장음표시 사용
261쪽
Tam clarum videtur Fornicationem secundis st nullam involis. re malitiam, S solum est malam, in interdicta, ut contra. rium omnino di onum videatur .
Raemitto primo ex D. . I. 2. 7 I. art. 6. q. quod li-- cet peccata alia simi mala , quia prohibita, alia vero siuit prohibita, quia mala, comparative ad I us positivum, omnia tamen sunt mala, quia prohibita comparative ad Legem aeter nam, & I us naturale, quod primo continetur in Lege ςterna ct secundarib in naturali judicatorio rationis humanae , unde formaliter nihil esset peccatum, & malum, nisi per aliquam Legem, siveςternam, & naturalem, sive positivam prohibe
retur. Disterentia tamen est in ter ea, quae stan t intrinsece ma
la , & ea, quς in se mala non sunt , sed solum mala, quia prohibita , quod illa, etiam si nulla Lege prohiberentur, quamvis non essent mala formali ter ,& peccata, essent tamen mala fundamentaliter, in quantum involvunt aliquid contrarium Divinis perfectionibus, & petunt ex se prohiberi per Legem aeternam, & naturalem, quo in illa continetur . Ista vero sit nulla Lege prohiberentur, nullam involverent ex natura sua malitiam: unde datur malum ex genere suo tale, licet antecedenter ad prohibitionem Legis aeternae antecedentia quidem naturae seu conceptionis illud agere non esset formaliter peccatrim, quia peccatum formaliter supponit aliquam Legem, cui contrarietur, esset tamen malum, & fundamentaliter peccatum. Et datur aliquod, quod eX genere suo non esst malum, sed est: tale,quia
Lege aliqua positiva, sive Divina, si1ve humana esst interdietum. Propositio ergo prςdicta,non intendit Fornicationem non fore malam nisii Lege ςterna, & naturali esset interdicta; adeo ut in se esset mala fundamentaliter: sed intendit quod in se ,& eX gς nere suo nullam involvit malitiam, nec fundamentalem; undς non est Lege aeterna, & naturali prohibita, sed in se mala nQ0eXistente, mala est, quia interdicta, Iure scilicet positi V0
262쪽
a Praemitto secundb: certum esse, de fide, Fornicationem esse peccatum mortale, saltem, quia Iure Divino est prohibita: ut habetur. In Clem. ad nostram de buereticis , ct ex Sacra Script. Deuteron. 2 3. non erit meretrix de filiabus θω L Tob. 4. am tende tibi a fornicatione, o praeter uxorem tuam non patiaris, crimere scire. Ad Hebr. I 3 .fornicatores, o adulteras judicabit Deus. Id- est condemnabit, & -Gal. s. postquam praemisit Apost. fornicationem, & alia vitia, subdit: cuoniam qui talia agunt Κροgnum Dei non consequentur. Μati. Is . de corde exeunt 'ornicationes, indulteria, M. ct haec coinquinant bominem, in Decr. 2 2. q. I cap
Praedicandum. Nost e debent talem de periurio paenitentiam imponi debere, qualem de adulterio, o fornicatione, o de homicidio sto re commisso, oe de caeterris criminalibus vitiis. Ubi Fornicatio pon, tur inter vitia criminalia, seu mortalia. 3 His praemissis restat dubium: an sit peccatum eX genere suo, itaut Lege aeterna sit prohibita ; an vero quia jure posit, vo est interdicta. Μartinus de Μagistris q. 3.is luxuria, & Dur. in A. licet aliquibus conditionibus adhibitis docuerunt solum esse contra Ius positivum. Caramueli verb cujus est haec da
nata Propositio) in Tbeol. mor. a n. 6o3. tam clarum visum est fornicationem secundum se nullam involvere malitiam,ut comtrarium omnino dissonum visum fuerit. S. Th. tamen 2. 2. q.
IS . art. 2. 9 3. contragent. cap. 122. tam claram adducit pro OP
posita sententia rationem, ut Eminentiss. Cajeto tam solidam,& demonstrativam in suo ordine existimarit, ut ex ipsa absque aliis adminiculis omnes difficultates accidentes solvisse confitemtur ; quia ut dicitur Pbμ quod quid est solvit omnes difficultates Unde D. Th. sequuntur communiter D. D. illis pauciseMeptis: immo Soto lib. s de Pu t. q. 3. art. 2. contendic Contrarium esse errorem in fide. Et in Director. Inquis. p. 2.q imter cςteros errores Rabbi bloysis n. Ir. ponitur iste , quod sin pleX fornicatio nullo modo est peccatum de I ure naturali; sed solum ex prohibitione legis, unde ante legem datam fuisset ii citum fornicari. Pro resolutione. 'Dicendum: fornicationem ex se, & ex genere suo esse malam , & contra I us natume , & non solum malam, quia inter-
263쪽
Probatur ratione D.Th. sub bac forma, In simplici 16mihi.
tione habetur emissio seminis Voluntaria contra rectum 6fdi nem, & finem intentum a natura, quantum est eX se, diekfornicario actu; sed omnis actio Voluntaria eX se procedens e64 tra rectum ordinem, & finem intentum a natura est ex se ma la , quia bonum uniuscujusque, tam scilicet totius, quam cujus libet partis est , ut debitum finem sortiatur ;& malum eius est, ut a debito fine divertat; & contra proprium finem te ndat: er go simplex fornicatio ex se,& ex suo genere est mala , & contratus naturae: sed adt us ex se malus in re gravi non est veniale , sed mortale peccatum , &actus fornicarius est contra finem
intent um a natura in re gravi: ergo est peccatum mortale ex
genere suo , non solum veniale . Minor primi syllogismi patet ex probatione ibi subjuneta, & exemplis inductivE in omnibus
ach ibus, qui sunt intrinsece mali; non enim aliunde eorum m . litia colligitur; nisi ex hoc, quod sunt contra debitum ordi.
nem, & finem ad quem ipsos natura ordinavit.
Μajor, in qua est dissicultas, probatur, & explicatur. EX se,& ex natura sua semen humanum est ordinatum a natura ad propagationem speciei; cum sit instrumentum ad generatio nem deserviens , & necessarium: ac proinde ejus emisso ex se quicquid siit,an per accidens non sortiatur estedium,ratio enim
petenda est ab eo, quod est per se, non ab eo, quod est per accidens debet esse ordinata ad generationem, si est voluntaria :& quia frustra esset generatio hominis, nisi sequeretur nutritio debita, quia genitum non remaneret, debita nutritione subtra- .l a , &similiter ad bonum hominis geniti pertinet conveniens educatio, hinc est qubd serriinis emissio taliter ad generationem de bet esse ordinata, ut ex ea quantum est ex se; possit sequi do bita geniti nutritio, dc educatio, & quoties seminis emissio ex sotalis est, ut ex ea sequi non possit generatio, ut evenit in mollibile , Vel masculorum concubitu ex quo patet impugnati in si 'quentis Propos tionis) vel ut non possit sequi debita nutritis, zducatio geniti,contra debitum finem intentum a natura di Ver ritur.Atqui in simplici fornicatione,quantum est ex se,illa semi nis emissio est cotra debitam hominis nutritionem, & educati0
λ ζm quicquid sit,an per accidens non impediatur, vel aliundo
264쪽
succurratur , in quo sensu procedunt objectiones contra hanc rationem adduci solitae ergo in simplici fornicatione habetur
emissio seminis voluntaria contra rectum ordinem, & finem intentum a natura quantum est ex se, & eX fornicario actu . Probatur haec minor; quoniam maior declarata est. Ad debitam nutritionem, & educationem hominis geniti, quantum est ex se,necessaria est,& natura id dictante, requisita commanentia non ad modicum tempus, sed ad longum tempus, Viri cum muliere; sed quantum est ex se haec commanentia non convenit fornicariis; quoniam de eorum ratione est accessus ad quamcumque, & quemcumque: nam quantum est ex vi fornicarii actus, & quatenus fornicator est formaliter; non prohibetur
vir ad aliam, nec mulier ad alium accedere; quia actui sornicario secu ndum se, & formaliter; non convenit, ut homo tenea
tur foeminae commanere, ut optime notat Ferrar. super locum
cit. D. Th. contra gent. & ratio ulterius est, quia est coitus sol torum , & nullum vinculum, & obligationem inducit ad com manendum; haec enim inducitur per matrimonium. Unde per accidens est, quod commaneant, ut concubinarii, vel quod superveniat promissio commanendi, quae obligat ex fidelitate: ergo quantum est ex se in simplici fornicatione illa seminis emissio, seu ille actus fornicarius est contra debitam hominis nutritionem, & educationem: nempe prolis, quae quantum est ex se, ex illo actu est nascitura; quicquid sit si per accidens non nascatur ; ad hocenim semen est a natura institutum. Maior hujus ultimi syllogismi continet duas partes, nemph: quod requiratur commanentia, & quod natura id dictet .mbad primam probatur: quoniam sola foemina per se loquendo non est sufficiens ad prolis humanae nutritionem , ad quam multa requiruntur, quae per unum parari non possunt; lichi per accidens mater sit, quae posset sufficere, vel quod vir ei tribuisset ad hoc sussicientes opes: rectitudo autem, vel obliquitas ad ius consideranda est ex iis, quae sunt per se, & ordinarie,ac ut in plurimum contingunt. Similiter quantum ad educationem; cum prudentia non sit indita homini, sed experimento comparetur, oportet, ut filii a parentibus tanquam ab eXpertis Instruantur, cujus instructionis non sunt capaces moX geniti,
265쪽
sed post longum tempus; & ad hoc non solum requiritus is structio; sed etiam repressio impetu. passioni , quae corrumpi aestimationem prudentiae : S aa hoc per se loquendo, non sus sieit sola tamina; sed requiritur Opus Viri, qui est ipsa prudentio
ad instruendum, & virtute potentior ad castigandum: quicquia si ide eo, quod per accidens eVenire potest; ut scilicet iamini euves suis opibus magistros aptos ad docendam, corrigendari prolem inducat: vel si pauper,quod in aliquibus civitatibus repe.riantur loca publica,in quibus spurii recipiuntur,nutriuntur, &instruuntur. Immo, ut acute observavit Eminent. Caiet. hoe ipsum testatur sornicarium concubitum esse inordinatum in se; nam si inordinatus non esset, non oporteret hujusmodi provi. siones adinvenire, ut proles sine nocumento evada t: remedium
enim supponit malum. Unde licet per hujusmodi loca pia tot
latur in hujusmodi spuriis nocumentum nutritionis, & instra. etionis actuale, non tollitur tamen, quin eX se fornicarius con. cubitus sit privatus naturali ordine ad debitam nutri tionem, &edueationem: ergo quantum est eX se ad nutritionem, & educcationem debitam prolis humanae requiritur commanentia ad longum tempus viri cum faemina; commanentia quidem ali quo vinculo naturali debita, quod habetur per matrimonium unde omnis concubitus extra matrimonium est ex se, & geneare suo inordinatuS.
Quo ad secundam partem, scilicet, quod hanc commanen. tiam natura dictet, probatur: nam eXperimur in animalibus, quae naturae instinctu ducuntur, in illis, in quibus sola faemina est sufficiens ad prolis nutritionem nam educatio in eis non est necessaria,cum naturaliter habeant suas prudentias insitas,quibus sibi providere possunt mas, & faemina post coitum Π0a commanent, ut patet in canibus, essii milibus: in iis vero, in quibus sola tamjna non est sufficiens, ut in avibus, in quibdi pulli non possunt sibi statim quaerere cibum, ac nascuntur; α alias avis non nutriat lacte pullos, quod esset statim a natur praeparatum; sed aliunde oporteat illis cibum quaerere, & id
terim Oporteat eos fovere; unde altero parente eunte ad cibum quaerendum, alium necesse ssit remanere, ex Divina Provi
dentia est naturaliter inditum mari, ut tamellae commai ς ta
266쪽
quousque prolis necessitas exigit: ergo cum in homine, ut probatum est, pro nutritione, & educatione prolis sit necessaria commanentia maris, & faeminς, per se loquendo, erit hujusmodi commanentia naturaliter exigita, quousque necessitas exposcit, quod in homine per longum tempus requiritur,ac proinde concubitus fornicarius , qui quantum est ex se non inducit vinculum naturale ad commanendum, est contra finem a natura prςscriptum, & consequenter secundum se,& intrinsece malus.
Minorem subsumptam principali syllogismo adjeci , ne ali
quis concedendo fornicationem esse intrinsece malam, contendat ex genere suo leve malum esse, sicut mendacium iocosum Sic autem probatur: privatio debitae nutriti is, & educationis est grave malum prolis, sine nutritione enim vivere nequit: sine educatione vero bene vivere non potest: unde proles , cui hcc debentur, remanet notabiliter damnificata: ergo actus sornicarius ex se est contra finem intentum a natura in re gravi; ac proinde eX suo genere est peccatum mortale.Hinc a D.Th.ponitur hoc peccatum post homicidium , quo natura humana Jam existens destruitur, quoniam privatio debitς nutritionis est per se conneXa cum morte prolis: educationis vero debito privatio magis nocet, quam ablatio rerum e Xternarum, cum sint majus bonum hominis interiora bona, quς per educationem compa
s Possent aliς rationes adduci eX eodem S. ΓΛ. loco cit. contrassent. v. 12ῖ. ubi probat indissolubilitatem matrimonii , ei t-dem enim malitia fornicationis probari potest : at quia hςeratio sufficiens est , & efficax si recte perpendatur, nam ut ayzFerrar. procedit ex propositionibus, quς ωrmaliter , . pQ se sunt verς, ex quibus rationes efficaciam habent , licet a Dcuando per accidens falsς esse videantur , & ut acute obiervat C et. quod multos in hac , & aliis materiis moralibus decipit est , quia non penetrant , quod rediit udo naturalis in humanis actibus , non est secundum ea , quς per accidens contingunt , & quod certitudo mathematica .non deliexvetenda in moralibus , sed demonstrationes morales tunc sunt certae, cum ostendunt id , quod per se , &ut in puta-
b Ilum, aut & hcc ad constructionem
267쪽
universalis in moralibus sufficiunt, nisi apud disciplinae iii
paces: haec Caiet. 6 Falsum est ergo, quod ait Tambun lib. 7. iv. Orcal. on. cf. 2. num. I. nempe, qubd licet haec sententia communis sit . ra, tamen ad eam probandam, nondum rationem naturalem ipriori esse compertam. Patet namque esse falsum, cum haec S. Th. ratio, & naturalis, & a priori, nempis per causam finalem procedat. Unde C et. ait: nos gratias agemus D. Thomae, qui nos haec docuit. Immb Tambur. sibi contradicit, dum hnt .
de Sacram. lib. 8. trin. s. cap. s. agens de indissolubilitate matri monii. I. I. num. 3. assignans prςcipuam rationem, quam Vocata priori, utitur summarie ratione D. Th. immb ipsis verbis, quibus utitur S. D. 2.2. dum assumit pro antec. Certum fit con. cubitum vagum, S commulcationem uxorum, oe virorum indis renter, ese illicitum; quod deinde probat his verbis: Probatur ex causa uali matrimonii, quae en cipere, o educare, beneque iustrum
re prole ad quod omnino requiritur,ut C reum inratur matrimonium.
Ex quo infer hanc consequentiam: ergo ille actus fornicarius' qui est extra certum matrimonium, est contra educationem,& bonam instructionem prolis, si ad hoc omnino requiritur , ut certum ineatur matrimonium, & certe D. Th. ex eadem ratione, qua probat malitiam fornicationis, procedit loco cit. contra gent. ad probandam matrimonii indissolubilitatem, dia. a. obiter infert, matrimonium esse de jure naturali. Confer quςso verba adduecta Tam r. cum his, que protulit
D. Th. a. a. cit. in fine corporis, recapitulando rationem adductam. Unde cum ornicatiost concubitus vagus, utpot pro ter ma-
trimonium emissens, est contra bonum prolis educandi, ct ideo est pec catum mortale. Vide igitur quam inconsiderate, ne rationem S.I h. approbaret,protulerit illa verba Tambur. Ac.cit.in Decal 7 Ex doctrina Eminentiss. C et alias rationes Theologica habemus ad probandum efficaciter fornicationem e L suo gene re esse malam, dc mortale peccatum. Illas legat studiosus locicit. sunt enim revera ejus ingenio dignς; & apud eundem lusit, inveniet solutiones argumentorum, quo tamen ex bene p derata nostra probatione dii uta remanent.
268쪽
Mollities Iure naturae probibὶta non est . Unde se Deus eam non interdixis et , saepe es et bona , ct aliquando obligatoria sub mortali .
1 TAEc Propositio docetur a Caram. in Theol. mor. u. 16 3I ut citat. Gonet. in man. tom. . cap. 3. gr. 4. iv resp. adgmanetque impugnata ex dictis Propos . prec. quoniam est effusio seminis contra primarium finem intentum a natura, qui est generatio, unde magis, quamΦmplex fornicatio habet defo mitatem, cum illa solum siti contra secundarios fines, nempe nutritionem, & educationem prolis, qui sunt necessario com
sequentes ad generationem. Hinc a D. Th. 2.2. q. Is q. art. II. ct communiter inter vitia contra naturam computatur : addunt namque haec vitia supra alias species luxuriae, ut recte do. cet Angelicus, quod ubi caeterae luxuriς species habent deformitatem , quia repugnant rectς rationi: ista repugnant etiam naturali ordini venerei actus, qui convenit humanς speciei, &propter hoc dicuntur contra naturam . Unde Gonet. Ac. cit. contra hanc falsiam opinionem adducit versus Μartialis in Ponticum se polluentem, notatu dignos.
Hoc nibu esse putas λ fletus est, inibi crede, sed ingens,
uuantum vix animo concipis este tuo . Ipsiam crede tibi naturam dicere rerum .
269쪽
Comu eum conjugata consentiente marito , non es adan
terium , adeoqursu icit in confessione dicere, see se fornicatum
1 a Dulterium eX D. Th. 2.2. q. I s .art. 8. est accessus ad alienum thorum : unde tam eX parte Viri, quam ex parte mulieris, vel etiam ex parte utriusque committitur ades. terium , puta si selutus habeat copulam cum coniugata, vel conjugatus cum soluta , vel sit uterque sit conjugatus . Cer. tum est autem adulterium esse speciale peccatum distinetium a fornicatione , & speciem determinatam luXuriae , cum habeat speciale deformitatem : dubium ergo est: e an ista Curita cum conjugata , consentiente marito utinam non esset ,
in praxi hoc scelus ) habeat desermitatem hanc specialem adulterii , vel potius retineat malitiam simplicis fornicatio.
et Ratio dubii oritur ex hoc , quia specialis desermitas , quam addit adulterium ad fornicationem , consistit in injustitia, ut dicit S. Jh.q cit art. r. ad a. in quantum fit injuria marito, vel quia facit contra certitudinem prolis ejus, vel quia mulier adultera statuit sibi filios ex alio viro, quod est contra bonum propriς prolis: Vel eX parte viri conjugati, quia agit contra fidem matrimonii, & contra jus in corpus suum, quod eX ma trimonio uxor acquisivit . Constat autem, quod nemini v0- lenti fit injustitia, cum ut probat S. Th a. a. q. H. art. 3.&d0 cet Arist. s. Ethic oe sequentibus , nemo patiatur injustum 10s maliter, nisi nolens. Quod etiam approbaturis . juris in reg. 2 7 ubi dicitur. Volenti, ct consentienti nonfit injuria, nec in tus . Igit ur cum in casu de quo loquimur, supponatur conseinsus mariti, nulla ei fit injuria, & injustitia non committitur , ac proinde cum non habeatur specialis illa deformitas constitu tiva adulterii, solum illa culpa haberet malitiam simplicis lasenicationis. ῖ TO
270쪽
3 Tot us ergo conatus in impugnanda praedicta Propositione, di vindicando D. Th. ab hoc, quod eX ejus doctrina, immb ex regulis iuris praedicta Propositio videatur sequi, debet esse inenodanda praedicta ratione dubitandi, in qua fundatus Bonac.
de restit. in communi disp. I. q. a. punc. s. asserit: in praedicto casu non committi injustitiam , nec injuriam fieri marito consen aienti s licet expresse non asserat adulterium non committi ;nam hoc enodato nihil dubii remanet , & ex se clarum est copulam cum conjugata esse adulterium ., & adverte, quod sermo est de consensu mariti simpliciter voluntario , non de
mum igitur dubium : quod consensus alicujus potest praestari , Vel super his, quorum absolute sumus Domini, & pro libito nostrae voluntatis possumus de illis ordinare: & huiusmodi sunt bona fortunae: vel super his, quorum absolute non sumus Domini, ut sunt bona naturalia; quae ab altiori principio sunt nobis data, ut illis certo ordine, & quo ad aliquid, intra certos
ue Hinc fit qubdilla doctrina D. Th.& Iuris, non est intelligenda de his postremo enumeratis, sed de prioribus: unde licet inquit Criet. manus tua sit tua, non tamen propterea potest de consensu tuo a te tolli sine injuria tua ; esset enim mutilationis tuae reus, qui hoc facinus patraret. Et eodem modo eXplicat D. Th. Arragon. q. 59. art. 3. cit. conclusa. & tam Caiet. quam Arrag in speciali mentionem faciunt de marito consentiente copulae u Xoris cum alio, & ratio est, quia uXoris non est Dominus absolute, ut pro libito possit illam prostituere, vel ea abuti, sed ut certo ordine ea utatur; ac proinde etiam ipso consentiente restat locus injur ς , & injustitiae , praeterquam
quod injuria propriae prolis non potest a marito remitti , dum ob incertitudinem alieno , bopis paternis privaretur quoad illam portionem , quam aliena proles consequeretur , dc liceteX alieno concubitu uxoris proles non nascatur,vel aliunde huic malo succurratur , haec sunt per accidens , per se enim ille concubitus est ordinatus ad prolis generationem , quae per