장음표시 사용
471쪽
apparuit , qui is locos Seripturae deprava. runt , Di extorserunt, quod in rem suam ectabant. Addit S. T. Miror autem , qua 'onte ausi sunt co tenuere , Consessonem , de qua loquuntur, Juris eis: divini; cuius equidem de-
tussissimum esse usum fatemur , sed quam faeile eoincere passimus olim fuisse liberam , eerte nullam de ea salutam fuisse legem, aut
Constitutionem ante Innocentii tertii tempora, e rum quoquet Annalis narrant. Et s. II. Hac
earnis ina plusquam crudeliter drvexatae sunt eorum antas , qui aliquo Dei sensu assi
Confessio fidei Calvinistarum , art. 2q.
habet Confessionem auricularem esse inventum humanum, quo jugum imponitur conscientiis. Consentiunt caeteri Calvini secta, tores. Petrus Marur in locis communibus, paragraphis 23.2T. & 28. Vvolphangus autem in locis eommunibus, Papisticam, inquit Consessionem, quam auricularem vincant , asserimus nec esse juris divini , nec fuisse in usu Ecclesiastico, tum temporib Apostolorum, & sequentium Patrum, nec facere ad remissionem peccatorum. Antonius de Dominis lib. . Reipub. Ecclesiasticae C. q. n. i. multas Confessionis species distinguit,docetque aliquam esse,per quam peccata subjiciuntur clavibus Eccletiae, hanc vise homini liberam, nec ulla lege divina, aut humana justos ad ipsam adstringi cum
remedium peccatum habeat in Pqnitentia interna, quae sola potest sufficere ad remis.sionem a Deo obtinendam . Adversus quos omnes Errores nobis pugnandum est in sequentibus quaestionibus quarum prima aperiet, utrum Confestio sit necessat i a jure naturali, & divino . Secun-- , utrum, & quando facienda jure Ecclesiastico . Tertia qualiter fieri debeat. sucreta quis minister.
Utrum ,-quomodo Confesso peccatorum sit neeessaria is
Notandum primo, ut jam alibi diximus,
quantum ad Sacramentorum adminiurationem , & perceptionem , duplicem diliingui pone nccessitatem , aliam quidem
medii , aliam vero praecepti : Sacramenta illa dicuntur necessaria necessitate medii,s- ne quibus salus obtineri non potest: quoniam
illa positive conducunt ad ipsam salutem
consequendam et Sic Baptismusest omnibus.& singulis hominibus omnino necessarius in re, vel in voto ad salutem, sicut & sacramentum Poenitentiae homini adulto lapso in
peccatum mortale post Baptismum , quia Sacramentum istud in re, vel in voto receptum conducit positive ad primam gratiam, sine qua salus omnino non potest odtineri, Necessaria autem dicuntur ex praecepto, qus videlicet ex peculiari Dei ordinatione prae scribuntur: haec autem necessitas iterum dum plex est, alia quidem orta ex institutione, depr*cepto Christi D. altera vero ex ordinatione , & praecepto Ecclesiae: De utraque autem sermo est in praesenti: Quaeritur enim, utriim Confessio sit necestaria necessitate medii, & praecepti : idque de jure naturali ,
vel positivo.Notandum suando ex subtili Doctore in q. dist. II. n. 3.&q. quod quemadmodum in speculabilibus sunt qu*dam principia, quom
rum veritas ex terminis nota est cuilibet intellectui terminos apprehendenti , ac subminde nota est etiam veritas, quae ex ejusmodi principiis notis evidenter elicitur: ita in practicis , seu operabilibus sunt prima
principia practica nota ex terminis, nec non& Conclusiones ex eis illatae, puta Deum esse amandum , & colendum, nullamque
ipsi irrogandam, ac faciendam esse injuriam et Unde, inquit Doctor, stricte loquendo is nihil est aliud de Iege naturae, nisi princi-
pium , vel Conclusio demonstrata et sic si tamen extendendo quandoque dicitur il- istud esse de lege naturae, quod est verum o practicum consonum principiis , & con- ,, clusionibus legis naturae, in tantum quod is statim notum est omnibus, illud conve- Mnire tali legi. Et ex hoc patet , quod ,, non recte loquitur Gratianus de iure le- gis naturae, volens illa quae sunt inscriptu- Hra veteris, vel novi Testamenti de lege sinaturae esse: quia nec illa omnia sunt prin- Hcipia fractica nota ex terminis, nec Coum riclusiones practicae demonstratae, nec vera s,
evidenter consona talibus principiis, & ,, conclusionibus. Exponendus ergo est, Mquod extendit jus naturale ad jus positum Hab Auctore naturae, ut distinguitur Con- trajus positivum ab aliquo, qui non est Hauctor naturae. Hinc tres distingui possunt gradus juris naturae, in primo sunt principia practica nota ex terminis: rin secundo sunt conclutiones , quae ex ejusmodi principiis eliciuntur evidenter. In tertio dem
472쪽
ga Tract. I. Disp. II. Art. III. Sestu Quaest. I.
nique sunt illi propositiones, quae sunt equidem conformes principiis praeticis: ex eis
tamen evidenter, non inferuntur . Quaeritur autem, utrilm Confessio, &accusatio peccatorum sit de jure naturae alterutro ex his tribus modis . Notandum tertio, jus divinum positivum, maxime fundari in divinis praeceptis, quae
in Scriptura sacra tam veteris, quam novi Testamenti exarantur. Tales erant cyremoniae legales servandae in veteri Iege ex Dei Frqcepto talia sunt etiam a Chri litanis frequentanda divina Sacramenta novi Test menti, & 1 Christo D. instituta, de per Apo- stolos ad nos usque propagata sunt. Quae-- cumque enim sinquit Doctor v. q.) conti-,, tinentur in Scriptura, pro tempore pro quo sunt observanda, Ac tamen non sunt ,, nota ex terminis,nec demonstrabilia exta-a, libus notis,nec tamen consona talibus verisis evidenter, sunt mere de jure positivo di-,, vino: cujusmodi sunt omnes Ceremoniae M Judaeorum pro tempore illius legis, de,, Christianorum pro tempore legis noctis:
s, nec enim est notum ex terminis , nec vi demonstratum, nec evidenter consonum
talibus, quod Deus sit colendus in imis,, molationidus bestiarum veteris legis, &,, hoc Pro quocumque tempore; nec quod sit colendus in Oeremoniis nostris , puta,, in oblatione Eucharistiae, vel cantu PsaIta morum, licet ista siclini consona legi nas, turae, quod non repugnent . Hoc etiam M pater, quia illa, quae sunt de lege naturq,, sive proprie, sive extensive, semper suntia uniformia, non sic hujusmodiCeremoniae,
di, quae eram aliae pro tempore alterius legis. ita Doctor. Jus autem Ecclesiasticum illud est, quod fundatur maxime in Concyliorum oraculis , & summorum Pontificum decretis, ea probante, de recipiente universa Ecclesia. Haec enim, inquit Doctor, inulta instituit propter observantiam honectiorem in moribus, & propter reverentiam
majorem in suscipiendis Sacramentis , dc dispensandis, quae omnia sunt jutis positim Ecclesiastici Hinc triplex exurgis obligatio ait aliquid faciendum, nimirum etest cx jure n curae, vel ex jure , de praecepto divino , uti ex praecepto , & iure Ecclesia ilico . Porro de jure naturali , de divino sermocrit in praesenti quaestione, de Ecclesiasticu autem in sequenti. ..
Obessio Saeramentans peccatorum nou
est facienda iure naturae; ita Doctor
IT. N. S. Dico, inquit , quod non tenetur quis praerepto legis naturae ad Confessionem pereati, de qua quaeritur , quia tune hae obligatis fulset proflatu , vel tempore , cuiuscumque legis, quod falsum est: quia nee erat in statae innocentiae , nee in statv legis Mo ea. Quasi diceret 3 Si homines tenerentur ad faciendam Confessionem de jure naturae, eam do berent facere pro tempore cujuscumque legis; sed hoc falsum est, siquidem obligatio ad talem Confissionem non fuit in statu innocentiae, nec in statu legis Mosaicae multo minus in statu, qui praecesserit eam legem, post primi hominis lapsum, igitur&C. Deinde, ex S. lsidoro lib. s. Originum c. q. Ius naturale est idem apud omnes , O est eommune natiossum omnium, eo quod non aliqua consitatione, sed instincta naturae ubique sabetur .
Similiter Cicero lib. . de Inventione: B turiae ius, inquit, es, quod non opinio genuit , sed innata quadam vis instruit . Sed Co fessio non est ejusmodi , neo enim communis est apud omnes nationcs , nec inseritur ab aliqua naturae vi; Sacramenta enim sunt supra naturale rationis dictamen , sunt namque fidei pio: eslationes , ac subinde debent ei esse proportionata; fides autem est supra naturalis rationis cognitionem de consequenter Confessio non est facienda de jure naturae , Demque, inquit Doctor , n. d. non est notum de lege naturae, quod unus homoesit judex altorius , maxime super peccat . occulto, quidem homo non debet iudica re , nisi ea , quae patent, homo enim judicat secundum faciem, Deus autem intuetur cor , ac subinde non est pariter notum is quod unus homo alteri debeat suum revem
Adde quod, talis debeat esse Consessio iacienda, qualis est potestas. absolvendi peccatum confessum , sed illa potestas non,
emanat eae iure- naturae, nec singulis homianibus est communis: sed provenit ex jure divino politivo, spectatque ad Sacrament, necessitalcm , de administrationem 1 undst concessa est Apostolis ae Christo. Joan. 2
suorum. remiseritis peccata , igitur de
Objicies primo, Adamus, Cain, & Job nullis altera luri, ac legi subliciebamur, Uram luti
473쪽
legi naturae: sed illi tenebantur ad Confecsionem faciendam; nam arguuntur Adam,di Cain, quod peccatum suum non fuerint confessi: Adamus quidem; glossa enim expendens illud Genesis I. Adam ubi es p ait: vox est increpantis, & Confessionem inquirentis r Cain similiter damnatur. quod interroganti Deo, Genes q. Ubi est Abel 'ater tuus p impudenter respondit: Nescio, numen os famis mei sum ego p Denique Job
cap. IJ. ait: si abscondi, ut homo pereatum meum , es, celavi in sinu meo iniquitatem meam . igitur, &c.
Distinguo milvorem et Illi tenebantur ad Confessionem faciendam sacramentalem homini, nego: ad profitendum peccata sua coram Deo cum animi demissione, & Contritione , concedo: Hinc damnatus fuitri Adam . quod Adam, inquit Doctor num. 6.ri non debuit peccatum suum occultasse H Deo I quia ipse est Judex, cui maniferi stum est omne peccatum, & coram quota quilibet reus debet recognoscere. peccata tum suum: & hanc Confestionem Do- minus requisivit ab eo, quam non solum H non fecit, sed peccatum suum excusavit, ,, retorquendo in mulierem, cum dixit:
si Mulier , quam dedisti mihi sociam, is e. Un- de illud non concludit, quod in illa lege is esset Confessio facienda homini, Iicct ec set facienda Deo increpanti. Haec Doctor. Idem dicendum de Cain; nec. non ad Lextum Jobi; loquitur enim sanctissimus hic Vir,
non de manifestatione peccatorum , quae fieret coram hominibus, sed de illorum declaratione , quae fieret coram Deo; qua quisse coram Deo peccatorem profitetur, &abeo veniam exorat. Unde S.Cregorius lib. 22. Norat. cap. y. -c, inquit, verae humilita-iatis testimonia, O, iniquitatem suam quemque cognoscere, O cunctam voce confisanis aperare, sit contra usitatum generis humani vitium est, O latendo pereatum eemmittere, is com-m sum abscondere , is, eonvictum defendendo multi irare . ex illo quippe lapsu primi hominis haee argumenta nequitiae aucimus , ex quo ipsam ravicem Traximvg culpae .
Objicies secundo ; Praecepta, qUae communia sunt veteri, & novae legi, sunt de lege naturae, sed praeceptum Confessionisust commune utrique legi r legi quidem Mosaicae; etenim Levitici io. Aaron, & filii ejus , Deo jubente tenentur confiteri peccata filiorum Israel: nam de Sacerdote offerente hircum dicitur : . Posita utraque manu super caput
eius , eonfiteatur omnes iniquitates Fliorum Israel, is, universa delicta , atque peccata eorum. Similiter Iosue T. sic Iosue Achan alloquitur et Fili mi , da gloriam Domino Deo Israel, em confitere , atque indiea mubi quid 'raris, ne abscondas . Unde Proverb. 18. Iustus prior est aecusator sui: Igitur, &c. Distinguo maiorem et Quae sunt communia utrique legi eodem modo , concedo : diverso modo, negor licet autem peccati Confessio aliqua ratione esset pi*cepta in lege Moysis; non tamen eodem modo praemcipiebatur, ac in Iege Evangelica: Quia, inquit Doctor num. 6. in tota lege Mosaica non fiebat ista Confessio, de qua loquimur, rised de peccatis occultis tantilm Deo fiebat si Confessio, de quibusdam tamen defecti- bus publicis, observantsa legalium fie- obat Confessio. & uniuscujusque, quando is scilicet offerebat Pro tali delicto sacrifi- cium, & generalis Confestio Sacerdotis Apro populo erat ista: DJσὶ egimus, pecca- oimus, & hujusmodi. Et isto modo publi- ca Confessio Sacerdotis erat quaedam is dispositio ad petendam misericordiam MDei populo; sicut di modo in Ecclesia, is non Confessione ista, de qua loquimur, confitemur nos peccasse, & petimus mi- sericordiam, & nobis, & toti populo. , ,
Ita Doctor. Unde omnes Confestiones, quae fiebant in veteri lege, non erant Sacramentales, sed erant dumtaxat peccati declaraei nes privatae, vel publicae , quae fiebant aut coram Deo ad impetrandam veniam ,
vel coram legitimo Judice ad judicium so mandum de aliquo admisso crimine; quemadmodum Achan interpellatus est a Josue, ut adminiam a se crimen fateretur, quatena de eo juridica ferri posset sententia. Obselas tertii: Omnis Conclusio, quae sequitur ex .principiis naturalibus, est de lege naturali: sed ista Conclusio. homo tenetur confiteri sua pereata alteri homini colligitur ex principiis naturalibus: igitur est de lege naturali. Major patet ex dictis in pri
mo notabili. Minor vero probatur. Principia haec sunt naturaliter nota omnis reus
est judicandus per alium, de non per seipsum; quia nullus debet esse Judex in causa propria: sed non potest judicari per alium.
nili apud illum accusetur; nec potest apua eum accusari , maxime de peccato occulto , nisi reus ipse delictum illud confiteatur rigitur ex illis principiis notis ner rationem
474쪽
Iute displicent peccata, non tantum externa, sed etiam interna; alioqui non ponet peccator imminens gehennae periculum evadere. Hinc magna est diversitas inter proiectionem mercium in mare, & Attritionem : nam ut quis evadat imminens naufragii periculum , lassicit illa externa mercium projectio et ad
evadendam autem gehennam, necessario requiritur detestatio omnium peccatorum non
sollim externorum, sed etiam internorum ;unde potest aliquis periculum naufragii evadere , tametsi habeat hanc conditionalem voluntatem non projiciendi merces , nisi
periculum urgeret et Attritus autem non
potest habere hunc conditionalem assectum, non detestandi peccata, nisi gehenna immineret, quia nori potest gehennae pericu
Ium evadere, nisi omnem omnino affectum peccandi excludat.
me obstat , quod ibidem subjiciat Doctor,
illam detestationem, quae habet admixtum aliquid in voluntarii, non esse multum acceptam, & gratam Deo; fateor enim, quod Atti itio ex se, & seorsim a Sacramento , non sit multum Deo accepta , nec possit Peccatorem in Dei gratiam restituere. Quociautem sit ea Doctoris sententia , apparet ex his, quae docet dist. I . quaest.- n. . ubi l
quens de remissione peccati post Baptiomum commissi per Sacramentum , & s, ne Sacramento , dicit , quod dum quis Iustificatur per bacramentum, recipit illius effectum, scilicet gratiam poenitentialem et Non quidem ex merito, inquit, quia dispositio interior non erat fusciens per modum meriti , sed ex pacto Dei assistentis Sacramento suo adessectam illius, ad quem instituit Sacramentum
alioquin non appareret, quomodo Iacramentumrinuentiae esset secunda tabula , si nunquam per. ipsum, ut Sacramentum est, posset recuperari secunda gratia amissa, sed tantum per Attritionem, tanquamper praeviam dispassionem, per Contritionem tanquam per disposuionem completivam . Igitur ex mento Doctoris Attritio lassicere potest cum Sacramento ad
justificationem, etiamsi parum secundum sciit Deo accepta, , grata
EX bis sequitur primo , quod ut Attri-
tio iussiciat cum Sacramento ad justificationem, debeat eme supernaturalis ; ita iramque desinit Concilium Trid. seq. Tq. c. . ubi ait: attritiin m ηοn solum non facere hominem lapocritam , is magis peccatorem ivrrum etiam donum Dei esse, Spiritus Limpulsum. Unde scis. 6. can. 3. desinit: si quis dixerit, sine praeveniente Spiritus sanctus inspiratione , atque eius adiutorio, hominem credere, sperare, aut pcnitere posse , fui portet, ut ei iustificationis gratia conferatur , anathema sit. Quod etiam testantur Scriturae sacrae oracula, quibus Deus sibi triuit hominis Poenitentiam: Sic EEechiel
Auferam a vobis cor lapideum de carne v stra, b dabo minis cor carneum et Et Threis norum s. Conmerte nos Domine ad te , esseonvertemur. Hipc Lucae 22. Conversus Domminus respexit retrum egressus foras Petrus flevit amar . Quae verba sic expendit S. Ambr. Quos Iesus respicit , plo' orant delictum, negavit Petrus Christum , ta& non flevit, quia non respexerat Do- D minus: negavit secundo, & non flevit, is quia adhuc non respexerat Dominus et is negavit tertio , respexit Jesus, & ille fle- rivit amarissime. Quapropter Concilium is Arausc. secundum Can. q. decernit , per S. 3piritus infusionem , & operationem , in nobis fieri non tantum, ut a peccat purgemur, sed etiam ut purgari velimus
purgationis autem a peccato voluntas est
Attritio, vel Contritior igitur censet Attritionem non poste esse salutarem , nisi sit supernaturali auxilio Dei concepta.
Dices: Attritio concepta naturae viribus,
ex metu poenarum Inferni, quas divina fide credimus, est supernaturalis , utpote quae motivo supernaturali concipitur; sest Attritio supernaturalis ad peccati remissionem lassicit: ergo, &C. Diclitivo ma rem : Super naturalis Obj ctive tantum, di materialiter, ut ea fides, qua credunt haeretici Trinitatem divinam,& Incarnationem verbi , concedo I formaliter ex objecto formali, & emcientem ex influxu caulae producentis Attritionem cujusmodi requiritur ad gratiam peccati remissivam , neg . Dices secvnao: Detestatio peccatorum absollata, non hypothetica tantum, & ine ficax , ad peccari rcmissionem suffcit: sed Attritio concepta naturae viribus potest esese detestatio peccatorum effrax, & absoluta: ergo, dic,
Distinguo majorem : Si fiat ex gratia Dei ,
concedo: ex natura, nego: nam ex Arauticano secundo Can. . sevi per naturae Det
rcm, aliquid eligere posse confirmat , au sau
475쪽
tem pertinens, absque illuminatione, b inspiratione S. Spiritus, haeretico fallitur spiritu , non intelligens Dei vocem in Evangelio dictutis et Sine me nihil potestis fuere. Diras tertio: Doctor subtilis in q. p. Id.
q. a. n. Iq. aperte docet dolorem de pecca, tis naturae viribus conceptum, sufficere ac obtinendam remissionem peccati : igitur non censet Attritionem necessario debere esse supernaturalem. - Patet antecedens: agens enim de dolore
raevio ad remissionem peccati tanquam di- positione necessaria, ait: Ad hujus intelle- ctum, sciendum, quod peccator in pec-M catis existens eo modo, quo dictum est in ,. praecedenti O ar. I. peccatum manere post M actum. potest ex naturalibus cum comis muni influentia considerare peccatum ,, Commissum, ut offensivum Dei, de uti, eontra legem divinam, de ut aversivum M a Deo, de ut impeditivum proemii, de ut ,, itiductivum supplicii, Ac submultis talibus, rationibus: dc potest voluntas ipsum sub,, aliqua illarum rationum, vel sub multis,, illud peccatum sic consideratum detestari, & ille motus potest continuari, &intenta di ante infusionem gratiae. Potest etiam ista ,, detestatio esse totaliter circumstantionata ,, circumstantiis moralibus debitis: non est M enim verisimiIe, quod necessest propter
peccatum istud remanens, actum quem ,, cumque circa peccatum commissum esse ,3 defectivum in aliqua circumstantia morali.
Iste autem motus dicitur Attritio, Ac estia dispositio, sive meritum de congruo ad G deletionem peccati mortalis 3 quae sequio tur in ultimo instanti alicujus temporis , ,, in quo tempore ista Attritio duravit. Ita Doctor, ex quibus liquet, eum velle, quod voluntas propriis viribus sine speciali auxilio Dei possit elicere actum Poenitentiae ultimo dispositivum ad gratiam.
Nego antecedens, ncc-non de duas consesequentias, Ac ad Doctoris auctoritatem dico, eum per ly (m naturalibus cum communi influentia) non significare actum elicitum ex propriis viribus naturae , de sine omni auxilio supernaturali, sed actum informem; hoc est, qui non informatur charitate, dc gratia habituali: ibi namque Doctor inquirit, an dispositu, praevia intaimis suificiat ad remissionem peccatorum. Sic namq;., ait: n. 13. Pe secundo principali, scili-,, ccc an poenitere, ut actus virtutis , requi-
non ut actus unius determinatae virtutis et is Secundo, quod non ut actus cujuscumque is virtutis genitae talis, vel talis indifferen- terr Et tertio, si ut actus simpliciter per- se, circumstantionatus, nunquid ut for- rimatus, vel sufficit ut informis p Cui po- stremae quaestioni sic respondet. De ter- tio dico, quod, actum aliquem humanum H
requiri ad deletionem peccati , potest in- , telligi dupliciter , vel ut dispositionem ,, praeviam, vel ut concomitantem: Primo is modo sufficit actus informis , imo sem- ,. per est informis , quia dispositio praeeia ,, ad peccati deletionem est semper sine tagratia, Ac charitate cujus solius in- ,, haerentia, & inclinatione ad actum, di- tacitur actus formatus: Secundo modo di- Hco, quod requiritur actus formatus: nam is in illo instanti, in quo deletur Pecca- tum, charitas inest, & per consequens , Hsi actus requiritur ut concomitans , rem suquii itur ut formatus, mee Doctor. Ex quibus apparet, quod dum n. Ise s quenti ait, intellectum ex naturalibus cum communi influentia posse considerare peccatum ut offensivum Dei , de voluntatem peccatum sic consideratum posse detestari iber lue ex naturalibus, tantum excludit gratiam habitualem, non vero actualem praeis venientem, ac concomitantem, quam althi ad veram Poenitentiam , de justin cationem necessariam esse asserit 3 maxime vero in I. . . t n. ubi ait, quemlibet peccatorem salvari polses suis, inquit,potes Deus eum sua gratia praevenire, tac. Et dist.2O. q.un. ait: esse opus Dei, homini Paenitentiam fructuosam inspirare. Et dist.22.ar.2. ait: Mum propter merita mortificata citius dare gratiam
ad resurgendum , ,e. Quinimo in hac ipsa
dist. I . eadcm q. a. n. 2o. hoc ipsum aperte satis significat Doctor: respondens enim ad auctoritates, quas sibi ipsi objecerat, nempe quod charitas necesiaria sit ad remi sionem peccati, ait: Istae auctoritates omnea unam habent responsionem, quia Paractentia ,
'e actus, sive virtus, sid est habitus non est vera quantam ad finem c extrinsecum
Paenitentiae attingendum sine Maritate, e baos, quod dicit secunda auctoritas de Paenitentia fructuosa. P nitentia enim (attende amsolute potes innasti ex naturalibus hominis ,
sed non fructifera , hoe es , sereaei fructum cimo ut fructuosa, est in ultimo instanti. D ctor autem sibi contradiceret, si N. I . assereret Poenitentiam fructuosam pos elumisci
476쪽
ex naturalibus: igitur non est verisimile , quod per lue ex naturalibus excludat auxilium gratiae actualis , aut concomitantis sed tantum significare vult. ad veram Attritionem, quateniis est dispositio necessaria cum Sacramento Poenitentiae ad justificationem percipiendam, non requiri, quod
illius actus procedat ex gratia habituali
sanctificante, Collige seeuudo : Attritionem , accedente virtute Sacramenti , posse fieri Contritionem aequivalenter: quippe cum eumdem obtineat effectum, quem haberet Contritio extra Sacramentum, quo sensu Doctor dist.
q,2. n. I S. docet, Attritionem sui mutati ne fieri posse Contritionem adveniente gra-M tia, ait enim: Etsi manet idem motus con-,, tra peccatum in esse naturae, & moris,qui
, , prius fuit Attritio, in illo instanti fit conta tritio et quia in illo instanti fit concori mitans gratiae , & ita actus formatus , M quia habens secum charitatem , quq est for-,, ma actus, ut hic loquimur. Ibi tamen o- ,. portet distinguere signa naturae, inter amis, ctum, ut cst talis in esse naturae, & moris, , , & inter charitatem, & inter actum, ut is est formalis: quia in primo sign' naturae se est ibi actus talis 3 in secundo pharitatis; in ,, tertio actus formatus a charitate jam inclis, nante, & inhaerente, & sic Attritio fitis Contritio sine omni mutatione reali ipsius actus. Hoc est ex actu informi fit actus for-mptus: non enim vult Doctor, quod Attri-rio, quae est detestatio peccati ex motivo
spei possit fieri Contritio, seu peccati dete- satio ex motivo charitatis . Hinc facile intelligitur, quid intendat idem Doctor in d.
dist. q. q. . n s. dum ait: Concedo, quod M ante perceptionem dignam Poenitentiae, M oportet suscitari veIsimpliciter, &tuncta per Poenitentiae Sacramentum , non de-M ietur peccatum, sed gratia , quae insuit , M augetur, vel suscitari secundum quid , ,, scilicet ut habeat aliqualem displicen-M tiam de peccatis, & propositum caven- di de caetero, di velit suscipcre bacra-M mentum Poenitentiae, in quo Attritio fitia Contritio, id est, in quo, sive per quod, H imperfecta illa , sive aliqualis displicen-- tia, confert gratiam sanctificantem,quam si ii ne Sacramento contulisset Contritiose charitate perfecta Attritio ergo in Sa-M Cramento fit Contritio, quoad aequiva-- lentiam, sive quoad effectum, non quo-- ae en italcinis Collige tertio: Attritionem extendi debere ad omnia protius peccata mortalia, quia unum mortale non potest remitti sine alios ac proinde cum Attritio sit necessaria ad remissionem peccati mortalis, etiam necessum est, quod Attritio ad hoc Sacramentum requisita tendat in omnia mortalia,quodque poenitens qui se disponit ad impetrandam veniam in hoc Sacramento, omnia mor talia saltem generatim , & virtualiter detestetur , eorumq; omnem a flectum abjiciat. Utrum autem Attritio etiam tendere de beat in omnia venialia, non ita convenit inter Theologos; plures namque id assirmant,
negant vero caeteri. Sententia tamen negativa mihi probabilior apparet: Tum,quia noncst necesse de eis peccatis poenitentem dolere, de quibus necessarium non est confiteri r sed ad obtinendam veniam in Sacramento Poenitentiae non est necesse confiteri H cata venialia . ut docet Concilium Trid. sessi . c. . ubi cum dixisset: Omnia mortalia, quae memoriae occurrunt, necessario
esto confitenda, subjicit: Non venialia, quibus a gratia Dei non excludimur; is in queefrequentius labimur, quamquam recte, O, ut, liter citra omnem prae umptionem in eonfessone dicantur, quoa piorum hominum usus demonstrat; taceri tamen citra eulpam, multisque aliis remediis expiari possunt. Tum, quia unum veniale remitti potest sine alio et ac
subinde non est necesse quod quis de singulis Attritionem formct, sed lassicit quodae aliquibus doleat, ut videlicet dolor ille
sit materia necessaria ad confectionem hujus Sacramenti.
Diras: Qui non dolet de omnibus venialibus a se consessis, proponit aliquid
pro materia Sacramenti Poenitentiae, quod revera non potest illius esse materiar igitur tantum abest, ut possit veniam obtinere, quin imo novum peccatum committit. Antecedens patet 3 liquidem illud est materia
Sacramenti Poenitentiae, quod per Sacerdotalem absolutionem solvi debet 3 quemadmodum illud est materia Sacramenti Eucharistiae , quod per verba consecrationis debet consecrari: igitur quemadmodum peccaret graviter, qui hostiam papiraceam cum triticeis apponeret consecrandam , sic etiam graviter peccaret, qui confitendo Be cata venialia proponeret aliqua, de quibus non dolereti quia proponeret pro materia, quod revera illius materia esse non potest,
477쪽
Nego a treedeus: Ille enim qui manifestat aliqua venialia in Confessione, de quibus non dolet, non proponit illa pro materia Sacramenti Poenitentiae, sed dumtaxat ejustriodi venialia peccata exponit cum illis , de quibus dolet, vel ut inde majorem humiliationem, dc confusionem habeat, vel ut evidentiorem suae conscientiae notitiam suo Confessori exhibeat; non secus ac habitus vitiosos, dc peccandi occasiones , ac tentati res occurrentes solet proponere. Unde ad antecedentis probationem nego paritatem ,
de ratio disparitatis est, quod hostia papira-cea cum triticeis exhiberi non possit in missa,
nisi sollim ut consecretur, de ut materia transsubstantiationis capax , qualis tamen capax non est; necessarium vero non est, ut omnia venialia , quae manifestamus in Confessione , proponamus ut Sacramenti materiam: ea quippe non confitemur necessario, sed ea proponimus ad humiliationem confusionemque nostram, & malorem nostri status notitiam aperiendam bacerdoti , ad consilium habendum, sicuti propensiones naturales, occasiones , tentationes , de similia, quae non sunt peccata , laudabiliter in Confessione Sacerdoti detegimus. Diera secundo: Qui non atteritur de venialibus omnibus, quae confitendo manifectat, facit formam Absolutionis falsam, de Sacramentum irritum, &falsum ex parte, prout ei detrahit idoneam Absolutionis materiam, de legitimum effectum et graviosime igitur peccat. Nego antecedens: Quia formae hujus, Absolvo te a peccatis tuis, sensus est, ab iis quae cum dolore, debitoque proposito confecius es: ergo non est irritum ex parte Sacramenti, quia nihil deest ei necessarium ad valorem , & fructum, si consessus sit poenitens unum veniale, licet non habeat tantiim effectum, quantum habere possiet, si dolorem de singulis haberet. Unde consultum esse debet poenitenti, ut dum Confessioni faciendae Sraemittit examen suae conscientiae, dumqueingula a se commissa peccata recogitat, etiam ad singulorum recordationem , dc memoriam eliciat dolorem , ac detestationem, quo nempe essicacius ac melius disponatur ad percipiendum Sacramenti effectum. Collige denique, saluberrimum esse, uti ble, qui fieri solet per Attritioncm, dolor confessionem antecedat; qui enim de suis peccatis atteritur, longe distinctius,& accuratius, ac etiam majori cum animi devotione,
ac praeparatione ad gratiam, Ac Absoluti
nem Sacramentalem peccata declarat: non
est tamen absolute necessarium, ut ille doloris motus, & affectus Confessionem praecedat, sicut constat ex communi praxi fidelium , qui existimant se debite recepisse Absolutionem Sacramentalem, dummodo ante illius susceptionem atterantur. Hinc Confessarii, ubi exceperunt poenitentium Deccata, eos adhortantur, ut de ipsis do. leant, cum proposito imposterum non peccandi: . hoc autem foret inutile , istaque praxis verseret in ipsius poenitentis damnum, de in Sacramenti irreverentiam , si dolor iste necessario praemitti debuisset Confessioni faciendae: igitur , &c. Necessarium tamen est, quod ipse Attritionis dolor Sacramentalem Abaelutionem praecedat; ctim enim illa Sacramentalis A solutio feratur per modum sententiae judicialis, quae necessiario supponit accusati nem rei: accusatio autem cum sit voIuntaris, debet habere concomitantem , aut saltem subsequentem dolorem poenitentis,tanquam dispositionem praeviam , idcirco Sacerdos non potest poenitentem absolvere , quin prius peccata per Confessionem declarav rit, & de iis doluerit; maxime cum haec sententia sit reconciliati va peccatoris cum Deo, ac subinde poenitens debet esse paratus aedispositus, ut in Dei gratiam redeat : hociautem fieri non Potest, quin peccator ea execretur, ac detestetur, quae ei fuerant in ca sa, cur averteretur a Deo. Haec autem det
satio fit per modum Contritionis, vel Attritionis: igitur motus ille, & affectus doloris necessario debet antecedere Sacramentalem Absolutionem. Ex quibus colligitur , quod quoties absque ejusmodi dolore quis contatetur peccata, invalide absolvitur, & d bet iterii in de illis peccatis confiteri. Collige deniciue, Attritionem posse demniri: Attritio est animi dolor , On detestatio de
commissis peccatis eum proposito non peccandide caetera , , me ae petitione veniae ex motuvo supernaturali, conceptui , Des ex metu g hennae, Des ex turpit ine pereati eum aliqua
Dei dilectione ad virtutem spei spectante. Cujus utique definitionis, leu descriptionis
particulae omnes constant ex dictis: Prim. namque dicitur animi dolor ae detepatio de meatis commissis eum proposito non pereandi de caetero, in quibus convenit cum Contritione perfecta, quae eosdem pariter ch
racteres nabet. Additur eum spe ac petitione
478쪽
eeviae 3 qui enim debite atteritur . sperat
veniam a Deo obtinendam, & illam exorat. Sequitur ex momo fusternaturali 3 qui enim doleret de peccatis ob motivum pure naturale , non haberet suffcientem dispositionem ad veniam, & gratiam sanctificantem obtinendam. Caetera adduntur, ut distinguatur insa Attritio a Contritione perfecta, quae habet pariter spem veniae consequendae, & concipitur ex motivo superraturali: sed dumtaxat ex affectu ch aritatis, S dilectionis Dei propter se.
Confessionis nomen idem proprie signifi
cat, ac alicujus rei vel secretae, vel incognis privatam aut publicam , spontaneam aut coactam declarationem ac manifestationem. Unde triplex in Scrip. sacra distinguitur Confessionis genus, alia enim est confinio Profissonis, alia laudis , alia denique accusationis. Prima est , qua quis
publice ac constanter profitetur aliquam veritatem, maxime quae spectet ad Dei gloriam ; sic Christas D. ait Mat. Io. sui confitebitur me emam hominibus , constebor ego eum coram Patre meo. Hinc Apostolus ad Rom. Ita Fidei professionem , confes sionem appellat , cum ait et Corde creditur
ad iustitiam , me autem confisso fit ad f-em . Unde qui Christi Dona. fidem libere Irofitentur, Confectores solent appellari.
ccundo, accipitur pro laude , seu gratiarum actione, sicque confiteri Deum, est ipsum laudare; ita Ps. Ii . Confitemini m. mino , quoniam bonuI. S. Mat. D. & I Ucae IoChristus Dom. Patrem divinum alloquens, ait: Confiteor tibi Pater Domine caeli, is temraee Tertio, significat peccatorum manifestationem, & declarationem, sic Psal. 3I. Confitebor adversum me injustitiam meam Domino. Mat. 3o. Omnis regio circa Iordanem exibat , O baptirabatur ab eo in Iordane , confitentes precata sua . Jacobi s. Confitemini alterutrum peccata vestra. Haec Praeclare observat S. August. in PLao. confiso, inquit, gemina est , aut peccati , aut laudis . suando nobis maee est, in trihulatimibus constramur peccata nostra. Luando bene , in exaltatione iustitis confiteamur laudem Deo es
e Confessone non simus. Et simus in Psy in spo qairim obis modii accipitur in Irenyturis. Est Corfisso laudis, quae pertiret ad hominem, est Consesso gementis, qua ad P
nitentiam pertinet eius qui eonfitetur. Confitemtur enim homines, qui laudant Deum ; eonfitentur eum accusant se , sin nihil dignius P. eis lingua. Vere puto, quod ipsa sint vota, de quibus dieitur in I 's. Reddam tibi vota mea, quae distinxerunt labia mea. Hinc ser. 8. do verbis Domini, expendens haec Christi verba , confiteor tibi Pater , &c. ait et si confiteor, Christus dixit, a quo sive est omne peccatum , non solius est confiteri yeeratoris ,
sed etiam aliquando laudatoris, Confitemur ergo stris lauduntei Deum, ne accusantra nosmetipsos. Da est utraque eo Fo , ne cum te reprehendir , qui non es Me peceato 3 Aecum illam seu i , qui non potest habere F
Confessio peccatorum rursus duplex estralia quae fit Deo, alia quae fit homini: Prima est, qua peccata nostra agnoscentes cor nostrum coram Duo effundimus confitentes ac detestantes s ad hanc sufficit locutio cordis; quia Deus scrutatur corda 3 pertinet autem potitis ad Contritionem, quam ad confessionem. De hac Regius Propheta: Desectum meum cognitum tib/PH: Dixi: Confitebor adversum me iniustitiam meam Domino . Confusio, quae fit homini, est ea , qua homini labiis, vel alio signo externomanissistamus peccata nostra. Haec rurbiis duplex: bacramentalis,&non Sacramentalis . Haec postrema multiplex salia civiIis, qua homo coram Iudicibus sua confitetur peccata; sic Josue Acham alloquebatur: Da gloriam Deo, confitere, atque indica mihi, quid feceris. Iosue q. Alia lati actoria, quae fit ad placandum proximmum, eumque nobis reconciliandum, si vitio nostro laesus fuerit. Alia consolatoria,qua peccata nostra in sinum hominis effundimus, consolationem ab eo percepturi. Alia deniq;consiliar ia, qua peccata nostra esudito ac sapienti viro confitemur, ut ejus ore erudiamur ad ea subigenda , & corrigenda . Has omnes confessionum species admi tum haeretixi. Confestio Sacramentalis est accusatio peccatorum suorum apud Sacerdotem , qui auctoritatam habet , ut per eum virtute clavium remittantur et apud Graecos haec dicitur Exomologesis quod etiam nomen apud Latinos tranStatum est, quamquam uec vox usurpata sit pro universa Pcenitentiae actione , non autem pro sola
479쪽
Apud sacros autem, & Ecclesisticos Austores, Confessio interdum usurpatur, non tantiim ad significandam delicti proprii manifestationem; fertim etiam totam Aeonitentiae , seu Satisfactionis actionem , ut optime declarat Tertullianus lib.de Poenitentia cap. s. ubi clim dixisset: Tantum relevat Configio dehctorum , quantum dissimulatio re- oggerat ; Confessio enim Satisfactionis eon hum , dissimulatio contumaciae : paulo post
subdit; Is aetus (Confesso qui magis Grae-
M co vocabulo exprimitur, & frequenta-,, tur, exomologens est, qua delictum D ,, mino nostrum confitemur, non quidem
,, ut ignaro, sed quatenus Satisfactio Con-- festione disponitur, Confessione Poeniten-n tia nascitur, Poenitentia Deus mitigatur. M Itaque exomologesis prosternendi, &hu- mitificandi hominis disciplina est , conis versionem injungens misericordiae illicem. - De ipso quoque habitu atque victuman-,, dat, sacco, & cineri incubare, corpusta sordibus obscurare, animum moeroribus,, dejicere, illa quq peccavit tristi tractiones, mutare: caeterum, Pallum, & potum puras, nosse,non ventris,scilicet,sed anim* causa: M plerumque vero jejuniis preces alere, inges, miscere, lacrymari, & mugire dies no-,, ctesque ad Dominum Deum tuum, Pre byteris advolvi,&charis Dei adgenicula-- ri, omnibus fratribus legationes deprec ., tionis stiae injungere. Haec omnia exomolori gesta, ut Poenitentiam commendet, ut de
M periculi timore Dominum honoret, ut lsi in peccatorem ipsa pronuntians pro Deiri indagnatione fungatur, & temporali ac flictione aeterna supplicia, non dicam fru- stretur, sed expungat. Cum igitur provol-- vit hominem, magis relevat: com squali-- dum facit, magis mundatum reddit: cum H accusat, excusat, cum condemnat, a
M solvit. In quantum non peperceris tibi sis in tantum tibi Deus, crede, parcet. Porro quanta sit Confessionis dignitas,& virtus, quam desideranduS, & admirandus ejus fructus, aperit imprimis Tertullianus cap. 8. de Poenit. Tantum relevat Confessto deliciorum , quantum dissimulatio exaggerat . Et paulo post initio cap. s. Exomologesi est, qua diactum Domino nostrum constemur, non quidem ut ignaro , sed quatenus saetisfactio Consessione disponitur, Consegione Paen
tentia nascitur , Paenitentia Deus mitigatur . Deinde multis exagitat pudorem crimina sua publice confitendi: p. aecipuum autem arSu-
mentum ab utilitate petit Confessionis .& reticentiae damnis . Ubi poenitendum est , definii miserum, quia factum est salutare. Mustrum est i e cari, is cauteris exuri, is pulveris
alicupug mordacitate cruciari. Tamen quae per insuavitatem medentur, is emo umento
euratiotis offensam sui excusant, is praesentem
injuriam superventura utilitatu gratia comis mendant . Postea aliam eorum Oojectionem
diluiti suid si praeter pudorem , quem poti
nem putant, etiam in commodo corporis reis
Formident 3 &c. Origenes homil. 3. in Levit. Confessionis virtutem demonstrat duobus his Scripturae testimoniis: Die tu iniquitates tuas prior, ut iust feris. Psal. 3I. Dixi, pr
nuntiabo adversum me iniustitiam meam, tu remisim imoietatem eordis mei. Ex quibus statim colligit: Vide ergo, quia pronum tiare precatum, remigionem peccati meretur . Praeventus enim diabolus in accusatione, M
tra MI accusare non sto erit: Et is ipsi nobisimus accusatores proficiat nobis ad salutem is Homilia autem l . eumdem Psalmi Iocum interpretans , subdit et Si enim hae ferariamus , revelaverimus pereata n ra non solum Deo, sed is, bis qui possint mederi vulier, bus nostris, atque puratis, delebuntur peccata nostra, dec. Similiter Chrysostomus Homil.ao.
in Genesim: sui Meserit, si voluerit ad Comsessionem facinorum Minare, is Medico ostendere ut ulcus , is, omnia dicere eum diligemria , facile sua neeata emendabit . Confesso enim praeteritorum, es absolutis delictorum. S. Pacianus paraenesi ad Poenitentiam mulitis agit adversiis eos, qui pudore, ne Peccata sua enuntiarent cohibebantur. Peccator timebit, peccator erubescet, perpetuam vitam
praesenti pudore mereari s is eierenti manugDomino, vulnera male tecta subdueet 3 Et habet aliquid , quod in illo eradescat, qui Dominum laesit , ,e. AIque ideo qui 'atribus peccata sua non tacet, Ecelesiae lacramis aciutui , christi precibus absolvitur. S. Ambrosius epist. 3. Saepius pudorem crimina confitcndi a peccatoribus avertere tentat, velum ti magnum salutis acquirendae impedimentum, tandemque concludit: ulos itaque sanavit, in quibus simpuram,repuram reperit Consessionem, ni, malignum, nihil fraudulem tum. Et initio enarrationis in Psal. 3 . Plurimum suffragatur reo verecunda consessio , , paream , quam defensione non possumus , pudore subsidamus. Capite vero Io. lib. de Poenitentia adversus eumdem Confessionis
pudorem urgenti Hoc eZ i' Ecclesia nere:
480쪽
fastidis, ut Deo supplices , ut patrocinium tibi ad Deum obsecrandum sanctae plebis requiras, tibi xibu est , quod pudori esse debeat , nisi non fateri , cum omnes simul pereatores, ubi ille laudabilior, coumilior, ille jubitor , qui
abiectior . Istius virtutis fundamentum explicat lib. a. de Cain, & Abel cap. o. Confessopinarum compendium est. Inde in iudieiis sae- eularibus impositi equuleo, torquentur negantes, quod quaedam tangit Iudicem miseratio confitentis.-quaedam in peccatis verecundia , O, P nitentiae portio crimen fateri , nuderivare culpam , sed recognoscere mitigat Iudicem pudor reorum , excitat autem pertinaria denegantium. Et sem. Io. in Ps. II S. Didicisti eor esse mundandum, disce quemadmodum mundes . Mundat hane fontem sustificatio legitima , hoc est , . Conseisio peccatorum . Denique publicanus ille , qui peccata propria fatebatur iustificatus magis de templa , quam Pharisaeus exIDit. S. Augustinus hom. ia. libri So. Homiliarum. Deus noster, quia pius est, is miseruerer vult ut ea confiteamur in hoc saeculo, ne pro illis confundamur postmodum in futuro . Si enim nos confitemur , ille pareit, si nosognoscimus , ille ignos eit. Et enarratione in Pi. . Ad hoc exigit Confessionem, ut Iiberet hvmilem . ad hoe damnat non constentem , ut puniat superbum . Triclis esto antequam conis stearis , confessus exulta , jam sanaberis. Nam confitentis conscientia saniem colligerat , brum ema intumuerat, cruciabat te, requiescere non sinebat. Adbibet Meceus fomenta verborum , is aliquando serat , adhibet mea inale ferrum in correptione tribulationi . Tu agnosce Medici manum , conflare , exeat in Confessime , O, defluat omnis sanies . Iam exu ia , iam laetare , quod reliquum est facile
bimilia habent caeteri SS.Patres, Ut conmstabit ex hujus Sectionis decursu, quibus aperte constat, quanti facienda sit Sacramentalis haec peccatorum accusatio, quamque ab omnibus Christianis sit aestimanda . Nihilominus, ut boni, & aequi suntosores, &impugnatores haeretici, mirum esse non debet, quod modis omnibus hanc salutarem Confestionem exagitent . Primo namque in Concilio Constantiensi sess.8. extat damnatus Uviclesi hoc Articulus septimus . Si homo debite fuerit contriIus , omnis confessio
exterior est sibi superflua Sen. I s. damnatur liber ejusdem v viciest , de Joannis Hus ,
ubi Iegitur et Grais es , S formidabile ,
Presbterum audire Confessionem populi moda tua Latini utuntur . Secundo , Lutherus inisteri. de Consessione, & Sacramento E charistiae , triplicem distinguit Confessionem. Prima est Confessio fidei, quam Deo facimus: Secunda est charitatis, quae fit ad
proximum et Tertia , inquit, auricularis , quam Papa mandavit, eaque fit eoram Saraia te eam inui non praecepit, verum Papa ad eam coegit homines. Hanc tamen eamdem auriacularem Consessionem bonam eue docet ibi. dem duabus de causis: Primo, quia inconfessione pq nitens audit herba absolutionis sibi soli dicta ex ore Ministri Ecclesiae, quibus
verbis videtur docere Absolutionem Ministri esse declarativam, non vero practicam Secundo , quia penitens consilium,& consolationem percipit ex tali confessione. Idem Lutherus lib. de capti v. Babyl. haec habet :Consessio, , Satisfactio egregia facta sunt o*eina lueri. Et infra: Occulta consessio , quae modo celebratur , et si probari ex Scriptura non possit, miro tamen modo placet ,- utilis , imo necessaria est, nee vellem eam non esse ;imo gaudeo eam esse in Melesia Christi, eum sit ipsa affctii constantiis unicum remedium otiae solum detestor , eam eonfessionem esse in t rannidem,mex sit em Pontificum redactam. In assertione octava Propositionis : Dic , inquit, mihi, ubi praeceptum est de venialibus constendis Sacerdoti, quo iure, qua Scripturae auctaritate Papa praecipere potes venialia ad confessionem pertinere Et infra : Impossibile esse , ut omnia mortalia peccata cogη scas, evidentissimum est. In astertione nona Propositionis : Ita est cruentissima , qua bactenus, tot miseras constantias torserunt omnium , is sngulorum peeratorum discussionibus , cum pro se non habeant, nec tota quisdem istius Scripturae rarannide propria , braonera importabilia hominibus imponentes. Confestio Augustana docet, Absolutionem privatam in Ecclesiis retinendam e se, quamquam in confessione non sit necessario delictorum facienda enumeratio ,
est enim sui illi placet j impossibilis enumeratio omnium delictorum, iuxta illud et Dracta quis intelligit Calvinus lib. i. Institui. cap.3. s. q. De confessione , inquit, fuit semper ingens PQRa inter Canonistas , is, Theologos scholasticos ,
his contendentibus mandari divino praecepto consessionem , tuis reclamantibus, Meles j-cis tantum comitutionibus praecipi, in eo D ro certamine insignis Theologorum impudentia appa