장음표시 사용
231쪽
, Quo ad primum propon m casum in particulari, qu ponitur a de Lugo, Tambur Diana, re aliis, ut faciliae' planetur sensus eius. Sit eX gr. testis aliquis, qui in judici. O sum crimen contra Titium testatus est, ob quod damnan esset ad triremes, ad mortem, pellendus in eXilium , vel git infamia ei redundat: an Titius, ut haec mala effugiat, ut tua tiam suam, & honorem defendat, possit imponere falsum hi mentesti, quo habeatur, ut infamis, & impotens ad teli;
candum in judicio, ut sic ejus falsum testimonium retunda, Circa hoc Diana 3. p. tra. s. r so q. reteri opinionem Ioah, de la Crux, Bann. orellanae, Ledesinae asserentium, tanturi Titium in hoc casu peccare venialiter: at revera hi auctores holnegant absolute Titium peccare mortaliter, szd asserunt nolpeccare mortaliter contra I ustitiam, qued etiam docet de Lu. gotom. a. de PV. disp. O.s F. u. 26. sic eXplicat cit. aucto res. Jdem docet esse certum Tambar. lib. 9. Deca cap. n. s. dc alii cum quo tamen sat posse peccare mortaliter et edd. tra Charitatem, vel contra Relig. Unde de Lugo sustinet pecocare mortaliter, sed nonnisi peccato periurii, ut colligitur ex ratione, quam adducit sic. cit. u. 23. dicens: Hoc falsum crimeo testis erit pretandum per alios tenes, qui cum debeant Iunare, commiliten i peccatum mortale, Sper consi quem eos ad boc bonari erit mora tale. Μalderus est. a Diana, & alii dicunt peccare mortaliter ratione mendacii . Tambur. autem loc. cit. n. 6. & sequentibus dicit incertum sibi esse, an peccet mortaliter , etiam rathae Periurii, cum per Castropal. etiam in Iudicio possit adhibenaequivocatio in iuramento. Et tandem concludit nodum hesto in aliud tempus reservare: tamen o a Dicendum tale crimen falsum imponentem peccare mos taliter , etiam praecisis perjurio. Patet ex dictis Propos .praec SampliuS.
Probatur; imponens falsum crimen alicui directe, & ex in tentione exercet actum ostensivum Proximi in re gravi , lj x hoc ordinet ad sui defensionem, sed actus humani specificant ab intentione, nec possunt aetus mali de se, reddi liciti nisi sint praeter intentionem , & sequantur per accidens eX e ζς citio actus honesti : cujusmodi est homicidium per accidς sequin
232쪽
sequutum ex actu defensivo per hoc quod ad bonum finem ordinentur , alias etiam furtum ob faciendam eleemosynam esset licitum: ergo&c- . Ubi insuper observa , quod in tali casu finis operis ellet offensa Proximi, ejus nempe infamatio, silcut si quis directe intenderet homicidium &defensito ad quam prςdiecti actus ordinantur , esset finis operantis: adius autem humani sumunt speciem essentialem a fine operis, νon a fine operantis, ut s*pe dictam est, &docent cum D. Th. I. a. q. I 8 .art. 2. sanior, & comm nior Theologorum pars. Hinc patet falsitas modalis; nam repugnat evidenter principiis Ethicae; unde miror audaciam Caramuelis in postremis verbis, ut tam probabilis visa sit ei, ut si non sit probabilis , vix ulla erit opinio probabilis in Theologia; cum tamen a principiis Ethitae tam sit aliena, tam in se foeda, ut plane sit evidenter falsa; cum non sint facienda mala, vel ut veniant bona ,
vel ut mala vitentur. Nemini reddendum esse malum pro ma
lo doceat Apost. Inimicis benefaciendum praedicet Christus . Nec habeat locum ut probat a est illa excusatio, quod fit ob propriam defensionem. Unde Arragon. a. a. q. 72. art. ult. Πο-tat, ob propriam defensionem objicienti in faciem crimen falsum non licere aliud crimen objicere, sed solvan posse dicere , mentiris, quod est directa defensio, licet per accidens sit contumelia , innixus doctrinae jam traditae S. Th. quod scilicet, licet se defendendo, & defensionem intendendo invasorem occidere; non tamen licet occisionem intendere ob sui defensionem, quam doctrinam animadversione dignam existimavit C et . aqua recedentes, & a S. Th. aberrantes, de ipsis impletum est illud Innoc. VI dictum, ut qui eam impugnaverit , semper fuerit de veritate suspeetus; altero Innocentio nunc stliciter regnante, id comprobante.
233쪽
Dare temporale pro spirituose νον ' Simovia , quando tempo ..is non datur tanquam prctium , scd dumtaxat tanquam ω,tissum conferendi, vel mi Vi spirituakοῦ ν l tiam quando te porale sit solum gratuita compessatio pro spirituale , ut ἡ
1 Ateria Simoniae adeo est dissicultatibus implicata, 4b IV quotidianas inventiones effugiorum ad palliandum
hoc teterrimum vitium; ut quamvis in Iure Canonico integet extet titulus de Simonia, totque graVissimi Auctores late de ea disseruerint, nova semper superveniant dubia. Breviter igitur aliqua praemittendo, ad puncta in Propositione contenta de
r Simoniae nomen a Simone Mago in novo Testamento a ceptum est, qui, ut legitur Aet. 8. obtulit pecuniam Aposto. lis ad spiritualem potestatem einendam, ut scilicet, quibuscumque manus imponeret recipereiad Spiritum Sanctum , ut deinde ex venditione signorum, quae per eum fierent, multiplicatam pecuniam lucraretur , ut dicitur I. q. S.Cap. So Votor. Definitur; Studiosa voluntas emendi, vel vendendi aliqu0d spirituale, vel spirituali annexum . Quam definitionem optime
CX plicat S. Th. 2.2.q. IOO.arit. I. usque Commentatores ibidem,
Est prohibita tum Iure Divino, ut patet ex illo Μatth. Io. Gratis accepistis, gratis date. Est etiam prohibita Iure human0 positivo, ut patet, ex Decret. toto rit. de Simonia , & etiam contra Ius naturae pessimum vitium esse constat duplici ratisno adducta a D. T. loco cit. tertia enim de Iure Divino positiy procedit quarum prima est, quia res spiritualis ex sὰ est ma teria indebita emptionis, & venditionis. Nam non potest ali quo terreno pretio compensari: unde D. Petrus Simoni Mago respondit . Pecunia tua tecumsit in perditionem ; quoniam HvμφDei existimasti pecunia possideri. Secundo, quia non potest ς ίς debita Venditionis materia, cujus venditor non est Domi*Vβ i
234쪽
unde loquendo de Simoniacis dicitur: 1. q. I. cap. Eos , qui per Iuniam. Isti vero eundem Spiritum Sant tum e ciunti ervumsuum nis enim Dominus, quod babel f vult vovit, si servum me aliquid aliud eorum,quae' possit. Praelati autem Ecclesitae,& quicumque alii non sunt Domini spiritualium rerum,sed dispensatores, ut dicitur i. ad Cor. Sic nos existimet bomo, ut minintros Ebri ct ae pensatores ms Homm Dci . . a Sciendum quoque spiritualia, quae sunt materia Simoniς esse in multiplici disterentia, quaedam enim sunt spiritualia secundum essentiam, ut Gratia gratum faciens, Caaritas, &c.& de his nemo dubitat emi, aut vendi nequaquam posse. Alia sunt spiritualia; quia sunt causia rerum spiritualium, ut Sacramenta, alia sunt spiritualia, quae sunt etaetus rerum spiritualium, seu usus donorum, & gratiarum, quς dicuntur gratis datae, ut gratia sanitatum, prophetiς donum, &c. tandem alia sunt annexa rebus spiritualibus, ut Beneficia Ecclesiastica, ossicia, Praelaturae &C. de quibuS Omnibus duo quaerenda sunt, quς in praedicta Propositione proponuntur. Primo, an liceat dare temporale pro spirituali, quando temporale non datur tanquam pretium, sed dumtaxat tanquam motivum conferendi, vel efiiciendi spirituale. Secundo, an sit Simonia dare temporale pro spirituale , tanquam gratuitam compensiationem , vel e contra. Reliqua ad hanc materiam pertinentia vide apud C et . Sotum, Bann. Raph. de la Torre. Passer. tom. de elerit. canon. . Arragon. Suar. UgOl. Bonac. & alios.
Pro primi quaesiti explicatione prς mitto primo: stipendia licite accipi posse pro Μissa, pro Capellania, pro funeribus ,& aliis hujusmodi consuetis, quia non accipiuntur, ut pretium spiritualis actus, sed pro substentatione ministrorum Ecclesiς, auxta illud I. ad Cor. 9 Ne citis quoniam , qui in sacrario operantur , quae tae jacrario sunt sint , qui altari des misistcum altari participant λ Ut tradit S. Th. loco cit. art. a. in corpore, & ad 1. Nec bene sentiunt, qui hujusmodi stipendia asserunt , accipi posse pro labore corporali annexo talibus operibus; nam ut inter cςteros novissime tradidit Passer Vir nostro evo celeberrimus , in lib. de Liatibus, o officiis hominum ista P. destipendio Missae , non potest licite accipi aliquid pro corporali labo-
235쪽
laborare necessario, & inseparabiliter δnΠζX0 eSercitio rei uti spiritualium. ue Praemitto secundo, quod ii CCt C Usse motiva possit se thh. re ex parte essicientis, Vel propriM, Vel dispositivae; ut jugi. consilium, preces, & alia e trinseca: Vel con cupi scentia, is sectus, suggestio Diaboli, &c- nihilominus etiam se tenere p. test ex parte causis finalis, ut sanitatis amore, scientiς compi
rando gratia, &similium plura fiunt, & h ζc se habent , ii
causa movens; inter quae hςc est differentia, quod omnis cae fa finalis, est causia motiva; non tamen e converso . Vel etiaci motivum potest esse occasio, in quantum eX aliquo extrinsec6sumit occasionem Intellectus discurrendi, & proponendi vo luntati quid sit agendum. Attamen respectu causae liberς mo tivum extrinsecum, & inanimatum non potest pertinere ad genus causae essicientis, utpote nullam eXercens causali tatem in voluntate, vel Intellectu, sed tantum objective possit movere, unde vel potest habere rationem causiς finalis, Vel occasionis Igitur in praesenti, vel illud temporale est motivum occasionale
vel finale eX parte accipientis, ut conferat eX.gr. Ordines, Beneficium , ut ministret Sacramenta &c. nam motivum non potest esse mera conditio: at, ut asseritur in praedicta Propositione motivum finale potius videtur, nam dicitur: Tanquam motivum con serendi, vel sciendispirituale: quod non competit pr0prie na0tivo occasionali: unde cum non possit movere essiciendo, sed alliciendo, que est motio finis, ad causam finalem per tinebit, sive sit finis adqquatus, sive partialis conferendi, Vel ei ficiendi spirituale.Ex parte tamen dantis adhibetur, ut medium ut ille faciat, vel conferat, & eo utitur dires te ad finem conse quendi spirituale ; licet non tanquam pretio. His prς missis 6 Dico primo: Dare temporale pro spirituale, ut motivum conferendi, vel efiiciendi spirituale est Simonia. Probatur primo ex D. I Ioc.cit art. a. od 5.ubi docet, quod a 'tequam alicui acquiratur jus in Episcopatum,vel quamcumq. Uygnitatem, vel Praebendam per electionem, vel provisionem seu collationem , simoniacum esset adversantium obstacul pecunia redimere , sic enim per pecuniam pararet sibi viam β remaniritualem tenent communiter DP & ha-
236쪽
& habetur expresse : Cap. Mattiaeus is simonia, o Cap.Sicut. eodem tit. Ubi dicitur, quod dare pecuniam ad redimendam vexationem electoris, qui denegat Beneficium digno, vel Confirmatoris , qui non Vult confirmare eum , qui Jure electus est, est Simonia . Ratio est , quia per pecuniam parat sibi viam ad rem spiritualem obtinendam ; sed magis est dare temporale pro spirituali, fanquam motivum conferendi , vel efficiendi spirituale, & eadem ratio militat, quia per temporale parat sibi viam ad rem spiritualem obtinendam: ergo etiam liccest Simonia. Minor probatur; quia vel temporale est motivum
Occasionale, ut collator V. g. recedat a propensione, quam ha bebat erga indignum, Vel ut deponat aversionem, quam habebat erga ipsum, adhunc tamen essectum conferendi spirituale , & sic coincidit cum casu posito in majori: vel datur temporale , ut sit motivum finale; ut gratia temporalis fiat, vel conferatur spirituale, & hoc est magis, quia hic directe tendit ad
Comparandam rem spiritualem mediante temporali, ibi velo
ad tollenda impedimenta. Probatur secundo. Si conferens alicui Beneficium ad preces
alterius, intendat ex hoc sibi comparare favorem humanum est simoniacus, ut docet D. Th. loco cit. art. s. ad 3. ergo multo magis si id conferat motivo rei temporalis traditae. Patet consequentia ; nam magis est pretio aestimabilis res temporalis , quam favor humanus; illa enim re, pretio aestimatur: hic Ve- το ς quivalenter ad rem, quae ab ipso provenire potest. Nec mi- allis est interdictum munus a manu, quam a lingua, Vel ab obsequio: ergo etiam tradens temporale propter motivum consequendi spirituale est s1 moniacus. Patet haec consequ. quoniam sicu t accipere, ita & tradere ad vitium Simoniς spectat . Probatur tertio. Id quod datur pro re non habita, sed motivo habendi illam, dum non datur alio justo titulo, licet non detur, ut pretium formale, datur tamen virtualiter, ut pretium illius, ut patet primo ex dictis in prima probatione: cumdo ratione, nam id, quod datur, in se est pretium, & exercet io, tum id, quod pretium formale, cum vi illius obtineatur res spiritualis: ut motivum obtinendi datur, dum alio justo titulo non datur ,& fit intuitu commutationis rei spi ritualis cia temporalidum
237쪽
Anim est motivum consequendi spiritu te in dante, consedibile in aeeipiente: quae omnia, & nihil aliud desideratur ad velim . realem emptionem; solumque deficit intentio dandi ut b . tium, quo constitueretur pretium sormale: ergo est virtual. pretium, & interpretativa emptio, & venditio rei spirituali, dare temporale,ut motivum conferendi, vel efficiendi spiritui te; quod sufficit ad Simoniam ; committitur enim per quod
cumque aequivalens emptioni, & Venditioni. Patet hec con seq. nam esse interpretative, & virtualiter tale consequitur ad naturam ,& munus rei, ita quod idem, quod accedente intest tione expressa, formaliter V. G. Ordinatur, re retei tui. in De um, deficiente hac intentione, ex se, & interpretative leset tur in illum; ut constat de Eleemosyna, &C.
lent. Regin. Agor. & alii ab ipso citati, asserunt, Sim0niam es se, etiam si formali ter non detur res temporalis pro spirituali , quia deest directa intentio dandi temporale pro spirituali, solum per hoc, quod sit virtualis intentio dandi temporale pro spirituali; quod colligitur quando non dat alio moti vo honesto, scilicet titulo gratitudinis, vel debitae substentationis: quant0 magis ergo in prςsenti casu est censenda Simonia, cum adsit directa intentio dandi temporale pro spirituale, & tanquam moti vum, solumque deficiat intentio dandi, ut pretium
Confamplius. Peccans mortaliter, licet non intendat eX- presse constituere suum ultimum finem in creatura; tamen faeto ipso illam habet pro ultimo sine, quia faeno se, & Omniδfua refert in creaturam: ergo similiter, qui dat temporale pr0
spirituali, licet non intendat illud dare, ut pretium; tamen iis cto ipso dat, ut pretium; quia mediante temporale intendit consequi spirituale, cum enim dat, ut motivum, ordinat illud, ut medium ad spirituale acquirendum, quod est proprium pr. xii ,& emptionis, sicut est proprium ultimi finis, ut omnia Or dinentur ad ipsum. Probatur denique. Si admitteretur in praedicto casu Simo niam non committi, in nullo fere casu, in quo paetum non in tervenit , committeretur Simonia, & sic non daretur Simonigrealis, sed sola conventionalis; ampla aperiretur via dandi pyψ
238쪽
Beneficiis, & Praelaturis pecuniam, Omniaque per pecuniam fierent; sed haec videntur absurda: ergo. Prob. seq. nam neminem puto recte sentientem de spiritualibus, dare temporale, ut pretium, maxime cum ei sufficiat ad consequendum finem dare, ut motivum; sed in hoc non committeretur Simonia: ergo in nullo casu. Similiter si hoc a Simoniae labe eXcusaret, nemo esset, qui hoc medio non uteretur, Iacque omnia per pecuniam fierent , frustrarenturque sacrorum canonum sanctiones, quae, ut pecuniam propulsarent ab Ecclesiae limine, tam salubria ediderunt statuta. Alia ratione posset impugnari; quia, ut notavimus, illud
temporale se habens ut motivum respee tu conferentis, se haberet , ut finis; ac proinde transiret in pretium: at hanc sequenti Propos eXpendemuS . 7 Pro secundi quaesiti explicatione, valde notanda sunt Verba in Propositione posita; dicitur enim: Quando temporale si
fotumgratuita compensatio pro spirituale, aut e contra. Ubi notanda est disterentia inter gratuitum donum, re gratuitam compensationem; per gratuitum enim donum, vel non intenditur aliquid aliud accipere, & sine in tentione lucri: unde qui hac intentione dant, ut accipiant, potius mercenarii, quam liberales, ct grati censentur: vel si fiat post acceptum beneficium, non fit intentione remunerandi conferentem pro re collata; sed pro a flectu quo, id fecit : ut ait S. Th. 2. 2. q. 78. art. 2. ad 2. &hoc donum gratuitum non reprobatur dum damnatur praedicta Proposi tio; per hoc enim Simoniam non committi tenent Omnes D D. &probat usus Ecclesiae , diim a petentibus Sacramenta aliquid gratis datum accipitur. Gratuita autem compensia tio supponit rem jam acceptam, & pro ea satisfacere intendit: unde non respicit aflectum dantis, ut ipsum recognoscat; sed rem collatam , pro qua ex aequo intendit aliquii dare. Recompensatio enim teste Calepino , idem est , ac rependere pari pondere , & ex aequo : & a Berchorio dicitur idem esse, ac retributio, quae supponit , rem acceptam, pro qua ali
quid tribuitur, & idem, ac satisfactio. Unde licet dicatur gratuita , quia nullum initum est: pactum nec aliqua civilis obligatio contracta est , sed sponte tribuitur aliquid , ta
239쪽
men non est omnino gratuita don tio, Lum intψndatur, ut si ''' - autem frutuita compensatio, Vel potest esse rei temgo ratis pro spirituali, ut cum post acceptum aliquod spirituale
vel spirituali annexum, aliquid tribuitur sponte , sed animo compensandi illud acceptum: Vel e contra, quando, quis psistacceptum ab alio aliquod temporale emolumentum , vel obse duium, tribuit illi aliquod spirituale, ut compenset, re fatisfuciat pro illo temporali, intendens se eXOnerare ab illa obligatisne Ut sit Episcopus, ut compenset Obsequium, Vel famulatum ei ab aliquo exhibitum, vel aliquid aliud temporale, confert ei Beneficium, ut illa compenset, ut se exoneret ab illa obliget tione, ut illi satisfaciat: his praemissis. 8 Dico secundo'. Dare temporale pro spirituali tanquam
gratuitam compensationem, Vel e Contra,Simoniae climen cen sendum est. Est expresse S.I h.q. 1 3 de malo art. ad I 3 ubi post. quam de mutuante concessiit posse sperare aliquam amicabilem
compensationem absque obligatione tacita, vel expressa, sed solum gratuitam: hoc ipsum denegat conferenti spiritualia , scilicet sperare gratuitam compensationem , & disparitatem assignant inter usurarium, & Simoniacum sic dicens: Alia ta men ratio est de fimoniaco, S de Hurario, quia oniacus nou dat id,
quod erit buum, sed id, quod est Cbrifli. Et ideo non debet sperare aliquam recompensationem stibisendam, sie olum honorem Christi,
S utilitatem Ecclesiae. Sedusurari us nibit alteri praestat , nisi quod suum est: unde potest aliquam amicabilem recompensation p rar p r modum pridi ritum. Probatur: Utrobique, nempe tam dando temporale pro sp rituali, tam e contra, tanquam gratuitam compensationem, existimatur res spiritualis pretio aestimabilis, dum, vel temp0 Tale eXibetur, ut proportionata merces, & aequa statissaetio spi ritualis ; vel res spiritualis, ut merces, & proportionata retri butio pro temporali, quod aequi valet emptioni, & venditioni,& facto ipso est commutatio rei spiritualis cum temporali, si dhoc labe Simoniae non caret; cum in hoc radix Simoniae coΠsi
stat , ut expressit D. Petrus donum Dei existimasti pecunia post V m, in quibus Verbis, ait S. Th. sit monicam labem in sua radicς
240쪽
condemnasse: ergo dare temporale pro spirituale, vel e contra,
Simoniae crimen est censendum. Unde S. Th. 2.2. A . Cit. art. 5.
ad I. ait de clerico, qui remuneratur spirituali Beneficio ab Episeopo, quia ipsi praestitit obsequium ad carnalia ordinatum, puta, quia servivit Praelato ad utilitatem consanguineorum suorum, vel patrimonii sui, vel aliquid hujusmodi, erit munus ab obsequio, & est simoniacum. Hic advertere oportet: quod cum temporale tribuitur, ut compensatio pro spirituali, vel spirituale pro temporali, dependeat a voluntate, & intentione dantis, ut detur tanquam donum gratuitum, vel tanquam compensatio; potest tribuens committere Simoniam hac intentione praestando, non tamen accipiens, putans sibi, ut gratuitum donum praestari: nisi aliunde ei constet, vel valdis probabilia indicia habeat, hac intentione ei tradi: similiter dicendum est de accipiente, dum hae intentione accipit, quam potest non habere tradens. 9 Hinc patet ad castim ,quem adducit Bonac. de Simon. q. rsi. 112. nempe si Cardinalis, vel Episcopus aulicum nobilio. rem conduxit, tradito victu solito, quam partem vocant consistentem in moderata quadam panis, & vini mensura, &ju-lio, aut moneta, non longe minutiori, vel aliquantb majori, pro rata singulorum dierum: tunc Praelatus, non tenetur quidem ex Iustitia huic majorem mercedem tribuere; nihilominus ex gratitudine, seu obligatione antidorali procurare ei solet pensionem, vel Beneficium, ut eXpensas, quas aulicus indecenti habitu, & vestitu fecit, aliqua ratione compenset haec sunt verba Bonac. in quo casu a labe Simoniae eum excusat.
Patet inquam Simoniam esse,nam non solum committitur,
quando tribuitur spirituale loco mercedis ex Iustitia debitae, sed etiam quando praestatur ex gratuita compensiatione , quod accidit in praesenti casu . Tum quia, procuratur Beneficium, ut compensentur expensae &c. quod est respicere ad rem, non ex simplici benevolentia, & sic aestimatur tanquam merces eX- pensiarum, facto ipso, & saltem Virtualiter, posset tamen a SLmonia excusari, si non ad eXpensas compensandas, vel obsequium , sed gratitudine quadam, di habendo respectum ad au-sciailectum, id pro ster. Io Ex