장음표시 사용
111쪽
num stat esse hominis. Haec, ni sali 0r, Satis clara Sunt, ac interpretati captu facilis. Exemplum tamen aliquod asseramuS, qua reS, Si fieri p0teSt, evadat planior. uae
alimenta convertimus in nostram praeexistentem Substantiam corp0ream, utique Vitam conVel Sa participant.110n aliam tamen quam qua Corpia nostrum ante xi ebat,
Sed eamdem Neque enim novum est vitae principium, sed habitudo nova principii praeexistentis ad carnem denuo formatam. uod exemplum esset propinquius ad rem . Sisingeres homini manco brachium divinitus restitui. Caeterum, cui de mente S. Doctoris aliquod dubium Supel Sit, adeat is parallelum omnin textum II D. m. a. Illic enim, praeterquam quod ex proseSS0 0cet
generatim aliud esse non dari praeter esse quod Stinctu Senti et esse quod est esSentia, eadem omnin0 quae OdorecitavimuS, confirmat et illustrat si Secunda, inquit, pini catholica nimirum, quae medium locum tenet inter duas opinione ab ipso modo confutatas , quia ponit unum Sub Si Stens, et p0nit humanitatem non accidentaliter advenire divinae pel Sonae, portet quod sua unum eSSe. Impossibile est enim quod unum aliquid habeat fluo esse substantialia quia unum fundatur super ens unde Si Sint plura eSSe, Secundum quae aliquid dicitur ens simpliciter, impossibile est quod dicatur unum. Sed non Stinconveniens quod esse unius subsistentis dicatur per respectum ad plura, sicut esse Petri est unum habens respectum ad diversa principia constituentia ipsum et Similiter suo modo unum esse Christi habet duos reS- pectuS, UnUm ad naturam humanam, alterum ad divinam D. Sed erit sorte qui, qu0niam Angellicus dixitu esse Petri habere respectum ad diversa principia p-
Sum c0nStituentia n, imaginabitur esse qu0ddam unum
112쪽
unitate c0mpositi0nis. Dubitationem omnem rem0vet auctor in resp. ad 1 Dicendum, inquit, qu0d forma facit esse, 0n ita quod illud esse sit materiae vel sormae, sed subsistentis hypostasis seu personae . uando erg0 c0mpositum ex materia et forma est per se subsistens, acquiritur ex 0rma illi composito osse absolutum per Se quando autem non Si per Se Sub Si Stens non acquiritur per formam esse illi 0mposit sed subsistenti cui hoc compositum adjungitur, acquiritur QS- pectu Secundum esse ad hoc qu0d ei additur; sicut si ponamus hominem nasci Sine manu, et manum per Se separatim seri, et postea ei miracul OSe conjungi, conStat quod forma manus causabit esse manus per Se Subsistentis quamdiu manus separata manebit Sed postquam c0njungitur homini, non acquiritur e forma manus aliquod esse manui, quia manus jam non habet esse proprium I sed acquiritur h0mini respectus ad manum Secundum Suum esse. Ita etiam dico quod anima in Christo ton acquirit proprium esse humanae naturae; sed Fili Dei acquirit respectum secundum suum Filii Dei esse ad naturam humanam, qui tamen reSpectu non est aliquid secundum rem in divina per Sona, Sed Secundum rationem, ut dictum est de uni0ne , Quibus lectis et intellectis, doctrina in hoc capite demonstranda nihil dubitationis circa mentem . Thomae prae se ferre mihi videtur 4 .
t Quas angustias in hoc articulo Summae declarando passi ii fuerint qui creatam existentiam humanitati Christi tribuunt infra L. III
113쪽
Utrum cloctrinae superioribus in capitibus tractitas S. Thoma reluctetur in Sua de Unione orbi incarnati quaestione Quibusdam doctoribus visus est S. Th0mas In hac quaestione vel a Sententia quam alibi docuit recessisse, vel certe n0rmam nobis tradidi SSe, Secundum quam ejus doctrina aliter ac interpretati Eumu S, exp0nip0SSit atque etiam debeat. Etenim, aiunt illi, in praedicta quaestione duas existentias in Christo, alteram divinitatis, humanitatis asteram non semel significavit. Textus recitavit Tiphanus de Hypostas et ei sona c. 33), et eosdem insensum esse duplici aventem p uribus exposuit. Antequam ad s0lutionem directam veniatur, Sunt Observanda duo. Unum est, quod auctor quaestionis hujusce vel a principi 0, id est in articuli primo et Secundo, personam n0n aliter desinit ac supra definiebatur, nec aliam reddit rationem ob quam humanitas Christi non est per-S0na, quam quod in Sei0n existat, ut articulos illos vel ea quae plurima Superita ex iisdem exScripta Sunt, legenti luculenter patebit. Alierum observatu dignum est, quod plurium judicio n0n ita certum est quaestionem de Unione scriptam a B Thoma sui SSe, quam e St Omper- turn alia quibus utebamur documenta, eidem S. Doctori adscribi debere. Quare, si doctrina doctrinae repugna-
114쪽
verit, tam utrique Summae quam Commentariis in Sententias omnino tandum erit l .
t Causa dubitandi nec paucae Sunt nec omnino contemnendae. Et primo quidem, ut ab intrinseci praejudiciis exordium ducamus, multi isextus, identici quoad rem, aliter in hac quaeStione recitantur, altior in aliis peribus certiSSime genuini S. Exempla dantur per articulos singulos Articulo primo, Si uaeStioni auctori credatur, sensus theologorum animam a corpore Chri Sti dividentium, et damnatus sest ab Alexandro III in Concilio Turonensi dum in Summa Thsiologica 3 p. q. 24 6 Sed contra Scribitur hanc ipsam opinionomesse hi contra Decretalem lexandri Papa II die litis in Concilio Lateranensi, etc. Rui Sia S, dum in QuaeStione disputata segimus : Et ad hoc quidem Apodinari Laodic tria dogmata posuit, ut eo Papa dicit in epistola quadam ad ConStantinopolitanos DG Summa Theol. 3 p. q. col. 3 de Leone alte Silet, ut expositionem
ejusdem erroris ex AuguStino repetat Articulo autem secundo ubi quaeritur, utrum una tantum Sit hypostaSi Christi, Scriptor Quaestionis, non secu ac auctor Summae 3 p. q. 2 a 3 , provocat ad ρ- cretum Cone Constant. Oecumenici V, sed ita tam sen ut hinc si inde textus diversimode reseratur. Con Similem omnino diversitatem sp0rire est in Sed contra ari illius secundi, cum Sed contra 3 p. q. ara collato lic se idem Damasceni locu utrinque producatur. Articulo item tertio legitur in Sed contra Praeterea, Secundum Boslium in Libro de Trinit et Un. non procul a principio : Unumquodquo ideo eSt, quia unum numero S D. Parallelus autem Summa locus fert si Sed contra est quod Boetius dicit in L. de Duabus Naturi : Omne quod est, in quantum est, unum est . Recurrit discrimen occasione Verborum quorumdam Augustini quae reseruntur cum initio hujus a. 3, tum in Summae q. 174 1, etiam a principio. Articulusi cum 3 p. q. 8 a P q. 194. l collatus plures ejusmodi disero pantes verSiones exhibebit, accidentales quidem, nec silenda tamen e Vel maXime quod auctoribu authontiae patronis, eodem fere tempore quo Summa, Scripta Quaestio suisset. Volunt senim illam in tor Quaest de olentia connumerari. Et haec quidem de inlernis. Nunc de extorni pauea Summum praejudicium externum est quod illa Quaestio de Union nunquam commemoratur ab antiquioribus Scriptoribus qui Catalogum se disputa larum texuerunt. Calalogus Ptolomoui Lucensis qui obiit a. 432l, sert quaestiones se Veritate, quaest de Spirit. Creat et de nima laesi de Virtutibus, item quaest de Pot sentia D. Tacuit etiam de Malo non Secus ac se Unione
Verbi incarn. sed illa continuo prostat in aliis Calalogis non item ista Catalogus Gulielmi se Tocco ob. a. 1323 Scripsit insuper qua ostiones de Potentia, do Veritate et Malo, magna volumina Vita F. homa c. Catalogus Joan. se Columna ob a. 1290 Quaestiones de Veritate, de Spirit. Creat. de Potentia Dei, de Virtutibus,
115쪽
ris Angelici 00 tu pr0babiliter accepta, facili satis neg0
do Anima s. Nihil, Malo nec de Unione Verbi incarnati Catalogus P. Rogor Clem. VI, qui b. a. 352 Quaestiones de Veritato
item qua est de Potentia, item qua est de Anima, item quaest de Vir-lut . item quaeSi de Malo, item qua est. do Spiritual. Creat . Nihil iterum de Union se, et Si reliqua quueStionum capita Omnia recen Seantur. Catalogus Beria Guidonis ob a. 433l Scripsit idem ocior non parva volumina quaestionum de diversis materiis ... quae in titulantur Quaest de Veritate, item qua est de Anima item qua est de Virtutibus, item quaest de Malo, item quaeSt. de Spirit. Creaturis . Omit tuntur quaest de Potentia, alibi semper notatae, cum quaeSt. de Union se, silenti perpetu hactenu preSSI.
Catalogus alius ducitur ex libro Rectoris Universitatis Parisiensis, ante annum 300 scripto, qui nobis exhibet codices Quaestionum disputatarum in Universitate venales. Legitur autem Quaestionum de oritato 65 0cias quaest de Potentiari poetas qua est de Spirit. Creat. 5 pecias qua est de Malo 2 pecias qua est des Anima et de Virtut 24 peeias . Eadem prorsus enumeratio resertur ab Echard Scriptores . Praed. T. I p. 288), addito etiam pretio mutui pro singulis Quaestionum capitibus quod quidem pretium est pro primo capite, i. e. pro Quaest de Potentia 3 solidi pro secundo I dena ritu pro tertiora den. pro quarto 12 en ; pro quinio 14 denarii. Qui pro certissima authentia Quaestionis de Unione decertamini, advertunt, et probabiliter quidem illam ideo non suisse nominatam explicite, quia uno e caeteri capitibus generatioribus includi censebatur u A veteribus discipuli S. Thomae Stichronis dividuntur Quaestione disputatae in tres partes do seritate et ultra ' de Potentia se si ultra d Virtutibus et ultra. Sub uno ex hisce l-tra continetur quaestio de Unione Veibi incarnati p. Haec Frati Z0 lini nolis ad thes 31 de Verbo incarnato. Sed, pace tanti viri, responsum istud non videtur omnino solidum Synchronos et sere Synchro nos homines audivimus, qui partitionem in hac forma non tradiderunt, Sed minutius. Ille autem modus divisionis, ad hi hitis scilicet pa ticulis et ultra, quem in Cardinali commemorat, seri u 3pparet, et primo OrSan adhibitus est a Barth. Logothela, in fragmentis editore Balugio, in lucem prodeuntibus Qua est disputati S inquit, parte treS. Unam disputavit Parisiis a. 1256-125T , scilico do Vseritate : aliam in Italia a. 13 30 si 136 l) scilico de Pot sentia Dei tultra aliam Parisiis a. 1269-l2 l), scilicet de Virtutibus Et ultra a. Itaque si nihil aliud haberetur quam generalis illa partitio, catalogitast illi faverent qui de authentia quaestionis dubitat, nec aliis proauthentia pugnantibus. Sed his remanet sexplicandum cur in antiquioribus catalogi S, qui particularem divisionem tradiderunt, illa quaeSlio OnStanter mittatur; cur qq. singulares de Anima et de
116쪽
ti0, ni totus allor, ostensuri sumus, n0n aliam in illa d 0ctrinam, qu0d ad rem prae Sentem Spectat, ac in cae teris scriptis contineri, licet termini quidam paululum disserant. Hinc enim auctorem invenimus ubique cumli Thoma tum de notione perS0nae, tum de caUSapropter quam humanitas Christi n0niSi pers0Da, plene On- sentientem illinc vero textu qui pro Sententia opp0Sita proseruntur, ejuSmodi Sunt tibviam interpretationem,
d 0ctrinae Summae c0n Sonam, re Spuere nequaqUam Videantur.
Spiritualibus Creaturis seorsim nominentur, etsi tanta sit utriusque cognatio, neutraque Sub alio quaestionum litui comprehendatur si I de Unione, quae ratione materiae longe magis dissuri ab aliis, sub communi litulo cum illis implicita contineatur. Primus Omnium qui Speciatim et distincte quaestionem de Unione in Catalogis exhibuit, si Valleolanus, seu Ludov. do Valleololi, cujus Catalogus pertino ad saec. XV, cum ipse obierit a. 14 36. Paucis autem post annis et Laur Pignon et S. Antoninus quaestiones di Sputatas ita recensent, ut de Unione prorsus a coant. s. Scriptores . Praed. T. I p. 288 cum antec et conseq. trasernard de Rubois Dis-Sert de quaeSt. diSput. J, qui tamen pugnant ambo pro authentia. Fatendum quidem est, quod e vetustis codicibus uss. quos chard scribit innumeros in Bibliothecis extare et a se vi SOS SSe, quatuor, ipso teSte, reperiebantur in quibus quaestio do Unione reliquis annumerabatur et horum g t nus, inquit, videtur ess saeculi XII s Scriptores . . I p. 288-289j. Erit autom qui sespondebit pro multis opta Sculis certe spurii qui Sub nomine . Thomae circumferuntuΓ, non pauciore vetusto codices profserri posSe quo certe eSponSο vi probationis vehementer minuitur. seque validior esset alia confirmatio inde repotita, quod pira se dicta quassii locum inter opera genuina in collectionibus impressis constanter accepserit: tum quia simile quid do quibusdam opusculis spuriis affirmari potest, tam generatim quia minor cura in iis oli sectionibus cudendis non Semel adhibita fuerit. In sexemplum sit opusculum 52 cui litulus quod CS et quo est , quodque editor Parmensis dixit g osse imperfectum C Valde corruptum, ut puto, vitio impressorum qui illud in Alemania impreSSerunt s. Menda corrige quaecumquo manifesta sunt, et habe-bi de verbo ad verbum partem secundam a. in . i. 8 in I Sentent. asciolo quodam decisam et ad normari opusculi confictam. Quamobrem infirmum Satis est argumentum ex inseriton Quaestionis inter authenticos libros in editionibus improssis ab initio facta. Hactenus de momentis utrinque prolatis.
117쪽
0uaerit auctor uaesti0nis a. 4ὶ An in Christ sit
unum tantum esse ReSp0n Sum hi Sce continetur C0nsiderandum est quod aliquae Sunt formae quibus est aliquid ens non simpliciter. Sed Secundum quid, ut omnes sormae accidentales I aliquae autem formae sunt quibus res subsistens Simpliciter habet esse, quia videlicet constituunt esse rei subsistentis D. Hoc audivimus multoties dictum a S. Thoma forma dat esse I accidentalis. accidentale substantialis, substantiale Prosequitur auc-t0r In Christo autem suppositum subsistens est per s0na Filii Dei, qua simpliciter Substantificatur per naturam divinam, non autem Simpliciter substantificatur per naturam humanam quia persona Filii Dei sui ante
humanitatem assumptam, nec in aliquo persona St augmentata, Seu persectior, per naturam humanam D. Hactenus nihil dissiculiatis occurrit. Accipe Sequentia, quibus recitatis, Tiphanus quasi nihil dubius de Hyp. et
Persona c. 33 duxit scribendum ae S. Thomas. Quibus nihil clarius nempe pro sententia duplicis esse quam ipse tuetur Pergamus igitur in legendo si Substantificatur tamen Suppositum aeternum per naturam ASSUmptam, n0n Simpliciter, Sed in quantum est hic homo n. Nimirum, habet a natura divina quod Substantia sit et hypostasis ab humana, qu0d Sit homo praedicatum substantiale . Sequitur in textu ideo sicut Christus est unum suppositum et trium s pliciter ob unitatem suppositi, et duo secundum quis pr0pter duas naturas ita habe unum esse simpliciter pr0pter UnUm SSe aeternum aeterni suppositi, et aliud esse huju Suppositi, non in quantum est aeternum, Sed inquantum est temporaliter homo actum, quod esse, etSin0n Sit accidentale, quia homo n0n praedicatur acciden-
118쪽
tali tor de Filio Dei, non tamen est principale ui Supp0siti, sed secundarium . Ecce tibi dia eSSe AS aeternum, et SSe temporaneum illud esse simpliciter et principale istud, non accidentale quidem, Sed Secundarium. Et Clarius eadem quaestione a. 1 ad 10 inquit Tiphanus ibidem Esse est et perSOnae Sub Si Stentis et naturae in qua subsistit, quasi secundum illam esse habens Esse igitur pers0na Verbi incarnati estianum e parte personae Sub Si StentiS, On autem ex parte natura D.
Objectionem dixi nunc respondendum, atque id quod objicitur, explicandum. uod ut fiat, tria animadvertenda sunt quae tacuit Tiphanus. Unum est quod in uaestione de Unione a. 2 in eoi p. et ad 3, 10, 3, 4 Phiterum atque iterum asseritur hoc Solum et hoc totum habere perS0nae rationem quod St naturae completae, ac in se existit. Hinc partes Substantiae c0mpo Sitae, platac0rpUS manu S, es Si Singulare Sint, non Sunt hyposta-SeS. Manus, inquit, etsi pertineat ad genus substantiae, quia tamen n0n est substantia completa in se sub sistens, non dicitur hypostaSiS, Suppo Sitiam et perSODa.
Sic igitur quia humana natura in Christo non per se separatim subsistit, sed existit in alio, i. e. in hypostasi Verbi Dei, non quidem sicut acciden in Subjecto, nequo proprie sicut pars in t0to, Sed per inessabilem assumpti0nem ideo humana natura in Christo p0test quidem dici individuum aliquod, vel particulare, Vel Singulare non autem potest dici vel Jpo StaSiS, Vel Supp0Situm, vel persona D art. ). uid autem sit illud subsistere satis indieatur ibid. a 4 nima et corpus unitac0nStituunt hypostasim, si per se Xistat id qu0d ex
utroque Omp0nitur . uid autem per se inistere,
119쪽
LIBER SECUNDU 109 nisi suum ipsius e SSe habere, et non existere per alium
aut aliud. Quod iis indubium esse debet quibus idomest auctor hujus uaeStioni et Cornua in Sententias, nempe S. Thomas Scripsit enim si Subsister dicitur aliquid, in quantum est silmesse stlo D 1 D. 23 q. 14.1 ad 2 et 3 l . Nec de caetero, SenSu aliu Occurrere consideranti poteSt. Alterum notandum est, quod in a. 4 de Unione legitur Sed contra assertum Scilicet quo duplex esse ponitur uidquid Si unum simpliciter, est unum
Secundum esse. Sed Christus est unum simpliciter, ut supra habitum est. Ergo in eo est unum Sse n. Quod iterum e diametro repugnat Sententiae dia esse praedicanti. Tertium est quod in ipso corp. articuli illius quarti Scriptum Si si e Spondeo dicendum quod hujus quaesti0nis Si quodammodo eadem rati et praemissae in qua quaerebatur utrum Christus sit unum quia ex e0dem dicitur aliquid esse unum et en D,
Quid porro dixerat in illa praemissa quaestione a 3 Η0 habes in conclusion uia igitur Christus est
unum suppositum haben dua naturas, Sequitur quod
sit unum simpliciter ob unitatem hyp0stasis et du0 Secundum quid ob dualitatem naturae D. Et adicibidem uia ergo Suppositum humanae naturae et divina in Christo, secundum quod accipitur in sua siti-gularitate discretum est unum et idem in duabus naturis determinatis est quidem Simpliciter unum secundum SeipSum, secundum quid autem duo, in quantum scilicet habet duas naturas . de Sancti Patre nonnunquam dixerunt, quin unitatem ei Sonae negarent, alia
120쪽
egisse Christum in pers in h0minis, alia in pers0na Dei Verbi. Haec articuliis tertius. Sed quartuS, de quo disputatur, ej/ιsdem rationis St, quia ex eodem aliquidistumin et ens, inquit Auct0r. uemadm0dum ergo sup pDSi tum unum est rati0ne Sui, Secundunt quid autem dii plex, pro duplici natura in qua Subsistit; sic ipsum esse simpliciter inum numero St, duplex tamen Secun- luniit id quia nimirum idem S duarum naturarum, divinae per identitatem, humanae propter aSSumptionem. Quae quidem interpretatio per hoc c0mmendatur quod respondeat plane verbis Objecti S, et praeterea cum antecedenti doctrina quaestionis riti Silem mire cohaereat. Egregie quoque cohaeret eum doctrina . Thomae cae
turis in peribus i. e. 3 p. q. t a 2 et III D. 6'. a. 2 ubique propugnata. Unam Sententiam recolo jam citatam. Objecerat sibi, quod e , se Filii Dei e S aeternum, esse autem h0minis Christi est temp0rale rg duplex esse. Cui objectioni non respondet id negand quod in antecedenti ponebatur, sed explicando cur et quomodo possit uni et eidem esse convenire quod sit esse Dei tesse h0minis, SSe aeternum et esse temporale duplex nempe Secundum quid si Dicendum liod illud esse aetermini Filii Dei quod est divina natura sit esse hominis, in quantum humana natura assumitur a Filio Dei in unitaten personae s 3 p. q. t a 2 ad l). Eodem sensu legitur scriptum in u0dl. 9 a 3 ad x u Dicendum quod generatio temporalis terminatur n0n ad esse suppositi aeterni ut per eam Simpliciter esse incipiat Sed qu0d incipiat esse suppositum habens illud esse SuppOSit humanae natura D. Esse igitur Verbi sit esse h0minis, quom0d persona Verbi sit hominis persona, nova Scilicet induta habitudine et pers0nae et eSSO