장음표시 사용
141쪽
causiari ab eodem, sed ab alio medio, ab eo, a quo causatus astensus scientificus. Unde, nec respectu harum veritatum ut attinguntur per Fidem, dantur rationes demonstrativae ad assensum Fidei impellentes . .
3 Hinc optime colligunt I homistae, & fere omnes The6l6 gi , paucis exceptis, ad assensum Fidei eliciendum , requiripiam amotionem voluntatis, & motionem ejusdem: quoniam Intelledius non potest sussicienter moveris & determinari ab
objecto, cum sit in evidens, Sobscurum; non in se visum ut sunt prima principia s nec in alio, ut sunt conclusiones deducetae ex principiis evidenter, unde non remanet, a quo determinetur, nisi a voluntate; quia, scilicet, verbis D. Th. utor per quandam electionem Voluntarie declinat in unam partem
potius, quam in aliam. Et hoc etiam constat ex S. Script. Conc. & SS. PP. nam ad Eom. Io. dicitur: Cori crritur ad justitiam , idest voluntate ut exponit S. Th. ibid. yoanu. a. a. reddItur ratio , quare cum Christus tot signa fecisset, non convertebantur ad Fidem, &dicitur : cuia iterum dixit Isaias : excaecavit oculos eorum , ct induravit cor eorum, ut non videant oculis, ct intelligant corde , ct convertantur. Ubi redditur pro causa, cordis induratio. Unde D. Aug. su per idem caput, paulo ante , ait : Creta re pol rant, quia nolebant. Et tra t. 26. in Dan. ait: Credere noupo G , nisi volens. Ambr. in cap. . ad Rom. ait : Creir Uoluntatis est; constat etiam ex eo, quod Christo, & Apostolis ... γ gna iacientibus, aliqui convertebantur , alii vero non . Unde A t. 18. dicitur: Cum audistent rosurreri o-ν m mortuorum , quidam quidem irridebant ; quidam vero dix Roui. Audiemus te de hoc iterum : quidam vero viri acto rent i i crediderunt . Conc. Trid ses. 6. cap. 6. asserit duo, nempe re qVir r nam gratiam ex parte voluntatis ad credendum , &mere moverI adcredendum : non requireretur autem grati Sparte Voluntatis, si non requireretur motio voluntatis, ad
. Iς - δη 'mdatur gratia: necesset liber adius credendi , R'ψxk0Πς Voluntatis: omnis namque actus Intelle- sthbςyis r i liter, qua liber, dependet a Volunt,
ς- erum formali libertate in homine. Verba Conc.
142쪽
ba Conc. sunt haec. Disponuntur autem adipsam Iustitiam, dum excitati Divina gratia, oe adjuti , Fidem ex auditu concipientes libere moventur in Deum, credrnies v ra es , quae Divinitus revelata, o promissa sunt. Idem habetur in Conc. Arauxi c. cap. s. can. 9. ubi dicitur: Initium Fidei, ipsumque credulitatis assessitam oec. taberi per inspirationem Spiritus Sanriti, ct per gratiae donum corrigent m voluntatem nos iram ab infidelitate ad Fidem M. His praehabitis. 3 Dicendum, Voluntas facit, ut assensus Fidei in seipso sit
magis firmus, quam mereatur pondus rationum ad assensum impellentium. Haec conclusio docetur a D. Th. 2. 2. q. I. art. .
in corpore, ubi postquam dixit. Quod alicui ob irrito , quod non si licienter movet Atellaritum , asentit per quanaeam electionem
voluntaiae declinans magis is unam partem, quam in aliam. Subdit: Et s quidem baec si cum dubitatione , o formidine alterius partis erit opinio : s autem si cum certitudine , ab quo tali formidine erit Fides . Ubi jam patet, quod loquendo in casu , quo objectum non potest sufficienter movere Intellectum; sed determinatur ad alteram partem ex motione voluntatis : ac proinde ex se, & ex rationum pondere, non potest Intellectus habere assensum firmum ; potest hunc tribuere voluntas , faciendo; ut cum certitudine, & sine formidine adhaereat: &tunc est Ficles. Vnde C et p. 2. q. 6s art. . ait, quod aliquis ex sola voluntate potest induci ad credendum omnes stellas esse
Probatur ratione conclusio est pra actis fundamentis. ALsensus Fidei, vel est firmus, & sine sormidine alterius partis , vel non: non potest dici secundum, alias esset opinio: tum quia credere definitur a D. Aug. quod si t cum allenseone cogitare. V bi Per ly, cogitare, convenit cum opinione, suspicione , & dubio , quae non habent evidentiam I per assensionem vero ab istis differt: quia haec non habent firmam adhaesionem ; hanc tamen habet Fidei actus, & per hoc convenit cum sciente , &intelligente. Unde peccaminosum, & nefas existimatur, nedum positive credere contrarium Fider, sed etiam negative , scilicet , sentiendo , quod aliquis articulus Fidei non constet teneri a Fide . Et hoc dupliciter , vel simpliciter non credendo ἰ
143쪽
do : vel sub dubio vacillando. Et hoc adhuc tripliciter potest contingere secundum triplicem modum dubii, scilicet, opi nionis , suspicionis, &neutralitatis . Et quicumque horuni
modorum cum consensu Voluntatis esst peccatum Infidelitatis: ut optime ait Caiet. 2.2. q. IO. art. a. ergo adeo firmus debet es.se, ut nullam patiatur vacillationem. Si dicatur primum: ergo Voluntas potes efficere, ut assen. sus Fidei sit magis firmus, quam mereatur pondus rationum ad assensum impellentium. Probatur haec consequela tiar quia illa firmitas non potest: aliunde haberi,nisi a Voluntate imperante Intellectui firmam adhaesionem Probatur hoc assumptum: non enim potest haberi a rationibus 9 cum non sint evidentes ,& consequenter non possint determinare Intelledium, sed rea linquant ipsum liberum, nedum quo ad eXercitium, sed etiam quo ad specificationem; ergo non potest aliunde haberi, nisi a
voluntate &c. Unde D. Th. AC. cit. q. a. art. 1. ad 3. ait: Intrilectus credentis determinatur ad unum non p r rationcm , sed per voluntatem , ct ideo assensus bis accipitur pro actu intelle ritus secundum quod a voluntate detri minatur ad unum. Super quem locum vide
Confirmatur: si aliquis fidelis credens dogmata Fidei, taliter esset di sposi tus, ut nihil esset crediturus, nisi haberet rationes probabiles, & humana testimonia, hic esset incidelis ;quia censetur habere errorem in intellectu, quod non esset credendum, nisi propter tales rationes, & non propter Divinam revelationem; sed in praedicta Propositione, quam impugnamus , Virtualiter continetur hoc judicium ; ergo ea praetice utens esset infidelis. Probatur minor; quia sicut ille non crederet , nisi &c ita iste non firmiter adhaeret, nisi &c. sed firmitas assensus eit ita essentialis actui credendi, ut non sit credere, si desit firma adhaesio: ergo qui non firmiter adhςreret, nisi propter rationes humanas, idem est, ac si non crederet, nisi propter easdem.
Similiter, qui doceret non esse credendum, nisi propter rationes humanas, vel nisi rationes humanae convincerent Intellectum ad assentiendum , haeresim doceret, vel doetrinam haereticalem; cum doceat implicite non esse credendum Ob s.' lam
144쪽
Iam Divinam revelationem; sed qui docet non esse firmiter ad. haerendum, & assentiendum, nisi propter rationes humanas doceret implicite non esse credendum, nisi propter easdem ;nam de essentiali conceptu aetus credendi est firma adhaesio, &assensus; ergo etiam iste doctrinam haereticalem doceret: At in pridie a Propositione docetur hoc, nam idem est non posse
esse firmum assensum,nisii quantum meretur pondus rationum
ac dicere non esse firmiter adli endum, nisi M. immo majus , cum in illo negetur posse, hic vero actus, & ex negatione pOtentiet optime arguitur ad negationem actus, & ad negationem debiti: nemo enim tenetur ad id, quod non potest. s Probatur ratione secundo directe posita conclusio. Adhς- rere, vel non adhaerere alicui veritati , quae nonest evidens in se, neque in praemissis, a quibus deducitur, sed tantum probabilis, vel obscura, est liberum Intellectui, cum non necessitetur ad assensum quo ad specificationem, nisi ab evidentia ob tecti , sed actus liberi possunt imperari a voluntate, cui omnes hominis potentiae in hujusmodi actibus subjiciuntur, tanquam primo libero: ergo potest voluntas imperare Intellectui, ut adhaereat, vel non adhςreat veritatibus Fidei, cum sint obscuru& consequenteripsum non necessitent ad assensum. Immo necessarib debent a voluntate imperari, ut ad alteram partem determinetur Intellectus, cum indisserentia , quae non potest
tolli ab objecto, non possit ab alio tolli , nisi ab ipsa: sed non
minus liberum est Intellectui adhaerere, & assentire hujusmodi veritatibus, quam firmiter assentire: cum firmitas sit modus consequens ad illum actum: ergo Voluntas non minita potest imperare assensum, quam assensum firmum, S consequenter potest facere, ut assensus, qui eX rationum pondere non
obtinet firmitatem, evadat firmus. Et hoc est, quod ajebat Apostolus: Captivantes Intellectum in obsequium Fidei. Confirmatur: si prodicta Propofitio esset vera, quilibet excusaretur a non prςstando assensu firmo mysteriis Fidei, & a dubitatione, & vacillatione incredendo: atqui hoc est absurdum: ergo &c. Probatur seq. quia peccatum non est, nis1 si t vinluntarium : sed illa dubitatio, & vacillatio non esset voluntaria, quia voluntas non potest illam tollere non aliter namque posseti illam
145쪽
116 Gedeonis GL ssus . illam tollere, ni si iaciendo, quod allensius. sit firmu
6. Dices praedictam Propositionem, quam impugnamus , posse sic qualificari: scilicet, quod loquitur non da rationibus impellentibus ad assensum, . in quantum probant Veritates Fidei in se ipsis seu ita esse, sed de ratIonibus. Probantibus. veritates revelatas esse credendas sed eis debere assensum praeberi per Fidem; & cum my steria Fidei sint evidenter credibilia, ut supra dictum est nu. a. ex hoc evidenter deducitur Intellectum debere eis assentire per Eidem; ac proinde eis firmiten adhaerere. Inde idem DThico cit. num. 2. ait: Non euim crederet .mpii videret ea esse credenda: Licet enim non mOVeatur ad praebendum assensum absolute ex illa evidentia; sussicienter tamen movetur Intel ledi us ad praebendum assensum Fidei; unde illa particula ad assensum impellentium intelligitur de assensu: Fidei: sicut ex hoc, quod Intellectus cognoscit aliquam opinionem esse probabilem ; lice t non convincatur, ut illi adhaereat absolute , . convincitur tamen ad praestandum assensum opina
Attamen licet in hoc sensu minus falsa sit praefata Propositio non tamen est vera. Nam . ex evidentia credibilitatis non convincitur Intellectus ad praestandum assensum veritati revelatae in seipsa neque per Fidem , . sed. remanet indisterens; unde exigitur motio voluntatis, ut ejus indisserentiam determinet, ct firmitatem assensus imperet Intellee tui. Quod ut clarius fiat: notandum est,. aliud esse dicere ex. gr. Deum esse trinum L evidenter est credibile es' ω alivdest dicere: Deus est Trinus. In hac enimimportatur connerio extremorum inter Deum & Trinitatem: in illa vero tota haec propositio se habet ut subjectum , &evidentia. credibilitatis , ut praedicatum . Unde per hoc, quod evidenter cognoscaturalia prima propositio non cognoscitur evidenter , nisi illud p dicatum credibilitatis convenire illi: propositioni; non vero ipsa propositio: unde ad assentiendum illi primς propositioni , potest convinci Intellectus ; non autem ad assentiendum se cundς :
146쪽
eundς: quandb vero elicit adiuta. Fides circa mysterium revela tum, non prςstat assensum illi primς, sed huic secundς. Ρrς- requiritur autem illa prior cognitio a hoc , ut prudenter, &virtuose prebeat assensum mysteriis ipsis revelatis, ne ex levitate cordis credat, quia qui dith credit levis est corde. Unde S. Th. ait: non enim crederet , id est , virtuose, & prudenter, nisi videret ea esse credenda, id est nisi cognoscenter evidenter
An autem hςc evidentia credibilitatis sussiciat, ut convin. cat In tellectum ad assentiendum per Fidem veritatibus revelatis: dicendum est non sussicere. Quia , ut supra probavi num. 3. ad assientiendum per Fidem requiritur motio voluntatis :un. de idem D. Th. qui ait: mysteria Fidei esse vis a sub communi ratione credibilis, asserit deinde q. a. art. 9. qubd credere est meritorium , quia licet sit actus Intellectus , subiacet tamen libero arbitrio, & est ex imperio voluntatis a Deo motς per gratiam. Et in resp. ad 2.se explicat, in Fide subjacere libero arbitrio, non solum actum credendi quo ad exercitium, sed etiam quantum ad assensium, seu quo ad specificationem , in quo diti fert ab assensu scientifico: si autem ex 'evidentia credibilitatis convinceretur ad credendum , seu ad assentiendum per Fidem
non requireretur ad hoc motio voluntatis , sed tantum require. retur ad imperandum assensum absoluth.
Immo falsissimum est dicere Intellectum convinci ad prestandum assensum per Fidem, non vero absolute. falsum , inquam, quia assensus per Fidem est quid inferius ad assensum
in communi, valet autem *rguere ab inferiori ad superius assim malive, ut omnes Dialectici docent: ergo valet dicere : convincitur ad assentiendum per Fidem ergo convincitur ad as, sentiendum absolute : vel e contra : non convincitur ad prς-bendum assensum absolute: ergo neque per Fidem: quia valet arguere a superiori ad inferius negative. Et certe assensus petFidem est judicium quod illud ita siti, silcut judicat assensius ab. solute . Immb contradictio involvitur in prςdicta assertione , nam assensus est per Fidem, vel opinionem, ex motivo, quo inducitur ad assentiendum Intellectus: si autem convincitur ad assentiendum, est actus scientiae: unde contradictorium est dic
147쪽
dicere: quod convincitur ad assentiendum , α quod per Fi dem. Idem dico de opinione probabili: nam licet sit eviden, mihi, quod haec propositio materia prima habet propriam
existentiam e sit probabilis ; non tamen convincor ad assen.
tiendum de facto, neque opinati Ve , predictae propositioni sed ad oppositum, assensum praebeo. Et ratio, est; quiajudi cium illud evidens rene Xum de probabilitate idem. est de credibilitate9 non facit evidentiam connexionis terminorum illius
propositionis, sed solum, quod ita esse sit probabile cum quossat, quod oppositum possit esse Verum': & consequenter non convincitur Intellectus ad assentiendum alterutrς parti, sed ex motione voluntatis inclinabitur potius ad unam, quam ad alteram partem, ut supra dictum est. 7 Neque valet dicere,. posse Intel lectum formare hunc disscursum: omne quod evidenter constat esse credibile, debet credi ; sed evidenter con stat mysteria Fidei esse credibilia.: ergo debent credi : quae conclusio continet judicium imperans assem sum Fidei,. eX solo discursu Intellectus, absque motione voluntatis
Non, inquam, valet . Nam praedictus discursus non est demonstrativus: major enim , ut includit debitum est falsa; quia aliunde Intellectus habet inevidentiam object i, cui debet assem tiri, & vacillare an id. , quod constat evidenter in e credibile , ita sit. Sed itum potest hanc propositionem formare: omne quod evidenter constat esse credibile , potest credi , &. prudenter , ac recte operatur, qui illud credit et ex quo non dete minatur Intelleetus ad credendum; sed ad proponendum voluntati , ut eligat quid faciendum: quae ex illo discursu sibi ab
Intellectu proposito eligit alteram partem : nempe quod sit credendum; & hoc imperat Intellectui: ac proinde ex imperio voluntatis dependet, quod Intellectus determinetur ad credendum , & quod eliciat firmum assensum Fidei,quem non meruit
Tationum pondus eXtorquere. Unde voluntas potest efficere ut allenius ridet in seipso sit magis firmus, quam mereatur pondu rationum ad assensum impellentium; sive fuerint rationes ad
148쪽
tanc potest quis prudenter repudiare assensum , quem
1 HAEc Propositio, si loquatur de iis, quae sunt Fidei per se, seu simpliciter, falsum supponit , nempe posse
eosdem articulos aliundd cognosci, quam per lumen supern turale, ut in praec. diximus : unde intercentum errores Ray- mundi Lulli damnatos a Greg. XI. de consi lio fratrum, ut refertur in z.p. Dir ritoris inquis. q. 9. 9 6. est hic. Omnes articuli Fidei, oe GHesae Sacramenta, ac potestas Papar possunt probari, probantur per rationes nec sarias, ct demonstrativas, ct evidentes, suo s. Fides es necessaria taminibus insciis, rusticis, minisi alibus, ct non habentibus sitellaritum eis tum, qui ne iunt cognoscere per rationem, oe diligunt cognoscere per Fidem: quod bomines gressi ingenii, S illiterati, oe in ii diligunt cognoscere articulos Fidei per Fidem, S non per rationem: ct facilius trahuntur ad verita rem GHLitanam per Fidem, quam per rationem: s homo subtilis ficilius trabitur per rarionem, quam per Fidem. Suppositum ergo hujus Propossitionis locum habere potest in iis, quς sunt Fidei secundum quid; quae ratione naturali pro bari possunt: an scilicet ille, qui haec credebat , quia eorum
rationem non habebat, prudenter relinquat assensum supernaturalem Fidei, ob demonstrationem, qua illos probat , &ita asserit praedicta Propositio. a Dicendum. Nimis imprudenter se gerit, qui repudiat ab sensum, quem habebat supernaturalem, propter naturalem demonstrationem circa aliquam veritatem revelatam. Probatur primo. Μajorem certitudinem,licht obscuram,habet assensus ille supernaturalis, quam habeat assensus causatus ex demon stratione naturali, licet sit evidens ; sed imprudenter agit, qui majorem certitudinem repudiat propter minorem rergo &c. Major docetur a D. Th. p. p. q. I. art. I. ubi loquenS de veritatibus de Deo cognoscibilibus lumine naturali , asserit :
149쪽
de his, quoque necessarium fuisse licet necessitate secunddriquid, & ad melius esse hominem instrui per Divinam revela.
tionem, & rationem assignat dicens: Quia ν ritas de Deo 'hrationem investigataci paucis, ' p r longum tempus, ct cum admι Ilione multorum errorumho vi proP vir t. Et inde concludit. Ut igitur salus hominibus convenientius, ct certius proveniat, nece virium 'it quod de Divinis per Divinam revelationem instruantur ; istprima, nota ly, cum admisiioue multorum rrorum, in secunda ly, certius, & etiam ratione patet quia assensus supernatu. ratis innititur testimonio Dei, quod est omitino infallibile, di
omnem certitudinem superat : ratio vero naturalis subest de fectibilitati . Μinor cum consequentia constant. Probatur secundo; quia per assensum supernaturalem me. retur, non vero per assensum naturalem; sed imprudens existi. mandus est, qui repudiatae tum meritorium propter non me. ritorium: ergo&c. Prob. tertio. Ideo inferebant hanc Propositionem ex prςce. denti , quia per ipsos, assensus supernaturalis haberet minorem firmitatem; cum haec non habeatur a rationibuS, nec a voluntate ad illum assensum impellente: naturalis vero haberet majorem firmi tatem propter rationes ad illum impellentes: sed hoc
esse falsium jam probatum est, ergo, & consequentia inde illata. 3 Dices: per Thomistas non potest esse simul Fides, & scien.
tia de eadem veritate : ergo cum quis acquirit demonstratio. nem, V. G. de Dei existentia, quam ante credebat, non solum potest, sed cogitur rςpudiare assensum supernaturalem, quem ha boba t.
Respondebis 1 . Quod illa Propositio damnata intelligitur de
voluntaria repudiatione assensus supernaturalis; quod non conti sagit in doctrina 1homistarum, cum hoc per ipsos proveniat ex naturali lincompossibilitate Fidei, & scientiae. Sed contra est. Licet esteotus non sit voluntarius, tamen est voluntaria causa, quia voluntarie quis addiscit scientiam, eX quo provenit i incompossibilitas Fidei circa illam veritatem; sed velle causam mali effectus, est malum in causa; & voluntarium in causa sufficit ad meritum, demeritum, ut docen z I homi stae in trach. de vitiis, & peccatis: ergo addiscere scientiam e ser
150쪽
malum; & imprudenter taliter addiscenS ageret, volens id, ex quo sequitur repudiatio assensus supernaturalis. Respondebis z. quod per aliquos Thomistas, habitus scientiae potest esse cum actu Fidei, & habitus Fidei cum actu scien
tiae: unde, , quamvis habens scientiam , non possit simul elicere adium Fidei; potest tamen pro alio tempore , cum non recordatur demonstrationis, elicere adium Fidei: unde per hoc quod addiscit scientiam, non repudiat absolute assensum supernaturalem.
Sed contra est. Sicut est malum repudiare absolute assensum supernaturalem; ita est malum, licet minus, illum repudiare ad tempus; sed iste ad tempus repudiaret, nec tam facile est demonstrationis oblivisci: quamvis non semper actu recordetur ,, ergo &ta
Respondebis I, per Thomistas habens scientiam , habet Fidem illius veritatis in praeparatione animi, &hoc sufficit, ne
dicatur repudiare assensum supernaturalem quia repudiatio importat etiam animi aversitonem.
Sed contra est . In praefata Propositione damnatur prudenter agere, qui repudiaret assensum supernaturalem, & nomine assensus venit actus supernaturalis sed cum tota illa animi praeparatione non remanet actualis assensus: ergo non sussicit illa animi prςparatio , ne dicatur imprudenter agere. - Respondebis denique . Thomistas asserere in Philosopho Christiano remanere circa illam veritatem scitam , Fidem incomplete , utpote influentem certitudinem, licet non evidentiam unde haberet majorem certitudinem, quam Philosophus
Gentili S, quia eX pluribus motivis eam haberet. In praefata autem Propositione damnata asserebatur, prudenter posse aliquem repudiare assensum supernaturalem;quia hic esset minus certus, quam si haberetur per demonstrationem naturalem.
Sed contra est. In praei ata Propositione damnatur, possie repudiare assensum supernaturalem ; sed licet in eo casu Fides in- fueret certitudinem, non tamen ideo as sensus ille esset si pernaturalis: ac proinde jam iste repudiaret assensum supernaturalem: ergo per hoc non salvatur, doctrinam Thomistarum non coincidere cum damnata Propositione. Res ἀ