장음표시 사용
311쪽
licet non eiecerit illam ob aliquam rationabilem causari . quia est ei loco famulae, vel qui di PQRit, quQm do eata ebllocet, ne ad Lupanar a beati iste enim est absolvendus, elli non ejecta prius concubinas qui taliS ROR Censetur versitis: proxima occasione peccandi cum sola cohabitatio praecise quὰ
experientia comperta est, non inducere ad PQ ndum, n6u si proxima occasio, ut patet eae Cap. A Usebis i cubabitat. Cispi . 6 molier. & alias iste sic eX pertus multo magis confidere potest auxiliis Divinae Gratiae in posterum non lapsurum. 8 Excipe secundo: si faemina, quae ut iamula detinetur se mel, aut bis copulς consenserit, sed pluries deinde restiterit, civictoriam reportarit: non enim cogi debet ad domum deseren dam ; non enim e X parte sua Versatur in proXima occasione peccandi: & multo magis sperari potest in posterum non comsensuram, praecipue quando non solus cum sola cohabitant: nisi aliter exposcat occasio scandali, quam ejus cohabitatio asteri viro. Regutis de scanda Io utere in tali casu. 9 Excipe tertio: quando adeo effeeta est concubina def0r mis propter aliquam infirmitatem, vel aliud accidens, ut n0asit amplius periculum peccandi; vel si pervenerit aliqua arilli. tas , vel cognatio spiritualis , quae existimetur ab ipsis non facile
contemnenda, hocque aliqua experientia constet. In his enim circumstantiis non censentur versari in occasione proxima. Ita Graii. lib. 1. f. r. p. cap 28. uum. 9. LOPes r. p. in trucii cap. as Anton. Feria. tu Insir. Confest . docum. 6. Sanc. loco cit. num. 1 2. Io Sequitur tertior nec fore absolvendum eum, qui licet non habeat amplius copulam cum concubina; tamen CX ejus
cohabitatione, vel quia nepe ad eam invisendam vadit, oritur scandalum, dum praesumitur a concubinatu non destitisse; te netur enim hoc scandalam vitare, & non solum a malo, sed etiam ab omni specie mali cavere secandum Apost. r. ad T bes salon. 5. dc propter hoc est in occasione proxima peccandi; li Vt non peccato luxuriae, peccato scandali. Ita Sylv. v. Concubilia in f q. a. S alii, quos citat, & sequitur Sanc. loco cit: utam. Is XI Sequitur quarto nec absolvendum eum,qui ex cohabit/'tione cum faemina prolabitur frequenter in lasciva desideria ς
pr. ssentia ipsius ortu ducentia d0 nec ipsam expellat qui a b Viμ
312쪽
modi desideria sunt peccata mortalia, re consequenter iste talis versatur in proxima occasione peccandi. I 2. Qua res pro complemento, quid facere debet Confessarius, quando poenitens est filius familias, vel alter, qui non est sui juris, re concubina est famula, vel ancilla: nec per eum stat, ut a domo expellatur; habet tamen firmum propositum de caetero non peccandi: debet nδ eum absolvere λRespondeo, quod respectu retentionis domi iste talis non dicitur occasionem habere peccandi, sed potius illam pati, resolum potest dici peccator habens consiuetudinem peccandi :unde servanda est regula tradita Propos . praec. de habentibus consuetudinem peccandi, & quando non apparet emendationis spes est rejiciendus. Contra id, quod asserunt Vi valdus, α
Μaldonatus cit. a Sanc. n. I 6. dicentes absolvendum toties quo
ties, etiam si nullus appareat proiectus, & ipse S.nc. in fine dicti num. sic concludit: At si de poenitente concipiat adducere illum verum propossum, non intererit Confessarium uou concipere spem
emendationis: quod ni rectius explicetur, & limitetur de judicio speculativo, est damnatum in praecedenti Propositione. 13 Est tamen advertendum, quod iste talis potest dici ver fari in occasione peccandi ob aliud motivum,qui1m ob cohabitationem, nempe, quia ubi ancilla moratur, saepe se intromittit, ut solus cum ipsa reperiatar occasionem quaerit, quae sunt ei voluntaria, & potest declinare. Has igitur occasiones debet vitare, nempe, ne solus cum sola reperiatur, ut ejus praesemtiam declinet quantum potest, nisi ubi simul cum aliis ejus famulatu indiget: ut cubiculum mutare studeat, alias adducens causas, si hoc est contiguum cubiculo famulo, & alibi ubi non adsit opportunitas ad eam nodiu accedendi se recipiat; vel simul
cum alio dormire satagat; & alia hujusmodi. Quod si haec facere nolit, censendus est versiari in proxima occasione peccam di voluntarie, & consequenter non est absolvendus. Aliam quoque occasionem interiorem vitare tenetur, cum non potest exterioris praesentiae occasionem ; nempe aliqua salubri cogitatione Dei, deformitatis peccati, poenarum Inserni, & similium se muniendo.
313쪽
Proxima occasio peccavi ηρη ς' fugi 'da , quando risu sis aliqua utilis , aut bonosa non fugiendi
Deo laxitas, re libido relaXandi conscientias aliquo
rum Doctorum animos invaserat, ut cum non possent absolute concedere aliquam falsam doctrinam, conarentus ad miniis illam limitare,& in aliquibuβ casibus eam admittere. Ita plane evenit in praesenti; multi namque falsitatem praee. Propos. cognoscentes , & abnegantes , aliquos particulare, casus, & sircumstantias adinvenerunt, in quibus non esset fugienda proxima occasio peccandi: quae ad hanc duplicem caua fam in communi, vel utilem , Vel honestam reducuntur . Causa utilis est illa , quae aliquod temporale commodum abfert: honesta verb quae aliquam pietatis, vel virtutis alicujus speciem habet, ut eleemosyna, infirmorum visitatio, &hu iusmodi. Σ Dicendum est, proximam occasionem peccandi semper fugiendam esse; nec causam aliquam utilem, aut honestam ab hoc eXcusare. Probatur primo ratione universali saepe adducta qud ad utramque partem. Non sunt iacienda mala, ut eveniant bona ; sed non fugere occasionem proximam peccandi est malum, cum sit exponere se periculo proSimo peccandi, & e
ponere se periculo proximo peccandi sit peccatum, juxta illud: avi amat periculum in illo peribit. Ergo non est praetermittenda iuga O asionis proximo propter quodcumque bonum, sive utile , sive honestum. 3 Probatur secundo: specialiter de bono temporali ex illo Μati. 16. Μarc. 8. Luc. s. Auior est rimini si universum mμ' Gm lucr tur , animae vero frue detrimentum patiaturi Quasi di cat, etiam maximum bonum temporale, quale esset univer sum mundum possidere non est praeferendum detrimento βRi'
314쪽
quod incurritur per peccatum. Tum etiam ex doctrina D. d h. 2. 2. q. ῖ. art. 8. ubi docet temporalia bona nostra, quae ut domini possidemus dimittenda esse, quando sequitur scandalum Proximi ob infirmitatem, quod vocat scandalum pusillo. rum: ergo multo magis nd seipsum eXponat periculo peccamr; magis enim tenetur propriam, quam aliorum salutem cu
Probatur tertio: specialiter de bono honesto, eX eodem S Th. φ cit. art. 7. ubi docet propter scandalum pusillorum &loquitur de scandalo passivo disterenda esse bona spiritualia , quae non sunt de necessitate salutis: ergo multo magis fugienda est occasio peccandi; etiam si inde aliquod bonum honestum proveniat, & antea dixerat ibidem: qiuestio tyla quae erat utrum bona spiritualia sint propter scandalum dimittenda, non habet locutu de sicandalo aDivo nota quare. Quia cumstandalum activum sit fasium, set ae stim minus refiam, nibit eri eum scandalo assiliis aciendum. Insignis locus D Th. & ex professo de hac materia est ille quodlib. IO. art. 9 ubi loquens de filio, cujus Pater est indigens ejus a illo, ut sustentetur, an debeat Religionem ingredi orespondet cum distinctione, cujus primum membrum est nostra conclusio; sic dicens: aut se, qui habet propositum intrandi Religionem videt inseculo non posse vivere sine peccato mortali, v lnon de facili: certe propter occasiones proximas peccandi . Si timet sibi periculum peccati mortalis, cum magis teneatur saluti an in suae providere, quam corporali necesitati parentum, non teneturi culo remanere. Hςc ille. Quid clarius pro hac conclusione λQuaenam quςso honestior caula,quam pietas parentibus debita; quae est in praecepto p Quod obligat quando parentes indigent, ut dixerat idem S. D. in arg. sed contra cit. art. & tamen per ipsum non est causa sussiciens non fugiendi occasionem proximam peccandi.
s Hinc sapientissimus Magister Soto S Th. vestigiis inhςrens
lib. IO. de Pusi. q. a. art. a. licet ei non esse credendum dicat Sanc. loco cit. num. 9 asserit quod, qui scit periculum evidens se esse subiturum damni spiritualis, dignitatem Episcopalem acceptando, non tenetur illi se subjicere, etiam si necessarium
315쪽
esset bono communi: idque etiam in Rlio C su docuit Banu. iq. 43. an. 8. conclus a. . 6 Μiror tamen Sanc. adducere S Thomam pro sua seni filia ; quia 2.2. q. Io. art. 9- ω ς γυ- diSit fideles posse cum iii fidelibus communicare, etiam cum periculo subversionis, si ne cessitas urgeat. At in primis hic casus est alius ab e lui ponitu in Propositione,quam impugnamus:aliud namque est necessitas. aliud causa utilis, Vel honesta, sed certe neque in casu necestita tis concedit S. D posse aliquem se eXponere periculo peccandi . unde verba Angelici Praeceptoris subtilius expendenda sini' Ipse igitur loquens prius de fidelibus in fide firmis, de quibus potius possit sperari conversio infidelium, quam eorum aversiba Fide, ait : posse infidelibus communicare, praecipue si neces
stas urgeat. Deinde subdit: Si autem mi plices, O in mi is Fide, de quorum subversone probabiliter timeri poβς . Nec ista est
occasio proxima, qua stante est moraliter certus , & ut in plurimum lapsus, Probibeni sunt ab insilium communione, θyraecipue , ne magNam fa miliaritatem cum' eis babeant ; vel a que necestate cum eis communicent. Ubi advertendum, qu0d cum necessitate eis communicare ,, ut dicit in postremis verbis , non permittit cum periculo subversionis : sed quia periculum subversionis potest doriri ex diuturna familiaritate , quia requiritur de Religione discursus, ct instructio, quae tem pus requirunt, prohibet D. T. magnam familiaritatem conceditque communicationem eX necessitate, quae non inducat magnam familiaritatem , cujusmodi esset emere eitaria ab in fideli unde non adducit casum necessitatis, ut in ipso liceat etiam cum periculo subversionis, communicare cum infidelibus; sed tanquam casum, in quo ob parvam moram non est
periculum subversionis: &sensu est: illi de quorum subversione probabiliter timeri potest, prohibendi sunt ab infidelium communione ; & praecipue ne magnam familiaritatem e qua periculum, quod est ex parte subjecti tantum , ponitur QS parte Circumstantiae, & appropinquat actui cum eis habeant immo nec parvam familiaritatem quae est remota occasi eri parte circumstantiae, & quam videbatur permisisse in pi* dentibus verbis, quae correxit nisi in necessitate, Ubi γ' ticula
316쪽
ticula, vel, quae est disiunctiva, requirit alium casum; casus autem antecedens erat magna familiaritas, subsequens debebat esse altera pars disiunctivae, quae est parva iamiliaritas, quasi dixerit, vel parvam familiaritatem, absque necessitate; quam omisit solito sic summς brevi, & profundo stylo. Et hoc confirmatur ex iis, quς habet ad 3. art. cit. dicens: Si tamen domino: nempe fideli . Pericudum immineret ex communione talis servi :scilicet infidelis: deberet eum ase abjicere, & tamen servus nequit non esse necessarius domino. Secundum illud mandatum Domini Mati. 18 s pes tuus scandalizat te abscinde eum , ct profice abst . Ecce usquequo se extendit, ut necessaria abjicienda adducat .
7 Nota quoque falso allegare Sanc. pro se Bann. 2. 2. q. 26. art. s. g. oesi quaeras: ibi enim Μag. Baian. clare loquitur de eri-Piendo Proximo a periculo damnationis, ut si simplex fidelis ab haereticis seducitur, aut in art. mortis non est, qui conferat baptismum, aut Sacramentum Poenitentiς ei, qui sine istis Sacramentis viX potest salvari: & in istis casibus asserit Baian. debere hominem justum vitam, aut fortunas suas exponere periculo pro salute spirituali ProXimi; non tamen se eXponere periculo peccandi: quod probat eX illo I. Io I. Nos debemus projratribus animas ponere. Quod docuerat S. Thom. loco cit. ad 3.9
8 Nec est verum id, quod Gunt Sanc. & alii, ratione urgentis necessitatis, non dici illum se exponere voluntarie periculo
peccandi, sed involuntarie pati: non inquam Verum est, nam ad altius involuntarium mixtum potest causare necessitas , quod est voluntarium simpliciter, ut cum D. I h. p. a. f. 6. docent communiter Thomistς, &alii. Potest tamen evenire, ut
aliquando quis patiatur occasiones peccandi; quia sine prς visione periculi, ipso inscii , ex aliquo accidente reperiatur in tali occasione: non tamen dicitur pati quando necessitas solum est motivum, quare ipse sponte se ingerat occasioni peccandi: nec verba D. Basil. quae Sanc num. 8. pro se adducit, sunt intelλgenda de periculo peccandi, sed de periculo vitae, vel alio corpo rati, quod subire tenemur propter bonum spirituale Proximi in casu necessitatis. Casus autem particulares,quos ipse dicto in
317쪽
adducit, cum non omnes sint similςβ, ς 3mini prudentum ita linquo, ex doctrina tradita facile solvendos.; Sequitur primo ex dicti ; iRisum esse id, quod ait Tiri
bur. in Meth. Confest. lib. I. cap 3 ημm quantum ad id, quod excusat, quando occasio relinqui non potest absque magnu de trimento temporali, aut spirituali de scandalo namque, infamia inferius agam immo hoc ipsum est in prςdiecta Propo.
sitione damnatum. Similiter falsas esse exceptiones adducta, a Laue man, ne fugiatur occasio peccandi. Referam Cus verba, ut brevi plures casus resolvantur, Oppos tum m Omnibus rese. rendis tenendo. Ipse itaque lib. 5, tract- β. cap. 4, num 9. sic ait: Occasiones proximas evitare obligamur: excipe tamen, nis prorivia occaso mortaliter, sine gravi incommodo corporii, famae, velfons narum tolli non pol it; tunc enim cousiti in ', b d ηρη praeceptovi ;quare absolvendisunt, qui oscio, v gotiatist , domo, in Dispersectilum imminet peccandi discedere nolunt, quia me maxima discubtate non posent; parati a bisere remota precatorum, prassertim , quae afert Coussarius. Haec ille: in quibus postremis verbis alia quo modo limitat antecedentia verba; sed in hoc consideran. dum est, an illa remedia revera iste talis apponat, & per ea experiatur se liberari a peccato, ut diximus de remediis filii ia milias: si enim hoc experiatur, tunc non Versiatur in pro Xima occasione peccandi, quia pro isto tali hic, & nunc non est illa proxima occasio peccandi: si vero per ea non experiatur se liberari a peccato, debet occasionem fugere, nullo habitore. spectu ad quodcumque detrimentum, juxta illud Μati. 13. Si
oculus tuusscandalirat te erue eum.
Io Sequitur secundo duorum casuum resolutio, quos affert Sanc. n. 9. quorum primus est de muliere alicubi inclusa, quam solus Ioannes eX. gr. sciat, cujus subveniendae necessitati tenetur , sed tamen experitur, dum defert ei cibum, versari saPrOXima occasione peccandi. Dicendum enim est , quod ut Opu. Charitatis exerceat, debet se munire piis cogitationibu , vitando occasiones internas, in quo casu externa occasio noddicetur proXima occasio peccandi, vel per alium, si commodo fieri potest, mittere cibum, vel illi asserendo cibum , pQβὴς liquantulum distantem, ne eam videat curando , &st. xjm
318쪽
discedati. Quod si haec minime fieri queunt, poti tis abstinere
debet a ferculo ministrando, quam occasionem peccandi subire. Patet ex ordine Charitatis, quo tenemur plus animς salutem diligere, quam vitam corporalem nostram, vel Proximi , ut docet S. Th. z..2 q. 26. art. 4. oe q. ψ . art. nit. ubi docet magis debere diligere salutem spiritualem Proximi, quam corpus proprium: ergo multd magis salutem spiritualem nostram quam corpus alienum, cum magis teneamur diligere nosmetipsos, quam Proximum. Idem dicendum est de secundo casu:
videlicet de Patre, qui habet filios ex concubina, etiam si aliter filii non possint ali, si ipse deserat concubinam qui est cusus metaphysicus9 ut patet ex tradita doctrina, & ex consim, ii casu allato supra de filio volente Religionem ingredi. Unde
immerito in utroque casu asserit Sanc. non esse fugiendam prONimam occasionem peccandi. Videbuntur haec aspera, ct ibrannica, sed iis, qui assectu carnis ducti, nil supra carnem sapiunt, re Legem Dei propriis commodis collimare conantur: .cum tamen Salvator dicat. Non veni pacem mittere,sed gladium :veni enim separare nurum a socru, m. 11 Sequitur tertio contra eundem Sanc. n. 2o. debere ejicere concubinam a domo eum, qui mutuo dedit illi 1 oo. aureos , etiam si nulla spes adsit eos recuperandi post eiectionem. Ide que dicendum de concubina, quae mutuavit viro. 12 Sequitur quarto: contra Tamb. Ac.cij.si occasio peccandi sit cum fratre, aut sorore, quorum convictu nequit sine detrimento sejungi, etiam teneri ad separationem, non obstante
illo detrimento, si remedia illa supra recensita pro filio familias non prodesse experitur . Sed quid dicendum si scandalum adsitpDico scandalum vitari posse si Religionem ingrediatur , &quamvis ingressus in Religionem non sit de praecepto , sed de consilio,tamen huic in istis circumstantiis est in praecepto, prςetapitur enim ei eodem prςcepto, quo tenetur vitare peccatum , eligere media ad illud vitandum: in praesenti autem non adest aliud medium vitandi peccatum smul, & scandalum, nisi ingressus in Religionem, si aliud enim adsit ad utrumque vitandum, illud eligat.
319쪽
1 a Quid dicendum tamen in hoc, &- aliis casibus, quando non potest Vitari occasio peccandi sine scandalo RRespondeo in primis: teneri adbibere omnia Prudentiae me dia, ut quantum fieri potest, scandalum vitetur; quibus adhi. bitis rarb scandalum vitari nequit. Si verb nequaquam vitati potest , debet fugi occasio peccati etiam cum scandalo ; quia
hoc est scandalum passivum, occasione accepta ab aliis, non da. ta; in quo casu non debent praetermitti ea, quae sunt de necessitate salutis, ut docet S. Th. vitare autem Occasionem peccan di est de necessitate salutis:& hoc etiam dicendum contra Tam bur. & Sanc. & alios, si infamia sequatur in quocumque praedi. e torum casuum ; nam ordo Charitatis exposcir, ut plus sit dili. genda anima, quam corpus, & quaecumque temporalia bona, ut ex D. Th. constat. Unde omnes isti D. D. huic falso princi. pio innituntur, scilicet, grave detrimentum , infamiam, &similia pluris esse facienda, quam salus animae, quod quis non videt rationi naturali dissonum Z Consequenter ab opposito principio vero, & lumini naturali confirme verae consequemtiae sunt deducendae: &eo posito statim praediolorum veritas elucescit iis, qui non ea,quae carnis sunt, sapiunt. li Sequitur quinto contra AZOr. cit. a Sanc. abstinere de. bere a colloquio cum mulieribus eum, qui ex hoc experitur
mollitie se pollui, etiam si illam non intendat, est enim ei vinluntaria in causa, dum est praevisa, quod sussicit ad peccatum. NeceXcusatur, quia experitur se ineptum effici in aliis loquutionibus, si ab illis abstineat conversationibus; nulla enim causa temporalis commodi excusari potest ab incommodo spiri- ltuali. Concedo nihilominus cum Toleto ab eodem Sanc.ibidem cit. posse quemlibet uti cibo, a quo expertus est pollutionem imvoluntariam sibi induci, dum non habet alium, quo vescatur vel sit ei omnino necessarium ad aliquem gravem morbum eXPellendum , dum ab ipso non intendatur pollutio . Ratio
est , quia iste utitur jure suo , & re necessaria sibi , ad quam
per accidens sequitur pollutio, si eam non intendat , & consequenter praeter intentionem , sicut vacans suae defensioni , eamque intendens , non occisionem alterius , sine peccato
320쪽
aggressorem occidit, quia mors ejus sequitur per accidens, &pra ter intentionem cX causa justa, & necessaria. Ex quo patet discrimen inter hunc casum, & praecedentem Agor. Unde
OCO Cic. num. 8. diversos casus confundit. Generaliter ut re nac regula; an quis det operam rei illicitae, vel non simpliciter necessariς, & debitς, que enim ad hanc sequuntur imput Matur ad culpam, si si n t prςvisa: vel an det operam rei licite omnino necellarie , vel debitq; quae enim ad hanc sequuntur licita, vel saltem non illicita sunt. 3 Pro complemento notandum est, quod proxima Occasio peccandi potest esse, vel circa prςcepta positiva; vel circa prς-cepta negativa. Illa, quς versiatur circa prςcepta negatiVa , cum reducatur ad ipsis, induit rationem ipsorum: &quia hςc obligans semper, & ad semper, re in nullo casu licitum est ea facere, quae sunt contra hςc prςcepta ; licet aliquando non sit illicitum ea pati: ita etiam in nullo casu, neque ob metum , neque detrimentum, neque infamiam, neque ex causia utili, vel honesta licitum est non fugere occasionem proXimam peccandi in hoc peccatorum genere: illa Vero Occassio peccandi , quς versatur circa prςcepta positiva, ut circa festorum sancti
ficationem, jejunia, recitationem horarum, & similia; saepe licite non est iugienda; quando scilicet adest necessitas aliqua ,
notabile detrimentum, infamia, concursus alterius praeceptim oris ponderis, de similia, generaliter in omnibus illis ca si bus, in quibus excusat observantia precepti possitivi, excusiat etiam occasio proXima illa transgrediendi, quapropter habens ossicium,vel negotiationi incumbes,ex quibus sibi victam quae rit , quς sunt ei occasio proxima omittendi sacrum in die festo, non tenetur illud osticium,& negotium deserere. Similiter coim versatio aliqua , quς alicui est occasio omittendi recitationem horarum , quam non potest deserere sitne notabili detrimento , non est fugienda . Ratio hujus est , quia istς occasiones in talibus circumstantiis non sunt occasio proxima peccandi , nam in illis non obligat preceptum possitivum , cum obliget pro loco , & tempore s Consequenter Omistio actus prς-cepti tunc non est peccaminosa ac proinde iste non versiatur in proxima occasione De candi , licet omittat , vel sit in oci