장음표시 사용
111쪽
quens Dupliciter : secudum flexionem aut renes herationem. secundum flexionem fit in re hus,quas uisus penetrar,cum susceperint aliquid de coloribus rerum quae infra sunt tretror. Secundum reuerberationem autem fit in speculis, ut cum uel specula posita fuerint in loca rerum,qus in eis apparent.Tum enim speculorum superficies putatur habere colo- irem rei quam uisus comprshendit post reuer therationem. Vel cum reuerberatio fit ad angulos ualdὰ acutos a superficie speculorum. Locus enim in quo res apparet, est determinatus,& est ille in quo coueniunt radius, quia uisu procedit ad speculum, Sc perpendicur naris,quae cadit a re uidenda ad speculi super, ficiem,cum fuerit in eadem superficie,quae est lsuper speculi superficie ad angulos rectos.Cuergo qui fiut ex reverberatione penes superet ficiem speculi fuerint parui, erit perpendicularis parua: S locus in quo res apparet, erit prope super finem speculi . Propter praedicta etiam causam,cum fuerit ignis aut lumen paruum altius ab oriente, S prope aspicientem fuerit stagnum aut aqua: siquidem aqua m derate mouebitur, uisui qui I superficie aqvs refringitur ad ignem uel ad Iumea apparebis
112쪽
forma luminis in ipsa superficie aquae Ionga, Suidebitur moueri cum motu aspicientium illam quousque fiat opposita eis & rei uiden dae:&idcirc4 uidetur habere lumen propter reuerberationem. At haec de fallacia, quae ex coloratione uisui accidit: sequitur ut ste sallacia dicamus,quae accidit ex fractione dc reuolutione. U
Quoituplex est Fractis': Duplex. Flexio,quae est fractio ad rem refiastentem: Sc Reuerberatio,quae est fractio in re
quae per Das ctionem uidentur, ea P is Minore qua natura quae est inter illa
superficiem de qua fit se . ctio. Aequali. Parent talia ueli C suos.
i per ta- Diuersos se eundum figuras L diu, i rerum, quae radios refrin t eunt.
113쪽
ΠΑ. D E P T I e A. Exemplum eorum quae uidentur perridios diuersos secundum figuras rerum quae radios refringui, est cum videmus sinistra petradios dextros 5c superiora per inferiores aecontrat. Et hac de causa insulae sublimes,uideatur esse humiliores,ed quod radii qui infra etidunt in mare, efficiuntur per reuerberatione sublimiores illis,& aer qui recte comprehenaditura uisu fit altior insulis: quod euidentici apparet cum fuerit super insulam nubes r hea. Apparet enim subtus eam similis illi nua lhes rubea. i lSimiliter etiam per reuerberationem uideatur eadem res in pluribus locis, sicut accidit in concauis speculis &ijs quae plures imagines ostendunt. Nam sic facta sunt,ut qusdam refringant radios ad rem uidendam , qua dam ad aliud. Vnde multi radii disgregati,ostendunt rem secundum directionem eorum re apparet numerus locorum rei uidendae ut
In quibus rebM deeidunt Iractionis species In magnitudinibus & figuris, ut cum '
cula aut res quas uisus penetrat, non fuerint Planae: quod fit ex curvitate aut concauitate superficiei. Nam cum anguli quas formae r
114쪽
L I B E R. V. Irylum subtendunt, fuerint maiores aut mInores anguliS conrinentibus rem quae uere uia
detur 8c distantia fuerit sicut distantia rei qus
recte uidetur: & tarma rei sit maior uel minor quam uera quantitas ipsius rei:item cum particulare' radii, qui penes rei larmam disperguntur,fuerint longiores uel breuiores radi squi cadunt super ipsam rem ueram, quae recte
Midetura apparet figura tarniae, dissimilis ilIiebius est tarma. Rursus cum fuerit res, quam uisiis penstrat, plana : S illμd quod in ea uidetur re ctum : pars quoque eiusdem rei uidendae fue rit extra sicut accidit in remis fit imaginatio quo)d res ipsa fit fracta. Exterib r enim pars uidetur in ioco suo uere: interior uerri quae est in corpore quod uisus penetrat, apparet in loco propinquiore superficiei de qua fit flexio. Atque haec de fractione: sequitur
Duplex. Praecedens, quae est eois Iunctio axium ante rem uidendam:& Subsequens. quae est coniunctio axium post rem uiden
Reuolutio autem accidit in motu. Continua reuolutio uisibilis radii ostendis H a rem
115쪽
us D E O P T 1 C A, rem uidendam tanquam si mouereturi sed huiusmodi uacillatio forte fit in principio uisu, ut accidit in scotomia dc tenebricositateius lascendit ad oculum. lEκ motu accidit fallacia in his rebus, quael
subito evanescunt: eas enim uelociter moue. lm eκistimamus. Exemplum est de naui. Nam lsi nauis in fluuio stat is qui in naui est,a ucit aquam tantum: tum putat nauim mouerit
S ascendere non aquam descendere. Si utiὸ laspicit aquam, nauem 8c terram simul: agno. iscit nauem quiescere. Item cum in naui uehia lm Ur, putamus arbores & terra recedere: id propter translationem uisibilis radij. Est 8c fallacia si positione quae accidit ex coloribus es ordinatione uisibilium radiorv. lNam res cuius color est magis occultus, appa la et remorior: Sc ideo' statim existimatur esse maior. Ideὰ pictores cum uolunt ostendere
figuram curuam, ponui colorem eius partis, quam uolunt eminentem uideri, lucida. Colorem uero illius,quam uolunt concauamuideri,magis latentem S obscurum.Vnde reruquae in uno loco sunt, quae habent maiorem splendorem,apparent propinquiores:qus autem habent occultam claritatem, uidetur remotiores,quauis is erint propinquae . Ideo. Pictores rerum, quas remotas uolunt ostens dere,colores aereos constituunt. Hinc igitur
116쪽
LIBER V. sirpIctoribus non latum lumen Sc umbra, sed
medius inter utrumm splendor, qui propterea tonus apPellatur, Sar traiitu,commissura scolorum αρμογη. Et .huius generis mirabilis Optica Augustae in Fuggeranis aedibus mulista est, ubi res Prope aspicienti, evanescunt di quodammodo obnubilantur : procul autem intuenti,aspectabiles fiunt. Neagors autem in palatinatu principis imago cum uxore Doro mea regina Daniae, recte aspicienti non uide tur, sed oblique: intuenti mirabili modo se conspiciendam offert. Sie velum quo co n- cauum putamus esse curuum, cum aspicimus illud a longe; quia relicti radn caedunt super medium, sic lucescit.In extremis autem Partibus-circumferent ijs eius, aut omnino nUllus cadit radius, aut parii cadit: inde obliquuapparet obscurum. Atl haec de hallucinatione ex ipso 'visu: sequitur error in mente. IIII. Q nomodo accidunt fastucis ex mente
Cum sensus quid' incidit super res uidendas secundum eqsuetudinem dc naturam sua: mens uero in continua cum rebus copreheΠ-sione sua aestimat eas extra ordinem. Sic cum
inspiciendis speculis planis,facies rei uidendς Dpposita est faciei speculi: tum ostendit nobis uisus partes nostras secundum quod insun rc
117쪽
iis BE OPTICA, Lill. V. natura ι uidelicet res quae Per dextros radios uidentur, apparere deXtras, &quae per fini stros sinistras: mes uero ostedit nobis dext sinistita, & sinistra dextra. Eode modo fallacia accidit in ratiocinatione de distat es,de quan ltitate de figuris,de motu. Sic cum inferior aer lsit spissior & coloratior quam superior: exu istimamus ςoelum esse coloratum: Sic ratiocruriatio de Solis & Lunae quantitate fallaκ est: quoniam sensus Solem bipedalem esse existi that. Sic ex figuris luminarium dc ianuarum laicet aequalibus: superiores tamen inferiori. hus ampliores putamus. Sic denit in motu lcurruum, ipsos currus celeriter moueri opso lman ur, cum radii cadunt super equos & totas. Rotae enim propter paruitatem quantit iis sus,faciunt plures reuolutiones,qua in qus lino tui totius currus competunt. mens igitur
ex generali ratiocinatione qudd res in aeqv ιibus temporibus transeant aequales distam tias fallitur Atm haec de Optica &qua. litate inuisu: sequuntur qualit/tes in gustu dcola factu.
118쪽
Quaenam C lius sentitur gustus
ApoR: &hue pertinet Culinaria,
. Quid i sapor Est quali s in succo seu liquoare,in quo humidiras uincit siccitate terrestre, calore utraml dirigente . Nam in sapore dominatur humiditas ἰ Quare Theophrastus sie definit: Sapor est partis siccae percolatio per humorem a calore facta.
Quem lingua excipiss diffunditur dc quast dilatatur: eo, nolaeditur aut exulceratur. Et hic etiam calidus est.
In quo exuberat aerea humiditas: &quem H 4 cinn
119쪽
cum naturae sanguinis nostri: & carnis proxume cogruat, lingua asside excipit ac uolupta. te assicitur. Dulcia talia sunt Lac dc Vinum. Ac de his dulcibus regula est ad nutritionem pertinens: Nutrimentum hominis oportere esse dulce aut dulci permixtum. Dulcia enim iungunt,implent,&restituunt erosas particulas. Duo autem sunt gradus dulcium. Dulce do enim aut mediocris est aut in excelleri gradu. Cum mediocris&recte: temperata est, fit 'suauis . Vt enim manus cum inseritur aquae mediocriter calidae, assicitur uoluptate : ita mediocriter dulcia quia sunt temperate caluda dc cum sanguinis & carnis natura cogruut efficiunt suavitates. Vcontra excellenter dulcia nocet: quia cum sint ualde calida & aerea, cito in igneam naturam uertuntur Sic mel dcfaccarum celerrimet uertuntur in rubram hi, Iem. Quare auidi is usi saccaro saepe perniciose inflammantur. Adhaec dulces cibi intemperantius eduntur . Ided propter humoris copiam sequuntur putrefactiones.
Cui subest aerea humiditas minor. Est enim in re minus tenuium partium, estq; minus calidus i ut sentire licet in oleo, butyro, carne. Haec quom duplicia sunt. Nam si sint mediocria prosunt in nutrimento. Sed nimis
120쪽
L I B E R VI. iri pinguia nocent: quia solent supernatare dc impediste coctionem de oppilationes efficere. Vulgo hunc saporem uocat unctuosum: que tamen Scaliger pro saporis specie non habet:
sed pro saporis adiuncto. Quid est apor astringens Qui astrictio item efficit, qua offenditur &exasperatur lingua.