장음표시 사용
311쪽
dcat, impedire tenetur cum liberialem etiam finitam adeoque cum possibilitate abusiis conjunciam salvat nitate concedere possit. Dein N. etiam in quoad secundum me . Deus enim dando libertatem non odit cau-Sam abusus, siquidem, ui saepe iam humus . liberias
non est causa abusus, sed Mitri praerequisauin, sine quo non unde N. Cons.
Inst. 5' Si pater Hi ensem daret, quo se occisurum. si medicus porrigere aegroto medicinam ex qua eum moriturum certo praevideret, non boni, sed crudeles haberentur ergo a pari Deus R. C. Int. N. Cons. et parit. Nam ut rcctem n
mas 1 animadvertii aliter si de eo, qui curam habet alicujus particularis hic enim excludere debet a subdito desectum, quanium potest aliter de provisore generali; hic enim, ne impediatur bonum universalitatis, sapienter malum alicuius parsicularis permulti, dummodo ad hoc positive non concurrat, neque hoc intendat eo magis si ex hoc malo sciat trahere bonum universaliuatis. Sic princeps potest et debet contra regni sui hostes exercitum mittere, etiamsi corio praeVideat plures ex suis subditis inde perituros. OBI. 4 Ens summe bonum os illud , quo melius
l)Part. I. Quaest. v. Art. 2. Ad 'um. Mi ait ouod aliter de eo est,stati, euram alie us particularis et de provisore univeraali; quia provisor particularis Meludit defectum ab eo, quod emseuroe sui itur, quantum p test sed provisor universalis permittit aliguem defectum in aliquo partiaeulari areidere, ne impediatur bonum totius.... Cum igitur Deus sit tmι- versalis proviso totius entis, ad ipsius providentiam pertinet, ut permit- satis Mam defectus esse in aliquibus particularibus rebus, ne impediatur ramin universi. Si enim omnia mala impedirentur, villa bona Messent universo. Non enim esse vita leonis, si non esset oecisio animalium et nec euespatientis martyrum, si non raset perseeutio tyrannominia
312쪽
meo tari nequii atqui, omne peccatum Impediret,
R. D. U. Ens summe bonum es illud, quo melius excogitari nequii in se a bonitate absolvi et intrinseo . C. Maj. Bonitate relativa respeetu creaturarum, N. M Leti par Min. N. Cons. Itaque bonitate intrinseca Deus quidem est ens, quo melius excogitari nequit ast ad extratum rations bonitatis suae, ut is iniensive infinitae, tum ratione ereaturae, utpote finitae, nunquam ita bonus esse potest, ut magis non possit, ui adeo ei non supersii, nisi possibilitas varii gradus, quo velit suam bonitatem manifestare liber autem est, ut in creatione, ita in gradu majori vel minori manifestalionis suae adeoque innopeccatum non tenetur impedire
Inst. 1 Salieni bonitas Dei velat, ns permittat malas esse, quos justitia punim debeat ergo liberialem concedere non debuisset. R. D. Maj. Velat, ne hoc sine permillat maios esse ut ipsos puniat, C. Ant. Secus N. Int. Αiqui Deus non hoc sine permittit malos esse, ut eos puniat, sed ut homini majus bonum, licet sub conditione aliqua, concedat. Nam certe beatitas sub conditione boni usus libem
talis consequenda, utpote cujus concausae nos simus, in
se maius bonum est quam beatitas, quam a Deo sine nostra cooperatione consequeremur. Unde etsi relate ad eum, quem Deus praevide libertate abusurum no I bertas majus bonum esset, non tamen majus est in se et spectata relate ad sinem a Deo intentum Dein Deus cum mundum creaverit ad manifestanda sua attributa , usiMium manifestare non potest, nisi iuxta meritum praemio
313쪽
assiciendo bonos, et condigna poena malas i atqui inblaalibertato nullus es bonus, nullus malus . nulla Virtus nullum vitium cie adeoque nullus Iocus iustitiae manise tandae. . . . ergo. . . . Neque dicat Bassus ergo Deus p caium vult, ut manifestet suam justitiam. Nam ceris iustitia aeque ostenditur in praemiando bonos, quam in Puniendo malos Deus itaque voluntate antecedenti ei quam ium ex se vult iustitiam ei bonitatem simul manifestare
Per primum medium, i. e. per praemium bonorum v luntate vero consequenti et hypothetica , si quis noli lacueui libertate, cliam per secundum mediuin, i. e. serpaenam malorum.
Inst. 2 Deus salva libertate potuisset homini concedere gratias epicaces, quarum auxilio nemo unquam liberiale suisset abusus ergo vi bonitalis eas etiam concedere debuisset)R. c. Ins. N. Cons. Ex eo enim, quod Deus ponis. non Sequitur, quod debeat aliquid Iacere, ut pluries jam diximus. Profecto si Deus teneretur omnibus dare gratias efficaces, dependeret a malitia hominum ita ui co abundantiora dona debere largiri quo perversiores fore et Pio magis abusuros beneficio libertatis praevideret atqui hoc est absurdum idem enim est, ac dicere , praeVlaam ingratitudinem origere, ut Deus eo magis benefaciat ingratis, ob id ipsum, quod sciat laturos esse ingratos,
Inst. 3' Deus non ob ingratitudinem creatur , sed vis,Aliaiis suae infinita tonetur dare graiias ossicaces. Vibonitalis enim debet serio velle beatitudinem hominum :atqui nisi dei gratias, quibus praevidot homi es me πο-
314쪽
pinisuros, non vult serio eorum beatitudinem Nam eris medicus non dans medicinas, quibus solis idei aegrotum esse curandum, non vult serio eius sanitatem , nec pater bonam educasionem filii sui, si non arripis' omnia media ad eam opportuna ergo a pari. R. F. Ant. Ad prob. c. U. et F. Min. Ut enim Deus seri censendus sit velle beatitudinem hominum sufficit, ut dei gratias ad eam consequendam de se vere suscientes, etsi ex malitia hominum non semper efficaces; unde ad rationes additus R. Id t. Quia medicus, si Iegitimam causam habeat, non alia remedia dandi, V. g. propterea quod nimium conflarent , ut ex illis emptis familia aegrosi magnum detrimentum patiatur, praesertim si ex malitia solum aegroti inefficacia sint, adhuc posset dici serio eius
sanitatem velle, sed Tr. Int. N. Cons. et par. Nam remedia naturalia generatim ex natura sua sunt vel apta vel inepta gratiae contra ex natura sua semper aptae
non nisi malilia abutentis fiunt ineptae et dein medicus ex quas coniractu tenetur meliori modo quo potest, deri, Deus autem creaturis nihil debet. Id II ' D. Int Pater non censeretur velle bonam educationem filii sui ex eo praecise , quia alia media non eligeres. N.Ant. Ex eo, quod ad alia media eligenda obligatus, ea tamen eligere negligeret, c. I. et M cons. et parit. Nam certe si quis disissimus ex mero benepla cito vellet ditare pauperes alicujus regionis et diceret; cuivis qui pro viribus suis per quadrantem laboraverit, do mille scutata, is sane seri velle ditare omues pauperes eius regionis, etsi 'idem , aliquos paupere iam
315쪽
lare stupidos ut non venturi essent, nisi proponeret duo millia scutatorum. Adde hic, quod si ratio quaedam sit vi cujus Deus teneretur omnibus dare gratias efficaces eadem rati obligaret Deum etiam ad dandas continuo gratias excellentiores, atque ila Deus liber esse cessaret ex iam supra dictis. OBI. 5 ' Deus saltem ut sanctissimus odio infinito prosequi debet peccatum ergo non potest illud permissere aut creare hominem cum inclinatione ad illud continise tendum. Sicui enim corpus infinitum omne corpus e cludere , ei calor infinitus ubique se diffundere deberet. ita sancitias Dei debet excludere omne peccatum, es ubique ditandi lia, ut nihil nisi sanctum existai.,
R. e. Ani et D. IR me . Cons. Non potest Deus pe Catum permittere, i. e. dare licentiam illud committendi: C. Coris i. e. non potest existentiam ejus emaciter non impedire. N. Cons. Nam vi sanctitatis, quae est amor Omdinis essentialis, Deus nequit peccatum amare vel approbare vel commissum ei non ' emendatum impunitum relinquere atqui permittendo peccatum, propterea illud nec amai nec approbat, sed insinii odio prosequens aeternis etiam poenis punii, ut adeo peccatum omne impediendo majus illius odium manifestare non posset; ergo. ... Dein N. II '' memb. Cons. Inclinatio enim ad
malum non est ipsa ex natura sua mala, nec invincibilis. Unde quoad rat ollatas N par Corpus enim ei ealor inmitus ex natura sua necessario illud ob impenetrabilitatem omne aliud corpus excluderet his ubique se dissunderet. ast Deus licet a se necessario omne peccatum excludat, in reaturis lamen illud libere voles permittere.
316쪽
Sedras hoo anymonio iam satis dictum est. Ex pro haikinibus uerio patet . principia illa duo emo absurda; quod si rations sola non adeo dilucide et praesertim
quoad sensum non adeo assective omia pateant, quare non adeamus revelationem, ad quam in hujusmodi casu nobis ipsa ratis dictat confugiendum esse, et quae sens biliora argumenta divinae erga nos bonitatis et miserico
De immutabιlitate et independentia Dei 125. Mutatio entis est amissis mel aequisitio situris secae realitaἔis, unde ens immutabile est illud, euhaiavius internus mutari absoluta non potest. Quare sit 126 PB0P. I. Drus Es ABso TE IMMUTABILIS. Prob. 1 Deus est om necessarium et a seu atquiens necessarium 1 est immutabile ergo Deus es tam labilis. 2 Quidquid in Deo est os vi esseniis Gaiqui quod e3 vi essentiae, est immutabile, quia si vel minimum tollatur ab essentia, olum destruitur ens ergo quis quid in Deo est, adeoque Deus si absolute immutatiliS. 3. Si Deus posset mutari, mularetur Vel in ens m lius . Vel in ens minus bonum, vel in aequale atqui nequii mulari in ens melius, quia est persec issimus η:
317쪽
neo in mimo δο-οῦ vis quidquid habet neeest vi essenii habet , adeoque amittere nihil potest,
quin simul amittat essentiam nequo in aequale; nam has mutatio fieret per mutationem vel essentialium vel modorum: non modorum, quia si non mularetur in ens aequale, sed solum modificaretur, et vel melior vel pejor fieret non essentialium riuia sic totus periret, adeoquo milieret totum suum esse, quod repugnat mi
Ex dieiis sequitur ei In Deo non esse modos simpliciter seu notas variab lias, quae inesse successive et abesse ab enie possint, enio inanente eodem uti in lapide alis figura vel magnitudo, in homine doctrina etc. 2 ' Modos analogisos, seu qui ad instar attributorum rationem sufficientem existentiae suae habeni in essentia, sed ad instar modorum sunt variabiles, ii v. g. liberae olisiones, entitatu sumptos in Deo esse absolute necessarios ac proinde immutabiles, terminatis vero esse lirpossielice necessarios ac proin contingenies. Itaque liberae volitio nes, quatenus sunt actus entis intelligentis, iniciunt flatum ensis internum ac ideo in Deo sunt necessariae, tuin quia, quidquid in Deo est, est vi illius simplicissimi actus, quo ab aeterno existit ei agit ei vult, tum quia cum mercilium liberialis sit vera persectio, actus hujus exercilii nunquam a Deo abesse potuit, quamvis terminus Iduobus contradictoriis alteruter cligi potuit, cum per electionem utriusvis liberias aeque exerceatur ergo te minus volitionis divinae extrinsecus est c0ntingens ac proin variabilis eo sqnsu, qu0d torminus ille, qui electus
318쪽
esi, poluisse non eligi, non vero eo sensu, quod semel electus possit a Deo rursus ejici Decreta enim Dei seu volitiones sunt h3pothesim necessariae ac proin immul biIesu quia posse velle hoc vel illud est quidem perse iis, sed posse velle hoc et dein successive posse non velle hoc ipsum est imperfectio, quae praesupponit vel ignorantiam vel levitatem. 3 Modo relatinos seu relationes, utpote qui statum imternum ensis non afficiunt, etiam relate ad Deum poni aut tolli posse, quin Deus mutetur, adeoque denomin sones creatoris, conservatoris etc. non efficiunt Deum mutabilem, quia petuntur ab extrinseco, nempe ab e libus produciis vel conservatis.
127. OBJ. 1 Qui de non creanie fit creans, mutatur atqui Deus de non creante factus est creans ergo mutatus
R. D. M. Qui de non creani fit creans, i. e. qui actum creandi prius non positum interne ponit, mutatur, C. Muj. Qui solum actus sui semper positi effectum e ternum sortitur et quidem suo actu formaliter intentum, et par. D. Min. N. Cons. Aci enim interno Deus semper sui creans, sed actus hic formaliter suminius pro termino habui mundum in tempore e nihilo proditurum l). Unde actus creans et ante ei cum et posiexistentiam mundi semper est idem, nempe volens mun
319쪽
dum in tempore et iani tempore et tali modo exula tem ei tali tempore siniendum, adeoque tota mutatio in
creatura est, quae cum ante non esset, existere incepti,
perdurat, finitur id efficiente eodem unico Dei acturio mali ab aeterno et in aeternum immutabili. Itaque homo
quidem, cum ex non perante fit operans, novum ponit actum adeoque interne mutatur, Deus autem, quod ope ratur, ab aeterno operatur sive meessario, ut in actibus ad intra V. g. amore sui sive libere, uti in actibus ad extra, V g, creatione, ita quidem, ut unicus actus Dei proprarauam infinitatem aequivaleat omnibus possibilibus actibus sive intelligentiae, sive potensisse, sive Voluntatis etc. Inst. Praui poenitentia odio, amore aliisque affectibus moveri potest intrinsece mutaturi atqui ex Scriptura sci-mias, Deum moneri poenitentia sic poenituit eum secisse hominem 1 in odio et amore sic Petrum hodie pium amat, eras impium odit eis. ergo. . . . R. B. G. Qui poenitentia ela movetur proprie aquoad aspectum mutatur C. Maj. Qui movetur improprie et quoad riseerum eaeternum, . Maj. Atqui Deus cerie non
- Poenitentis quoad Myeetum et proprie Poenitentia enim sic sumpta est sensatio quaedam risiilia ex male lacio oriens iniqui et tristitia et malefacium in Deo re- Pugnant ergo. . . . Unde centiet Deum solum improprie et quoad riseerum quatenus eosdem externe producit essectus, qui sequerentur ex paenitentia, si poenitentiae esset eapax Scriptura nempe hic, ut in multis aliis locis loquitur metapliorice et se accommoda modo loquendi inter homines recepto. Neque moVerur
320쪽
. Propria a Ueatis amore ea odio inret BILI, ita ut hodis id mei quod heri odio habuit, vel viso versa, sed item essensisne determinatus est ad odium peccatis ad amorem iustitiae unde mulatio tota est ex pario hominis, qui modo est obiectum odii, modo amoris Asimus uno illo simplicissim actu, quo est, amarito. g. justitiam Petri, odit eius infidelitatem in atrio praetorii, dilexitque eius iustificationem, dum Petrum poenituit,
nec non eius pro fide in cruce morientis perseverantiam; ut adeo pro varia mutatione obiecti non affectus, sed es laetus varius locum habeat. Inst. 2 Deus aliquando mutavit voluntatem. Sic praedixi per Ionam subversionem Ninives, quae non e enit, imo quaedam instituit aut praecepit, quae postea abrogarii, aut adeo prohibuit ergo mulatus est. R. N. Int. Quoad exempla: ad Ι' Ῥιst Deus prae diu illam subversionem absolute, . ant. Sub aestaeonditione nisi Ninivitae poenitentiam agerent, C. Int. et . Cons. Ad 2 ant. Supponit enim, Deum illa pro semper instituisse vel praecepisse . et postmodum consilium mutasse ast Deus uno eodemque consilla ei institutionem eorum et pro tanto tempore observationem et abrogationem voluit Praeclare ad hanc rem S. Aug. l : Ad op novum Deis non m m. sed sempiternum adhibet