장음표시 사용
551쪽
hurantes , anathema sit. Certum est autem quod opus malum, vel indifferens non sit
Dei cultus, nec acceptetur a Patre , nec
per Christum vim habeat: siquidem Pater
Aternus non potest acceptare, nec grata
habere opera, quae ipsi duplicent , qualia
sunt omnia opera mala: nam , inquit Sariens c. I . Odio sunt Deo impius , b, -- pietas ejus. Similiter Deus condigne placari non potest per opera, quae ipsi sunt indifferentia, & quae ies non placent; illa
namque, nec ejus cultum concernunt,nec
per Christum offeruntur; nam eo ipso, quo opus aliquod tendit in Dei cultum, & gloriam, non est indifferens , sed revera bonum, ac meritorium est; ibitur inde constat, omne opus satisfactorium debere necessario tale honestum. Iuno'o stranda, opus Satisfactorium debere esse honestum honestate supernaturali: Tum , quia debet procedere ex meritis Christi, & per eum Patri offerri: quae autem fiunt ex meritis Christi, supernaturalia sunt: Tum, quia id suffcienter indicat Concilium Tridentinum, com ait: opera satisfactoria pertinere ad Dei cultum, & ab eo acceptari ad remissionem poenae peccatis debitae, & ad consecutionem proemii aeterni sac subinde esse meritoria. Unde docet Concilium c.8. Neque vero, inquit , securior ulla
via in Melesia Dei unquam ex imata fuit ,
ad amovendam imminentem a Domino paream, suam ut Me paenitentiae opera homines eum vero animi dolore frequentem. Quis autem
verus animi dolor , nisi actus supernaturalis spei, aut charitatis pUnde Concilium ibidem colligit: Neque vero ita nostra est Satisfactio haec , quam pro
Reccatis nostris eoisimus, ut non sit per Chuyum Iesum i nam qui ex nobis, tanquam ex nobis nihil possumus , eo cooperante , qui no consortat, omnia possumus; ita non habet homotinis glorietur, sed omnis gloriatio nostra in christo est, in quo vivimus, in quo meremur,
in quo fatisfacimus , faeientes fluctus dignos
paenitentiae, qui ex illo vim habent , ab illo seruntur Patri , Oh per illum aereptantur a Patre. Quae autem fiunt per Christum , debent fieri beneficio ipsus gratiae, ac subinde debent esse supernaturalis ordinis. Suppono tertio: Opus Satisfactorium debere esse voluntarium, & liberum: Tum, quia actus satisfactorius est actus moralis,N humanus; libertas autem est principium
moralitatis, & honestatis : Tum , quia Scut homo non peccat, nisi libere operando, ita nec potest satisfacere pro peccatis, nisi libere, ac voluntarie patiendo pq-nam, vel sibi injunctam a Sacerdote , vel ab eodem poenitente usurpatam: Tum,quia opus satisfactorium debet cedere in gloriam Dei; quippe cum ordinetur ad resarciendum jus divinum , ac compensandam injuriam ipsius divinae Majestati irrogatam; ac subinde debet esse opus laudabile; nihil autem Iaudabile est, quin sit liberum,& in nostra potestate , ut docet Doctoriuodlibeto I 8. n.y. ubi ait: Dico, quodlauabile, es, vituperabile, imo generalius , praemiabile, es, punibile, cominentur sub hae communi, quod es imputabile , Os illius communis est una ratio et hae scilicet, actum esse in libera Meestate agentis. Unde sequitur actum satisfactorium debere esse liberum, saltem denominative ab illo pio affectu, seu vero animi dolore quo elicitur vel imperatur. Dixi, saltem denominative, multi namque existimant Satisfactionem augeri per 'pus, aut passionem externam: sic qui jejunat de facto, plus meretur , quam qui solum vult jejunare, nec potest propter infirmitatem, aut imbecillitatem corporis, quamvis in actu interno, & voluntate jejunandi essent pares , & aequales. Unde Concilium Tridentinum my. docet , quod quamvis flagella temporalia a Deo homini immissa, non sint in ejus potestate, sed
veniant ei ab extrinseco , si tamen ea voluntarie acceptet, & patienter toleret: nihilominus satisfactoria sunt, quia aliquomodo fiunt illius patientis, in quantum videlicet ea acceptat ad purgationem peccatorum , eisque patienter utitur ad obtianendam plenariam delicii remissionem . His itaque praemissis, tria supersunt hac in quaestione determinandar Primum, umimopus satisfactorium debeat esse poenale et
Secundum, utrum debeat esse externum , vel internum: Tertium, quamam convenierim
Oras Satisfactorium regulariter debet esse
poenale . Colligitur ex Concilio Trid.ses s. I . ubi opera satisfactoria vocat ppeas satis artas. Et can. I S. meas spont) fuse pias, vel a Deo inflictas, Des a sacerdote im unctat . Idem etiam apparet ex Scriptura
552쪽
De Satisfactione Sacramentali. s si
1 peccatore meminit, toties etiam significat ad id esse usurpanda opera poenalia. Sic
Ioel .a. Convertimini ad me in toto corde ora
Fro, inadunio, in fletu, bplanctu . Et Mat. ii. ubi Christus D. loquens de Tyriis, &Sidoniis, ait, quod si in eis factae fuissent
virtutes, quas fuerat operatus in I,ethsaida, de CorroZaim, in cilicio, ibi cinere ps- nitentiam egissent. Constat limiliter ex auctoritate omnium SS. Patrum in prima con clusione praecedentis quaestionis laudatorum,.qui omnes unanimi calculo, contestantur, satisfactionem fieri debere per opera amictiva, & punitiva. Unde S. Gregorius h mil.ao. in Evangelia: Iustum est, ut peccator tanto maiora inferat sibi lamenta per Paenitentiam , quanto majora sibi intulit damna per culpam, Hinc Subtilis Doctor dist. I i. q. I. n. II. Satisfactionem definiens , ait: Dico , quod Satisfactio es operatio laboriosa , vel poenalis voluntarie accepta ad puniendum peccatum
commissum a se, , Me ad Harandam dis, nam ossessam: vel es passo, seu poena vota
rares tolerata in ordine praedicto. Et n.8.antea
D dixerat, quod satisfactio in isto inteli H ctu magis consistit in actibus poenalibus, M vel Damonibus voluntariis, quam in aliis, actious bonis non poenalibus, licet qua ,, doque possi i per aliquem actum bonum, , non poenalem satisfieri: quia bene potestis Deus actum magnum charitatis acceptam
H re pro punitione debita uni culpae 3 Iicut ,, enim non sit propria punitio, est tamen D majus bonum, & magis Deo reddens ho-M norem, quam illa quae esset propria il-,, lius punitio. Sed regulariter, sicut culpa M ordinatur per poenam, & non per ali- quod aliua magis bonum, quam sit culpa: ita satisfactio isto modo dicta consi-M stit in actionibus, vel passionibus haben-M tibus rationem poenae . Et hoc est quod G dicit S. August. de vera, is, falsa Paen is tentia, & ponitur dist. Io. c. I. Sunt dignici, fluctus virtutum, qui non seu ciunt paenus, tentibus: paenitentia enim graviores fluctusta pectulat, ut dolore , b, gemitibus mortuus, , impetret vitam . Illi autem actus poenales, vel passiones via untaliae, ingenere,, reducuntur ad actum interiorem displi-,, centiae , vel passioncm tristitiae , & ada, actum exteriorem confitendi propriuma, peccatum, quod est valde poenale. Vclis ad passionem concomitantem verecun--.diam, & ad actum simpliciter exteri
rem, vel passionem, scilicet macerando is carnem: & omnis talis maceratio dicitur is contineri vel reduci ad jejunium et vel Helevando mentem in Deum , & hoc fit is per orationem: vel sua temporalia ero- Mgando, quod fit per eleemosynam. DHanc Subtilis Doctoris veritatem consi mat Concilium Trident. -LIq. C.2. Primos quia Poenitentia est Iaboriosus Baptismus loquens enim de innovatione , & restitutione hominis, quae sit per Poenitentiae meritum, ait: ad quam novitatem, im integrutatem per sacramentum P nitentiae sine magnis nostris fletibus , O, laboribus , divina id exigente Iustitia, pervenire nequaquam possumus, ut merito P nitentia laboriosus quidam Bapti mus a II. Patribus dictus fuerit. secundo . quia , inquit c. Iq. Satisfactio deservit aacavendum futurum peccatum; Procul dubio ait, magnopere a peream revocant , Os quasi fracto quodam ererrant hae satisfactoria Mna, cautioresque, im vigilantiores in futurum paenitentei essiciant. Ubi enim homo expertus est poenam, non facile in culpam relabitur; unde Philosophus a. Ethic. ait , quod peccatorum medicinae sunt poenae. Tertio, quia per satisfactionem conformes e
ficimur Christo: Dum, inquit, Fatisfaciem do patimur pro pereatis , Christo Iesu, quipronecatis nostris fati frit, ex quo omnis nostra sussicientia est, confirmes escimur, certissimam quoque inde arrbam tabenter, quod F
compatimur , iis, conglorifieabimur. Idem docet Catechismus Rom. p.2. c. a8. ubi ait: Duo praecipue in satisfa- Helione requiruntur. Primum est, ut is , qui satisfacit, justus sit, ac Dei amicus, ,, opera enim quae sine fide, & chatitate Afiunt, nullo modo Deo grata esse pialiunt. GAlterum, ut ejusmodi opera suscipian- ritur, quae natura sua molestiam, & do- ,ilorem afferant: cum enim praeteritorum scelerum compensationes sint, atque ut is
S. Cyprianus Martyr lib. I. epist. 13. post Amecum ait, redemptrices precatorum ; omnino necesse est , ut aliquid acerbi- ,, talis habeant, quamquam non semper Hillud consequantur , ut qui se in illis si molestis actionibus exercent , doloris issensum habeanti Saepe enim vel patien- di consuetudo, vel accensa in Deum charitas essicit, ut quae perpessu gravissima si sunt , ne sentiantur quidem . Nec tam ismen idcirco fit, quominus ea ipsa ope-
ra satisfaciendi vim habeant: siquidem is is hoc
553쪽
, hoc proprium est filiorum Dei, ita ejusta amore, & pietate inflammari, ut acer. si bissimis laboribus cruciati, aut nihil feta re incommodi sentiant , aut omnia lae-- siissimo animo perferant. Hanc veritatem pariter probat dictor Seraph. in A. di . I S. p. . ar. T. q. 3. ratione quadruplici. Quod Satisfactio fieri debeat Per opera poenalia , inquit, ratio est qua-M druplex. Prima est , quia ibi est honoris is ablati redditio, unde honorem istum de-,, bet homo reddere amplius, quam si non ,, abstulisset , & ideo requiritur , ut nonta tantum Deo famuletur per operationems, bonam , verum etiam seipsum dejiciat M per poenam assumptam. Secunda ratio is est: quia est primo deordinati reordinas, tio , & quia deordinatum per culpam di, optime ordinatur in poena: ideo , &c. M Tertia ratio est : quia ibi est infirmatis, curatio, quia infirmatus per delectati M nis calorem, curatur per poenalitatis al-,, gorem, & ideo , &c. suarta ratio est:,, quia ibi est debiti absolutio, & quia pecta cator est debitor poenae, ideo debet per p*M nam satisfacere. Haec ille. Diras primδ : S. Anselmus in libro cur Deus homo, c.Iy. & ao. ait: Satisfacere est honorem delatum Deo impendere ; Sed hoc fit omni opere bono 3 ergo non solum per opera poenalia, sed per omnia aIta potest fieri Satisfiustio Rehpondet Seraphicus Doctor et seu niam
est debitum honoris , veniens ex bono caelato , , hune debemus per gratiarum actionem. Minniens ex mandato iniuncto , hunc dommui per obedientiam is subiectionem . Uveniens ex Maisatis imperio di hune debemus per latriae adorationem. Est Demens etiam ex Peccato eommisso, iste honor redditur Deo
per sui ipsius punitionem , is, boo est in Smtisfactiorum. Dices seeundo : Non delectatur Deus in PCenig nostris r ergo non magis placent
opera poenalia Deo , quam alia ; sed per illud quod magis placet et , cui debeturhatisfactio, melitis satisfit 3 ergo, &C. Respondet S. Bonaventura e ad illud quod illieitur, quod non desectatur in paenis Deus, dicendum, quod verum est ea ratione , qua parvae: sea ea ratione , qua curaates cespam noram. , bonoaeaates duminam iustitiam, b ne dele tur in eis. Dices tertio: Quaedam iunc peccata, et u PerPetrauaut cum tristitia, ut puta invidia,
& acedia, &c. Sed Satisfactio debet esse
per contrarium t ergo sine pinna debet de his peccatis Satisfactio fieri. Respondet Doctor Seraph. suod etsi inquibusdam pereatis ramitetur tristitia , radix immen est ex delectatione libidinosa. 'Dires quarto: Satisfactorium est poenale pyr se loquendo : ergo magis poenale, magis satisfactorium: sed avaro est magis pq-naledare obolum , quam largo marcham: ergo magis satisfacit per obolum, quam ille per marcham. Similiter potest diei in jejunio, & orati'ne, & hoc est inconveniens , quod mali de malitia sua commo
Respondet idem Doctori suod aliquid est
starnale naturae, qua natura es , ut puta i iunii abstinentia, b, erogatio bonorum, in quiabus sustentatur humana infirmitas. aliquid ratione culpae, is, inordinationis voluntatis. Pr,ma poenalitas res eiιur per se in Satisfacti ne : seeunda verδ non , O, de Fa secunda oppositio intelligit r.
LDv ordinarct opus fatisfactorium debeat
esse poenale , nihilominus omne opus meritorium , tam internum, quam externum, potest esse ines satisfactorium. Haec est comis munis in utraque schola Angelica, & Subtili, nec enim contrarium docuit Doctor, ut ipsi perperam affingunt nonnulli Th mistae: nam, ut constat ex jam dictis in priama concIusione, ipse diserte pronuntiat , n.8. quod etsi ordinarie satisfactio consistat in aliquo actu poenali: tamen, inquit,p test per aliquem actum bonum non bnalem satisfieri, quia bene potest Deus is actum maIum charitatis acceptare pro pu- , νnitione debita uni culpae; licet enim non is sit propria punitio, est tamen majus bo- num , ct magis Deo reddens honorem, , quam illa, quae esset propria illius pu- nitio. Et ibidem inter actus poenaleS is expres,e ponit actum interiorem eisplicem istiae, vel passionem tristiti - , Et ibidem , n. ii. ailr in trisy dira , quod satisfactio est operatio exterius laboriose , vel paenalis, viluntarie assumpta ad puniendum peccatum commistum a se, , Me ad pluamdam divinam essensam et vel estpassio , seu p(na voluntari tolerata ire ordine praedicto. Immodo accipitur Satisfactio multo strictius , , particularius , quam satisactis primo moso ,
554쪽
De Satisfactione Sacramentali.
quia illa potuit eo istere in actu poenalis passionis voluntariae interiori, vel exteriori. Non ergo negat actibus interioribus omnem
vim satisfaciendi , sed si aliquam negat , ea est satisfactio sit icte sumpta, & condi- uincta ab aliis Poenitentiae partibus, puta Contritione, & Confessione : nam conti nuo suDjungit: Seeunda (scilicet in quibus constat illa satisfactio patet i quia ut opus exterius, veI passio distinguitur contra actum , vel passionem interiorem mentis (id est, Contritioncm contra actum oris i id est, Con fessionem) vel passionem concomitantem, non rarassit satisfactio, vili in illis tribus operibus .issicilibus, scilicet te unio, oratione , icti e eis mos na , de quibus dictum es tertio articulo
praecedente, vel in passionibus voluntariis con- comitantibus ista tria opera diffieissima. Porro conclusionis ratio est: Primδ , quia homo potest peccare per actum memrc internum , igitur conveniens fuit , ut etiam per actum pure internum posset sati,facere pro peccato. Deinde , in tantum Satisfactio nostra confert ad remissionem Peccati, in quantum ad id acceptatur a Deo; sed Deus potest acceptare actum charitatis in compensationem injuriae sibi illatae 3 igitur actus ille potest esse revera satisfactorius. Denique, si quid obesset quin minus opus mere internum posset esse satisfactorium , maxime quia non esset pinnale; sed ita non est et Cum enim omnis actus meritorius sit actus virtutis , habet semper adjunctam aliquam dissicultatem , , molestiam, quamvis aliunde delectationem inferat, ut constat de contemplatione, quae dum recreat animum, affligit: igitur omnis actus meritorius potest esse satisfactorius,
OPera satisfactoria communiter rediguntur
ad tria capita, nempe ieiunium, orationem , icti eleemo divam. Ita Concilium Trid. sesso. c. I . ubi inter actus poenitentis numerat satisfactionem , quae per jejunia , eleemosynas, orationes , & alia pia spiritualis vitae exercitia fit. Hanc Conclusionem probat Doctor n. I 2. Quia, inquit, peccatis in genere dis in-M ctis in tria membra, scilicet in pecca-M tum carnis, in peccatumconcupiscentiae se oculorum, dc superbiam vitae, I. o. a. ., Correspondent de congruo propriae sati factiones in genere , scilicet peccato carnis jejunium, vel univcrsaliter Suaecum- que maceratio carnis magis ordinata ad is reprimendum tale peccatnm carnis , & sub isto comprehendo vigilias, peregri- Mnationes, asperitates vestium, nuditatem, is vel discalceationem , imo generaliter Dquemcumque laborem fatigantem. Pe ricato autem superbiae , & caeteris spiria tatualibus magis appropriate correspondet .. oratio, quae & humiliat spiritum Deo, si& roborat contra peccata spiritualia. ,, Peccatis autem circa temporalia, ut avam ,, ritiae, vel cupiditati cuicumque , ut ram sis pinae, furtii ves ablationis injusta, mam regis appropriate corrcspondet erogatio is eleemosynarum. Et ratio istorum est , is propter majorem correspondentiam ph ,, nae ad culpam, quia pergus peccat quit, D per Me icti torquetur . . DIn idem conspirat Doctor Seraph. in . I S. p.2. ar. I. q. . ubi per orationem intelligit omnem actum contemplative ad Deum relatum; per jejunium omnem carmnis afflictionem, quae consistit in vigiliis , & flagellis, & jejuniis propric dictis: per
eleemosynam autem omne opus pietatis proximo impensum , sive spirituale , sive corporale. Et probat susscientiam , ac dias inctionem harum partium, primo secundum appropriationem : Cum enim, inquit, triplex sit radix precati, sicut dicitur in Damne x 't. concupiscentia carnis, is contra hances ieiunium, aut concupiscentia oculorum , is contra bane es eleemosana, aut superbia vita, Meontra hane est oratio; hoe dico seeundum appropriationem , quia unumqvodive horum v let contra omnes, appropriati de tamen magiropponuntur.
Secundo, per proprietatem: opus, inquit. paenale, aut ordinat nos ad Deum, est oratio, aut ad nos, is, sic es ieiunium, quod
macerat carnem nostram; aut ad proximum,
b, fies eleemostra. Tertio secundum reconciliationem: siuia , inquit , per orationem Deo reconciliamur. Sed, sicui dicit august. deserm.Domilli in monte: Si vis orationem tuam
volare in caelum, fae duas agas, scilicet ieiunium, bi eleemo vam. Tobiae I 2. Bona est oratio cum ieiunio, is, eleemos na. suarta suffcientia accipitur. svia, inquit, si exes vita , scilicet activa , b, contemplativa iquantum ad contemplativam , oratio , qu tum ad activam, eleemo diva: ut autem homo
A diti suus ad utramque facit ieiunium.
555쪽
rares r Contraria contrariis curari debent: sed multo plura sunt genera Deccatorum: igitur multo etiam plura clebentesie remedia,
Distinguo minorem: Multo plura sunt genera peccatorum, specialia, concedo: communia, de universalia, nego: nullum enim est speciale peccatorum genus, quod ad ali
rutrum ex tribus assignatis non revocetur,
mees seeundor Si eleemosyna enet satisfactoria, maxime quando fit de bonis prinpriis juste acquisitis , & necetiariis et at ut
ac non Potest esse satisfactoria, quia unii Nuisquc tenetur se magis diligere, quam alterum, ac subinde non debet in alterius
usum impendere , quod sibi necessarium est. Distinguo minoremi bi sibi sit absolute necessarium, concedo: secus, nego: Porro, inquit Seraph. Doctorar.2. q. I. necenarium dicitur dupliciter. VeI secundum natu laearctitudinem et vel secundum Communem usum vivendi. Si secundum naturae arctitudinem, non tenetur, nec oportet ei imponi, qui peccavit, quia hoc est perfectionis illorum , qui totum victum expediant a Christo, sicut sunt viri, qui sunt in statu perfecto: & ideo si fiat eleemosyna, debet fieri de eo quod superest huic necessario , &hene est satisfactoria. Alio modo dicitur necessarium, quod expedit homini secundum
communem modum vivendi. De quo dicit
August. suod multa superflua habere trobabimur, si hola nuessaria teneamus, & de tali sit proprie eleemosyna satisfactoria: de su-
Perfluo vero non tit, quantum est ex rigore justitiae. Tamen credo, quod divinae misericordiae benignitas tanta est, quod totum acceptat , & quas pro nihilo salvat nos. Haec Seraphicus Doctor. Dices tertio: Si oratio possiet esse satisfa-
oria, maxime vel mentalis, vel vocalis: sed neutra eam rationem obtinete non quidem mentalis, quia haec non est laboriosa: neque etiam vocalis , quia plerumque
Negat minorem Seraph. Doctor q. 3. ubi distinguens triplex genus orationis, dicitis eas esse satisfactorias: Duaedam, inquit ,
M oratio est pure mentalis, quaedam voca-M lis, quaedam media . Pure mentalis es , D quando labia non moventur, sed cor ad ,, Deum tofluitur. Purevocalis est, quando,, nihil cogitat in his quae dicit, nec in ge-M nerali, nec in speciali, ita quod referath intentionem ad sensum verborum . vel finem: sed cit morat, fabricat castra . de ,
sic mentalis simpliciter, excedit vocalem. 5s Alia est mixta, in qua scilicet orat men- ntaliter, & vocaliter. Et de ista disti ,, guendum, quia aut verba illa impediunt ,saffectum, quia sic inflammatus est quod ,simmediate fertur in Deum, & talis utilior ,' est oratio mentalis : si autem juvatur , ,,utilior est vocalis: & multi sunt tales , H& maximc illi , qui non sunt viri spiri-
tualcs, ad quorum assectus provocandos Hinstitutae sunt orationes vocaleS. Dbi quaeratur, quae oratio sit satisfacto. Hria, credo quod omnis, quia nulla est, Hin qua non laborent virtutes animales : & si quantum delectantur spiritus, tantum ca- Hro frequenter tabescit, & virtutes anima- Ies miniis sunt intentae regimini corporis. MCredo tamen , quod illa inter caeteras Hest satisfactoria magis, in qua accendi-
tur homo ad gemitum, quia haec est , in siqua Dcus maxime delectatur. nde quia is illud est gratiae specialis, ideo non im- ponitur a Sacerdote , sed praeambulum is ad illud, scilicet oratio vocatis. Et quia ,, non est status in vocibus , sed ordina- tur ad intellectum : hinc est quod Do- riminus, & Gregorius mittunt a vocali , ,
oratione ad mentalem. MPetes I. suodnam ex illis tribus bonis ope.ribus sit magis satisfactorium. Respondet Seraph. Doctor, ar. I. q. q. ad
6. - . Ad illud quod quaeritur, quod est
magis satisfaciotium,dicendum, quod unumquodque horum secundum appropriationem. lamen si generaliter Ioquamur, dicendum, quod in Satisfactione tria sunt , scilicet vitatio culpq, dc contra hanc valet maxime oratio: Secundum est augmentum gratiae , & ad hanc maxime valet eleemosyna, quia homo facit sibi amicos, qui impetrant gratiam et Tertium est solutio penae, dc hoc maximc est in Jejunio, & hoc est infimum in Satisfactione : alia duo pr*ponderant.
Sed quidquid sit, audiendus est S. August. consulens, ac monens ser. Sy.de tempore: sui vult, oratisdem suam volare .ad
Deum , faciat illi duas alas; id est, eleemos nam, S ieiunium , is ascendat celeriter , is
exaudietur. Idem habet in Ps. a. circa finem :suam celeriter, inquit, accipiuntur orationei bene operantium, hoc iustitia hominis in bac
556쪽
. De Satisfactione S,crament.IL
D habita; ieiunium finemona, oratio; vis orationem tuam volare ad Deum p De illi duas alat , ieiunium, is orationem.
Quaeres I. Utrum feri pessit Salisactio per flagella divinitus immissa, vel a ea Isreundis procurata . . ,
Affimat Triae seisivi pN. ubi alte meet praeterea c sancta Synodus tantam esses dion
me muniscentiae largitatem, ut non solum p nis sponte a nobis oro vindicando pereato P- feratis, aut Facerdotis arbitrio pro mensura delicti impositis , sed etiam, quod maximum amoris argumentum. est, temporalibus flagelliae a Deo inflictis, is a nobis patienter toleratis,
apud Deum Patrem per Iesum Christum satis.
svere valeamus. Item Can. I 3. Si quis dixerit, pro peccatis, poenam temporalem,
minim3 Deo per Chrsi merita satisfieri parvis ab eo inflictis ,repatienter toleratis, vel a Deerdote iniunctis, Iris neque sponte supraptis,&c. anathema sit. Cumque hic non fiat distinctio inter flagella, quae a Deo infliguntur specialiter propter finem Satisfa- Aionis. & inter illa, quae Deus permittit naturaliter evenire ob alios fines, videtur idem de utrisque dicendum. Ratio autem hujus assertionis non alia est . quam Christi D. voluntas, quae utique nobis innotescit per Ecclesiae sententiam expressam in laudatis Concilii verbis, maxime quoad flagella, quae a Deo specialiter infliguntur in Satisfactionem, & peccatoris emendationem nam Prover. 3. suem diligit Dominui, corripit. Similiter Hebraeorum I a. suem diligit Dominus, eo stat: flagellat a rem omnem filium, quem recipit; quia videlicet hujusmodi flagellis, & castigationibus patienter toleratis peccatores pro suis delieiis Deo satisfaciunt. Quod utique eraeclarc confirmat sanctus Hieronymus in Commentario ad caput primum Prophetae Nahum, ubi ait: Quid ergo si s contra Dominum cogitatis 3 Ipse, qui creavit mundum, & consummati si nem ejus faciet. Quod si vobis videtur ,, crudelis, rigidus, & cruentus, quod in si diluvio genus delevit humanum, super Sodomam , & Gomorrham ignem , &,, sulphur pluit, AEgyptios lubmersit flucti- , bus, Israelitarum cadavera prostravit in is eremor scitote, eum ideo ad praelans red-- didisse, supplicia, ne in aeternum puniis,, ret. Certe aut vela sunt, quae Prophetae. Hasses ritu Tom. X. loquuntur, aut falsa s Si vera sunt, quae Pde severitate ejus videntur docere, ipsi 'dixerunt: Non vindicabit Dominus his inicipsum in tribulatione. Sin autem falsa sunt, ' &falsum est, quod dicitur: Non consurget duplex tribulatio: Falsa est ergo & crudeo 'litas, quae in lege descripta est. Quod si verum est, ut negare non poterunt, gi- cente Propheta: Non vindicabit Domisti, ' bis in idipsum in tribulationer ergo qui pu- niti sunt, postea non punientur. Si au- ' tem illi postea punientur, Scriptura men- 'titur, quod dicere nefas est. Receperunt ergo, & qui in diluvio perierunt, &Sodomitae, & AEgyptii, Ilraelitae in solitu- ,,idine mala sua in vita sua.
Quaeret hic aliquis, si fidelis deprehen-
sus in adulterio decolletur, quid de eo postea fiet 3 Aut enim punietur, &falsum
est hoc, quod dicitur: Non vindieabit Do minus his in idipsum in tribulatione, aut non punietur 3 & optandum est de adulterio, ut impraesentiatum brevi, de cita poena cruciatus frustrentur aeternos. Ad quod , . respondebimus , Deum ut omnium rem tarum, ita & suppliciorum quoque scire is mensuras, & non praeveniri sententia ju- diciti nec illi in peccatorum exercendae tadehinc pqnae auferri potestatem, Ac ma- rignum peccatum magnis diuturnisque Iut is cruciatibus. Si quis autem punitus sit, ut is ille in legc, qui Israelitis maledixerat, & si qui in Sabbato ligna collegerat, tales po- ,.s e. non puniri; quia culpae levis prae- ,, senti supplicio compensata sit. , Unde monet Doctor dist. I s. quaest. I. quod
Confessarius potest injungere pauperi poenam illam, quam subit quotidie propter meis statem, & inopiam in Satisfactionem suorum delictorum: Requiritur cinquit in I J. di-
scretio Sacerdotis, ut non imponat ali- cui poenam nimis sbi disconvenientem, is sed aliam, quae magis sibi convenit, & is quem soric melius adimpubitet utpote tapauper, nec eleemosynas potest dare, nec is orare, sed oportet eum continue laborare is pro victu suo necessario: nec jejunare, quia tunc non sufficeret ad laborem ne- ,, cessarium pro victu necessario continue si acquirendo. Quia ergo ipse labor conti- sinuus est sibi jeiunium continuum, quia ,,
continua maceratio carnis, tantummodo si
inducendus est , ut illum laborem subeat is in remissionem peccatorum, intendens Hillum ad hunc finem rcferre, saltem quo- Mm ub
557쪽
Tract. I. Disp. II. Art. Iv. Quaest. II.
; usque occurrat sibi opportunitas solvendi' aliquam aIiam Satisfacitonem, & aliqua ' alia possunt ei ita temperate, &diminute imponi, ut sint sibi possibilia. Consimili.,, ter , dives qui lapsus est ad peccatum car-,, nis, si est adeo delicatus, quod non velit, ieiunare, nec aliam macerationem notabilem subire, vel praesumitur quod si sibi,, imponeretur, cito abjiceret, &sic pecca-,, rei novo peccato, inducendus est adora-,, timem, &eleemosynam, & illud sibi imis ponendum est, quod libentius recipit, &,, quod creditur perseverantius adimplere.,, Vel si omnino nullam Pgnitentiam ve-,, Iit recipere a Sacerdote impositam, dicitri tamen se habere displicentiam de pecca H to commisso, & firmum propolitum non se recidivandi, absolvendus est, & non estri respuendus, ne cadat in desperationem, se & nuntianda est sibi pqna, quae essiet prori peccatis facienda, & quod eam in se, vel H in aequivalenti absque impositione sturi deat adimplere, alioquin solvet ad pleis o num in purgatorio. Haec misericordia sa-- tis consonat illi Prophetiae Isaiae da. deta Christo, quam Matth. I 2. cap. recitat, is arundinem quassatam non confringet, is linum fumigans non extitiuet. Arundori quassata est peccator quatiatus tentati
, , nibus, & peccatis; linum fumigans estis linum nimis humidum ex peccatiS, ta-,, men aliquid habens de igne charitatis, is & hic extinguitur, si ner duritiam Sa-,, cerdotis ad nimis difficile obligetur: sedia non extinguitur, si praedicatur sibi, quod
is, oportet eum hic, vel alibi poenam sol. ta vere: & quod studeat hic tantam pqnam M solvere, quanta peccatis debetur, ne ali-- bi acrior exigatur. Haec Doctor. Quibus significat primo injungendam esse Satisfactionem, quantum fieri potest, aequivalentem ac correspondentem peccatis, ut videlicet quae satisfaciat, & puniatur inco genere, in quo peccavit: ubi autem id fieri non potest, susticit, ut injungatur Satis. factio in alio genere, quaesit aequivalem, ac Proportionata facultati, & viribus p*nitentis, in quo maximic desideranda, &spectanda est discretio, ne videlicet per nimiam indulgentiam leviorem Satisfaetionem injungendo, particeps, & reus fiat alieni peccati,& vilem reddat medicinam infirmo necessa. Mam; neve ex altera parte pqnitentis infirmitati non satis prudenter oonsulcris, cipraescribat illum Satisfactionis modum, quem sine periculo desperationis, aut novi erat implere non possit. Secundo, quod ubi peia nitens non potest congrue, & suis peccatis correspondentem Satistactionem persolvere, potest ei Confestatius injungere pro Satisfactione eas pynas, & calamitates, quas ipse patitur. Cujus utique ratio est manifestat illud enim omne, quod acceptum est Deo in Satisfactionem poenae temporalis, etiam est medium congruum satisfaciendi et igitur quando iacuItas non suppetit ad aliud persolvendum, Sacerdos, qui est Iudex in&tior, & ministerialis, debet se conformare legi, & voluntas Dei, dc praescribere in Sa-.tissae ionem ea, quae quamdam cum delicto correspondentiam habent, etsi non omnimodam, nec Proportionatam.
Quaeres 2. Utrum paenitent fatis fuere possimo per opera aliunde pracepta. Respondeo, triplicem hac de re apud Doctores scholasticos esse sententiam, quarum prima negat, Satisfactionem fieri per opera aliunde praecepta, ex eo quod, ut sit perfecta, fieri debeat ex alias indebitis: ita pleriisque Scotistae contendunt, maxime Faventinus in dist.2ο. disp.3 s. cap.T. Secunda affirmat, posse satisfieri per opera praecepta jure humano, non vero jure divino, aut naturae . Ita Sylvester verbo Satisfactio. Tertia deis nique sententia docet, etiam in operibus aliunde praeceptis posse Satisfactionem praescribi , quae apud recentiores Theologos jam communior videtur , nobisque etiam Pr babilior apparet. Tum, quia id colligitur ex Concilio Trident. sess.f. cap. Io. ubi ait: Per observatiorem mandatorum Dei, b E elesiae in ipsa Iustitia, per Chripi gratiam a cepta, cooperante fide bonis operibus, eres evntatque magis iustificantur. Et cape. Nihil it- si iusti alii amplius deesse eredendum es, quominus plene illis quidem operibur, quae in Deo sunt facta, diviva legi, pro vitae hullus statu, satisfecisse ,-vitam aeternam suo etiam te cre, si tamen tu gratia decesserim, consequendam vere promeruisse censeantur . Quid ni igitur pari ratione censeri pos sent vere satisfecisse pro poena temporali, maxime si opera ista praecepta pinalia sint pSi enim opera bona ex hoc praecise , quia debita ex hoc praecepto non perdunt vim merendi gratiam, & gloriam, cur opera bona, & ppnalia perderent vim satisfaciendi, ex eo quod aliunde sunt praecepta p
558쪽
De. Satisfactione Sacramentali. s 3
Deinde, Ecclesia praecipit jejunia in Satisfactionem et igitur censet opera praecepta posse esse satisfactoria. Patet antecedens ex Collecta, quae dicitur Sabbato ante Dominicam tertiam Quadragesimae: Da quaesumus Domine , vostris essectum ieiuniis salutarem , ut castigatio earnis assumpta ad nostrarum vegetationem transeat animarum. Et S. Leo Pa.ra serm. q. de Ouadragesima , ta ait :Magna divinae institutionis salubritate provisum est , ut ad remperandam mentium puritatem , quadraginta nobis dierum exercitatiomederetur in quibus aliorum temporum culpas , sin pia opera redimerent , On se unia casta. decoquerent , per extinctionem pqnae
Denique, ut ait Lugo disp.2T. n. 38. tota condignitas Satisfactionis fundatur in . eo , quod homo laudabiliter se castigans , eo ipso placat iram Judicis , ne illum iterum puniat: ille autem, qui ex praecepto seca figat, non miniis, sed magis laudabiliter se castigat; non enim minus, sed potius magis honestum , & laudabi Ie est, caeteris pari bus, facere aliquid ex praecepto, quam absque illo , ergo magis placet Deo, & per consequens magis placat illum ejusmodi castigatio per opera praecepta , quam Perspontanea .
Dices primo: Non potest quis satisfacere duplici debito eadem solutione, quia non estet aequalitas inter debitum , & prctium: igitur si aliquod opus sit iam Deo debitum ex Praecepto, non potest per illud solvi debitum contractum ex peccato.
Distinguo antecedens: Si res illa , quae ocfertur in solutione non habeat multiplicem bovitatem, & valorem, concedo: secus, nego: tunc enim secundum diversum sui valorem pluribus debitis sati,facere poterit. Porro opera praecepta habere ponunt duplicem valorem, unum quidem moralem, &meritorium desumptum ex objecto, & circum-ilantiis ejus, necnon ex fine, propter quem elicitur, & ex principio gratiae habitualis, quo mediante producitur , alterum vero satisfactorium petitum ex dissicultate illius , seu ex poena, ct Iabore, qui in exercitio ejus reperitur. Ratione primi valoris, possumus implere debitum praecepti, & satisfacere debito obedientiae, di religionis: ratione vero secundi possumus satisfacere Deo de condigno pro pinna temporali peccato mortali ecbita . Si enim v. g. nummus aureus dupli cem habet valorem, unum ratione metalli, alterum ratione imaginis, aut sigilli principis in eo exarati, & ratione primi valeret quinque nummos argenteos, & totidem ratione secundi: posset aliquis debens alteri decem
nummos argenteoS, quinque ratione mutui accepti , & quinque ratione mercium sutrique debito, & pro utroque titulo, adaequalitatem sati,facere, ipsi tradendo hunc nummum aureum:. ita a simili dicendum de operibus praeceptis, quae duo pomunt impendi in Satisfactionem virtutis obedientiae,& Religionis , & in Satisfactionem pro peccatis. Si enim quis unico jejunio v. g. possit satisfacere triplici praecepto , nempe dum Religiosus virtute suae regulae tenetur jejunare singulis diebus Veneris, &cxprq-cepto Ecclesiae per totam Quadragesimam, necnon in Feriis quatuor Temporum, ubi enim tria haec simul concurrunt, unico j junio eis fit satis, quidni pari ratione P terit etiam eodem jejunio satisfacere , de raecepto Ecclesiae, & mandato Confessarii
oc jejunium Praescribentis praces secundo et Si quis debeat Ecclesiae
unum Calicem ex voto, & alterum ex Trastamento, & legatione illius, cujus est harures , non latisfaciet dando unicum Calicem: quod enim ex voto donat, non solvit, &quod solvit ex vi Testamenti, non donatis Similiter si quis debeat centum nummos P tro ratione mutui, & insuper alioscentum ab eo fuerit furatus, non satisfacit dando semel ei centum nummos et igitur necquis Deo satisfaciet per unicum jejunium, quando jejunare tenetur ob praeceptum , dc propter compensandam injuriam Deo ir
Nego consequentiam. Et ratio disparitatis est petenda ex materia: nam materia justitiae commutativae consistit in omnimoda aequalitate solutionis cum debitis , aut juribus , quae salvari non Potest in unica solutione, quando debita illa, aut jura sunt plura , aut diversa. Secus vero est in debitis legalibus puta voti, legis, Poenitentiae inlun-ctq, & similibus, in quibus magis attendiatur mens, & intentio Legislatoris, quam res ipsa, clim autem intentio Legislatoris possit tendere in idem opus faciendum ex diaverso motivo, puta si quis eodem die teneatur jejunare ex Ecclesiae praecepto: quia dies ille est Vigilia alicujus Sancti, & ex voto , quia ad id tenetur ex regula, quam profestius
est, si quis Confimarius pro rinitentia pr*scribat jejunium eiusdem diei p*nitenta , Mm a quem
559쪽
quem aliunde scit obligari ex voto, & Ee-elesiae praecepto ad jejunandum, poenitens ille eodem sejunio satisfaciet, & voto, SIegi, & injunctae sibi Poenitentiae. Quaeres inrom paenitens implans in flatu pereati mortalis iniunctam sibi Satisfactio
nem. revera ita eam exequatur, ut omni
no aebitum sereat, aere iterum te eatur ad
eam in flatu gratia impleaedam. Respoxdet Doctor num. I s. affrmativam partem sibi non videri improbabilem: Quia, o inquit, negativa sententia videtur nimis
dura contra peccatores, & occasio ma-,, joris obstinationis. Si enim iste hodie v i, re Pynitens, & humiliter recipiens Satis. - factionem, esto jejunium trium dierum, M recidivat in peccatum mortale, & de il-M lo non penitens , secundo die jejunat, is quia tibi fuit impositum. Si dicas, quod is illud jejunium secundae diei non est ali.,, qua Satisfactio exterior, magis occasio est si inducendi istum jam lapsum, ut tertio M die non jejunet, & per consequens ads, novum peccatum mortale et quia trans.
M grediendo istam poenam injunctam a Sa-,, Cerdote, & receptam, videtur esse pec-s, Catum mortale, cum sit transgressio praea, certi Ecclesiae, di Vicarii Dei in illo
,, Ex isto potest formari talis ratio. Si postis lapsum, & ante Pgnitentiam novam, nons, exequatur quis batisfactionem pristinam, sibi impositam, peccat mortaliter novos, peccato, et ergo si exequatur, bene facit, ,, quia actum obedientiae facit, sed non fa-M cit actum obedientiae, nisi in quantum il-- Iud est sibi impositum tamquam pars Sa-,, tisfactionis .. Dico ergo sine praejudicio, is quod qui semel verc pqnitet, & recipitis Satisfactionem, vel Poenitentiam Condi-- gnam sibi impositam ab Ecclesia, clavedi, non, errante, quantumcumque postea rem eidiset, numquam tenebitur, nisi ad il-,, Iam unicam Saticaelionem adimplendam: H Ac si eam impleat in charitate , mclius est, ,, qui non tantum solvit p*nam, sed meta retur. Sed si adimpleat eam voJuntarie ex-- tra charitatem, solvit quidem poenam, si sed non meretur gratiam Si autem ipsa M ab eo mira Charitatem exigitur, solvitur ,, rina, licet ipse non solvat. Et in priis moest Satisfactio simpliciter, quia reconis siliany, di placans: in lacundo est qui-
dem Satisfactio, quia voluntaria teddiis alio, sed nec reconcilians, nec placans. ,' In tertio autem est Satisfactio, ultra quam non exigetur poena ulterior . Ex Psecundo membro sequitur, quod si ma- ,γgnam partem Satisfactionis tibi imposi- ,stae explevit in peccato mortali, & post , iterum sqnitet de peccato novo , non ,' est sibi iterato Poenitentia imponenda ,spro Deccato, de quo satisfecit, licet ex- ,stra charitatem, sed tam im de novis ' catis,' quae fuerunt causa quare illa Sa- ,stisfactio fuit' mortua. a Mileti Doctor: Si arguas, mortua est et ergo non est Satisfactio. Respondet: Non ,ssequitur , nisi quod non est Satisfactio ,, placans, nec reconcilians in amicitiam . , I stat. Et s dicitur: ergo non est Satisfia. sectio. Respondet: Non sequitur , quia suf- , ficit Deo, quod quis voluntarie solvat m, ,snam debitam ad punitionem peccati com- missi: quia etiam quod minus apparet, ,ssusscit satispassio. Patet in actibus hu- rimanis r si enim alicui offenis in Regem ricorrespondeat praeciis secundtim legem Habscisno manus, si illi etiam invito ab- scinditur manus, satispatitur, dc in tan- ,, tum lassicit Regi, quod secundum legem, ride justitiam, non debet ab eo p*nam Ul- teriorem exigere, di tamen non recipit is eum in gratiam, vel amicitiam : multo tamagis ergo posset susticere pro punitio- isne culpae, si aliquis fibi penam debitam ,, infligeret, licet non esset in gratia, vel ,, amicitia ipsius Judicis offensi. Ex tertio membro potest dici, quod ta- ,, Iis, si propter novum peccatum, in quod
recidivat, damnaretur, antequam conse is
plesset totam pq nam sibi impositam, pu- is
ni retur in inferno temporaliter pgna Cor- ,
respondente illi, quae non fuit hic sol ta: &illa soluta post tempus aliquod non ,, puniretur amplius illa p*na, sicut & de is
veniali, quia moricns in peccato venia- li simul cum mortali, non puniretur ae- ,, ternaliter pro veniali, ut dicetur infe- Hrius. Et eodem modo in proposito: ex ,,
quo enim secundiim plenam justitiam pu- nitivam semes impolita est pgna tempo- ralis isti pro peccato, de quo vere Pq- nituit , numquam isti pro illo debebitur , tantu pina temporalis, Sc illa soluta, nulla alia. Haec Dodo . Ex quibus appatet ; Doctorem probabile censtre, batisfactioncnbete vera fieri. posu
560쪽
. De Satisfactione Sacramentali.
v idh in statu peccati, quod maxime probat ex impugnatione oppostae sententiae rPrrum, quia haec sententia est nimis dura. Devndo, quia causar obstinatiohem peccatorum: Terto, quia dat ansam peccandi, eo quod poenitens relapsus, judicando Satisfactionem sibi impositam non prodesse, illam non persolveti quod est peccatum inobedientiae contra praeceptum Consessarii. Quod utique confirmatur , quia non debet aggravari onus peccatoris, aut excludi ab e, beneficium Sacramenti , de mortis Chtisti s sed nullum est fundamentum ac serendi, Poenitentem non posse satisfacere; nec valide implere satisfactionem sibi praescriptam s si enim esset aliquod fundamentum hujus assertionis, maxime vel quia Satisfactio est effectus , vel pars Sacramenti, vel
quia est speciale Dei beneficium: vel quia fieri debet per Christum: sed nulla ex his
rationibus id concludit . Non quidem exeo quod sit effectus. Sacramentalis: nam etiam impressio characteris est effectus sacramentalis Baptismi, Confirmationis, & Ordi. nis, ad quam tamen non requiritur status gratiae. Non ex eo, quod sit lingularc aliquod,& extraordinarium Dei beneficium, quo peccator indignus est: nam etiam impressio charactetis est tale beneficium quod tamen
confertur peccatori. Non ex eo, quod Satisfactio nostra sit per Christum Jesum, id est ,
virtute Sacramenti, Per quod merita Christi applicantur, seu communicantur fidelibus, nam accipit characterem impressum: Ergo consimiliter peccator poterit satisfacere, de satisfaciet ex opere operato per
christum, id est , per virtutem sacramenti Poenuentiae, per quod fidelibus applican tur , seu communicantur merita, de Satic factiones Christi. ci Reponunt adversarii,, non soliim propter praefatas rationes , Satisfactionem in statu Ieccati esse nullam, sed quia ut sit valida, ebet acceptari a Deo, de ei per Christum onerri 3 batisfactio autem in statu peccati
non potest acceptari a Deo, dona enim ini. quorum non probat Altissim .Quod utique confirmat Concilium Tridentinum, clim ait loco mox laudato, in quo (Christo vivis mus , in quo meremur , in quo satisfacimus, Deientes fructus dignor paenitentiae, qui ex illo vim huent, ab illo asseruntur Patri, biper illum acceptantur a Patre. Unde Cate. Otismus iRomanus par. a. cap. S. num. IOS ait: Duo precipu/ in Salii ione requirun.
. Haseo Tot . Tom. a. tur: Primum est, ut is qui satisfacit, iustuistae Dei amievi; opera quae De fide, o, ebaritate Junt, nullo modo grata esse Deo possunt:
alterum, ut et modi opera suscipiantur, qua natura sua dolorem ,-molestiam asterunt. Heiam eontra. Non plus requiritur sta tus gratiae ad validam Satisfactionem, quam ad persectum actum Contritionis: sed Contritio ut sit valida, non praesupponit statum gratiae : igitur, &c. Major constat: quia Contritio non solum delet peccatum, sed etiam partem p*nae temporalis peccato debitae, imo interdum totam solvit poenam,
ut supponitConcilium Tridentinum sessi I
Deindue , status gratiae idcirco requirere tur, ut persona satisfaciens'Deo esset grata , de accepta et sed hoc non est absolute necessarium ad dignam Satisfaetionem: quia personae dignitas consistit in amicitia Dei, de filiatione in ordine ad hqreditatem conse quendam, necnon & ad ea, quae proxime ad eam ordinant, ut sunt merita et sea solutio pqnae temporalis potest fieri seorsim ab his circumstantiis et ergo ad validam illam solution Vnon est necesse , quod persona satisfaciens sit Deo grata, dc accepta. Mianor pater: quia non augetur jus adhaeredita tem praecise ex tali solutione poenae temporalis, quando maxinac illa sit in operibus non meritoriis, quamvis tollatur imIedimentum
remove s, ac retardans ejus assecutionem .
ac subinde per illam solutionem non augetur amicitia hominis cum Deo, quae fundatur in gratia sanctificante, ex qua provenit ipsius hominis dignitas, neque per se confertur major gloria essentialis virtute ipsius Satisfactionis, q uando aliunde non est meritoria, Bc consequenter non crestit Sati factio ex dignitate personae, nisi praecise inquantom Satisfactioni adiunctum est meritum: dignitas enim personae justae non in fluit in actum , nisi dum actus elicitur ex
inesinatione ipsius Justitiae , quae est ipsa charitas et sed actus boni indi fierentes in
ratione meriti, non fundant meritum ineque eliciuntur secundum praedictam inclinationem, neque ad vitam hoc modo magis conserunt in homine justo , quam in peccatore : crgo neque etiam satisfactio indifferens in ratione meriti, seu quae non est praecise meritoria gratiae , .aut gloriae , recipit M lorem a iustitia , aut dignitate perlonae , quando non elicitur ab homine