장음표시 사용
161쪽
362 DI ALTER. ATIONI Bus. lliores educerentur sine mollifica tione parthi terrestres in materia,quae affluXir,duratae, auigeret morbum,nec fieret dissolutio. Adhibuetur ergo althaea, foenum graecum 3c similii mollientia. Atque haec de alterationis esse. ωs:sequuntur eius regulae.
Quot fiunt regula de alteratione Quatuor:quae nihil aliud c5tinenhnisi causas transmutationum.
Est de causa efficiente, qualitatum scili citessicacia 3c mutua pugna Oportet enim proportionem agentis & patientis esse, ita ut agens fit aliquanto fortius :& cum repugnat patiens, gradus sunt aliqui qui resistere agenati possunt. Sic calor naturalis in animali fortior est in conuertendo cibo quam uirtus cibi conuenientis in resistendo. Sed cum languidior est calor naturalis, quim ut fit par copiae cibi non fitintegra c5uersio & manent incorpore multae partes crudae. Sic in cicuta tantafiigiditas est ut calore naturali prorsus suffo cato,extinguatur homo nimia frigefactione. Quae nam est hecundas Est de materia communi. Nam inter quae mutua actio est, &passio: genere conuenire
debent δc disterre specie. Vt calor & frigus
162쪽
eonuenIunt genere dc differunt specie. Caloti non est actio per se cum albedine aut cum fi gura: quia genere differunt. Et utilis est consideratio, quae qualitates inter sese actionein habe ant,quae scilicet sunt contrariae specie: uhealiditas θc frigiditas: S contraria cotitiariani pellit, similes uerd similibus iuuantur, iuxta regulam: simile additu simili facit ipsum magis tale. Caliditas uerd agit in humidum petaccidens scilicet siccitate: item quia disgrega subiectum,exhaurit humo rena .
Est de causa formali. Nam inter agens ε patiens debita sit applicatio. Sic ignis nori calefaceret corpus procul positu, nisi aerem conatiguum calefaceret. Sic Luna trahit fluxus refluxus maris contactu aeris uirtuali.
inlabium estquartas Est de causa finali. Nam agentium fiatura lium finis est,ue assimilenesibi id quod palmeunuel substantia uel qualitate. Vt ignis assi initaelibi aquam in qualitate , cum eam calo facit: & cum fortius transmutat, resoluranal mutat in ignem.
Qvmodo intelligenda est regula, Agens iis
163쪽
te ut ad coelum 8c obieeta sensuit: ut cum cestor mouet oculOS, in colore non fit repassio nec in aqua, cum ea humectat manum. Sed intelligendum esst de alterationibus corpora contiguorum, in quorum utro Q gradus in sunt, qui inter se certare primis qualitatibuq possunt. Ut in uentric'lo calor naturalis etsi conuertit nutrimentum : tamen de ipse lan guescit cum tanta est frigiditas nutrimenti ut resistere aliquo modo non possit. Sed si non
sint gradus qui resistere possint,non fit repabsio. Vt cum in magnam copiam aquae feruentis guttula frigida infunditur, non fit muta. tio inseruente. Atin haec de Alterationibus:
sequuntur sympathiae dc antipathiae seu concordiae &discordiae rerum physicarum.
164쪽
ESi nihil aliud quam naturalis quaedam amicitia dc inimicitia inter res physicas,
ex peculiari occulta cognatione orta, quae facit ut quaedam sese amplectantur,qus dam refugiant. Dignum. admiratione est consilium naturae seu potius Dei,qui inpmni genere rerum miscuit tales amicitias R inimi citias arcanas, nec ullis causis euidelibus pro-
habiles, nisi quod hoc spectaculo uidet fui illa
delectatus, quemadmodum nos ex commisi sis inter se gallis gallinaceis 8c soturnicibus uoluptatem capimus Sed hunc locum exem plis physicis copiosius illustrari oportet. Naut de coeli, terrae 3 qus in terrae foecuri ditate animaduerti potest, nihil dicam: uetus est inter homine& serpentem dissidium 8c i rec ciliabile , futurum in est donec memimerimus illius inauspicati pomi. Econcratas certa animal est natura Si homini amicum serpentibus inimicum. Ubicunq; prospicit homo, ibi congregantur lacertae, obliquato capite diu contemplantes hominis faciem. L Nul.
165쪽
36s DE sYMPAT. ET ANTIPATHris, Nullum uel ὀ animal inimicius est hominiquim rocodilus, qui saepenu*ero totos h6. mines deuorat& arte malitiam adiuuat, hau, sta aqua lubricans semitas quibus descendui ad miluin aquam hausturi, qud collapsos de , Doret. Delphinus uerd etiam in diuerso eis
mento natus, est: nota enim est
hula de adamato puero celebris apud Gel I llibro a 6. cap is,dc Plin libro s. cap. 8.celebrior lautem de Arione Musico apud Herodotum ilib., Quin dc in uenatu mugilum , piscarores lDelphinorum ministerio u1ce canum utunis tur, qui accepta praedae portiuncula receduti
Quin dccastigari sese patiuntur, siquidinue. lnatu deliquerint An mari uero frequenter na- tu gancibus apparent, gaudio gestientes Sin lsummis undis lusitantes: interdum adnantes ladnavim: nonnunquam & tensa uela translatientes. Adeo delactatur hominum consuetudine. Uerum ut hominum est studiosus dei, Phinus: ita crocodilo capitalis est hostis. Egrς di tur mare,dc in Nilum, in quo regnat crocQ-dilus , audet uenire, congressurus cum denti- bus, u guibus S squamis, ferro etiam imp netrabiubias, armata belua ripse nec admo sum satis instruetu , quippeos habens ad peri us ut i gens. Sed impetu fertur in hostem, asram illi proximus repenta subminit sese re-
αιε. in tergo Pinnis, mollia uentris perscine
166쪽
dicatsθs Inuulnerabili. mirum sane est unum, quod animal statim agno icere hostem suri etiam nunquam antea ullumscire. 8c cur impetatur, Sc qui laedi aut sese tueri possit, cum hoc homini sit negatum,qui ne regulum quia dem qui basiliscus Graecis est 3 horreret, nisIadmonitus. malόuedodius. Iam equus ani
mal obsequris hominum natum capitale dis sidium exercet cu urso, homini noxia bestia. Agnoscit hostem nunquam uisum ac Prolianus se parae ad pugnam, arte potius quam uiribus. Transilit enim ursum dc ipso saltu posteriores calces impingit in caput. Atqui urssus interim unguibus scalpit equini uentris mollia. Aspis homini uenenum est immedi, cabile,cum hac helligeratur ichneumori idem exitialis hostis crocodilo . Similis affectus est
elephantis erga hominem: nam dc uiatorem simpliciter errantem clementer reducunt in uiam,& agnoscunqamanti 3 doctorem suum. Feruntur dc exempla deuoti amoris erga certos homines. Siquide unus adamavit in Aea gypto mulierculam corallas Mendentem, Aristophani Grammatico chara. Alius Menandrum Syracusanum adolescen rem sic amaus
ut desiderium illius Q uoties non uideret, inedia testatus sit. Cum Bocchus Rex in triginta quosdam saeuire decreuisset, eos roridem ele
167쪽
DE SYMPAT. ET ANTIPATIII, Mimmissisi essent, qui inter elephantos procur. santes eos lacesserent, nunquam efficere po. tueriinqui se regis crudelitatis ministros prs herent. Atm huic animanti φιλανθρωπι bellumesticiale est cum draconibus Indicis, qui ferum itur esse maximi, ut frequerer in pugna pereat utercp. Porro draco inimico est homini, etiam non lacessitus. Simile dissidium est aquilae cadraconibus minoribus,cum homini sit inno Xia, imor cum feratur etiam amatorios ignes sentire erga certas puellas. Eidem aut bellum internecinum est cum cyminde. id est,noctur no accipitre. Elephantus odit etiam murem, animal homini quoq; molestum,eoq; ab horaret a pabulo in quo murem conspexerit. Nec causa lique cur oderit. Nam hirudinem merito horrent,quod ea in potu hausta,grauissi- md discrucienti ir. Iam uix ullum animal amicius homini quam canis, nec inimicius quina lupus,ut quod aspectu quom uocem adimat:& inter fisc summa discordia est,quemadmodum ovium generi lupus infestissimus, quod totum pendet a prouidentia hominum,quorum prscipua cura est tueri animal innoxium S alendo homini natum :in lupum uero, uelut in publicum humani generis hostem a
mantur omnes , praecipuὰ canum commiliario,qus res etiam prouerbio fecit locum: Non
magis Parcemus quam lupis. Lepus marinus
168쪽
Immedicabile est homini uenenu, siquis imprudens gustaverit: ac rursus hominis conta. . ctus mors est lepori. Panthaera saeua est in hominem, Sc tamen aded terretur ab hyaena, ut ne congredi quidem iu stineat. Hinc narrant,
siquis quid secum gestet decorio hyaenae, a
panthera non appeti, tam sagax est naturae
sensus. Addunt Sillud, si pelles utrius beatus suspendas inuicem ex diuerso, panthericae pilos defluere. Araneus homini domesticum est an imal,exitiale uerό serpenti, aded ut fortἐconspicatus sub arbore serpentem apricante. silo se libret & aculeum mediae infigat frontitam acri uulnere, ut serpens dolore rotas sese in gyrum tandem emoriatur. Simile dissidiuest araneo cu bussonibus, sed busto ictus medetur sibi plantagine admorsa. Simius supra modum horret testudinem: quaquam autem nihil sit quod sibi d testudine metuat simius: est tamen aliquid fortassis,quod nos fugit,naturae cognitum. Nam cur acanthis oderitastinum, causa in promptu est, qudd ille se affricat spinis, in quibus nidulatur avicula,ct flos res eius depascitur. Tantus autem terror haabet acanthidem , ut fi quando procul asinum rudentem audiat oua dessciat,pullid nido decidant metu. Nec patitur hostem impunem: rostro enim sedit illius ulcera,fustibus 8c oneribus facta: pungit dc mollia narium. Porest L s etiam
169쪽
37o DE sYMPAT. ETI ANTIPATHiis,' letiam aliquid causae diuinari, cur inter uulpti l εἰ milvios mutua sit simul ras, quod avis ra. lpax alterius catulis insidietur: fortasse uulp . luicissimillius pullis: quae causa dissidii estina lter sorices & ardeolas. Eadem ferὰ ratio est,in. lter aesalon paruam aviculam dc uulpeminari laesitori oua coruorum isangit: eadem infesta turluulpibus &uicissim illas infestat, catu los earum uellicans. Quod ubi uident corvi, Dulpibus uelut aduersus communem hostem suppetias serunt. iiix diuinare Iieear, quam ob causam inater se oderint olores & aquilae coruus S chio,
rio,cornix dc noctua, aquila dc prochilus.Cur malἐ ouenit cum noctva caeteris minoribus auidua. mustelae cum cornice,turturi cum p rati, ichneumonibus uespis cum phalangus araneis,anaribus cum gauris,harpae cum triorchye accipitre,i hoibus cum leonib'. Praetςrea cur sorices horrent formicosam arborem Vnde tam irreconciliabile bellum inter scarabeui aquilam e nam apologus ex ipsa animantium natura confictus est.' eiseea. Elinter aquatilia quam ph eausam mugilst lupus mutuo odio flagrant, sicut congermuraena, caudas inter se praerodentes e Poly/pum 3ri tatum Korret locusta piscis, ut si eum iuxta uiderisimetu emoriatur. Sic quaedam animano
170쪽
2 1 B E R VOΙ. 371nimantia mire iunxit arcanus quidam benevolentiae affectus, ueluti pauones columbis, turtures cum piatacis, merulas cu turdis, coranices cum ardeo lis qui sibi uicissim auxiliari tur aduersus vulpium genus) harpam& milavium aduersus triorchyn accipitris genus communem hostem. Balaenis musculus piscis exiguus praenarans, monstrat uiam, nec apparet quam ob rem illi uerit inseruire.Nam quo d crocodilus fauces porrigit trochilo auiculae, amicitiae dici non potest, cum utrummanima suo ducat commodo. Crocodilus
gaudet sibi purgari dentes, & scabendi uoluptatem amplectitur : auicula cibum quaerit, uescens piscium reliquiis inter dentes haerentibus. consimili ratione coruus inequitat do
se suis . Inter anthum Scaegilliu tam pertinax est odium,ut negent sanguinem illorum posse misceri. Quemadmodum narrant aliarum auium penas absumi , si aquilinis misceantur.
Accipiter est infestus colubino generissed has
defendit tinnunculus avicula , cuius conspe- uocem mirum in modum horret acacipiter. Nec hoc latet columbas. Ubicunque tenim tinnunculus reconditus est, ab ea sedeno migrant fiducia protectoris. Quis causam conqciat, cur aut bene uelit generi columbino tinnuculus, aut cur tinnucuiu hPrreat al