장음표시 사용
91쪽
sunt aliquanto: at ii duo colores aliorum 4 mnium maxime probantur in equis. Vluai.
gitur& salix, quas idem Virgilius glaucas di
xi equi item species optima, castaneae etiam nucis tunica, aliat multa prster leonis ac notctuae oculos, colorem glaucum ostedunt.sellut redeam unde discessi: quando caesius coloth tantum est oculorum, uidendum estne is et potius quem Aristoteles χαροπυ uocat: sice, nim ab illo dicitur leo ab oculorum saeuitia, quem Catullus caesium uocat .Vnde Hercu lles cognomento dictus fuit Charops quae
iracundἐ intues Nam chara Graece, ira quo dicitur Latine :& ex eode,ut puto, Charon no lminatus est,de quo cum inquit Virgilius: l-ltant lumina lCesium uoluit senem illum horribilem ac di trum significare. lRV F V S color il rubro differt qudd rectεdi
citur sanguis ruber , rufus non item. Rursus harbam dc capillum Aenobarbi rubrum ueteres non dixerunt: sed modo rufum, modo rutilum.Quin & canes immolabant Romani sacerdotes, quas rufas aut rutilas appellabat, non rubras: ad placandum caniculae sydus, frugibus inimicum. Ex quo manifestum est russim,rutilum ιν eundem esse. Β' canis igitur colore satis noto, ait e multorti barba 8 ca
pillo,apparet cuiusmodi fit color rufus.Hunc rustici
92쪽
iustiti in armentis robum, gilvumm olim dixerunt , at* etiam heluum, ut uini genus est quoddam inter rufum, album sue nulli non cognitum:quod quoniam cerasi duracini colo rem refert, cera solum dicunt aliqui Italiae po. puli: Burrhus homo est, qui pransus, cibo de potione rubet: hunc aliqui etiam rubiduuocant. Inuenitur dc rubeus, etsi aliqui non indocti monuerint uocem no esse Latina:cum tamen apud putores no malos , ex uuis nigris fieri uinum sorte legatur, e rubeis autem suave. Verbum ea omnino rusticum, nec pro
sus idem eo lor est; quidc ruber sed ad eum proxime accedit. Quid quod russeus etiam legitur; negat quidam e uetustis Grammaticis dici posse: ruistini iubet, ex quo pannus est russatus. Vtruncν certe Latinum est, sed ara toris magis, quam oratoris: habent enim Scsua uerba qui ru ri uiuunt. Vide Brodaeum ii,
bro et miscet. cap. 8.RVB RVM colore maxime indicat animansitu sanguis.& quo lana inficitur, coccus: gr num id uulgd uocatur, unde uestis est cocci nea, nuIli ignota. Ostentat tamen huc colore prae caeteris rebus liquor purpurae, cuius adeo grata est color ut siquid paululu habeae ruboris modo uisu sic illud non iniucundii Purpureum saepe dicatum ut sunt uiolae 8c uaria storum genera: quin-candidus cis enim
93쪽
quoque oculos remoratur a Poetis uocatui nonnunquam purpureus. Inuenitur &blai teus positus pro purpureo. Non est praetere. undus color uiri dis frondibus arefactis simili liimus, idcirco xerampelinus Graece dictus. Vsurpant hanc uocem Latini : certum enim luitis genus adulto iam autumno Papinis rua het uelut cruentatis unde nome colori inditu
estuosa ab omnibus nunc dicitur sicca. i l
R o S E V S color omnium est iucussissimus, atque humano corpori,si id formosum est Lmillimus. Ita sp os,ceruicem, papillas, digitos roseos poetae dicunt: id est, candidos, rubore sanguinis penitus diffuso cum uenustate:is 3 color proprie est, quem Itali uulgo incarnatim Germani Lei uin uocant. Rosa enim maxim omnium pueri ac uirginis nitorem refert : nointelligo Milesiam rosam, quae nimis Purpurea ardet: nec rursus albam, sed quae utrini decorem accepit. Cicero hunc colorem sua uem dixit, haud dubie quia corpus homini imitatur. PUNICEVS color, a Phoenicibus, phoeni ceus quoque dictus, flagrat uelut uiola flammea : atque ita a multis olim purpum uocata fuit uiolacea: Phoeniceum vero' alium ab hoc,
palma quae phoenix Graecer est) a se nominauit. Color hic in equo, ut diximus, maximo
94쪽
baius, dicitur. Termites enim palma 'tum cum fructu, spadices & baia Graeci di '
pvLvus ex omnibus maximὸ lucet,quem multa iactant, orichalcum in primis, aurum. ipsae. stellae .Est &species araneae aureola quam fulva dixit Virgilius: & genus quodadam aquilae, ab Aristotele maxime celebratum,colore etia futuo. Quod si obtusus quo dammodo est atque obscuratus, uocatur rauus dc sic Horatius lupam appellauit, cuius colorem noto magis uerbo plerim omnes fulvum dixerunt. Tradunt aliqui rauos oculos quos in cane 3c ariete Iaudat Varro inter caesios esse&flauos ornat saepe color hic fla. uus uirginum ac puerorum capita, atque inimaturis frugibus semper elucet: nec non pinpulchro frequenter positum videmus. At suteum nihi I aequὰ ostentat, ac flos caIths dc g nistae, ouique etiam uitellus. Croceo est hic perquam similis, sed lucidior aliquanto: ab antiquis flammeus quoque dictus: quoniam eo Flaminis uxor Flaminica utebatur. Poettest hoc loeq pallidus poniato Iuridus, mortui color hic est horribilis, ipsius p mortis Plutonis: ilIe nonnunquam uel gratus in homine*amabilis. VIRI.
95쪽
v IRIDIS color cuiusmodi fit ostendit heri
harum multitudo:quarum tanta est uarietas, utcu mearum uis sit infinita, nulla tamenae.
quer atque ex alii s ais qua vireat,sed o m nes in. lter se discolores uideatur, id quod in reliquis omnibus coloribus apparet. Quare si minus est hic albus aut niger quum ille: non idcirco nomen albi amittit aut nigri. EX auibus auatem insignis est hoc colore psittacus , auis in. dea quibusdam uiridis appellata: dc quo nia hil laetius est,smaragdus. Maxime quoquelut in uiriditas in genere quodam scarabei, curias meminit Aristoteles: qui dorsum habe nota quadam aureola siclitum atque illustra. llum,ut lunae exiguae speciem sustinere uidea. tur. Egregius est inter colores qui uirensi prastinus,multoru carminibus collaudatusmunc uiride porrum ab infectoribus uocatur. Atu
haec de Coloribus,qui proprium opticae subiectum sunt,
96쪽
dis est. nihil nisi Geometria in tu
ce,umbr',colore, uisus ipsius nais tura δέ facultate ueritate, hallucinatione,/fitu motu,numer quantitare,figura: seu uisus ipse rectus sit, seu hieculorum re flexione, seu mediorum densitate & raritate diuersorum refractione.Subiectum ita Optics proprium est lux, umbra,coloriseu cor- pus lucidum,coloratum,densum. Nanasne corpore,tanquam subiecto,lux, color, deniItas tanquam adiuncta cosistere nequeunt:sine luce uerὀcolores non ip parent:sine densitate uisus retineri nequit. Res ita uisui Sc opticae subiectas necesse est lucidas,defas Sc co/loratas esse. Nihil enim fine corpore,luce,cOl're,densitate uideri potest. Densitas nepere tinet uisum ne penetret. Subiectum iram pricae proprium est color dc lucidum. Commune uerdes Corpus cum suis adiunctis, ut motuct eius contraria quietem II co . Urma:
gnitudine seu quantitate: ut qualitatibus in G figura,
97쪽
figura, situ, asperitate, leuitate, siccitate, hua
Naturalis copositio uisus mirabilis est res lincasu suo, qui fit ordinate cum exlesione sua l& sensibilitate uidendi & discernendi diuerῆ-
rates rerum subiectarum quomodocunm positarum. Facit autem id uelociter fine tarditate aut intermissione, utiturin diligenti ratiocinatione cum uirtute fere incredibili & quidem insensibili ter ob celeritatem suam. Duplicem autem uisum fecit natura ut eo cerrius
uideamus:& quidem utri in axes simul coincid ere debent super medium co rporis uidendi, ut fiat ex utris 3 pyramidibus una basis in loco ubi se contingunt in re uisa:& quod per radios dextros uidetur. appareta dextris: quod per sinistros a sinistris. Quomodo cognoscit singuia subiectus Nihil horum cognoscit sine aliquo lucidNut diximus , dc prohibente penetrationem. 'Itaque Ι. Corpora per colores 3 habitu suos cognoscita Il. magnitudinem, situm & figuram cognoscit per corporum suPerfaciles, uae conti. guae sunt coIoribus, super quos lumen incia idit. in tribus autem cosideratur magnitudo, in l
98쪽
In distantia, situ dc angulis. Distantia rei proapitiquior est, cum radius qui in mediu rei e dii fuerit breuior: longior,cum longior. Primo autem δc uerer compreheditur magnitudo rerum quae uidentur, ex quantitate basisqvs refertur ad principium: quia dignoscitur per quantitatem continentis anguli. magnitudinem enim cognoscit uisus, quando diametrorum basis,quae est super re uidenda,habet sensibilem proportionem ad distantiam inter nos & illam existentem: quod sit cum radii qui eum continent, costituunt sensibileni angulum in capite pyramidis. Non autem omnis res,in qua est magnitudo,habet continentem angulum sensibilem. Nam eminentiae circundantes rem ualde remotam,ang
Iis minuuntur,ita ut nec uisu percipi possint. Curvaequom dc concauae lineae es superficies apparent rectae dc planae cum proportio fuerit insensibilis: dc sphaericae nobis propinaquae,uidentur esse curuae. Sol autem & Luna dissimiles uidentur di quoniam e terminis ra diorum uisus,qui continent figuram eorum, fit circulus, medius ueta radius fit perpendicularis, quod accidit in sphaericis quomodocunque positis. IV. Colores non uidetur sine lumine: nee enim in tenebris uidentur, eXceptis rebus
99쪽
ΙΙII. Tenebrae non uidentur.sed cogno scuntur per absentiam aut priuationem eorti quae accidunt uisui: sicut nec taciturnitatem audimus,sed per priuatio ne auditus cogno alscimus: dc in genere species priuationis eo. gnoscimus peruacationem sedilbiliv. Quan. ltitatem uer3 illorum cognoscimus Per termianos actuum:sicut quantitatem loci tenebrosi ijper continetes lucidum terminos: 8c tacitur nitatis terminos cognoscimus per finem &principium uocis. V. Situ cogno scit per locum rei coloratς. VI motum cognoscit per permutationestus: Sc colorum i quietem per priuationem motus. Motus autem est in tribusan magnitudine, & uocatur augmentum uel diminuotio: in figuris 8 coloribus,& dicitur mutatio: in corporibus denim & uocatur translatio. V II. Figuras ct magn1tud Ces cognoscit per terminos rei coloratae:& per figuras basius per quas cadunt uisibiles radii. Lineas quoque quae figuraesontinensicognoscit per nosticias linearum continentium halas, ut rectas dc curuas,quae sunt principes differentiae figurarum Cognoscit Uerol superficiem totii conti entem planam scilicet & sphaericam 3 per sup rficiem totius basis. Sentitur autem linea .a ecta cum longitudo lineae , quae est inter extremitates radiorum uisus, fuerit extensa : 6 ideo
100쪽
sded re ita linea sola est minor omnibus lineis
quae cotinenr terminos. Sentitur aurem curva linea,cu omnes radst uisus : qui supra rena cadunt,continent eam cum alia una 8c eadem linea ad angulos squales in capite pyramidis:&ipsa linea peruenit ad centra circuli. Sentitur plana superficies, quando per totam ha-fim, super quam cadunt uisibiles radη, coaptantur rectae lineae undi .Superficies sphaerica sentitur,cuta undi coaptatae fuerint circumferentiae super omnes partes basis. Apparet superficies aut Iinea concaua, cium fuerit Pportio uisibilis radii ad rectos angulos incidetes,maior ad obliquos radios,quam proportio consimilliana radiorum, de his qui cadunt super planam superficiem aut supe rectas lineas. Curvae econtra apparent, cu pro portio fuerit minor. Quod enim extrinsecus
contine cisa cauum: contentum uero,curuta
est. At haec de subiectis Opticae 8 quomodo illa per hanc cognoscantur. Illud autem Vitellione lib. io. Opticae tenedum est: Cum res uisa consistit in medio densiore , uisus in tenuiore:tum locus apparens semper est propior uisui quam uerus i si uero res Disa est in medio tenui,oculus in lentiore: locus appaarens remotior est uero: si denio res uitia dc oculus consistut in eodem medio: tum coincidit. locus apparens cum uero.