장음표시 사용
141쪽
decimum quintum duntaxat gradum inten. datur : ultra quem si quis con esur progredi, no iam illa uox genuina,sed coacta,factui ais, 8c gannitus magis quam uoX uideatur. Rutisus si altius nitaris eam deprimere, protinusiratione uocis in screaturn quempiam degeneret. Proinde cum ubicpcdueniar arte, quoad licet, naturae respondere, non abSre ueteregiisdem cancellis circumscripserunt rationerni artis, quibus natura uocem humanam circae
scripserat. Ad haec Boetius harmoniam mutasces non ratione tantum uertim Sc seir u peripendi oportere scrιbit. Et Ptolemaeus Pytha kb Oeorum quoru idam sentetiam ieiicit. qui in dhudicandis harmoriris plurimum tribue rint rationi, minimum sensui: cum dicerent sensum semina modo quaedam cognitiqnis ministrare:at perfectam scientia ratione constare. Rursum Aristoxeni refellit opini6nem,
quord plus satis tribuerit sensibus, perpusilla
autem rationi cum musicam harmonsam ita temperatam esse oportea ut neo sensui ratio refragetur,necp sensus rationi reclamet Ne dissentiti Ptolemaeo Aristoteles tib Physi corum negans musicam meia mathematica esse,sed partim ratione, partim sensibus con
Dre . Quod fieri nequaquam potest, si semel
Ultra decimamquintam intentionem: hoc est,
io G piocessum fuerit. Nihil autem
142쪽
L I B E R vii. in uetat ratio,qud minus uel ad millasimum usaque ad tonum progrediare,recurretibus sub inde uiaelicet hi dem harmoniis,quas comple eque secus iis c procedere tiaceat quam fit in numeris Arithmetices, ubino aliter agnoscitur,sii ολιο in duodecim millibus & octo millibus, qua in quatuor dc sex.
Caeteriim harmoniae sensus ultra decimam quintam Vocem uelut evanescit, iam 3 non magnoperὰ refert: quae sit harmoniae ratio, quam non approbae sensus ided non approbat sensus: quia non euidenter percipit. Porrδ quo minus percipiat, interuallum a quo longius in causa est. Rationis uis in immensium se porrigit: at e diuerso sensus corporis admodum angustis limitibus cohibetur.
Quod enim accidit in oculorum sensu, ut salongius aequo semota sint ea in qus fertur ut dendi uis, obtundatur ac deficiat uisus, eo magis deficiat quὁ maiore distent interuallo: id multa magis accidit aurium sensui,quippe minus agili quam oculorum Iam uero quod usu uenit sensibus in percipiedis ijs,qus obri ciunturr idem usu uenit animo per sensum dijudicanti. Si colorem colori propius admoueas,&quemadmodum Graeci dicunt
scit ex collatione sensus, quantum alter ab al-τero discrepet,aut alteri cum altero cSueniata
143쪽
3 φ D E M v I C A, Itidem si uocem uoci uicinam auribus exiit heas,incunctanter diiudicant,quae sit alteriu, cum altera uel cocordia uel discordia: sin plui iusto dissitag interuallo, mox incipit anceps esse iudicium. Porro quemadmodum citius
hebetatur aurium sensus qua in Oculorum: Liidem citius obtunditur illarum quam hora iudicium: propterea qudd altera res ex altera pendeat. id ipsa experientia docet. Pulsa chordam quapiam in organo i simusq; tange quae fit ab hac octaua statim rationi suffragans sensus,plend percipiet harmoniam, absolutis simam esse iudicabit. Rursum pulsata quapia, simul moue aliam quae sit ab illa decima quin ita: statim percipiet & approbabit sensus
symphoniam,agnoscens eam,qua paulo antδsenserat in s . At ueta si tacta ima, moueris ab hac decimamnon nihil quidem γbstrepit ratio qu6 minus sit harmonia,quae fue
ceptis uocibus non perinde percipit harmoniae rationem. Quod nisi sensus certos quos dam terminos haberet intra quos certum italius 8cexploratum iudicium sepiretur, nihil uetuerit, si libeat, uel usque ad πασαμsymphoniam procedere. Neque enim ratio
quicquam ostenditur numero, modo elidem agnoscat anaIogiam. Versim corporis senim
hus natura suos quosda limites praescripsit,
144쪽
ultra quos progressi, sensim iam incipiunt quasi caligare,hallucinariq;: neque tarn certo scuti solent, sed ceu per nebulam, ut aiunt:ac per somnium iudicare. Non conueniebat auate, ut cuius incertu esset iudicium, id ad artis
praecepta traheretur. At quόniam ultra deciamum quintum uocis gradum ueteres intelle xerunt evanescere iudicium aurium, ibi mea tam harmoniarum figendam esse iudicarunt, ne meritot quis obiicere posset αφανῆ μM 1κιου- Iam igitur neoterici, qui contra Ueterum autoritatem ultra summam chordam adiecere, adimam ite adiecta una:
non perinde stagitium fecissent, si in decima.
nona chorda terminassent harmositaru progressum : propterea quod haec ima adsummam relata, si non auribus, certe rationi perfectam symphoniam repraesentant. Atqui inuigesima,neque sensus est harmoniae, neque
harmonia perfecta. Alci: haec de simplici musica sequitur de Composita.
Est symphonia duarum aut plurium UOcu. Quaenam thic regula Triplices sunt.Nam aliae de principio, alis de medio,aliae de exitu loquuntur. Κ
145쪽
Queram regula est de principiise
Principia cantus debent sumi a consonan. tiis perfectis. Qibe num sunt de medio 3
Duae persectae eiusdem speeieleona sonantiae, non debent simul stendendo uel descedendo immediate poni. Inter duas perfectas eiusdem generis consonatias, diuersis uel similibus motibus intelas aut remissas, una imperfecta ut tertia usti sexta) debet media con stitui. Plures perfectae & dissimiles eona sonatiae ascendetes uel descen--.dentes possunt constitui , ut quinta p ost uni num, o ista post quintam. Duae perfectae concordantiae simi les possunt immediate poni, modo dissimilibus motibus
procedant: ut si octaua in acuis' tum Protendatur, altera o ctaua in graue remittatur : & sic de quinta.
II. Cantus, tenor&grauis, debent inui
146쪽
LIBER VII. 1 rcem esse contrarη in motu et ut si cantus ascendat tenor descendat,&e contra Cantus item dc tenor per contrarios motus suauissitne
Cantilena debet terminari iii consonam tiam perfectam. item alia. Discordantia in minimis notulis conceaditur. Tres uoces,quarum extremae per media cum grauiore per , cum acutior
reper viri ligantur,optimi c5cordant: fietit ab his com positae Tertiarum aut decimarum simul ascendetitium aut descendentium, iucundus est progressus. Amagnam uer0 ars mustea cum praecedentibus artibus similitudinem habet. Nam Ut in Grammatica est uox syllaba, dictso, oratio S periodus: sic in musica est uni sonus, coriis nantia, tetrachordum , modus seu που , 8c modorum ambitus. Sicut uero in Rhetorica est elocutio 8c pronunciatio:ita in musica Mo-ν ara seu colores dc singulorum modorum an laetus,qui ita excitantur , uti singulis modis Pulsi sunt. Peccatur tamen hodie in utroque:
147쪽
quod cantilenarum periodi Sc nimis longi
fiunt tu nimis coloratae. Debent enim partes cantilens esse moderais: rotaq; periodus con. stare ad summum quaterniS coliS , colon au,tem binis mcisis: ita ut in summa octo incisa toti ambitui sufficiant: ex quibus quatuor tribuat ur spopκ seu malis D qua-
interposita Lo μιματ ια non iniucunda sin maxi me ine o E.
magnam etiam similitudinem cum Ethica habet ars canendi: & sane ad morum conlatamationem praecipue uideatur instituta : sicut in Politicis quaestionibus abundὰ deduximus . Hinc etiam modi appellationem sumpserunt, Dorius,Lydius, Phrygius, quod ali aliis moribus gentium essent accommodati. At haec hactenus de Qualitatibus: sequitur de Qualitatum temperamentis, Altera tionibus, Antipathiis&Sympathil S.
148쪽
TE RATIONIBUS. Quid est Temperamentumes T quatuor qualitatum tactilium mixtio. Quoituplis est perment fDuplex:Aequale & Inaequale.
In quo qualitates primae aequaliter comIπα
es sunt. est y duplex,ad pondus,& ad iusticia. Quid est aequale ad ponim
In quo exacte aequalis primarum qualitatum commixtio est.
In quo qualitatum primaru mixtio est,qug
naturae corporiam maxime congruit.
In quo qualitates primae inaeqUaliter mio flanti estin itidem duplex, Simplex dc Com. positum.
In quo una tantum qualitas excellit: ut calidum,frigidum,humidum,siccum.
149쪽
In quo binae qualitate* iunctae excellulistut calidum cum humido uel sicco; frigidum cum humido uel ficco.Qgid est Mixtio Est mixtilium alteratorum unio qua suprernus opifex omnium rerum generationem nstituit.
Est qualitatum immutatio:inquas. cosid. sunt: Species, Effectus Regulae.
Q αοituplex est Asterati Duplex: Coctio dc Putrefactios is κ σαπporax. Nam in miatione plerun 3 fiuntaueratipnes seeundum plures qualitates, conaseruationi mixti uel co uenientes uel asseren-ces corruptionem.
Est altera o perfecta, quaesiti calore, humidum , siccum ad conueniens temperamevum reducente. Nam ut Aristoteles ait: si
do enim consilio Deus naturs conditor mixtionem sic instituit, ut uincusum dc foedus fit quatuor qualitatum in gradibus conuenientibus : quia singularum qualitatum propriae sunt utilitates, Calor qominatur dc est efficax, humi-
150쪽
L I B E R. VIII. Isthumiditas est pabulum caloris in gradibus
couenientibus Siccitas terminat humidum. Frigiditas ueta moderatur calore. Nec prio res causae ostendi possunt, cur talis fit natura, nisi ex consilio opificis, qui materiae mixtoru quae maxime uagabunda est has quasi meatas circvdedit:& in prima conditione dc creatione rerum his qualitatib. alterauit &quast animauit m Uaργρνε abyssum seu materiam. In omnibus itaque physicis rebus est aliqua causa dominaxrix 8c maxime efficax,ut calore deinde alimentum aliquod,ut humidum:de nil harum duarum ueIuti custodes Smod ratrices,ut siccum dc frigidum . Sic in homine,Vita est uelut ignis seu calor. Nam Sc spiritus uitalis est flamma volitans per totu coris Pus. Huius autem flammae limentu est subtilissima pars sanguinis. Ne autem diffluant haec,continentur siccis uasis: & calorem moderatur frigidus humor. Coctio igitur quae
conseruationi rei conuenit, est i calore naturali & proprio, reducete humidum de siccum
ad conueniens temperamentu: qua in actione duo principaliter sunt: Nam aliquae Partes utiles conuertuntur in substantiam corporis quod conseruaturialiae uero inutiles uessces) expelluntur, quae non possunt percoqui.