Quaestiones physicae

121쪽

id est Aeris

Qui non solum mordet ac rodit linguam: lsed etiam urit, penetrae & ualde dissoluit, in star ferri ignixi. Est smin natura tenui, in quae cedunt caliditas oc siccitas. Et acriasuperae calore res amaras. Sunt autem acria,ut piper. α ingiber, allium, cepa, granum cnidium Κ, refusicalX.

Qi id est sal vis

Qui linguam detergit 3c abluit disgregando dc exiccando: ut sal. qui ideo putrefactio nes impedit: quia deficcat 8c extenuat ac eros dit humiditates. Ideo mollem carnem indurat,dc dura reddit molliorem.Nam ut in mouit absumit superfluam humiditatem: ita rursus duram ero fione attenuat ac relaxat salsus sapor in natura terrestri, crassa, calida dc sicca.

Qui contrahit linguam dc introrsum pellit,ideo in constipandi,densandi, dc astringendi uim habet: est 3 in nisura terrestri, crassa, frigida dc sicca. Dicitur videor tardior acido: quia acidus est in natura tenuiore dc minus terrestri. Acerba autesvnr,fructus glandium, pyra sylvestria, dc in genere immatura poma, mala

122쪽

mala cydonia ac magis immatura.Nam post. quam maturuerunt, fit mixtus sapor ex acerabo Sc dulci, sicut nucum exacerbo Sc pingui. Sunt acerba &fructus poterii. qui uulgd ri-hes dicitur: item castaneae, corna dc poma cy-hosbati , heimboteri. Acerbus autem sapor duaplex est, Stypticus & Ponticus, Stypticus est mimiS πνφω: ut mala cydoniai dictus iid est, astringo. Ponticus est ualde τρνφ - , ut

sunt pruna sylvestria, Ableben.de quibus Uirgilius: Upinosi pruna frentes.

Vulgo alien' nomine acacias uocant. Sed haec non ita ad unguem seruari possunt. Sin gulae enim saporuspecies uarios habent gradus : 8c mixturae sunt saporum. Sic mora funeu acida & nonnihil dulcia

midest Austervis

Qui asperitatem quandam in summa lingua essicit & leuiter desiccat, nec pellit inres, nec condesatiui acerbus sapor. Est enim quaesdam inter hos uicinitast ut cum sint cerbae, postea in eis aucto humore, sequitu Rusterus sapor . Est igitur au sterus sapor in na- ura terrestri crassa, Digida, dc siccased plus habente caloris humiditatis, quam haberita cerba. Est autem inter uini sapores austerustre Galenus inquit, austera uina ma8i S corro horare

123쪽

r24. DE SAPORIBVS, horare uentriculum, dc minus ossi me cere bro . Iuuant enim uentriculum natiua sicci eate 5 aliquantulum astringunt 8c minus ca lidos fumos exhalant: sed tamen de uino non crudo,nec nimis aquoso ac tenui loquitur.

Quid est Acidia

Qui morde do constringit refrigerat, ae citra calefacti0nem attenuat, diuidit Sc uelli cat. Est, in natura tenui, frigida &sicca, in qua dominatur frigiditas. Duplicia autem sunt acida. Nam quae sunt tantum acida, sunt praecipue frigida, ut Oxatis,quae uulo aceto sis nominatur : quia haec pure hunc saporem

habet. Estre spςcies mali punici uerὰ acida:

Alia autem sunt mixtae qualitatis,ut acetum,

quod est subacre. Quia etsi frigidum sit, retianet tamen obscurum calorem cui cinis exuini corruptione: inde fit subacre, sed tame dominatur frigidit s. Cum enim exhalant aeres partes, dc reliquae manet rerreae dilutae aquO sa tenui parte,fit acetum sua natura frigidum. Cient autem acida appetentiam: quia humores uitiosos in orificio collectos, diuidunt 8c pellunt i dc mordicatione non urente irritant uentriculum. Vioxalis grata est in febribus,

non solum quia pellit biliosos humores, sed etiam quia calorem biliosum mitigat . Atque haec de saporibus.

124쪽

LIBER U Iosa Quenm qualitas percipitur odoratus Odon 8c huc pertinet Vnguetaria,

Quid est odori

Est qualitas in halitu exesite e corporib. mixtis,in quib.aerea humiditas terrenae naturae exuberanti &coelesti aut igneo calore ustae aeuelut tortefacts,pmixta est. Sic sentimus olere fumantia ligna,quae alioqui sunt sine odore. Ideo Aristoteles odores cum saporibus ita confert, ut dicat in odore dominari siccitate, in humoribus humorem :& in problematis

o δου usta quae modicam habent humiditatem, fiunt Dagrantia. Prorsus tamen arida quae sunt,ut Aristoteles ait, non sunt odora,ut lapides: tametsi in his frigiditas Sc ariditas cause sint ut sint fineddore. Noenim gigni odor potest, nisi calor terreae 8c a reae naturς desecatam substantiam resoluat 8c expellat. Ita in uagrantia omnia, etiamsi sint

natura frigida,ut rosae dc uiolae: tamen odore ipso leuiter calefaciunt. Hinc ratiocinari licer, quare in oriente res pascantur odoratiores: quia ea loca calidiora sunt. Hinc etiam intel

ligitur, quare dulcia minus sint odorata: quia sunt humidiora. Contre uerd magis sea grantia sunt in quibus aliquid inest acrimoniae. Sunt enim sicciora dc usta seu torrefacta, ut Liba-

125쪽

ris D a s A p O R I B V S, Libanotis, eui nomen est uulgare Rosmarianus: euius odor cum sit gratiisimus, lingua testatur saporem amaritur esse.utrunquhigiis tur indicio est libanotida calidam esse sicut dc Nicander ait: ο καγκυλο ρι ν πιρι Aetna

Avitu radi meiatilibdnotidos ure, Decunda intereti quae gignit canchoe emen.

Vt igitur magna temperamentorum uariestas est in ii erbis,storibus,radicibus:ita magna odorum uarietas efficitur.

Qui pius aereae naturae refert ut in saporibus dulcedob dc ex partibus suavibus S reete temperatis &magis calore coelesti eoctis oris turiideol cerebro gratus est.

Quid estinata odor Qui ex partibus uitiosis ac male torrefactis

exhalati θc sua natura uenenum est cerebro. ominatur autem foetor: dc aliquando graveolentia. Sic Plinius foetorem tib humeris nominat graveolentiam alarum: dc Uiragilius odorem grauem coeni dicit. Suntis

126쪽

ra sunt ne alielyecies odor sodor alius dicitur acris, quails est in citrino,allio, cepa: alius acidus, qualis est in aceto. Apud Plinium est 3c acutus odor 8c ignauus . Apud Graecos etiam βαρ υλμον est,non quod laetore,sed nimia 8c densio re fragrantia offendit. Nam multa sunt βα non sutit foetidat ut aloe, taliasambuci, lilia, arterinista, Dioscoridi& Plinio graveolentia dicuntur, cum tamen non sint foetida. Imd Dioscorides ait, polium esse μουτα ποσερ-: 8c de cunila seu origano inquit Virgilius lib. 4. Georg. Graviter spirantis copia thymbrae. Non autem ingratus odos origant,ut co

stat. Atque haec de Odotibus.

LIBER

127쪽

LIBER VIL DE So.

mela qualitassentitur astituso N V S. Quid est sonia

Est qualitas orta ex aeris percus,sione. Percussio autem eX motu, ictu,collisione dc Dagore corporum fit. Haec percussio perinde in aere spargitur, ac lapillo in aquam coniecto videmus gyros ea agitatione proferri.Vt autem in angustis fontibus circuli illi,cum cito. in parietes impingat, repulli geminant circulos:ita reddita percussio in locis tectis,cauernosis aut Jaqueatis,aut i luis densioribus,geminat sonos,quae gemina tio uocatur Echo . Est enim Echo nihil aliud

quim reciprocatio uocis facta ex refractione aeris in aliquo cauo oppostro. Aer enim percussus uoce,cedit subinde donec in durum aliquod & concauum corpus defertur, a quoui repulsus, redit eor, unde primum egrenus propter celeritatem motus, eosdem so nos re sinet. In plano idem non accidit. Aerenim cedit ad latera, Sc elabitur ac evanescit

UOX . In cauo autem densatur, ac uelut gemi

natur,donec ad Principium redierit. Fit autehac

128쪽

L I B E R V I I. rasthac stione 3c reditione imbecilIior: unde tantum extremas uocaS uel syllabas refert. Au

sonius ait Echo aeris dc linguae filiam esse. Q gοttuplis est ynia Duplex: Acutus & Grauis. Quid est aeutinsonia Qui sit a corpore desiore dc minore: ideo mi motu seu tremore uelociore dc crebriore. Nam corpus densius 8c minus tremit ueloucius.Ιta 3 chorda aenea, neruo: dc intentus neruus remita,eremit uelocius: quia sunt corpo . radensiora. Neruus item tenuior breuior, dccanna uel tibia minor 8c angustior: tremit uelocius propter uelociore motu aeris illisi.

Qiadestgrauis Qui fit a rariore maiore corpore: ideo j

amotu seu tremore tardiore. Nam corpus ra

riushmaius tremit tardius . Itach neruus in cithara longior 8c remissior,sonat grauius.

Vnde ergo est ista diuersiissono

I rins Esi ex diuersa qualitate materiae,ex magnitudine corporis,ex sorma instrumenti. Sicto nus in cithara fit ex tremore taei s chordae,creabris ictibus aerem percutientis. In tibns autem,tubis & cannis fit, cum aer flatu aut solibus impulsus 3c per foramina illisus,reciprQ-I co

129쪽

33o D E M V S I C A, coac tremebundo motu, angustias laterum reuerberat. Et deniq; morus corporibus proportionales sunt: ni autem motibus. secun dum ictuum numerositatem:& ideo sonorii lproportio sumitur ex numerorum propor ltione. At hinc orta est ars musica. Ferunt ea lnim Pythagoram casu praetereuntem offici nam fabrorum, sonitu ex ictibus malleorum audito per eorum pondera explorasse consonantiarum proportiones, eas 3 sub his nume tris contentas ix 9.8.6. in quibus patet dictarumlproportionum& excessuum inter se propyra tio. Hinc Pythagoram in uasis canoris ac ne His temperassemesuras ad reddendos talium lproportionum sonos.

Quid est Musica

Est pars physicae de natura sonorum. Eius

subiectum est uus, ut ait Plato in Gorgia.Μελγ autem ut ait idem lib. x. de Sep. ex tribus constat: του μελγ ἔκ πωιν ἶςt ri ἡaρμονlat. Eisc Cicero lib.i. De Oratia musicis ait esse uoces, numeros, S modos.

Peccant igitur hodie plerim uocalis musicae

cantores, dum uel in canendo notas pro uer

his efferunt, uel textum omni rythmo solu- um pro cantilenis habent.

teles

130쪽

L I B E L V II. 33 teles in Politicis uidetur illam appeIIare

Qui dea simplex

Quae in monochόrdo seu magide.s unius hominis uoce consistit.Qucta autem infinita terti vocum humana ratio terminauerit, nescessarium est. Omnis enita artis, non tantum Μuficae, subiectum cum sit infinitum opera tamen humana sitiem sibi in contempl1ndo&agendo statuit. Solus enim Deus infinitus est. Sex itaque in uniuersum Voces e musicis statuuntur, ex quibus f pius iteraris, leota chordon Guidonis constituitur. Sex auten istas uoces Guido sumpsisse diciturix hytu-

holao: Vt queant laxis fiesionare fibris

mira gestor Famuli tuorum, Solue polluti Labi reatis sahae Ioannes. Ati. ea quidem ad canendum ita depInxIGiit in lineis quibus uocum continerentur,no notas hodie usitatas, sed uerba ipsa hymni gradatim pro ratione Scscriberet: in margine autem claues, quas UO Cant,ceu perpetu1 catus signa a duceret: sic in Sancti Virici claustro in nianuscripto exta