sex dumtaxat elusnodi actiones sacras peccati venialis relaxativas numerant, quas Lomplectitur sequens versus:
Orans , tinctus , edens , confisi , dani ,
Quae significant primo orationem Dominicam, in qua culpas quotidiana, nobis dimitti oramus: secunda aquam benedictam, quae, ut diximus in prima disputatione, va-xios habet enectus, maxime emeaciam dimittendi peccata venialia , eae opere operantis : Tertio, panem benedictum quarto, confessionem generalem: Ouinto, largitionem eleemosynae: Sexto, benedictionem Episcopi, vel Abbatis conlccrati . Quae itur ergo, umim non sollim per virtutem Poenitentiae speciatim, aut Communicer acceptae , nec-non & per recePtionem baeramentorum, sed etiam per eiulmodi Sacramentalia peccatum veniale diluatur. Notandum tertio , ex Doctore in dist 2 i. q. I. num. 8. Peccatum veniale praeter obligationem ad poenam , relinquere in anima aliquam maculam, seu reatum culpae; cum enim dixisset n.6. duplicem esse sententiam circa remissionem peccati v
nialis, quarum prior est i suod nihil aliud est, inquit, culpa venialis remissio, quam si latio poena temporalis debitae pro ea; quia post actum transeuntem, culpa quae manet , nibi aliud est, nisi reatus ad poenam debitam: iste autem reatus venialis non est nisi ad paenam temporalem: subdit n. 8. Sed iste modus norariarat, quia videntur Sancti distinguere inter remissionem culpae cuiuscumque, parna , immaxime inter remissionem culpae , is, solutionem p nae debitae illi eulpae . Haec autem veritas a posteriori manifeste colligitur ex universali praxi EccIesiae, quae imPonit Pq nitentiam Sacramentalem pro solis venialibus confessis, & per absol utionem quo , ad culpam remissis. Ratio a priori est , quia peccatum veniale est vera , & realis
Dei ostensa ; juxta illud Jacobi Apostolic.3. In multis offendimus omnes. Sicut ergo peccatum mortale , quia gravis offensa , relinquit post se maculam habitualem gravem , pari utique ratione peccatum v
niale , quia levis ostensa , relinquit post se habitualem maculam Icvem . Utrumque ergo displicet Deo , quia per utrumque violatur lex Dei , adeoque est virtualis. quidam contemptus Dei , qui non potest ei non vere, & realiter dilplicere , licet inaequaliter : quaeritur autem qualiter hicreatus culpae venialis dilui possit tam thvita, quam post mortem.
P reatum veni e remittitur in hae vita
quantum ad reatum eulpae is poenae, nomsolum per actum nitentiae tormalis, aui vim ruras, sed etiam per receptionem Sacramemiorum, is, quodlibet opus meritorium, ac subinde etiam per sieramentalia. Haec Conclusio quatuor partibusconitat, quarum probatur prima , nempe quod peccatum veniale remittatur per actum Poenitentiae sor-
malis, aut virtualis 3 siquidem per id remitti potest peccatum veniale , per quod mortale potest expungi : re ad deletionem, peccati mortalis Iunicit actus Poenitentiae, non sollim is alis, sed etiam virtualis , ut dictum est in quaestione praecedenti
328쪽
gaci Tract. I. Dsput II. Art. I. Sect. III. Quaest. II.
igitur multo magis utriusque Poenitentiae actus ad id suffciens erit. Deinde, id suffcit ad remissionem peccati venialis, quod ei opponitur: sed Pq-
nitentia virtualis lassicienter opponitur virtuali peccato; nam in veniali est recessus non quidem ab amicitia, quam tantum solvit peccatum mortale et sed a familiarieate Dei, propterea quod peccatum istud sit conversio aliqua inordinata ad creaturam: sed in Poenitentia virtuali, qualis est
actus charitatis, est recessus a Creatura, de
accessus ad familiaritatem Dei: igitur ad ejusmodi peccati expiationem susscit Poenitentia virtualis . Dices: Peccatum veniale non tollitur, nisi
per id quod ipsi oppositum est : sed Pqnitentia virtualis ipsi non opponitur; si quis enim actus sit ' cimitentiae virtualis, maxime actus ferventissimae charitatis : sed hic non opponitur peccato veniali: Tum, quia potest cum eo subsistere: Tum, quia devotio erga res divinas, & mendacium joc sum nullam habent oppositionem 3 siqnidem mendacio opponitur veritas, non autem devotior igitur, de C. Nego minorem , de ad ejus probationem dico , quod quamvis actus Ferventissimae
charitatis, aut devotionis non opponantur formaliter peccato veniali, opponuntur tamen virtualiter, & secundum rationem geneticam; nam utraque illa virtvi prompte tenent in Deum, dc cum animi alacritate i ac subinde opponitur retardationi, seu languori tendentiae motus in deum, quam infert peccatum veniale. Probatur secunda pars, nempe quod peccatum veniale remitti possit per receptionem Sacramentorum novae legis: Tum, quia omnia novae legis Sacramenta ex primaria
Christi D. haec instituentis intentione ordinantur in remedium peccati mortalis; ad quod eluendum duo maxime instituuncur, nempe Baptismus, de Poenitentia 3 caetera vero ordinantur ad illud praecavendum, ut diximus initio hujusce i ractatus: igitur Ctim venialia peccata longe facilius quam mortaliae remittantur , consequens est , quod Per rcceptioncm ejusmodi Sacramentorum Peccata vcnialia possint remitti. Tum quia omnia bacramenta nobis applicant fructum Passioni, Chiisti, suntque institiita ad sanctificandas animas , easque pericete disponendas ad gloriae aeternae consecutioncm :igitur & ad tollanta omnia iiDPedimenta,
quae possunt ab ejusmodi consecutionari orari : ctim igitur venialia ab ea retardent , inde fit, quod per Sacramenta possint remitti . Tum denique , quia singula Sacramenta habent specialem vim, & emcaciam circa remissionem peccati venialis: nam Baptismui , cum sit regeneratio spiritualis, transemutat omnino hominem a statu peccati ad statum gratiae ; unde Concilium Florentinum dicit, effectum hulus Sacramenti e se remissionem omnis culpae , tam originalis, quam actualis; sub culpa autem actuali continetur veniale peccatum. Idem consat de Sacramento Paenitentiae , quod ordinatur maxime ad deletionem peccatorum mortalium t ergo potiori jurc ad remissionem venialium. Unde Concit. Trid. docet peccata venialia esse materiam sv cientem absolutionis Sacramentalis, ut d clarabimus infra, agendo de Consessione. dem patet de Confirmatione , cujus virtus propria maxime ordinatur ad conferendum incrementum vitae spiritualis 3 dc per consequens ad ea removenda , quae ejusmodi incremento, de Persectioni opponuntur squalia sunt peccata venialia. Constat pariter de Euchariam , quae instituta est per modum cibi, de nutrimenti spiritalis, cujus propita virtus est restaurare, quod d perditur per calorem concupiscentiae 3 ac subinde eluere peccata venialia, quae ejusmodi spiritualem vitam infestant . Adde quod propa ius hujus Sacramenti effectus sit
excitare fervorem charitati Si ac subinde amovere venialia , per quae ejusmodi fervor
imminuitur. Unde Concilium Trid. seu IJ.
c. a. appellat hoc Sacramentum antiaotum ,
qua liberemur is eu is quotidianis, is a peccatis mortalibus praeservemur. Patet dcnique de caeteris Sacramentis , quae sanctualem specialem animae conserunt, de vigorem
spiritualcm , non solum ad declinanda sed etiam ad eluenda leviora delicta, quResusmodi vitae perfictioni, ct conseivationi opponuntur, Tertis pars, nempe quod peccatum veniale remitti possit per quodlibet opus meritolium, traditur a Doctore n. v. supra laudato, ubi ait: Potest diei alio modo, quoIp:ccatum veniale in ista vita remitti potest non tantum per poenam interiorem, Tel exte
Noremi quia illi non est necessaria ad bor: sed
per aliquem actum Deo magis acceptum, quam
precatum demate dii liceat; in hoc des resa ut
329쪽
De essicaeitate Poenitentiae. star
ab ipso operante ad Me pereatam veniale r mittendum, vel non relatum ab ipso ; sed a Deo aereptante in ordine ad illud. Quibus verbis Doctor fgnificat peccatum veniale, non solum posse condonari per actum Pq- nitentiae sive internae, sive externae, sed etiam per quemcumque actum bonum & meritorium, qui magis sit acceptus Deo, quam odiosus ipsi fuerit actus peccati venialis . Quae utique Doctoris sententia probatur ,
primo quia si ad id quodlibet opus bonum
non suffceret, maxime quia ad id requireretur actus Poenitentiae actualis, aut virtualis et sed ita non est. Probatur et si 'enitentia actualis, aut virtualis ita necessario praerequireretur ad remissionem peccati venialis, sequeretur inde , quod veniale peccatum non majori facilitate solveretur , quam 'mortale, siquidem mortale peccatum potest tolli, & condonari per actum cha-xitatis, nec-non & per martyrium absque ulla formali detellatione praevia 3 quidni igitur pari ratione per quodlibet opus meritorium procedens ab eximia charitate ,
possit expiari pDeinde, peccatum veniaIe non deletur cr Contritionem actua Iem , aut habituam: igitur ad illius expiationem non re-Ziritur Poenitentia formalis, aut virtualis. onsequentia patet: Antecedens probatur: Peccatum illuci non remittitur per Contritionem, quod cum illa potest subsistere ssed veniale peccatum subiistere potest cumactu Contritionis: ergo, &c. Major constat eatenus enim peccatum per Poenitentiam deletur, quatenus Poenitentiae actus ipsi opponitur, nec cum eo subsistere potest. Minor vero probatur. Peccatum tamdiu non
deletur quamdiu peccator in ipso complacet: at qui elicit actum Contritionis, per quem obtinet remissionem peccati mortalis, potest revocare in memoriam aliquod peccatum venialc sine proposito emendationis 3 ac subinde peccatum venia Ie subsistere potest cum veniali peccato: igitur, &c. Denique, quidquid confert Contritio extra
Sacramentum, conferre potest Attritio juncta Sacramento Poenitentiae r sed omnia peccata venialia per Attritionem cum peccato non semper delentur, ut docet Cone. rid.
fi q. c. s. verbis in primo notabili a n bis laudatis, ubi significat peccata venia lia in Confessione taceri poste citra cul-Pdm , multisque aliis remediis expiari posse :Haec autem remedia dictincta a Confestione,
Halles TM . Tom. X.& Poenitentia , debent habere essicaciam delendi ipsa, non aliter quam per satisfactionem, & consequenter per exhibitionem alicujus operis aequivaletitis in finem remi sonis ipsorum: sed opus aequivaIens potest esse in materia cujuscumque virtutis, v. . fidei, eleemosynae, orationis, jejunii, quia haec opera sunt satisfactoria, ut ex Scriptura constat, jejunium autem, eleemosyna, Ac oratio numerantur a Patribus, & Doctoribus inter partessatisfactionis; imo&quodcumque opus bonum potest hunc effectum habere et ergo maxime pro peccatis levibus. Porro ut quicumque actus meritorius habeat effcaciam ad delenda peccata venialia,
pus est quod per modum satisfactionis, de
compensationis eliciatur , & offeratur iit eum finem; si enim actus Poenitentiae, &Contritionis, nec-non & diIectionis Dei non sit suffciens ad deletionem peccati venialis, quando ad illud implicite, vel explicite non dirigitur , ut mox dictum est, multo miniis eam effcaciam obtinebit quilibet alius actus bonus minoris ordinis, & dignitatis. Adde quod si ad exhibendam satisfactionem pro peccato proprio debitam per jejunium, necesse sit, ut jejunium istua, quost varios ob fines posset fieri, dirigatur ad ejusmodi satisfactionem intendendam; sic etiam ut opus satisfactorium valeat pro dimittendis peccatis venialibus, requiritur , ut fiat ea intentione, quae non tribuit quidem operi bono valorem, sed applicationem. Probatur denique quarta para, nempe quod Sacramentalia vim habeant remittendi peccatum veniale; illa namque non solum ad heologis, sed etiam a summis Pontificibus,& SS. Patribus dicuntur ex benedictione Ecclesiissa nctificare, & mundare: sed non
mundant a peccatis mortalibus: igitur mundare debent a venialibus. Minor constat: Si enim mundarent a peccatis mortalibus , conferrent primam gratiam 3 sicque haberent veram, ac perfectam rationem Sacramenti. Minor vero jam plobata est de aqua benedicta, nec-non & de pane benedicto q. ult. ar. I. hujusce Tractatus. Probatur vero de caeteris, imprimis vem iro de oratione Dominicar nam S. Augustis in Enchiridio c. II. & ex eo Toletanum quartum c.y. ait: in quotidianis brevioributlevibusque pereatis , Me quibo haec vita non ducitur quotidiana oratio fidelium satia .cit, eorum enim est direre ; Pater Mer, qui
330쪽
Tract.I. Disp. II. Art. I. Seel. III. Quaest. II.
minima , is, quotidiana pereata . Nec valet reponere cum vasqueno id esse intelligendum de oratione, quae habeat annexum motum Contritionis , & Pqnitentiae: haec enim responsio omnino fictilia est 3 alioquin talis levium remissio non esset magis tribuenda orationi Dominicae , quam aliis orationibus , ex quibus excitari potest Contritio, v.g. Psal. Miserere mei Deus, nec-non & aliis,
Psalmis Poenitentialibus. Adde quod non Contritioni, sed huic petitioni: Dimitte nobis debita nostra ; talis remissi o tribuitur , quod maxime significat S. Aug. in lib. de
Corrept.& gratia cap. s. ubi ex illis verbis orationis Dominicae probat, neminem esse sine peccato, idque confirmat auctoritate S. Cypriani, qui hunc locum Dominicae orationiS exponens , ait: siuam necessarie autem, quam. prodiisnter , is, salubriter ad. monemur, quod peccatores sumus, qui pro peccatis rogare compellimur , ut dum indulgentia de Deo petitur , conscientia sua animus reco detur . Ne quis quasi sibi innocens placeat, se extollendo plus pereat, infruitur, is, docetur se peccare quotidie, dum quotidie pro peceatis jubetur orare . Sic denique Ioannes in epistola sua ponens , dixit: Si dixerimus , quia peccatum non habemus , nos imos deri. mus , Teritas in nobis non es.
Idem constat de Confessione generali , quae fieri asiolet in principio Missae, & Completorii; haec enim peccatorum publica, &generalis accusatio esticaciam habet, dum ex animo, & affectu Dietatis ac Religionis fit, remittendi non solium peccatum veni te, sed etiam satisfaciendi pro mortalibus dimissis, ut docet S. Aug. l. So. homiliam homiliat. e.o. O, epist. Io8. Ad id etiam maxime confert eleemosynae largitio, ut praeclarc idocet S. Hieronym. ad in . Danielis, ubi inter caetera ait: Sciendum est , quod si
Nabucho nosor bova opera facienti venia r promittitur, multo magis alas promittitur, qui leviora peccata commiserunt. Tandem ad id
confert Episcopali, benedictio, ut communiter docent Theologi. Sciendum est autem , quod hujusmodi Sacramentalia non habent illam cicaciam remittendi veniale peccatum, nis praevium, vel conjunctum habeant motum animi ex
parte ea ubi applicantis 3 siquidem ad id
requiritur, ut nobis mediante fide nostra, de cultu Religionis appliccntur, quia sunt Caeremoniae sacrae, quorum usus debet esse
religiosus, de fieri humano modo; ideo in
amentibus , aut dormientibus sorte non habent effectum talem, licet in infantibus habeant alios effectus, ut fugandi doemones, & similia. Petes , Utrum Sacramentalia remittant peraeatum Deniale ex opere operato, vel ex opere operantis .REspmdest, quod si remittere peccatum
ex opere operato, idem significet , ac illud praestare nedum intuitu dignitatis,& meriti actus eliciti ab operante, sed etiam ex suffragante alterius merito, sic Sacramentalia dici possunt ex opere operato illam remissionem edicere 3 quia habent hanc emcaciam, quatenus Ecclesiae sanetitas ipsis moraliter applicatur mediantibus precibus, quibus hunc effectum ipfis impetrat a Christo Domino. Si vero dicatur ex opere operato effci , quod de condigno, & infallibiliter ex meritis alterius datur, vel operatur, tunc ista Sacramentalia dici non ponunt agere ex opere operato: Tum, quia tantum hanc effcaciam suis precibus eis obtinet Ecclesia, quatenus videlicet exorat Deum, ut conferat auxilia quaedam supernaturalia ad eliciendos actus supernatui ales, quibus formaliter aut virtualiter peccata venialia displiceant, & revocentur 3 eatenus enim cententur remittere venialia , quatenus caeremoniae sunt sacrae inuarum usus religiosus excitat in nobis vel Attritionem , vel devotionem seu fervorcm charitatis, quo ipsa remittantur: cum enim venialia opponantur fervori charitatis, cujus ardorem imminuunt; cumque nulla privam
tio possit tolli, nili per positionem formae opinpolitae, non videntur aliter Sacramentalia remittere peccatum veniale, quam obtinendo ex meritis Chiisti per preces Ecclesiae auxilia quaedam supernaturalia, quibus homo
excitetur, di iuvetur ad eliciendos serventes actu, charitatis, vel Pqnitentiae, per quos talia peccata formaliter aut virtualiter retractentur. Unde in amentibus aut dormientibus adultis, eorum applicatio forte non haberet illam emcaciam remittendi venialia, licet in infantibus habeant alios effectus, puta fugandi doemones , & praepem diendi infestationes maleficior Um. Dices et dii bacramentalia solum remitterent peccatum veniale excitando fervorem charitatis, sequeretur nullam esse distercutiam inter illa, dc sacras imagines; siquidem