장음표시 사용
181쪽
pellat dicitur. Eis iis appellamus, oe Cap. st Re ior d Q 6
Hanc doctrinam praesentis Propositionis amplexus est IoannSanc. in selectis disp. 3 s. num. 6. loquens de Sacerdote consecra. turo omnem panem, qui est in Foro, &de impendente abs . tutionem; lichi num. 3. id neget de ministraturo Eucharistiain occulto peccatori , porrigendo illi Hostiam non consecratam.
quia tunc non supponit incuti metum. Pro resolutione tamen. a Dicendum est ob nullam causam, aut metum excusari a peccato simulantem administrationem Sacramentorum. Probatur ratione fundamentali. Simulatio est mendacium in factis; sed nulla datur causa excusans a peccato mentientem, neque bonum Proximi, neque timor vitae ut docet D. T. di Aug. & patet ex locis supra cit. in praecedentibus Propositioni.
bus tum etiam, quia praeceptum de non mentiendo est nega. tivum, & consequenter in nullo casu cessat ejus obligatio. Tum
etiam, quia est de se, & intrinsece malum ; & consequenter in
nullo casu est licitum: ergo ob nullam causam, aut metum eX-cusatur a peccato simulans administrationem Sacramentorum. Quod autem ait Sanctus , in casu gravis metus non esse mendacium illam simulationem , cum adsit justa causa utendi AEquivocatione, jam explosum est, umquivocationem, Vel mentalem restrictionem excusare a mendacio. Probatur etiam ex S riptura. Sap. i. dicitur: Spiritus Sav-
Cius aesciplinae effugiet f tum, idest. Spiritus Sanetus disciplinae
Author, & doctrinae effugiet hominem aliud em cientem,quam apparentem emcere, ut explicant Glos . interlin. & Lir. ibidem: ergo simulator administrationis Sacramentorum , cum fiete agat in re tam gravi, non potest a peccato excusari 3 Sed quaeres: an sit peccatum mortale eae se, vel ratione ma teriς possit esse aliquando veniale , aliquando mortale, sicut mendacium λRespondetur semper esse mortale. Ratio est, quia est mendacium in materia gravi, qualis est materia Sacramentorum
Tum etiam quia, ut dictum est, qui jurat sine animo jura Gai committit peccatum mortale; quia illudit Divino testimoni ,
182쪽
sed iste illudit Divinis signis; Sacramenta enim sunt signa rei sa-ci ς a Deo instituta, & in maxima veneratione a fidelibus multo magis ab eorum Μinistris habenda. Hinc sequitur prim b: Confessarium loquentem cum muliere de turpibus in confessionario, etiam extra confestionem, peccare peccato sacrilegii, si fingit se Confessionem audire, &bacramentum ministrare: unde optime merito inter sollicitam tes computatur in Bulla Greg XV. & ex Decr. Rom. Inquisit.& poenis sollicitantibus debitis punitur: si vero non fingat Sacramenti administrationem cssed de turpibus, vel de aliquo flagitio perpetrando Confabuletur, peccatum quidem sacrilegii erit; non quia fit injuria Sacramento, cujus administratio non simulatur,dum non fit aliquis actus exterior directe id ostendes sed quia fit iniuria illi loco ad hoc Sacramentum peragendum' specialiter deputato. Quapropter si de rebus licitis loquantur 'um non adhibetur aliquis exterior actus fictionis indicans SM
cramenti administrationem, non erit peccatum mortale Quia
neque Sacramento fit injuria, nec loco, nisi venialiter, quiaulurpatur ad alium finem ab eo, ad quem institutus est: &ab hoc etiam eXcusabitur, si urgens causis adsit; vel si de animae pertinentibus loquatur.3 Sequitur secundo; nullo pacto licere Sacerdotem proferre verba absolutionis A non intendendo .absolvere eum qui sibi mortem minatus est, ob rationem allatam. Est contra Sane &alios abapso citatos loc. m. n. 7. multo minus licitum est id, quod auerit n. 7. posse ob solatium scrupulosi, verba absolutionis sine intentione proferre, si desit materia, vel ille careat usu rationis. P .'R 'm' mulierem ficte absolvere, que tamen non debet absolvi , quia est indisposita: sed tamen infamia ei oritur propter astantes; immo, & periculum si maritus sit presens
X ellus sine absolutione in Confessio verba sine ii, hi, A 'Ny 'φ' ljςς proferre absolutioni,
verna une intentione absolvendi ; cum enim hoc sit ver se ma-m nu lo asu licet: unde D. Aug super Gen. rasi sim vi q. 21. art. I. a. dicit. Periculo νως admittitur λα compensatio, it nos faciamus aliquid L a mali
183쪽
mali , ne alius graesus malum faciat. Posset i men, si alio moti non potest scandalum vitare tamen dissicile puto , astantii
posse deprehendere mulierem absolutam non fuisse, si prudet ter se erat confessarius proferre aliquas preces, puta oratio nem Dominicam voce submissa. Nec hoc esset simulatio adita. nistrationis Sacramenti, sed occultatio Veritatis, & repulta ,& quamvis ex illa prolatione fallentur astantes putantes abso lutionem proferri, hoc tamen non est intentum a dicente, nee per se ab illa prolatione causatum, sicut stratagemmata sunt licita, quibus veritas occultatur: nec illicitum est aliquid am re, pe alteri, cui non debeo, Veritas patefiat ,& ex hoc peri culo tractionis sigilli satis consulitur.5 Sequitur tertio: maius peccatum committere Sacerdo. tem fingentem celebrare, sed non consecrando, quam si in montali celebraret, ut definitur ab Innoc. III. scribente Rectoribst; Rom. Fraternitatis. De Celebrat. Misarum, Cap. De bomine, ra.
tio est, quia in secundo casu soli Deo est obnoxius, in primo ve. xb , Deo, cui per simulationem illudit, ut cit. loco asserit Pomtifex, ac etiam Populum decipit, cum e Xpectet fructum Sa.crificii, non tamen recipit, & tandem creaturam proponit ado. zandam, tanquam Creatorem, quod est Idololatrio scelus.7 Sequitur . contra Ioan. Sanc. nullo pacto licere Sacerdo
ri ad vitandam mortem fingere innsecrare totum panem, qui est i foro, proferendo verba consecrationis sine intentione, ratio est, quia nulla ex causa licet malum agere, ne malum pa. tiatur, vel ne alius malum faciat. Nec ex duobus malis, scili. cet, si vere consecraret perirent multae particulae consecratae, si
autem non consecraret eXponeretur adorationi Creatura, quo.
rum primum existimat majus Sanc. debet eligere secundum quod est minus. Hoc enim licet, ut diXi Prop. I.n. 6 quando minus includitur in majori,tanquam pars in toto,non autem quando sunt duo mala disparata, neutrum enim ex his debet Sacerdos admittere,sed potius mortem substinere,etiam si hoc ei non prςcipiatur in contemptum Fidei.Nam mors non tum pro Fide est substinenda, sed etiam pro quocumque malo non faciendo: sicut potius mortem subire, quam contra Castitatem agere, deberemus eligere, vel aliud malum, quod est intrinsece aie
184쪽
facere; ut docet S. Aug. lib. demendacio, & Dominus dixit
Μati. 1 o. Nolite timere eos, qui occidunt corpus, ubi subdit Aug. Illa enim mors, qua ulti timent bomiusti, qH p ccare non timent , non animam, sedcorpus occidit. 8 Sequitur quinto: non licere Sacerdoti Particulam non comsecratam porrigere peccatori Occulto, qui est in dispositus, ne committat sacrilegium; dum tamen grave periculum, vel famae, vel mortis ei imminet, nisi communicaverit. Non inquam hoc licet, ut docet S. Th. 3 p. st Sacram. q. 2 r. alias 8O.ar. 6. ad a. & ibid. CGet. & in hoc consentit Sanc. aliique multi ab eo cit. praeter rationem stupra adductam eX parte Simulationis, aliam insinuat S. D. loc. cit. quia Sacerdos quantum in se est facit idololatrare illos, qui credunt hostiam conssecratam . Et etiam si ipse peccator sciret hostiam non esse consecratam , &petiisset ita sibi dari, astantes indistincte adorarent, vel adorare possent quamlibet hostiam : supponitur namque in praedicto
casu aliquos esse praesentes, ut optime ait Caset. nam si nullus
esset praesens, non fingeret ille se communicare, sed abstinereta communione . Nec valet dicere, posse stimul cum aliis particulis consecratis misceri; immo a tergo alterius consecratae :nam astantes possunt adorare quamlibet hostiam , quae porrigitur: immo ab ipsi suscipiente siciente, dum ei porrigitur , actu exteriori, licet non interiori latriae, adoratur, dum fle-Xis genibus, gestuque cultum religionis indicante suscipitur :quod intrinsece malum est, hoc enim est mendacium facti , &aequivalet juran ii exterius sine animo jurandi, de quo supra diximus , mortaliter peccare. Similiter, nec licitum est Sacerdoti, fingere in os peccat ris occulti Particulam injicere, revera tamen non injicere; hoc
enim est mendacium facti, quod in nullo casu licere sepe di-
9 Denique sequitur Μatrimonium contrahentes exterioribus fael. i s, & verbis, sine animo contrahendi, mortaliter pecca-care. Tum quia ipsi contrahentes sunt Ministri hujus Sacra menti; ac proinde simularent administrationem Sacramenti. Tum quia mentiendo illuderent Sacramento, quod fingunt.
185쪽
ris eri viso honorato occid re in forem , qui nititur testiri niam inferre , fl obter baec ignominia vitari nequit. Id
, Rimitto, licere in aliquibus casibus occidere invasotem A prccipue ad se defendendum, ut docet S. Th. 2.2.q. . art. 7. si enim aliquis sit invasus ab alio, & non possit aliter suam vitam defendere, nisi invasorem occidendo licite potest ipsum occidere: quia secundum Iura vim repellere licet cum mode. ramine inculpatς tutelς. Unde si adhibeat majorem violentiam quam ad se defendendum oporteat, illicite agit si potest iubnis se defendere, non debet ad facta progredi: si sufficit verbe.ribus , hic sistendum, si mutilatione, non ultra progrediem dum , si hςc non sum ciant, potes licite occidere . Similiter si potes fugere, & hac via mortem evadere, debes fugere . An autem si fuga redundet in magnum dedecus viri nobilis, fugere
teneatur, negant plures apud Tambur. lib. 6. in Decal. cap. 1. n. 6. ego Vero, nec affirmare audeo, nec negare; sed quia non
es prcsentis instituti,hanc quςstionem eXaminare p*termitto. Aliam conditionem requirit S. Th. ut licitum sit invasorem occidere: ut scilicet invasus non intendat alterius occisionem ;sed suam defensionem . Quod negat Tambur. loco cit. n. 1. dbcens , licere, etiam intendendo illius mortem, ut medium mequitς. Ratio, quam adducit S. D. est, quia non licet occidere ali.
quem propria auctoritate privata, sed publica, & propter bonum commune: ergo illicitum est, quod homo intendat alium occidere,nisi habeat publicam audi oritatem,ut est miles in bello justo,& ministri judicis pugnantes contra latrones. Ideo autem est licitum private personς alium occidere se defendendo, non intendens illius occisionem, sed suam defensionem, quia defensio est de jure naturς, & consequenter licita: alias mors illius se quuta,
186쪽
quuta, eum non intendatur, est praeter intentionem, & consequenter per accidens: actus autem mortalis specificatur ab eo,
quod est per se, non ab eo, quod est per accidens, & praeter intentionem. Et hac eadem ratione patet illicitum esse intendere mortem invasoris quia tunc actus specificaretur a morteProximi,quod est malum, & illicdum non habenti publica potestate.
Nec obstat, quod intendatur, ut medium meς vitς: naim actus specificatur a fine operis, qui in praesenti esset mors Prox, mi , ut docent cum D. T. fere omnes Theologi, non a sine προrantis , qui esset defensio propriae vitae; & hoc concedit Tamb. de actu efficaci, cuiusmodi esset iste lib. s. in orcal. cap. I. I. 3.u.r . sic dicens. cui aritus e cara cie umi suam, non a motivo Ρ-lism, seu me, sic vocat finem operantis, verum etiam ab ipso opere externo, quodpatrare quis intendit, qui est finis operis . Nec licet ad Anem licitum mediis illicitis uti. 2 Potest hoc confirmari ex D. Aug. in epist. Publicolam quς
est is re refertur χῖ. q. s. cap. de occid nis hominibus , ubi respondens quςstioni, quam proposuerat inter caeteras, epist. PNC. ad eundem: qua quaerebatur: an Christianus a Barbaro, vela Romano videns se velle interfici, debeat illos ipse interficere, ne ab illis interficiatur, quod idem est, ac ob defensionem propriae vitς, sic respondet: De occidendis bominibus, ne quisque ab eis occidatur, non mibi placet coissilium , nisi forte sit miles, aut publica funaetione teneatur, ut non pro se boc faciat, 1 pro aliis, vel pro civitate, ubi etiam ipse est, accepta legitima poteritates ejus congruispersonae. Et lib. I . de liber. arbitrio Cap. s. sic ait: Uuomodo apud Divinam providentiam a peccato liberisunt, qui pro bis rebus ,
quas contemni oportet, humana caede polluti sunt Θ In ter res au tem contemnendas Claudit vitam corporalem, quam invitus homo
amittere potest. Quomodo quaeso salvari possunt hae authoritates Aug substinendo sententiam Tambur. cum Aug. eXpressieloquatur in casu defensionis', & ad propriam vitam tuendam re id expresse neget licere Θ Optime autem salvantur in nostra sententia, dicendo quod loquitur de morte aggressosis per se in tenta, non per accidens ,re prςter intentionem sbquuta; ut eX- pirat Ouς fidelissimus disicipulus S. Th. c. cit. ad i. &ut etiam
se explicat ipsemet Aug. lor cit. in epi'. ad Publicolam, ubi paulo
187쪽
post, concludit: Abst , ut ea, qtuc propi r ῆQv m, ac licit,mucimus , aut tabemus , si quid per λ praetcr Nostro luntatem e. . quam mali acciderit, nobis imputetur, De reliqui ad hoc pertis h. tibus, vide Auctores ex profes O de hoc agζntibu pro impiis stione enim prςsentis Propositionis hcc prς misiste fusticit. Propositionem prςdictam quoad prim/m p/rtem , pauci,
mutatis verbis, docuit Bonata is r 'it, disp- ὸ- q- uis punc. I o. η& dicit esse communem Omnium DD. quoad secundam par tem eXaminabitur melitis infra. a Dico primo. Illicitum est etiam Viro honorato occidere invasorem, qui nititur calumniam inferre, si aliter lite igno. minia vitari nequit. Probatur in tantum permittitur hominem occidere pro cor. servatione vitς, vel facultatum, quia sit intentione sedetea.dendi, & cum moderamine inculpatς tutelς, sed in casu prsedicto noo potest hςc ratio militare: ergo illicitum est &c. Major patet ex dictis, S de facultatibus patebit infra Propos . seq.Munor probatur. Intentiose defendendi non potest ultra metas defensionis extendi, defendere autem se potest quisque verbis; ut dicendo: mentiris, quando quis calumniam infert, vel sua probe faeta adducendo, testes suae famae exhibendo &c. dum etiam, quia ideo defensio occisiva est licita ; quia vita semel amisia recuperari nequit, in casu, quo invasor ad occidendum
aggreditur: idem dicam de facultatibus at ignominia per calumniam illata purgari potest, & fama recuperara, vel apud Judicem, cogendo reum ad se retractandum: vel mediis amicis ,
virisque probis suae integritatis prodendo elogia, vel laeti,quod
es objicitur, defensiones: unde nec servaretur moderamen im
culpatae tu telae, quae exigit, ut sit iugiendo possis vitam sal vare non percutias; nec occidas si percutiendo poteris id consequi, ut supra diximus, & cum res sit diuturno tempore purgabilis , modi non deficient ad falsam calumniam elidendam. Dices probatio haec procedit extra casum Propositionis ,
in ipsa enim dicitur si aliter hςc ignominia vitari nequit in pro
batione vero supponitur, aliter vitari posse . Respondeo, quod illa verba: Si aliter haec ignominia vitari W
quit , referuntur ad actualem illationem; idest si alio modo non
188쪽
possum impedire, ille mihi calumniam inserat, itaui asserat, ne iste, qui nititur ecce in fieri ponitur calumniam inferre , possit ad hoc in facto esse pervenire ; si aliter a calumnia
inferenda impediri nequeat, licite Occidi polle. Ego autem totam hanc suppositionem admitto, & suppono impediri non posse a calumniae illatione, & ignominiae, 1ed o hoc non esse sum ciens, ut licite occidi possit: nam etiam post illatam calumniam locus defensioni patet; cum non sit sicut vita, quam nisi antequam auferatur cvefendat, nullus amplius defensioni locus patet. Et licet calumniae facile seminentur, dissicile colligantur ideo opus erit remedio, vel ab aliis contrarium asseri, &e vulgari faciendo; vel si casus exposcunt, manifesta publicando, & his similia remedia applicando, quae ad calumniam retundendam sufficiant. Et ex his patet disparitas ad rationem , qua utebantur praedime damnatae Propositionis Auctores. Qubd si calumnia non solum ignominiam afferat, sed officii, α Iucri jacturam, quae recuperari non possent alia Via, ne . aliter vitari possit; in tali casu posset procedi, tanquam contra latronem, eo modo, quo dicemus Propos sequenti. Caeterum si dicas: infra illud spatium, quo quis resarciendo honori, & retundendae calumniς operam dat, iam pati ignominiam, & dedecus ; sed etiam ad hoc debet dari defensio ; quoniam illud dedecus ad tempus malum est, & ad illud vitandum
jus habemus, sicut ad quodlibet aliud malam ergo non solum vitare debemus, ne calumnia illata prosequatur,& ut retundatur sed etiam dum est in fieri,ne ad laetum esse perveniat;& si aliter hoc vitari nequit, nisi occidendo invasorem, licitum hoc erit. Respondeo: non esse tam grave malum, ad tempus illud dedecus substinere, ut morte invasoris possit lici id compensari, ut patet eX authoritate adducta Aug. nec ordo Charitatis id patitur . Tum etiam , quia lata aperiretur Via ad varia crimina, &homicidia impune perpetranda ; magna Reipublicς oriretur perturbatio, & caedibus mundus obrueretur ue Secundam Propositionis partem, quantum ad insequen.
dum fugientem, qui alapam impegit, Vel iuste percussit, non ad illum occidendum, sed ad repercutiendum docet cum aliis Bo-tac.HcMU.n . illam memini i' sinuari a Caram.in Theolog. fum
189쪽
dament. Et eam probabilem esse amplectitur, & docti Tirihur. lib. 2. Decia cap. I. gr. 3. n. a. uterque autem asserit speculitvE, non in praxi. Id tamen in pratai licere asserunt Hurtaeo& Diana cit. ab eodem Tam bur. n. 3. Contrarium Vero docet Bann. a. a. q. 6 . art. 7. Soto lib. 5. G Pusi. q. I. art. 8. Sayrusi.
Clata Reg. & alii, cum quibus. 6 Dico secundo: illicitum est fugientem, qui alapam imp. git, vel vulnus intulit, vel fuste percussit, insequi, di occide.
Probatur: in tali casu non esset defensio, sed Vindicta, quo nulli privatae personae est licita: ergo illicitum est &c. Prob. an. tec. quia defensio, tamdiu locum habet, quandiu adversarius certat; cum vero desistit, jam non est, a quo se defendat, cum actualiter nullam vim inferat. Nec est idem de latrone secum deferente rem; nam iste defert rem meam, quam recuperare possum illum insequendo, ab illo tamen qui vulnus intulit,
insequendo, vel repercutiendo, nihil recupero: Vulnus enim ac ceptum non cessat ex illius occisione, aut repercussione. Nec verum est , me recuperare honorem, ut aiunt: haec
enim sunt figmenta a Diabolo mentibus hominum invecta. Et certe a duellistis, accipere rationes, quae potius sunt passionum,& vindictae tegumenta, & non a verbis Dei, qui non occidere, inimicis parcere, & similia docuit ,&praecepit, non verecundari Theologos, quam inverecundum cogitantibus relinquo. Tum etiam, quia sequi, & vulnerare fugientem dedecus est, dc infamia apud vere nobiles existimatur. Tum denique quia, ut paulo ante dicebam, excedit limites moderatae tutelae, cum alio modo possit resarciri honor; vel illum ad petendam veniam cogendo, vel alio modo. Nec audiendus est Bonac. dicens: quod tunc statim cum ille fugit durat congressus: non enim congressus dici potest,quando alter eorum fugit: congressus enim est duorum conflictus.7 Insuper ratio su amentalis pro utraque conclusione, est
illa, quam praemisi in notandis: nam defensio licita est illa, quae de se non tendit ad ostendendum, licet ostensio esset ordinata ad defensionem: sed ad impediendum adversarium ab injuria aquam infert; licet per accidens, & praeter intentionem sequδ'
190쪽
tur ejus occisio sed in casu,quo quis fugit,non tendit repercussio ad impediendam injuriam, si ve vulnus, cum ille noo inferat actualiter; sed potius ad ostendedum eum,qui ostendit,qui proprie est aetus vindictae, quantum ad ejus primarium actum, qui competit Personae publicae, non cuicumque privato, quantum ad exequutionem, ut patet. Cap. Ea vindicta. ι' 4. 23. alias
ad nihil deserviret potestas: ergo non licet sequi fugientem &c. Similiter discurre de calumniam inferente. Pro quo est advertendum, quod defensio, quae non debet tendere ad malum inferendum Proximo, sed ad proprium vitandum , non solum hoc in intentione debet habere, sed etiam in ipso facto exteriori; itaut ipsum exterius factum hoc exmquatur eX. gr. Quis gladio me aggreditur, ego gladium contra ipsum impugno animo me defendendi, & actu externo in ipsum gladium immitto, qui actus de se est defensivus ; nam est aversivus hostis, ut se retrahat, quem ictum si velit potest declinare, discedendo: quod si persistit, ipsemet vulnus accipit, ipse is occidit, re sic est praeter meam intentionem illius vulneratio , & occisio . In casu autem praeventionis, cum certo scio hostem mihi parare insidias, ut me interficiat; vel cum n, titur calumniam inferre; vel cum post impactam alapam fugit, licet intentio possit esse causa meae defensionis, vel honoris, vel vi tae: tamen adi us exterior non est de se proprie defen- silvus, & ex se tendens ad impediendum adversarii letum, sive manus, sive linguae ille sit; sed ex so tendit ad nocumentum inferendum ; lichi illud ulterius ordinetur ad meam defensionem, unde nocumentum Proximi esset per se volitum, & non per accidens; & finis operis esset malum Proximi; licet finis
DPerantis esset propria defenfio : moralis autem actus sumit
speciem ab eo, quod per se intenditur, ut docet S. Th. loco cit. α a sine operis, ut habet p. a. q. 13. Unde optimd non potest per ipsum aliter excusiam a malitia; nisi quia malum si quatur praeter intentionem agentis, & ideb conclusit , quod non licet privatae personae intendere occisionem alterius, ut se defendat. Ex quibus colligitur omnes istos praenotatos actus non excusandos a reatu peccati, sed illicitos esse , ex S. Th. due trina aperte convinci: totamque radicem falsitatis in asse.