Doctrina politica in genuinam methodum, quæ est Aristotelis, reducta, & ex probatissimis quibusque philosophis, oratoribus, iurisconsultis, historicis, &c. breviter comportata & explicata, ab Henningo Arnisaeo Halberstad. Cum succincto quæstionum & m

61쪽

legi hvs opus. esse negabat Lycurgu , , memrito eum legibus de Instilptione praecidipiendum fuit . . rs. reservavit sibi hunci tractatum ad . polit . quod sit ultimum instrumentum , quod resolvendo invenituit. Comprehendimus autem Institutionis nomine hominis curam , a primo conceptionis tςmpore , usquedum plenus fit Reipub. vj vis. Multum enim interest primordia . vitae recte poni , quia . diem te Cicer. ad sit, ut male posuinis sinitia, sic caetera sequuntur : & vitium in principiis parvum ., maximum fit ita, progressu , ut ait ali bi .Aristo t. i. decal. r, 33. Educatio vero jam editi infantis aut . publica est aut privata. Privatam remit vit Politic is ad oeconomiam , nisi quod eam patribus familias praecipiat ; publiceque prospiciat , ne; mendicorum Scociosor uni hominum copia gravet Rempub. contra quos Amasis clegantem tulit legem , Herod. lib. a. a Solone quoque

usurpatam , & ex institutione cymn OlΟ-phistarum Chinensibus relictam. Ee iam diu. Schariand. in dere. Chin. Publicam vero ordinat dc praescribit Politicus, quo cives ita instituantur potissimum, prout Reipub. conducit, Na In aliter ait Aristot. in Aristocratia, aliter in Democratia , aliter in Monarchia conis venit cives assuefieri: aliaque ossicia aliis Rebusputa plus prosunt. Hinc ccrrainis nitui oportet ccllegia istarum artium , quas

62쪽

De ons tui. Politices. 3 3 quas Respub. maxime florere cupit, nocitantum illiberalium , sed& liberalium,

quas Scholas vocant ab otio, tam particulares, quam universales , seu Academas. Quod enim de harum jure& studiis Politico disputandum est huc per

tinet.

- Denique hujus Ioel est Consuetudo ,

quae perinde, ut Institutio, animas hominum oecupat, cum sit tacita institutior quod insinuavit Horat. lib. I. Sat. . uba postquam dixerat: denique teipsum concute , num qua tibi vitiorum inseverit olim Natura, addit et aut etiam consu tudo mala. Namque neglectis urenda filix innascitur agris : in quem locum notat Ber an . illud Hippoc. εωπιμιτ imo vim quoque legis habet, ut ait Iurisc. l. Sed O ea j de L si satis

longo tempore fuerit observata. Quin Sc Iacobus VI. Rex Britan. lib. 2. Basit. dori. filium admonet, ut ingenia , natu ram , mores & affectus hominum accurater indaget , priusquam ad salutaria deinlaecidere possi . 'Completa jam sunt omnia quae essen tialiter ad constituendam Rempub. r quirantur. Sola restat Relinio, de cui ut introductione& conservatione nonnulla quoque Politico praecipienda sunt. Ve-xum, quia dum haec scribo, longer adhucia Iuventutis adnis ablum nolo mihi.de

. . . ae tam

63쪽

36 C A P u Y I. re tam, serta judicium sumere, ne mih nobjiciat quisquam, quod Photear Rhetor ncontra Alex. M. peroranti objectum fiat te Audesne juveu s de tam magnis rebus loqui Plui. degerend. R A b. Recognosco illud Iudae qrum, non esse ante 3 . anis secreta scripturarum investiganda, nemdum ante juvwtutem disputando. Ioh. te. in Bepetapl. mactenus quae ad constItuendam Rem rub. faciunt, proposuimus . Lellat adhuc. Iib.. s. polit. in quo νsor. postquam cap. i. dixerat, expedita sibi fere esse omnia, quae proposuerat, pergit de corruptione Rerum pubia agere, in quo MethΟ-

dum Medicorum imitatur. Cum enim Galeno ad Thrasyb. c. 3O. I. .de san. tuend.c.a. 9.. Method. post. med. O . verroia. Collig. c. I

duae sint Medicinae partes : altera de Iu enda sanitate , altera de abigendis mor his, eo quod duplex finis sit, diversis me . diis procurandus, conservatio sanitatis& depulsio morbi : Ex eadem ratione' duae erunt Politices partes, at rera, de construenda& servanda, altera de corrigenda Repub. ejusque corrupcione antevertenda. Nam, qui subtiliter factum emendat, laudabilior est eo , qui primus invenit, ait Imp. g. 4. de concept. F. ex rist. . polit. e. P. Diuersae autem land hae duae partes, propier diversitatem tum finium,

rum mediorum.

64쪽

De con tu . Politices. 3Inem Analyticum , sicut & Medici in Pathologia, primo loco explicant morbos & eorum di Ferentias , quod inde finis cognoscatur : Ita Politicus primo Ioco explicat eorruptiones Rerumpub. distinguitque naturaliter senescentes ResisPub. a violenter, seu per morbum pellum euntibus. Sicut enim , Tempus edax rerum, tuque invidiosa vetustas , paulatim leuia consumitis omnia morte et O virili. a. s. Metam. ita Reipub. u.Pobb. ait lib. 6 .eH Agath. lib. r. histor. auxesis quaeindam est secundum naturam, deinde vigor, postea rursus diminutio. Per morbum vero interit Respub. quando vitium contrahit ante diem , &per illud vel adulteratur, id est, ut eodem statu manente, degeneret in pejorem gubernationem, puta ex Regno in Tyrannidem : vel prorsus interit & a stirpe excinditur , intereunte civitate

una cum Rep. uel denique transmutat ut in no oum statum, manente civitate, novamque formam induente, quod polis.

cap.2. risto t. adumbravit. Haec vocatur

proprie Conversio , quod Respub. una

mutetur in aliam. Cum vero morbum tollere medicus non possit, quam diu causa durat. moria humqne fovet, Io. Meth. cap. I, unde iuregulari cura, morbi cum causa conjunoa , prima , quoad operandum , indica io desumituta cauta et nec Politicus

65쪽

C Apri T I. linc causae cognitione , morbos Rerum-Pub. curare potest. Unde Arist. jure subjicit causas eversioniim, quae aut remota sunt, aut propinquae. Remotas intelligo. fatum astrorum inclinationem, numeros Platonicos, S c. quas Arist. praeterit, quod non remotarum , sed proximarum caularum ratio Politico sit habenda , sicut Cassius innuit, cum a Chaldaeo vetaretur Parthos Iacessere , priusquam Sol Scorpii sidus evasi mei: Non, inquit, Scoriapiones metuo, sed Sagittarios. Nec pro

Pterea voluntatem aut decretum Dei contemnit A rist. sed ubique praesupponit , quod sine ejus cone ursu nihil fieri posse crediderit. Nec enim numen abest , si sit

prudentia, ut ait Poeta. Proximarum causarum aliae prorsus sunt per accidens, quas cum omnes simul

commemorare nequeat. Ara'. uno atque

altero simili exemplo innuit. Apri caputatotos dc Arcadas contra 1e armavit: Pictos de Scotos ereptus canis. Cervus sat eius Latinos ερ TIojanos Macrob. s. Sat. ca. 17. Sed si vis cauis confideretur, minoreli, quam ut per se ad evertendas Res. suta ficiat. Proinde A rist. eas ordine proponit, quibus tanta vis est, ut per se queaut Rei si a tum des ruere. Dup Tices autem eas facit, Externas, ex quibus bellum, Internas , ex quibus oritur seditio. Has pertractat pa 4mum in genere, utpote , πιμῆν,

66쪽

ruptionum causis in specie considerat, de quia tres sunt primi status Rerum pub. de Democratia, & paucorum statu primum, deinde peculiariter de Monarchia agit. quae privatim, quamque Rem p. corrumis pere maxime soleant, diligenter edisse

Tertium, idque potissimum, cujus gratia caetera hujus partis praemissa oportuit, est remediorum inventio, quibus vitia

cadentium Rerum pub. curare possimus , aut etiam praeservare. Nam, quae curati

dit autem Arist. primum praecepta generalia , quae causis & corruptionibus pniversalibus respondeant, quale est: Pri et piis etiam levissimis obstare : nihil faculer nec cito immutare: δηρ γωγ- p κ stigiis fidem non habere : prudentes magistratus praeficere, quod in iis salus Rer-Prib. procumbat, &c. Deinde in specie subjicit remedias quae omnibus prosint vitiis , & quomodo caussae vel sint proe occupandae, vel si altius radices egerint, exscindendae, ostendant. Hactenus curatio internarum sediti ratam Ita enim dis inguit Plato s de Idr. Ioimicitias,quae inter familiares incidue, '

D E sedi

67쪽

seclitiones essc , quae inter-extrane si . helhinc Sequitur nunc corruptio a causa& vi externa, quae proprier bellum est: cujus tractationis omninbduo sunt capita, Alterum de jure belli: alterum de commodiori bellum ducendi modo. Ius belli continet ius feciale Romanorum, de deis nunciando bello; de feriendo foedere . pactione aut sponsione, dcc. Haec enim distingui Sion. docuit , I. deIur. antiq. Roman. O Bodin.libr. .polii. e. 6. Imo ipse Ziv. lib. ρ. O in ejus libri nanotat : Godeleva: satis apertum inter foedus & sponsio ianem discrimen ponit. Foederis iterum tria sunt generarquae,Vide apud Hotroman.

in comment.ad s. Verr.

De modo ducendi bellum ea propone ismus, quae ex historicis obstruata sui, quaeiaque alii, qui partim ipsi bellis interfuerunt, tradiderunt, ut Polyb.Leo. Vegetius, Mauritius, . Elianus, Xenophon, Machiα mesi. Franci se in Patrii. in Parali. milit. Frontin. Polyan. Castellam Onosander. SI

UM. Nec nihil observavit Lipsim in lib.

s. Polybaeaetera bella roribus relinquimus, neHannibal quispiam aurem Phormioni vellicet, vetetque fabrum ultra incude 1ape. Ex j is, quae hucusque decurrimus, satis ςonstare puto , non alium quam Analyticum ordinem observasse Aristor. in Po liticis, quippe, cum nec alium obiervari pol uisse rationibus demonstratum sit. Iuvenies tamen quamPlurimos, Casum. i. polit.

68쪽

De constitui. Potitiees

in pras imo plerosque alios, qui Syn

thetico ordine .Aristo t. usum contendunt, primo Polit. libro, & princ pio secundi decepti. Nam cum in primo libro de familiis , in tertio initio de civitate

agat; putant haec ab LAristo t.loco Principiorum praemitti, ςum tamen res longe aliter se habeat, si ad regulas Logicas revocetur. Nam si ordinem Analyticum inchoavit' Aristo t. cum disciplina Politi ca uniformis sit.debuit eundem toto discursu continuare. Ostensum tamen fuit, quod Repub. tanquam toto desincendat ad partes & media explicanda idonec in primo medio acquiescat, vide-. licet educatione, quae ultimum quidem est i n inveniendo, sed primun in operando. Praeterea civitas & familiae non sunt principia , per quae constituitur Respub . sed sunt materia, in quam Resp. tanquam 'forma inducit ut . Respub. enim forma est& anima civitatis, sicut Arist. 3. Polit, I. O a. demonstravit. Materia vero non e sh principium formae. Proinde; ubi illi Prin-. 'cipia tractari putant, ibi subiectum ex inplicari , ex doctrina Methodi cognoscimus. Omnium enim artium primum ossicium e ste , suum subjectum explicare, op

tima ratione enunciavit ver. I. d. e. 2.

Id quod fieri debere Arist. I. Eth. ca 3. ex emplo oculi docuit, quod Gal. . Meth. c. 6. 'lativi examio at, de Olim quoque lib. q. ς I.

69쪽

Iractica ruin evenire necesse est , in Principio artis declarandum est, sicut Aver, I. Iio. Collig. ct Fernet. lib. I. phassol. corpus humanum in Medicina dec Iarant. Ana tona ia enim non alio jure ad Medicinam pertinet, nisi quod subjectum ejus in partes disiectum rudi ter, & ως τυπύ ex plicet. Nam de hoc quoque sciendum et subjectum debere rudi tantum Minerva, quantum praesenti conducit instituto, proponi, qua in re hallucinatur Ranam in Schol. Log. cum suis asseclis, dum Arist. reprehendit, quod praedicamenta exactius non tradiderit. Nam exactam eorum cognitionem Logica non exigebat: ideo

que si quid praeterea tradidi siet, Aristot.

peccasset , dc sup ervacanea tradidisset. Subjectum enim eatenus debet explicari.

quatenus, ut ait Arier. in Epit .pra ic. c. q. artem adjuvat. Iam omnes minutiae rei

subjectae , tantum abest, ut adjuvent artem , ut potaus impediant, tanto quippe dissiciliorem futuram , quanto pluribus supervacuis subtilitatibus gravatur. Nec enim Ethicus de rationali de sensitiva anima, plura scire tenetur , quam quae ad cognitionem virtutum conducunt. Caetera ad Physicam,& fortasse etiam ad divinam scientiam pertinent, κου δενί 's τ ν--Nam , quae nihil ad institutum faciunt, omnino abundare putanda sunt.

70쪽

tantummodo familias considerat , quatenus sunt partes civitatis, & communi Reip. juri. subjiciuntur. Quae vero privatis oeconomiae terminis includuntur, ut pote, modi acquirendi, & conservandi familias, praecepta regendae uxor I S, Scservorum, vel educandorum liberorum, cum privatim competant familiis, non quatenus illae sunt partes totius civitatis, rip. merito in libris Oecon- separatim pertractavit, ut ita respective tantum Politi ea consideret familias, quatenus ad civitatem dc Rempub. rediguntur. Atque haec jam est integra totius Politices delineatio , prout ab Osrisor.primo Methodi artifice octo libris comprehenissa est. Solus cestat liber secundus, cui locum nondum assignavimus. Sed qui arti

r. 'Eth. didicit, facile intelligit, quid in hoc secundo lib. QAristot. sibi agendum proposuerit. Quia enim facilius , quidq uidque non sit, quam quid sit, intelli

gimus, ristor. cognitionis nostrae rationem habens, plerumq; solet ab impu-

gnatione S refutatione falsarum opinio. num initium facere, ut dum, quid res non fit, disputat, sensim deducat auditorem, ad id, quod res. est. Ita in secundo quoque libro examinat varias legum Iatorum Respub. Socratis, Solonis, Lycurgi, Minmippod. Phalea, Oc. dc insinhulis, quid probct, quid reprelie dati annotat, ut