장음표시 사용
411쪽
De Absolutione Sacramentali. os
, potest tripliciter intelligi. Uno modo ,
H auctorita, simpliciter principalis. Deundo,, modo, non principalis, sed praecellens. si Tertio modo, non principalis, nec prae-M cellens, sed particularis. Prima soli Deo H convenit propter duo: Primo, quia ipseri solus ex se est justus ; imo ipsa justitia:s, primum autem judicium non potest com-,, petere, nisi primo justo: quia judicium H non est persectum, nisi sit & justum , si juxta illud Psii 8. Feci iudicium , is u. si stitiam, siquidem judicare est jus, vel ju-- stum dictare: Primum autem iustum o-
portet esse perfectissimum, & ita justista limum et igitur primi justi et Secundo , D quia judicare est Praesidentis , juxta illud Apostoli ad Rom. Is . Tu quis es , , , qui judieas alienum servum p Primus au-M tem Praesidens non potest esse, nisi Deus si solus. Unde sicut non potest alii com- si municare Divinitatem , sic nec primamri potestatem judicandi, nec per consequens,, clavem limpliciter principalem aperiendiri crissum. Secunda cladis, scilicet non prin-H ei Plis, tamen praecelleris, potest intelli- gi quantum ad duplicem piaeeminentiam; M unam Quidem in universalitate causarii mta judicandarum : aliam in firmitate senis tentiae definitivae. Et utroque modo prae- , , eminentia potest convenire illi, qui om-,, ni a merita , & demerita novit, quae sunt M causae Propter quas coelum est aperien- dum, vel claudendum; Et cum hoc ha--bed voluntatem inseparabiliter confor is mem justitiae divinae . Propter pri-,, mum potest in omnibus causis sententia
, re, quia . omnes novit: Propter secun-
dum potest ejus sententia simpliciter esse si firma, & irrevocabilis; quia semper lu-,, sta .. Haec clavis cum utraque praeeminen-- tia , proprie est Christit, qui novit omnia se merita , & demerita judicandorum , de ,; semper justitiae divinae conformiter audio cat. Nec ista potest esse in Ecclesia mi-
litante, saltem congrue, quia nullus in si Ecclesia novit omnes causas judiciarias, ,, nee habet voluntatem immutabiliter ju- stam . Tertia cladis, scilicet particularis, se quantum ad causas cognoscendas, &in- , , firma, quantum ad sententiam ferendam,
, puta quod sit aliquando revocabilis 3 po-o test conferri alicui in Ecclesia militam. te, qui potest in illa causa non nosse, ,, & in illa, secundum legem divinam re-
ele judicata; de si quandoque praeter il
lam, sententia ejus non erit firma, sed si
fecundum illam erit firma. MDuo itaque maxime hic occurrunt determinanda . Primum , utriim SacerdoteSno- vae legis revera habeant facultatem absolvendi a reatu culpae , aut tantum declarandi culpam esse remissam. Secundum, umirum per Ablolutionem sacramentalem relaxetur tota poena pcccatis dubita, aut saltem aliqua ex parte illa. minuatur ..
S scramentum Paenitentiae vere, proprie
remittit omnia pereata sibi subsecta, qua tum ad reatum eulpae . Haec est ita nunc certa , & communis apud Theologos 3 ut Suarc E disp. I 8. feci. a. memb. 3. non dubitet dicere contrarias, Sc oppositas sententias e se erroneas; ut pote clim opponantur doctrinae Conc. . Tridentini docentis ac dicentis seg. I . e. f. suamvis Amositio Sacerdotis
alicui bene ii sit di pensatio, ( nempe ipsius.
Dei) tamen non est soliam nudum ministerium,de annuntiandi Evangelium , vel deelarandi reis missa esse peceata: sed ad instar actus iudicialis , quo ab ipso velut ra judice sententia pronuntiatur, cyc. Unde Caia. o. Si quis dixerit absolutionem sacramentalem Sacerdotis non esse actum iudicialem, sed. nudum ministerium pronuntiandi, is declarandi remissa esse pre- cata eonfitenti; modo tantum credat se. esse absolutum, aut Sacerdos non serio, sed Joco amsoreat . anatbema sit. Quibus verbis Concilium aperte docet,. Absolutionem Sacerdotis non esse dumtaxat declarativam remissionis peccati : sed verum actum judicialem , quo hujusmodi: peccata remittuntur. Quanquam enim pr*cipuum Concilii intentum tuerit, ibidem definire contra haereticos , solam fidem absque Poenitentia , seu Contritione non susticere ad veram iustificationem; nihilominus nostram etiam astertionem satis aperte insinuat, quod ulterius probatur ex eodem Concilio ibidem, cap. I. cum praemm sistet haec verba Christi Domini. . esuorum remiseritis peccata, bc. subdit : suo tam issigni facto, is, verbis. tam perspicuis, potesatem remittendi, is retinendi peccata , ad reconciliandos males post Baptismum lapsos, is uapolis, is, eorum legitimis successoribus fuisse communicatam , universorum Patrum consensussemper intellexit. Quare merito proscripta fuit a. summis C c Polam.
412쪽
Pontificibus Pio V. Gregorio XIII. &Urbano VIII. haec Baii propositio 3 Peremtor paenitens non vivifieatur ministerio Deem
dotis absolventis, sed a suo Deo , qui Paenitentiam funerent , is inspirans vivificat eum, is resuscitat: ministerio autem Suerdotis solus reatus tollitur .
Probatur seeundo haec nostra assertio auctoritate SS. Patrum, qui in Sacerdotibus novae legis Zeram, ac perfectam potestatem
absoIvendia peccatis agnoverunt. Ita praecaeteris S. Ambr. lib. I. de Poenitent. c. a. exponens haec verba. Sorum remiseritis peccata, remittuntur eis, is quorum retinueritis
retenta sunt; ait: hoc premissum solis S cerdotibus es: recte igitur De Eeel a vindicat, quae veros Sacerdotes habet: haeresis vindicare non fotest , qua Deror Sacerdotes non habet. Et Itb.a. c. a. ait: Impossibile videbatur per Paenitentiam pereata dimitti , coecesset Me Chrictus Apostolis suis, quod ab Aposto is ad Faeerdaeum o ela transmissum est: fmctum est igitur fossibile, quod impossibile vid
hatur. At nucia potestas declarandi peccata esse remissa a Deo , non videbatur alia
quid impossibile ; siquidem Nathan Pr
Pheta declaravit Davidi peccatum a Deoiuilla iemistum et igitur mens S. Ambrosii Mon est, quod Sacerdotis Absolutio sit dumtaxat ipsius remissionis declaratio. Idem docet S. Chrysostomus hom cinverba Isaiae, & lib. 3. de Sacerdotio C. a. ubi clare dicit: Nostris Saeerdotibus non cor Poris lepram , verum anima naevos, non di, O purgami probare, sed purgare prorsus concessum es Idem S. Augustinus pluribi, mamme Iib.de catechidandis rudibus, C. II.&S. Hieronymus epist. I. ad Heliodorum, &Patres, quos laudat Canitas a. p. Catnechismi c. I. Probat tertio hanci veritatem subtiIis D
ctor hac ratione et Sacramenta novae legis
reveraessiciunt quod significant, sunt enim Mgna practica: scd Ablolutio Sacramentalis lignificat remissionem peccati quoad 'cub Eam, & condonationem aeternamigitur, & c., Aic autem Doctor: Si sacramentum Poenus tantiae revera non remitteret culpam,apers te sequeretur, quod non esset Sacramen- novae legis, nec aliqua causalitas, vel
,,. dispositio causalis ad primam gratiam quias, numquam digne susciporetur, nisi ab has bente jam primam gratiam , nullus enimis attenditur digne solutus a Deo, nisi prius taliam Lem. susceptici istius bacra.
menti est instrumentum ad gratiam, hoc
eit, dispositio efficax necesibria ex statuto divino ad gratiae susceptionem: instiumentum autem, vel dispositio prae-
via, non est signum rememorativum , si live ostensivum alicujus , ut jam praete- suturi: ergo collatio sacramenti Poenitentiae ad hoc , mi fiat digne , non oportet, ut sit signum Absolutionis divinae praecedentis. Haec ille. Ideoque concedit , cruod sacramentum Poenitentiae potest digne recipi ab attrito, de hoc tanta Attritione, quae non suffceret per modum meriti ad justificationem sulcipiendam intermino Attritionis: & quod ii non fiete recipiatur in termino, recipia- rL S a id erima ,-a Deo consertur: de Absolutio Sacramentalis est signum essicax illius Absolutionis sequentis in ultimo instanti i plius, sicut prolatio verborum est lignum confectionis corporis Christi. Unde e ligit Doctor: Secundum hoc pa- istet, quomodo Sacramentum , hoc est ,, instrumentum ad gratiam primam , sit dispositio praevia eo modo, quo alteratio potest dici instrumentum respectu generationis substantiae: quia est dispositio is
praevia. Alioquin, ut ait iamrq. q. n. . non appareret quomodo sacramentum Poenitentiae esset secunda tabula, si nun- ,
quam per ipsum ut Sacramentum est ,
ponet recuperari secunda gratia amissa, sed tantum per Attritionem , tanquam per praeviam dispositionem, &per Con- ,. tritionem tanquam per . dispositionem
me Doctor, quibus aperte significat sacramentum Poenitentiae non fore distinguendum a Sacramentis veteris legis, nec esse secundam post naufragium tabulam 3 si revera Sacerdotes per Absolutionem sacramentalem non remitterent peccata; siquidem Sacramentum hoc nunquam liberaret naufragum, a periculo submeisionis, utpote qui jam P riculum evassi et per Contritionem antet ejusmodi Sacramenti susceptionem, Conmmatur haec assertio ex refutationea larum sententiarum , primo namque falsum est Sacerdotem dumtaxat absolvere a pinna aeterna debita peccato, postquam sinius Deus reatum culpae remisit: Tum, qui suxta Concilium Tridentinum sesso. c. I
Poma ceterna meta eum culpa remittitur: Igitur ra ante Sacramenti susceptionem rem
milia erat culpa, etiamremitti debuit pσn
413쪽
ternar Tum quia culpa mortalis non potest deleri, nisi per infusionem gratiae et gratia autem sanctificans de via ordinaria stare non potest cum reatu, & obligamtione ad pqnam aeternam i alioqui sequeretur,
quod aliquis ponet esse limul filius gloriae, &gehennae, & destinatus adscelicitatem, &ad damnationem 3 gratia enim est semen gloriae 3 reatus autem p*nae obligatio ad damnationem , & poenam aeternam.
Secunda pariter sententia subsistere non potest, nempe quod Absolutio sit tantum aperitio, aditus, & via ad patriam coelestem: Tum , quia sola peccata pollunt nobis elusmodi via in praeeludere: igitur ubi semel remista sunt, tali, via, & aditus non possunt occludi: Tum, quia, ut mox dictum est , per
Contritionem remittitur poena aeterna, quantum ad poenam sensus: ergo multo magis
quantum ad poenam damni, quae est ipsa climinatio, & remotio a patria coelesti. Tum denique, quia nullum est fundamentum, quo maxime nituntur illius sententiae assertores , nempe quod aliquis carere possit culpa, dc reatu poenae, & tamen ex fare a coelo, sicut Joannes Baptista, & alii exulabant in Limbo: non est enim idem ferendum judicium de fidelibus justis post Clitulit Resurrectionem, & Ascentionem , ac de Patribus ante eiusmodi Resurrectionem: hi enim ibi detinebantur, non quod haberent reatum poenae luendae; sed eo quod non erat solutum pretium sanguinis Christi, nec conveniebat ipsos Prius intrare gloriam, quam Christum et sicut nec modo carentia gloriae corporis est aliquis reatus poenae luendae s sed dilatio glorit dedit s Ob justam congruentiam. Tertia pariter scutessi a , nempe quod per Absolutionem homo liberetur ab obligati ne confitendi peccata, refellitur et Prim) , quia inde sequeretur, quod falsa esset for mu-Ia Absolutionis a peccatis; siquidem absolverea peccatis, di obligatio confitendi peccata, duo sunt omnino distinctae secundo, Absolutio, quae datur solum de venialibus peccatis, nil prorsus issiceret, siquidem non est necestaria obligatio ejusmodi peccata
confitendi: Tertio , sequeretur claves E clesiae, & potestatem non futue collatam in ordine ad mundandam animam, sed tantum ad caeremoniam extrinsecam adhibendam. Denique quarta sententia omnino aliena est ab effcacitate hujus Sacramenti, tocaminque tutus effcaciam evertit, nam ad evacuandum Leatum Pinnae temporalis, pluri
ma alia suppetunt faciliora remedia, ut.constat in indulgentiis, & sacrificio Fise s ac subinde non opus fuisset instituere
peculiare Sacramentum , ad ipsius pinnR temporalis remissionem. Oblietes prim): Solus Deus remittere pomtest peccatum: igitur Sacerdotes revera peccatum non remittunt : Probatur antec
dens ex illo Isaiae 13, ubi Deus ait : Ego sum qui deleo ierinitates tuas. Et Matth. v. suis potest dimittere pereata , nisi solus Deus pUnde S. Augustinus lib. so. homiliarum hommi. 23. Nemo tollit pereata, nisi solus Deus. qui est Agnus tollens neeata mundi ; tollit a tem dimittendo, quae facta sunt, is, adi vando ne fiant, is, perducendo ad vitam, tibi omnino seri non nisunt. Et super Psa Imum
3I. exponens haec verba: Remisisti impietatem peccati mei, aperte docet, remissionem peccati ad solum Deum spectare . Idem docent alii M. Patres insta laudandi. Distinguit antecedens Doctor num. 2 SoIus Deus dimittere potest peccata potestate propria, & principali, concedit: delegata ET
ex Commissione, negat: nec enim particula s solus excludit remissionem fieri posse
ab aIio, quam a Deo: nam similiter dicitur Psalm.TI. Deus facit mirabilia magna solus , quod intelligitur dumtaxat de virtutet
tria & principali; nam melinasticis r.
omine dicitur, quod fecit mirabilia invita sua: igitur Sacerdos revera remittit peccatum quantum ad reatum culpae, & poenae aeternae; sed instrumentaliter tamum, ut Doctor n.2q. optime explicat dicens: Facit, sed non facit nisi instrum:nt iter, non quidem attingendo cum essectum, nec virtute propria, nee alterius, sedattingendo aliquid Prius, quod
est . spositis necestans ad illum ejectum; ne eessitans, inquam, ex divina pactione, , t
le agens causans a possionem necessariam ad terminum, dicitur agens instrumentale, ut essis alterante-generante , proprium autem es Deo principaliter mundare ,-remitteret illud debutim etiam attingendo illum ejectum( physice horum autem neutrum convenit S cer ii, utpote qui solum moraliter attingit illuni evectum, idque ex commissione, di delegatione Dei , sicut procurator ex facultate Domini sui remittere potest debitoribus, quod suo Domino solvere tenentur. Quam utique explicationem etiam approbat 3.Gregorius homil. 26. in Evangelia, ubi expendens illud Joannis, suorum remi
414쪽
I verni iudieii sartiuntur, ut vice Dei quibusdam peccata retineant, quibusdam relaxent .
Nota principatus superni judicii , & vice
Dei eos peccata relaxare. Ita ut quas culpas
Deus suo superno judicio. solvit, easdem Apostoli solvant; alioqui enim. non super
ni principatus , se inferioris judicii sen
tentiam sei rent, si. solami poenam , non CuIpam relaxarent .... Eorum profectὰ nunc in is Hessi Episcopi locum. tenent. Ligandi , atque Iuvenat authoritatem suscipiunt, qui gradum regiminis sortiuntur Nec aliud certe voluerunt M. Patres maxime S. Augustinus, siquidem praeterquam quod docet, ut diximus, Sacerdotes novae legis habere in se veram authoritatem absol vendi a peccatis; dum ait, solum Deum, poenitenti dimittere Peccata, id dumtaxat intelligit de authoritate principali siquidem eodem modo docet verum Ministrum Baptismi ita bapti Zare, ut tamen solus Christus sanctificare dicatur: Sic lib. 2. contra Cresconium C.a I. Tingere, inquit, possunt O b ni is, mali , abluere autem conscientiam nonnisi ille, qui semper honus est: Et de Sacramentis in universum ait lib. 3 c.s. Sive a
Deli, ne a perfido dispensatore Sacramenium quisquo percipiat , non sanctificat, nisi
Unde Doctor dist: Tq. quaest. . n. II. Con cedo , inquit, quod Faeerdos ita dimittit pec- Catum in Paenitentia , Aut in Baptismo, e 'ita absolvit sicut baptietate quia utroyique .pliciter verum est, quod ministrat Sacramentum, ejectum. autem Saeramenti ministerialiter, quia aliquid eausat , ad quod secundum dispositionem, seu actionem Dei, regulariter sequitur essectus Sacramentiet Objicies seeundo historiam Laetari , quem Christus D. solus ad vitam revocavit postmodum vero, Discipulis jussit,. ut eum sol verent, & sinerent abire: Sic enimi legimus Joan. II. Hoce magna clamavit Iesus, Laetare veni soras, es, flatim prodiit qui fuerat mor tuus, Ag tui pedes bis manus isitis , O Detes illius sudario erat ligata is, dixit eis c Discipulis.) Solvitet is, finite abire. Quem utique locum expendentes m. Patres , inde colligunt , prilis peccatorem debere vivificari per Christum, quam Sacerdotum ministerio solvatur . . Hoc praecipue docet S. Grego Mus homil. 26. in Evangelia, ubi agens de potestate ligandi, atque solvendi tradita a
christo Apostolis, ait: Causae ergo pensandae sulit, iis, cum. ligandi , vique solvendi potesai,
est exerranda, videndum es, quae culpa, aut quae sit Paenitentia secuta post culpam, ut quor
omnipotens Deus per eo linmonii. gratiam:
visitat, illos Pastoris sententia avolt at . Tvno enim vera est Absolutio Praestanus , cum aeterani arbitrium sequitur Judieis, quod bene quatriduani mortui resuscitatis illa significat, quae
videlicet demonstrat, quia prius mor uum Dominus vocatat,moivi adit, dicens, LaZare veni foras ; is, postmodum is qui vivens egressus fuerat, a Discipulis est solutus, sicut scriptum es: Cumque egressus esset, qui fuerat ligatus institis, tune dixit Distipulis et foravite eum , sinite abire . Mee illum Discipuli Jam viventem solvunt , quem Mognster resuscitaverat mortuum: si enim Discipuli Laetarum mortuum solverent , fartorem magis ostenderent , quam virtvtem et ex qua cons deratione intuendum es , quod illos noIdebemur per Pastoralem authoritatem solueere,.qvor a victorem nostrum eognoscimus per sustitantem gratiam Diυseare. Ubi duo dicit S. Gregorius et Primum, quod sententia Sacerdotis absolventis, non antecedat, nec comitetur, sed tantum sequatur sententiam Deli hominem vificantis . ac subinde Sacerdos nullum peccatorem nisi jam per gratiam viventem potest solvere; & consequenter revera Sacerdotes non remittunt peccatar Secundum vero , quoάnon aliter Sacerdotes solvant hominem mortuum peccato quam Discipuli solverunt LaZarum : igitur quemadmodum hi solverunt jam viventem, ita & illi. Idem doceti S. . Augustinus tract. 6. ias Ioan. ubi ex illo miraculo. colligit Christum sibi retinuisse potestatem remittendi peccata I servis autem ministerium dedi se, ne servus in servo speraret. Et in caput Matth. 16. Christus, inquit , per se intus vivificat , Ministris potestatem soloendi post vitam, tribuit, qui nullum solvere possunt , nisi vumat .. Et exponens illud Psalmi 8 . Numquid mediet suseitabunt eum, &c. ViventeI , inquit, curare mi erio suo possunt Sacerdotes , noue autem mortuos suscitare. Et in Psal. IOI. concione a. Merit per Eechiam dari. solutio peccatorum potest et Fuscitari autem mortuos nonnisi intus clamante Domino potes , hoc enim Deus interius agit: Loquimur ad cum res vestras; unde stimus quid agatur in quom libet vestrum. Ovid autem intus agitur, non, vobis, sed ab illo agitur : Ergo ex mente illorum sanctorum Patrum, remissio pec catorum, quin est hominis a morte. pecca-
415쪽
ii suscitatio, pi a solo Deo, non autem
Distinguo eonsequens: Fit a solo Deo , tan- quam cauo principali , concedo et a solo
Deo tanquam excludente consortium causae ministerialis, nego.' Seeundo S. Gregorium similiter distinguo: Sacerdotis Absolutio sequitur arbitrium alterni judicis in discernenda dispositione poenitentis , concedo et in impertienda reminione pecati, nego: nihil enim aliud in tendit S. Gregorius; siquidem agit ibi de discretione, quam adhibere debent Sacerdotes, antequam poenitentes absolvant, ut
si debite dispositos i 'peniant , eos absolvant 3 nam anteii dixerat: Ecee qui districtum Dei iudieium metuunt, animarum iudi-ees fiunt alios damnant, vel liberant, quisem tipsos dammari metuerunt, horum prosecto loram in Helesia tenent Episcopi, grandis honor, sed grave pondust durum est enim , ut qui propriae moderamina vitae nescit, iudex fatalienae; is, plerumque contigit, ut hie iudieii
locum teneat, tui ad locum vita minime com
cordat 3 ae proinde saepe agitur, ut vel damnet imperitos, vel alios ipseligatus solvat. Et paulo post subdit, verba in objectione posita, causae pensandae sunt, bo. Respondeo tertio, S. Cregorium nihil aliud intendere, quam quod non sit absolvendus, nisi quem Deus jam vivificare incepit perimnullam Spiritus, non quidem adhuc inhabitantis, sed tantum moventis, Ut loquitur Concilium Tridentinum. Triplex enim
est in impiis justificationis gratia . Prima
praeveniens, & excitans; secunda cooperans, & adjuvans, tertia habitualis formaliter sanctificans . Quaslibet autem ex issaliqua proportione dici potest vita, suscitatio, &absolutio peccatoris: Prima quidem,
quia per gratiam excitantem peccator, velut LaEarus in peccati sepulchro mortuus Jacens, per eam, quasi divina Christi voce vocatur
foras, & jam dat quaedam signa vitae; non quidem adhuc perse quia non potest
peccator moveri ad sacramentum Poenitentiae debite suscipiendum sine dispositionibus, videlicet fide, spe, & charitate, ac Attritione supernaturali r cum itaque has dispositiones non possit obtinere, nisi per gratiam, quae est a solo Deo; idcirco merito dicetur Peccator non pritis posse per Sacerdotem absolvi, quam vitam a Deo receperit 3 non quidem adhuc perferum , sed imperfectam. Unde merito dixit S. Gregorius: Tunc vera est Absolutio praesidentis, clim aeterni arbitrium sequitur judicis, hoc est, ille rite
absolvitur a Sacerdote, quem Christus compunctionis testimonio, & Prenitentiae desiderio absolvendum significat. Nee obstat, quod utatur exemplo LaZari. qui prius perferum vitam naturalem obtinuit, quam solveretur ab Apostolis; inde namque colligere non licet , quod etiam prius peccator vivere debeat vita superna. turali perfecta, quam solvatur a Sacerdote : clim enim sensus illius exempli sit allegoricus, non debet rei veritati in omnibus uadrare; sed satis est, quod sicut ab Apo-olis La arus vere solutus fuit, sic a Sacerdote poenitens vere solvatur a vinculis , quibus tenetur . Et insuper scut LaEarus non fuit solutus, nisi jam vivens, ita peccator prids vivere debet vita gratiae, non quidem habitualis, sed actualis, qua dolet de
peccatis, & movet se motu vitali, & exit M. ras per Confessionem, quam vitam perseelam obtineat per Sacerdotis Absoautioncm. Hoc utique sgnificat S. Gregorius, cum post praefata verba in objectione posita .ilatim subjicit: suae nimirum vivificatio ante operationem rectitudinis , in ipsa iam eo. gnoscitur eo spone precati. Unde is, huiems mortuo Laetaro nequaquam dieitur, Red
visee, sed Heni foras. Omnis quippe pereator
dum eulpam suam intra conscientiam ab eondit, introrsum latet, in suis penetralibus recultatur . Sed mortuus venit foras , ctim precator nequitias suas ponte confitetur et Laetaro ergo dicitur, Veni foras, ae si aperte evilibet mortuo in eulpa diceretur: Cur reatum tuum imira conscientiam abscondis p foras jam per emis fessonem egredere , qui apud te interius pernegationem latet . Venientem vero foras se
vant Distipuli, ut pastores Ecclesiae ei p vam
debeant amovere quam meruit, qui non erubuit rasteri quod fecit. Ita S. Gregorius , quem licet interpretari de Absolutione Sacramentali , quam negat dandam , nisi ei quem Christus vivificavit, at quam vivificationem intelligat , manifestissime explicatciim ait eam prodere se in confessione peccati , quae est e flectus, & signum compunisclionis internae.
Simili modo intelligendus est S. AugustinuS; nam, ut inquit tract. o. in Joan.ad illa verba, Laetare veni soras: suomodo processit ligatis pedibus, miraris , is non miraris , quia surrexit quatriduanus P In utroque pis, tentia Domini crat, non vires mortui. Hora fi
416쪽
sit, adhue ligatus , , adhuc involatus , tamen iam foras processit. Ouid significat pseuando contemnis, mortuus iaces , , , tanta quanta dixi contemnis, sepultus iaces: quanao eonfiteris, procedis . suid est enim praeedere, nisi ab oraultis Delut exeundo te manifestare Sed ut eonfitearis , Deus fuit magna voce clamando, id es, magna gratia vocando: ideo eum praeelsisset mortuus adhue ligatus ,ransiens , adhue reus, ut s oherentur peccata eius, ministris hoc dixit Dominus: Sol.
vite illum, & sinite abire. suid est, solvite, & sinite abire p suae solveritis in terra, soluta erunt in caelo .
Similiter scribit scr.3. de verbis Domini ibi ; suisquis malae consuetudinis , mala vitae, terrenarum scilicet cupiditatum mole praemitur 3 ita quod in illo iam factum sit, quod in quodam Psalmo miserabiliter dieitur et Dixit stultus in corde suo, non est Deus . Fit talis de quali dictum est : A mortuo , velut qui non sit, perit confessio . suis eum resuscitabit, nisi qui remoto lapide clam Dit, dicens: I a .are veni foras p suid est a rem foras pet Vre , nij quod occvitum erat, fras prodere sui eonfitetur , Has prodit , Has prodire non posset, ius viveret : ( inchoative per gratiam Praevenientem, & adiuvantem ad eliciendum verum dolorem
supernaturalem vivere non posset, nisi resu etiatur esset. Ergo in confisione sui aram satis, Dei laudatio est. Dices: inquit S. August. suid prodes Ee-Hesiae si iam pereator voce Dominica res entatus prodit suid prodest Helesiae eonstenti, cui Dominus ait et sius solieris in terras uia erunt is in raelo Respondet: Dium Laxarum attende, cum xinculis prodit, iam vivebat confitendo, sed nondum liber ambulabat vinetilis irretitus pesuid ergo arit Ecclesia, eui dictum est: Quae
solveriS, soluta ei unt, nis quod ait Dominus continuo ad Discipulos, solvite eum , O, sinite abire . Ecce nomine, vitae , intelligit solam Consessionem , quam ante Absolutionem Sacerdotis poenitens habet a solo Dco , & quae nisi praecesserit , nulla cst potestas Sacerdotibus absolvendi, ut redicatio loco dixit S. Augustinus: Christus per se intus vivificat, Ministris solvendi post vi- tam potestatem tribuit , qui nullam solvere possunt, nisi vivat, id est , nisi recic fuerit
confessus. Obiicies tertio S. Hieronymum , qui explicans illud Matthaei, siviacumque tua.
deris, ait: Istum Deum Epistola, b Pre, ieri non intestigentes, aliquid Di de Pharsae
rum assumunt supercilio, ut vel damnent Minnocentes , des solvere se noxios arbitrentur . eum apud Deum non sententia Sacerdo um , sed reorum vita quaeratur. Legimus in Levitico de Leprosis ubi iubentur ut ostenaeant se Sacerdotibus, si, si lepram habuerint, tune a Sacerdote immundi fiant 3 non quod sacerdoter prosis faciant, is, immundos ; sed quod babeant notitiam leprosi, is non leprosi, is quod
possint viscernere, qui mundus, qvme immundus. suomodo ergo ibi leprosum Facerdos mundum , vel immundum Deit 3 S , Me alligat, vel holvit E seras , im Presister; non eos, qui insontes sunt, vel noxii, sed pro ossicio suo , cum pereatorum audierit varietaterstit quis ligandus H, quine solvendus: igitur ,
ex mente S. Hieronymi eatenus tantiim Sacerdos peccata solvit, aut remittit, qu tenus soluta seu remissa declarat.
Nego consequentiam, & ad S. Hieronymum dico, eum illis verbis arguere, ac reprimem re quosdam Episcopos, qui nimiam licentiam sibi arrogabant pro libito , & non , explorata dispositione poenitentium eos admittendi , vel rejiciendi ab Absolutione,
contra quos docet, eorum potestatem non
esic absolutam, sed certis legibus ligatam, quas utique servare debent, ut eorum sententia sit valida, absolvendo , videlicet dumtaxat eos, quos Deus Absolutione dignos iudicat. Quod ut ostendat, utitur exemplo Sacerdotum Leviticorum , qui priusquam dimitterent leprosos , prius judicabant de ,
eorum munditia,aut immunditia legati: Quare non eos comparat penes potestatem, sed penes potestatis usum. Addit enim : Cum pro ossicio peccatorum varietates audierit s sidest peccatorum species, de circumstantias notam
verit , scit quis ligandus sit, queri solvendus: iNon autem ait, quis solutus sit, aut ligatus; quod certo asseruisset, si Sacerdos tantum declararet peccata remissa, seu retenta
non autem remitteret, aut retineret.
obiicies quarto: S. Chrysostomum homil I . in Mattharum: Liberare, inquit , a putredine pereatorum Christi virtutis est, ut autem ad illa iterum non revertantur, apostol rum curae es , ac laboris . .
Respondeo: S. Chrysostomum ibi non instia
tuere sermonem de Apostolis, ut Sacerdotibus, sive Judicibus secundariis, qui ex Commmissione cognoscunt in causa, Ac senten- ,
tiam ferunt, vel Absolutionis, vel retenti
417쪽
De Absolutione Sacramentali. - oo
nis in reum confitet item; sic enim Apost lis, & eorumsuccessoribus competit liberare a putredine peccatorum; nam, inquit S. Augustinus lib. i. de serm. Domini in Monte, cap.6. Condiendis, re extinguendis putoribus peccatorum Apostolicum salem Dominus misit in mundum sed loquitur S.Chrysostomus de Apostolis, ut Praedicatoribus,& Magistrisorbisterrarum , qui ut tales non aliter habent facultatem sanandi a peccatis, quam movendo peccatores suis praedicationibus ad agendam Poenitentiam. Unde subjicit ibidem et Non pro Desraianis summodo salute , sed pro universo orbe vobis certam, erit: non ad duas quippe urbes, aut dum, aut viginti, neque ad nnam Gentem vos mitto , Aut mittebam Propiatas, sed ad omnem terram prorsus, ac mare , totumque mundum, is hune variis eriminibus oppressum. Mittebat autem Prophetas, non ut Iudices, sed ut Praedicatores, & Magistros: igitur sanctus Chrysostomus ibi loquitur de Apost, lorummissione ad praedicandum, non vero de ipsorum legatione ad absolvendum. Odicies quinto et vel poenitens accedens ad tribunal sacramentale est contritus, &sic jam liber est a peccato, vel solum est attritus, & in statu peccati ; de sic indignus Absolutione et igitur sacerdos in eo vere non potest peccatum absolvere. Respondeo utrumque interdum contingete , nempe quod aliquando poenitens sit
contritus, aliquando autem dumtaxat attritus, dum autem accedit contritus, habet
quidem jam peccata remisia: at non indeis pendenter ab Absolutione sacramentali scontritio quippe, qua peccatorum remio sonem obtinuit, actu seu vittute continet votum emittendae Consessionis, & obtinendae Absolutionis. Unde illa peccati remissio rectc tribuitur Absolutioni, quia nonnisi in ordine ad ipsam conceditur, & si ipsa, data opportunitate negligeretur, haec negligentia in causa foret, cur nulla esset praelata peccati remissio . Quemadmodum originalis peccati remissio, quae fierct per Con-Lritionem, ac amorem Dei, includentem votum Baptismi , non prodcsici ad salutem, si data opportunitate suscipiendi Ba- Ptismum, quis ipsum negligeret. Similiter qui cum soIa Attritione accedit ad sacramentum Poenitentiae, non est quidem dignus gratia immediate , sed sollim mediale, quatenus idoneus est, ut per Absolusionem gratiam consequatur. Odicies se to: Sacramentum Poenitentiae est medicina 3 at medicina prodeste non 3otest mortuis, sed dumtaxat vivis: igitur acramentum Poenitentiae supponit vitam in uscipientibus. Respondeo ad minorem, esse quidem medicinam contra lethalia vulnera peccati, quae licci nondum intulerint mortem damna tionis aeternae, respectu cujus homo peccator dici possit vivus, & curabilis, tamen intulerunt mortem gratiae, & hoc sensu sacramentum Poenitentiae dicitur vivifi
Obiicies denique et Non aliter Secerdotes habent potestatem solvendi, quam ligandi et sed ligandi potestas est tantum ad declarandum aliquem esse jam ligatum: igitur etiam absolvendi potestas erit tantum ad ostendendum aliquem esse absolu
Respondeo distinguendo majorem et Non
habent aliter quantum ad concessionem,& authoritatem, concedo : quantum ail exercitium, nego: Potestas enim ligandi dupliciter potest exerceri . Primo quidem quatenus bacerdos negarc potest Absolutionem 3 & sic retinere peccata I secundo positive, quatenus potest obligare poenitentem ad satisfactionem sacramentalem; unde , distincta minore , neganda est consequentia 3 squidem Sacerdos hoc utroque modo non sollim declarat hominem esse Iigatum , sed etiam eum revera ligat , & obligat, tum ad habendas meliores dispositiones , ut debite Absolutionem percipere valeat , tum ad immplendam satisfactionem sibi praescriptam.
D in saeramentum Paenitentiae dimittitur pars
I aliqua poenae temporalis 3 eaque maior . vel minor secundum dispositionem paenitentis . Haec colligitur ex Concilio Tridentino sest. 6. cap. Iq. ubi sermonem faciens de sati factione per jejunia, eleemosynas, oratio nes , & alia pia vitae spiritualis exercitia poenitentibus praescribenda , subdit: Non
quidem pro poena aeterna, quae Des Sacramemto, vel Sacramenti dato una eum culpa remittitur , sed pro poena temporali; quae, ut sacra litterae docent, non tota semper, tit in Bamptismo si , dimittitur illi, , qui gratiae Dei ingrati Spiritum sanctum eoutristaverunt, templum Dra violare non sunt ruriti. Quibus
418쪽
verbis satis aperte significat Concilium ,
quod si non tota semper dimittatur pqna peccatis debita, una cum remissione culpae 3 saltem aliqua illius pars relaxatur per Absolutionem sacerdotalem I alioqui frustra haec
scripsistet vocabulatis non tota semper . JAdde quod ea sit universalis Ecclesiae, &Confessorum praxis , ut minores satisfa-Hiones injungant, ac praescribant iis poenitentibus, qui accedunt ad tribunal cum
majori Contritione, vel Attritione i quod utique signum est , Ecclesiam supponere
aliquam partem poenae temporalis, malorem, vel minorem, relaxari per sacramentum Poenitentiae, juxta propriam cujusque dispositionem, praeter eam, quae remittitur
per impletioncm sati,saetionis praescriptae ahacerdote,
Nec certe deest ratio idem insinuans scur enim potius infusio gratiae major aut minor fieret, juxta persectiorem vel miniis perfectam poenitentis dispositionem ,quam quod
remittatur pars poenae temporalis , maxime cum sacramentum Poenitentiae institutum sit ad remissionem peccatorum : ac subinde adHIutionem cujusque vinculi, & obIigationis qua peccator constringebatur p igitur
nedum ad solutionem reatus culpae, sed etiam ad soIutionem reatus poenae Quam utique veritatem luculenter explicat Seraphicus Doctor in dist. Ig. p. i. art.
a. q.2.n. q. ubi inquirens utrum Sacerdos remittat aliquam partem poenae peccatis debitae, triplicem hac de re sententiam, ac re ontionem subiicit: Primam quidem, quod Sacerdos absoIvat non a poena peccatis debita, sed a vincula confessionis, obligando poenitentem ad poenam satisfaetionis; quae utique opinio videtur elici ex Hugone victorino in libro de potestate ligandi, ubi distinguuntur septem vincula, scilicet obdurationis, servitutis, captivitatis, aeternae damnationis, sue punitionis, perpetuae detestationis, Confessionis, & poenalis expiationis et a tribus primis absolvit Deus pcr gratiam praepagantem, quae emoIlit cor ad poenitentiam, di est gratia gratis datas a vinculo servitutis per gratiam praevenientem, quae est gratum faciens, & liberat a servitute peccati; a vinculo captivitatis per gratiam cooperantem, quae expedit hominem, & solvit, seu excitat ad bona opera: a vinculo aeternae damnationis solvit Iigando ad quintum sciscet ag vinculum perpetuae detestatiosis; a sexto vero solvis per Ministium li-
gando ad septimum: Sacerdos enim solvi
constentem peccatorem, ut non teneatur
confiteri ; sed gigat ad vinculum satissa.ctionis .. Vertim, inquit Seraphicus Doctor, iste dicendi modus est improbandus; Sacerdos enim absolvendo non dicit: abso vo te a Confessione, sed a pereatis. Unde subsicit secundam sententiam, nempe quod Sacerdos absoIvat, non tantum
a vinc Io citi pae, sed etiam a pena Purgatorii obligando ad pinam satisfactoriam lac subinde non solvit aliquam partem p nae relaxando , sed solum commutando hocoue sub conditione, si videlicet expleat satistactionem injunctam . Unde si illa satisfactio sit condigna, Sacerdos dicitur a solvere a tota, si non sit condigna, absolvit dumtaxat a tanta 3 unde si peccator moriatur ante condignam satisfactionem , punietur in purgatorio. Uertim, ait Ser
phicus Doctor , hic dicendi modus etiam
improbatur 3 u enim Sacerdos dumtaxat
commutet p*nas, frustra dicit penitenti sab=Ivo te ab omnibus peccatis 3 quippe cum
nullum emolumentum , saltem ouantum
ad relaxationem penae ex hujusmodi Ab elutione reportet pqnitens . Adde quod peccator accedens ad tribunal pqnitentiae, tantam habere poterit contritionem, quod Deus omnem ipsi culpam, & pqnam remittat 3 ac subinde non opus erit illam penam commutare in aIiam pqnam .
Hinc tertiam sententiam iubeticit Seraphiiscus Doctor . quam approbat, & declara chis verbis: Et ideo est tertius modus dicenis di magis consonus rationi, fidei, & pietati, quod Sacredos aliquam partem p*- unae absol vendo dimittit ex vi Clavium: & hoc possumus intelligere sic; Quod unt, riversae viae Domini misericordia, & veritas, ,, ideo in justificatione, quae est opuS miseri- cordiae, misericordia sic remittit culpam, ,aeut Justitis regulam non praetereat . Proptem is rea adhuc detinet obligatum ad pcnam: illa autem ygna ob rigorem divinae Justitiq is est viribus nostris improportionabilis, & nostrae cogitationi ignota, ct pro illa opor- ,, tet quod: sati,facias Deo . Pro dic ergo Hadhuc nobis viam misericordic divina, is& constituit arbitrum Sacerdotem , & ,silli dedit potestatem aibitrandi , & la- ,. xandi poenam , & manifestandi nobis , is
N partem paenae remittendr ex virtute ,-
pastionis Cntisti, ut divina Jestitia pro is illa parte solutionem ab isto eli igat, sid is
419쪽
De Absolutione Sacramentali I i
is ex Pallionis Christi poena sit contenta . se Quanta sit illa pars , nostrum non estta determinare, sed Dei. Et tunc sacramen
ta tum Poenitentiae non tantum erit onero
sum, sed etiam fructuosum. Hanc ergo ., opinionem sustinendo, concedendum est, H quod Sacerdos remittit aliquam partem
is pqnae, sicut ostendunt rationes, non aeteris,, nae, sicut ostendunt aliae, non purgat
- riae, sed communiter illius senae . quata Deus obligat peccatorem post Adsolu-M tionem a culpa , dc pro illa nunquam ,, punitur in Purgatorio , nec alibi; sed ,, pro illa parte , a qua non absolvitur , is vel punietur hic suffcienter, vel Domiari nus exiget in Purgatorio. Nuod repetit in responsione ad a. p. q. objectionemr ab aeternastina . inquit, nullo modo solvit Sacerdos, a Purgatorio absoldit , non per se , sed per accidens , quia eum in
paenitente virtute elatitum minuitur debitum P ns temporans, non ita aeriter punitur in
Purgatorio, 'ut si non esset absolutus . Dum ergo in corpore quaestionis dicit, Sacerdotem Non remittere aliquam partem poenae
purgatoriae, intelligendus venit de remissi ne per se, Si autem obiicias, quod haec remiuio praejudicat divinae iustitiae: Respondet: Sirat in Baptismoper Passonis Christi inervum, is solutionem solvitur pereator a tota parna , ita in Paenitentia per eiusdem Passionis Cbrim virtutem solvitur a parte rinae: ita quod in nullo praeiud eatur iustitiae, imo veri atur illud Psalmistae: Misericordia, & veritas obviaverunt sibi: Misericordia autem supererogando
pretium iustitiae ja in facit.
EX his aperte satis, & abunde confuta, ta manet haeretica sententia Antoni
Domivis Archiepi 'vi balatensis , qui lib. . de Repub. Ecclesiastica fatetur quidem Sacerdotes novae legis habere potestatem revera solvendi ac ligandi peccatores apud
Deum; at non respectu omnium peccat
rum, sed dumtaxat quoi undam. Duplicis quippe generis pcccata distinguit, quorum quaedam ita occulta sunt, di latentia, ut nulla ratione exterilis pateant, nec ullum afferant Ecclesiae scandalum, qualis ellet ,
verb. grat. deliberata animi interna voluntas adulterandi, nullo exteriori signo manifestata: siuaedam vero ita notoria sunt,
di publica, ut Ecclesis scandalum afferant, ejusque sanctitatem inficiant, ut homicidium, adulterium publicum, &c.' Docet autem occulta peccata non inducere vinculum, nec ligare, nisi apud
Deum, a quo solo possunt dissolvi directe.& immediate: quare si peccat'r occultus coram Deo perfecte contritus, ejusmodi peccati veniam exoret, eam cohsequitur; nec tenetur peccatum illud Sacerdotibus per Confessionem exponere : si vero ita exponat, ut a Sacerdote absolvatur, haec Abi, lutio prorsus erit inutilis, &otiosa: Tum quia, inquit, peccatum istud remissum est, antequam peccator accedat ad Ecelesiam e Tum, quia Ecclesia non potest solvere, quod ipsa non ligavit. Quatenus vero peccata sunt publica , remittuntur a Deo directe, & im mediais, ut sunt offensiva Dei, de ab Ecclesia quatenus sunt offensiva Ecclesiae, idque dumtaxat post peractas satisfactiones, Ac per pectos labores Poenitentiales. Ex quibus
colligit quod etsi Absolutio Ecclesiae poenitentibus non prosit, quantum ad remissi nem occultorum peccatorum, nihilominus,
inquit, SS. Patres hortati sunt Pt nitentes, ut ab Ecclesia postularent ligationem, de s
lutionem pro criminibus occultis, eo quod impoliti Poenitentiae labores eis prodessent, ut fructus, & effectus interioris Poenitentiae: exercitia quippe durioris Poenitentiae a b
cerdotibus iniuncta, argumenta erant contriti, ac humiliati cordis. verum hoc haereticum dogma effcaciter prolar ibitur ex dictis, siquidem constat Sa
cerdotes novae vilegis a Christo accipere Dotcstatem remittendi quaecunque peccata sim
pliciter, & absque ulla exceptione: Christus enim inminus indiscriminatim , Muniversun ait, Matth. I S. suodcunque sola ruis, dic. Et Matth. 18. suaecunque solveritis; die. Et Ioan . o. suorum remiseruisse eata, e cc. Muibus significatur, Apostolos,& eorum Successores habere tam eatentem,& generalem potestatem remittendi quaelibet peccata in Ecclesia militante, quam pateat, de sese extendat solutio, seu remistio perseum, & Christum in lis impertienda et ita enim haec Evangeliorum oracula inter pretantur M. Paves, maxime S.Chrysostomus lib. 8 de sacerdotio, cap. I. ubi ait et Omnem rerum caelestium potest indiro Deo Ia-eerdotibus esse traditam , , tantam ad rem tenda Peccata, quantam Deus Pater dedit Filio, sed Pater aeternus Filio suo dedit omnimodam potestatem remittendi peccata, talu
420쪽
ublica, quam occulta: igitur, &c. Simi- iter S. Hilarius Can. I s. in Matth. ita S. Petrum alloquitur et O flix Ecclesiae fundamentum , dignaque aedificationis icius Petra , quae in as leges, is tartari portas, is omnia mortis elaus, dissolvereti O beatus caeli ianitor euius . arbitrio elames aeterni aditus traduntur; cuius terrasre iudieium praejudicata fit authoritas in caelo, ut qua in terris aut ligata sunt, aut soluta, soluti eiusdem con, altionem obtineant is in caelol At pecuata occulta, sicut & publica quoad culpam, de poenam sunt inferni leges, tartari portae . de claustra mortis 3 siquidem occidunt, di impediunt aditum coeli: igitur nonh- Itim publica, sed etiam occulta peccata solvere postunt Sacerdotes . Idipsum apertissime clamat S. Leo serm.3. in anniversario suae assiumptionis ad Pontific3tum , ubi cum declarasset summam a Christo authoritatem Petro traditam, ait: Manes ergo Petri privilegium ubicumque ex eius aequhate fertur iudieium , nee nimia severitas, vel remisso, ubi nihil erit ligatum,
nihil solatum , tibi qgis B. Petrui se verit ,
cui ligaverit. In hoc autem turplis me hallucinatur Spalatensis, quod confundat potestatem clavium quoad forum exterius , & contentiosum cum potestate cIvium quoad forum intellus, ait enim cap. . num. 2S.Iigamen seu vinculum , quo peccatoreSEcclesia ligat, in aliqua semper excommunicatione consistere, dum videlicet Eccle- Iia, vel peccatorem publieum prorsus se-xarat e numero fidelium, si sit contumax, Se incorrigibilis , vel dumtaxat ad tem-Tus , donec scandalum debita satias elione Pubdica expiaverit . Sicque vult soIum auigui, vel retineri peccata Per Echilesiae clavxs, cum ita in peccatorem publi-xum animadyettiti solvi autem, & remitti, cum tollit ejusmodi excommunicationis vinculum , sicque externum forum Ecclesiae cum interno perperam confundit: siquidem potest aliquis ab excommunicatione solvi, qui nihilominus remanebit peccato obstrictus 3 sicut & alius absolvi potest . a Pe Cato per Contritionem perseelam, qui tamen remanebit excommunicatione ligatus: igitur diversa est potestas absolvendi ab excommunicatione , dc ab illa, qua quis absolvitur a peccatis in foro interiori, di secreto sacramenti Poenitentiae. Diret: holus Deus potest remittere ossen-
lam sibi irrogatam: igitur Ecclesia in esuli modi reminione partem non habet. Antecedens constat; ejus enim est offensam remittere, qui laesus fuit. Distinguo antecedens; Authoritate propria,& principali, concedo 3 ex delegatione,& commissione Dei, nego: sicut enim primvatus Judex non potest condonare omenissam irrogatam Principi propria authoritate, sed totum ex Principis delegationes ita Sacerdos non ex propria, sed ex Dci concessione remittit. offensa mi Deo irrogatam. Dicet secundo ; Ecclesia solii in potest solvere , quae ligare potest et sed ligare non potcst occulta peccata, quia non iudicat de internis, & occultis 3 judicium enim ejus totum uexternum est: igitur, &c. Distinguo minorem: Quamdiu occulta sunt,& omniso id terna, concedo: quando manifestantur, & nota fiunt per Confessionem, nego : Tunc enim Ecclesia per suos Ministros ejusmodi occulta peccata retinem re potest si debitas dispositiones in poenitente non requirat, ea vero absolvere, si
idoneat idispositiones inveniat.
De partibui Paenitentiae in speriali. DIximus in superiori articulo Poeniten
tiae sacramentum tres ex parte Poenitentis actus desiderare , ex quibus quasi materia necessaria Fonsare debcat, ut desinit etiam Concilium Tridentinum sest . I . c. 3. Ubi legimus: Sunt avum quasi materia huius Sacramenti ipsius paenitentis actus,
nempe Coptritia, Consessio, is Satisfactio, qui
quatenus in Poenitente ad integritatem Sacramenti, ad plenamqN, O, perficiam pereat
rum remissionem ex Dei institvt ove requiruntur, hac ratione paenitentiae partes dicuntur
Unde S. A ugustinus exponens illud Psilm. I s. sevi sanat contritos corde , ait : sanat contriIOI corde, sanat eos tentet, sanat stipsosi punientes . Quibus verbis significat tres actus pomitentis, nempe cordis Contritionem, oris Confessionen, & operis Sati,factionem . Superest autem , ut de singulis ejusmodi partibus in praesenti Articulo diseputemus, quod utique exequemur tribus insequentibus Sectionibus siquarum Prima erit de Contritione tam perfecta, quae vulgari nomine dicitur Contritio, quam im-s pellacia, quae Attritio appellatur: Iecunda.