장음표시 사용
231쪽
TII. - QUODLIBETUM TERTivm I seeundum se ieiunium quia magis est meritorium deleelari in actu latriae quam in actu abstinentiae. Ad quartum dicendum, quod duplex est difficultas. Una quae est ex arduitat operis, sicut virginitatem servare, et hirilismodi; et talis dissiculias facit ad augmentum virtutis. Alia dissiculias est ex impedimentis e periculis imminentibus; et alis dissiculias non laci ad augmentum virtutis, sed ad diminutionem ipsius. Non enim videtur esse prudens nec multum amare bonum virtutis qui pericula non cavet e talis dissicut ιas ad bene vivendum
imminet in saeculo remanentibus.
Ad quintum dicendum, quod illa sui ratio Vigilanti haeroiici, ut patet per Ilieronymum, qui diei in libr. contra Vigilantium
Non sun a studio suo monaehi deιerrendi, quamvis a eclinguae vipere morsus aediMimo paιianιur, quibιι arguineηιaris, et diei Si omne se eιauserinia, e fuerin in soliιudine, quis elebrabi Erelesia, quis mutares homines luerifaeie ' quis pecean-ιes ad uirtute poterit eaehortari fio enim modo si omnes te mfatui sint, sapiens esse quis potarit Et virginiisa non arit approbanda. Si enim Omne virgine fuerint, nuptio non erunt, e inιε-ribi humanum setius Rara rat virtu3, ne a pluribus appetitur. Stultus es ergo hujusmodi limor; cum religionis bonum si tam dimetio et arduum, ut pauci religionem inirent in comparations multitudinis in saeculo remanentis; sicut si quis timeret hauriro aquam, ne numen deficeret.
peccatores, non sint ad religionem attrahendi. Oporte enim prius exercitari in operibus praeceptorum quam intrare ad impletionem consiliorum, ut d minori perveniatur ad maius. Sed illi qui sunt peccatores in saeculo, non sun oercitati in operibus praeceptorum. Ergo non sunt attrahendi vel recipiondi in religionem, in qua oportet servari consilia. Sed contra est, quod Dominus Matthaeum publicanum ad statum porsectionis vocavit, u habe,ur Matth. x. Omni autem Chrisii
232쪽
218 s. THOMAE AcmNATI ΟΡΠscd actio, nostra est instructio. Ergo etiam et nos debemus peccat res qui sunt in saeculo, ad religionem advocare et suscipere. Respondeo dicendum, quod maximo utile est peccatoribus ut ad religionem transeant. Peccatoribus enim duo sunt necessaria ad salutem primo quidem ut de peccatis praeteritis poenitentiam agant, secundo ut de caetero a peccatis abstineant. Ad uisumque autem horum maxime operatur religio. Primo enim status religionis est status persectae poenitentiae; et nulla satisfactio ada quari potest poenitentiae religiosorum, qui et se et sua totaliter Deo dant unde pro nullo peccato imponi potest homini pro paenitentia ut religionem introeat; et in commutationem sati factionis quantumcumque gravis, consulitur tantum religionis ingressus, ut patet 33, quaest. 2, cap. Admonere, ubi Stephanus Papa quemdam qui uxorem interiecorat, inducit ut ingrediatur monasterium, et humiliatus sub manu Abbatis cuncta observet quae sibi fuerint imperata alioquin iniungit ei gravissimam paenitentiam, si eligit in saeculo remanere. Similiter etiam ad vitanda peccata plurimum valet religionis status. Dissicito enim est quod in saeculo commorantos a rebus mundi non alliciantur; propter quod Matth. Ix, secundum expositionem Chrysostomi,
Dominus hoc dicit esse impossibile, quod dives, qui scilicet diu tiis inhaeret per amorem, intro in regnum coelorum; sed quod dives qui habet divitias, iniret, est valda dissicile sed unde et Eccli xxxI, 8, dicitur : Beatus dives qui insentus est sine maeula. Et hujusmodi dissicultatem subdit, dicens tuis est hie et laudabimus eum propter quod, ut Gregorius dicit, sancti viri, ut ab illicitis abstineant, etiam licita praetermittunt. Unde manifestum est quod non peccant, sed laudandi sunt, qui peccatores ad religionem trahunt. Nam o Dominus do so ipso dicit Luc. v, 32 : Non seni vocare iustos, sed peeeatores, ad poenitentiam. Ad illud ergo quod in contrarium objicitur, dicendum, quod illa ratio procedit o contra rationem doctrinae evangelicae et contra rationem philosophiae. Contra doetrinam quidem evangelicam; quia consilia evangelica ad hoc dantur ut per ea homo facilius saluιem consequatur; undo status saecularium poriculosior esse dicitur quam religionis status. Stultum est autem dicem, quod alicui qui debilior est, propter peccata quae commisit, non sit ad securiorem vitam fugiendum Est etiam contra doctrinam philosophicam, quae docet, illos qui sunt ad vitia proni, in contrarium
debere reflecti; sicut laciunt illi qui tortuosa lignorum dirigunt
233쪽
Utrum quis absque seoeato possit aliquem juramento astringere quod religionem non intret. - I-2, quorat. 8.art. 1 cors et ad 2; et art. 9 et 120, hujus lib.)Circa quartum sic proceditur. Videtur quod aliquis absque peccato possit aliquem juramento astringere ad hoc quod religionem non intret. Quod enim licitum est fieri, licitum est jurare. Sed licitum est alicui saeculari quod nunquam religionem intret. Ergo liciis potest hoc jurare. Qui ergo tali juramento aliquem astringit, non peccat, quia non lacit eum juraro aliquid illicitum. Ss contra, propositum intrandi religionem a Spiritu sancto est, ut habetur Ix, quaest. , cap. ME. Sed resister instinctui Spiritus sancti est gravo peccatum, de quo Stephanus reprehendit Judaeos, Act vir, b , dicens: Vo semper Spiritui saneto resisti-ιis. Ergo illo qui aliquem juramento astringit ad non intrandum religionem, graviter peccat. Respondeo dicendum, quod, sicut supra dictum est, in actibus
humanis non est aliquid simpliciter judicandum illicitum propter id quod accidit in aliquo particulari casu, sed propter id quod
est ut in pluribus; sicut etiam in rebus naturalibus consideratur quod in pluribus est. Contingit autem in aliquo casu, quod absquo peccato aliquis potest astringero aliquem juramento ad hoc quod religionem non intret puta si esset matrimonio ligatus, et vellet absque consensu uxoris religionem intrare, vel in casibus similibus. Simpliciter autem loquendo, inducere aliquem ad aurandum quod religionem non intret, grave es peccatum. Si enim aliquis vellet religionem intrare, et immineret opportunitas temporis, et omnes circumstantiae convenirehi, graviter peccaret qui eum ab ingressu religionis prohiberet; unde Dominus, Matth. XXIII, comminatur Pharisaeis, qui nec ipsi intrabant in regnum caelorum, nec alios intraro sinebant. Cum autem aliquis laci aliquem juraro quod religionem non intrabit, impedit eum, quantum in se est, ab ingressu religionis secundum quodcumque tempus et secundum quamcum us circumstantiam opportunam, quia in univorsali includuntur omnia particularia. Unde manifesιum est quod graviter
Ad illud vero quod objicitur in contrarium, dicendum, quod quamvis licitum sit ab aliquo bono oporo abstinere, tamen illici-
234쪽
220 g. THOMAE AQUINATIM OPUscura. citum es vel sibi ve alii impedimentum opponere, quominus in illud bonum opus procedere possit Psicut licitum est non dare eleemosynam huic pauperi illicitum tamen est Se vel alium juramento adstringere ad hoc quod alicui eleomosyna non detur. Cuius ratio est, quia praetermittere actum virtutis potest aliquis absque peccato, e quod praecepta assirmativa, quae sunt de actibus virtutum, noti obligant ad semper sed impedimonium boni operis directe virtuti contrariatur; et ideo cadit sub prohibitions praecepti negativi, quod obligat ad semper. Unde omnia talia juramenta sunt illicita, nec sunt observanda et illi qui jurant. jurando penuri fiunt; quia juramentum hominem obligare non potest contra caritatem Dei et proximi. Undo quamvis licitum sit alicui religionem non intrare, illicitum tamen est impedimentum juramenti apponere sibi vel aliis; est enim contra persectionem vitae, e contra consilium Christi.
Deinda quaesita sunt tria de his quae competunt in oligions existentibus rast utrum religiosus qui nihil debet habere in proprio vel communi, possit eleemosynam sacere de his quae sibi ab
aliis in oleemosynam dantur a utrum aliquis in religion existens, sciens patrem suum graVi necessitato opprimi, possit exire absque licentia praelati sui, ut subveniat patri 3' utrum status roligionis sit persectior quam status sacerdotum parochialium et archidiaconorum.
ARTICULUS V. Utrum religiosi qui nihil habent in proprio et eorumnus,
Circa primum sic proceditur. Videtur quod religiosi qui nihil habent in proprio vel communi, non possunt eleemosynam sacero quae eis proficiat. on enim pronei eleemosyna lacienti, nisi debit modo fiat. Sed tales religiosi non possunt eleemosynam debito modo lacero'; debe onim eleemosyna de proprio steri, secundum
illud Tobiae iv s. Si multum tibi fuerat, abundanter risue aiauιem modieum idipsumclibenter impertiri stude. Ergo tales religiosi qui nihil suum babent ne in proprio nec in stommuni, non possunt eleeinosynam sacere quae eis prosciat; sed si quam elee-
235쪽
XII. - QUODLIBETUR IERTIu aelmosynam do oleemosynis sibi lactis faciunt, eis proficit a quibus
Sed contra, inter alia opera, eleemosynarum largitro plurimum invenitur essa ructuosa dicitur enim Dan. v 2 Peeeavia tua elemosynis redime. Si ergo religiosi eleemosynas sac0re non possunt quae eis proficiat, videntur esse prioris conditionis quam alii si iam in spiritualibus bonis. Respondeo dicendum, quod religiosi quamvis proprium habero non possint, possunt tamen aliquarum rerum dispensationem habere sive de ructibus possessionem communium sive etiam do eleemosynis particulariter eis collatis nec refert, quantum ad propositum pertinet, utrum hujusmodi dispensationem absantauetoritate sui ordinis vel auctoritate alicujus superioris praelati. Hi ergo quibus dispdnsatio commissa est, possunt meri ιoris eleemosynam sacero de bonis quae eorum dispensaxioni committuntur, secundum quod eis committitur De hujusmodi eleemosyna meritoria est et eis qui ministerium exequuntur, et illis quorum ministerio hujusmodi res deputatae noscuntur. Si vero aliquis religiosus sit cui non sit hujusmodi rerum dispensatio commissa ei non licet eleemosynam sacere. Et por hoc patet rosponsio ad obiecta.
Ad secundum sic proceditur. Videtur quod religiosus, si videat patrem suum esse in necessitate, etiam absque praelati sui licentia poκsi claustrum exire ad subveniendum patri. Non enim praetermittendum est mandatum Dei propis hominum traditiones undo Dominus Matth. xv, 6, contra quosdam dicit Irritum feeisιia mandaιum Dei propter traditiones vestras. Sed ad subveniendum parentibus homo adstringitur per praeceptum divinum Honora patremesuum et matrem uam in quo quidem honor intelligitur necessariorum subventio. Ergo videtur quod non obstantibus religionis observantiis, quae sunt hominum statuta debeat aliquis religiosus exire claustrum ad subveniendum parentibus secundum praeeeptum Dei.
236쪽
222 THOMAE AQUINATI OPUScUIA Sed conira, spiritualia semper praeserenda sunt carnalibus. Scto religiosi se obligaverunt ad obsequium spiritualis patris, scilicet Dei, cui magis tenemur, secundum illud ad Hebr. xii, Q uan magis obtemperabimus Patri mir ituum et vivemus' on ergo d- bent dimittere sui ordinis observantias, ut strentibus carnalibuR- ministrent.
Respondeo dicendum, quq aliter est dicendum de illo qui nondum religionem intravit, et aliter de illo qui jam in religione est
professus. Ille enim qui nondum religionem intravit, si videat patrem suum in magna necessitate, cui per alium subveniri non possit, non debet religionem intrare, sed tenetur ministrar parentibus maximo si absque periculo peccati possit in saeculo θ- manere. Si vero per alium possit ejus parentibus ministrari; potest, si vult, religionem intrare. Unde Chrysostomus exponensiluid Matth. viii 22 : Dimitte mortuos sepelire mortuos suos, dicit quod marium est abdueere hominem a spiritualibus e maaeime eum fuerint qui ministerium parenιum ompleant. Erant enim alii qui complere possent illius funeris sepuuuram. Postquam vero aliquis est jam in stigione professus es mortuus mundo; unde per Spiritualem mortem deobligatur a cura impendenda parentibus, sicut etiam deobligaretur per moriem corporalem; et ideo non peccat, nec contra praeceptum Dei agit, si in claustro remaneat sub praecept praelati sui, paron tum ministratione praetermissa. Est enim factus impotens ad reddendum debitum ministerium absque propria culpa Debet tamen, quantum potest, salva ordinis obedientia satagere ut per se vel per alium suis parentibus subveniatur, si in
necessitate fuerint constituti
Ad illud vero quod in contrarium objicitur, dicendum quod religiosus tenetur ad implendum id quod ad religionem pertinet,
non solum ex traditione humana, sed etiam ex praecepto divino. Obligatur enim ex voto emisso adobedientiam Uraelatis suis
impletio autem voti cadit sub praecepto divino.
Ad tertium sic proceditur. 4. Videtur quod presbyteri paro-
Dialos e grchidiaconi sin majoris persectionis vani religiosi
237쪽
Dicit enim hysostomus in suo Dialogo : Si tal- mihi oliquem
adtaea monaehum, qualis, ut seeundum eaeasgerationem dieam, Ειias fuit non tams illi eo arandus es qui traditus populis, et muιιor sm peeeaι ferra ompulsus, immobilis perseveravit et forιis. Et parum post dicit : Si quia mihi proponere optationem ubi mallem plueere, inmoles aueerdotali, an in solitudine monueho--m, in eo aratione eligerem illud quod prius diri mee eessa bum laudans, e beaιos pronuntians eos qui seium Eeelesiae bene administrare potuissent: et quod audabam tanto studio et beaιum pronunιiabam, non utique defugerem, si idoneum me ad hujusmodi subernationem viderem. Et in sequenti cap. postmodum dicit :Bane, inquom, admosuisti, duιeissime. Istorum enim scilicet saecularium, ne recordari oporιet, eum de saeer ιio At quaestio. Verum si quis in eonversaιione multorum positus, potest imperturbatum illum nitorem denae saneιitatis, et ontinenti splendorem
et aιia monaehorum bona ineorrupta et ineoncussa et are, omnibus est proeferendus. Ex quibus omnibus videtur quod presbyteri parochiales et archidiaconi, si bene in ministerio Ecclesiae vivant, sin omnibus, etiam religiosis, praeserendi. 2. Praeterea, Chrysostomus in eodem lib. diei Si quia administrato aeerdotio iιlius proposiιi, scilicet monachalis, sudores e ferat, antum eos distare reperiet, quanιum inter privatum distat et regem. Sed multo majus est bene exercere regis officium quam cujuscumque personae privatae. Ergo multo majus est quod sacerdos parochialis vel archidiaconus bene se habeat in suo ossi- eis quam religiosus in suo. 3. Praetorea Episcopi sunt in statu persectior quam religiosi alioquin non liceret do religion ad Eplicopatum transire. Sed presbyteri parochiales et archidiaconi similiores sunt episcopis quam religiosi quia, sicut episcopus habe curam animarum in suo episcopatu, ita presbyteri in sua p.rochia et archidiaconus in suo archidiaconatu Ergo archidiaconi et plebani sun magis in statu persectionis quam religiosi.4. Praeterea, bonum publicum praeserendum es bono privato, e vita activa est magis fructuosa quam contemplativa nullumque sacrificium est Deo acceptius quem gelus animarum. Sed archidiaconi et plebant intendnnt utilitati communi multitudinis, gelo salutis animarum in activa vita fructificantes. Ergo praese-
238쪽
224 THOMAE AQUINATIM OPUscULA 5. Praeterea, cui amplius a Deo commissum est, magis mer . tur, si bene administret. Sed sacerdoti vel archidiacono ampli uncommissum videtur, quia plus ab eo requiretur in iudicio Ergo bono administrando amplius meretur. Sed contra est quod dicitur Ix, quaest. 1, cap. Duae Si quis in Εeelesia sua sub Episeopo populum reιinet, e meulariter uisit, si assuιus Spiritu sanet in aliquo monasιeris e resulari eanonia snιpare se voluerit; qui a lege privaι ducitur, iussa ratio eaeiquut publiea eonstringatur. Sed lex privaxa, quae est lex Spiritus sancti, ut ibidem sumitur, nunquam duci hominem do statu magis persecto ad statum minus persectum, sed facit hominem ascensiones in ordo suo disponere, ut in sal. xxxiii dicitur. Ergo status religiosorum est persectior quam status plebanorum. Respondeo dicendum, quod persectio spiritualis vitae ex caritate pensanda est, qua qui caret, spiritualiter nihil est, ut dicitur I ad Corinth. xiii Ab ius autem persection simpliciter aliquis dicitur ess persectus und dicitur ad Coloss. Ili rici Super omnia earitatem habete, quae est vinculum perseetionis Amor autem vim transformativam habet : qua amans in amatum quodammodo transfertur undo Dionysius dicit, i cap. de divinis ominibus Est autem aetasim faeiens divinus amor, non sinens sui ipsorum amantes esse sed amatorum. Quia ergo totum et persectum est idem, ut dicitur in iii Phys. illo persecto caritatem habri qui totaliter in Deum per amorem transformaturos ipsum et sua omnino postponens propter Deum unde Augustinus dici si xiv do Civitato Dei, quod siciι eivitatem Babyιonis Dei amor sui usqs su eontemptum Dei, ita tritiae mi Dei amor Dei usque adeon te ιum sui; et in lib. xxxi II Quaestionum, quod perfecιio earitatis ea nulla viditas. Gregorius eliam super Ezech dicit, quod eum quis aliquid suum Deo vovet, e aliquid non novet, sa- erilietum est eum sero omns quod habet: omn quod vivit, omne quod sapit, omnipotenti Deo voveι, hoιocaustum est, quod laιina lingua dieitur totum ineensum cujuscumquo ergo mens sic est affecta interius, ut se ipsum et omnia sua contemnat propter Deum
secundum illud Apostoli Philipp. iii Ici uos nihil utiquando με-3mii Mera arbitratus sum ut stereora, ut Chrisιumaueri'-eiam isto perfectus est, si vo sit religiosus sive saecularis sivo clericus, sive laicus ei iam matrimonio junctus Abraham enim matrimoniojunctus erat et dives, cui Dominus dicit, Genes. xvia, et
239쪽
- - QUODLIBETUM TERTI- 225 mala iam qui inuentus est sine maeuιλ ει pon aurum non abiit; et post pauca subditur aeui probarus est in illa, e perfretus inventu est.
Sed advertendum, quod aliud est esse persectum, et aliud esssi statu persectionis. Sunt enim aliqui in statu persectionis qui nondum sunt persecti, sed interdum etiam peccatores : Sunt etiam aliqui porsecti qui in statu persectionis non sunt. Et quamvis status multa significet, et rectitudinem, et firmitatem, et si qua sunt alia hujusmodi tamen cum dicimus aliquos esse in statu persectionis, accipitur pro conditione, secundum quod libertasus servitus dicitur status prout consuevit dici, quod error personas aut conditionis vel status impedit matrimonium, non autem error fortunae aut qualitatis. Et hoc modo accipitur status ii quaest 6 : Si quando in ea a eapitali ne ea a staιes interpella ιum uarit, non per exploraιorra, id est procuratores, sed per sipsos ea agendum.
Si ergo accipiendo statum, illi propris in statu persectionis esse dieuntur qui se servituti subjiciunt ad opera persectionis implenda Manifestum est autem quod servitus libertati opponitur. Libarias autem faciendi quodlibet, per votum tollitur; quia voluntatis est vovere, necessitatis est reddere, ut supra dictum est. Undo qui se ad aliquid vot obligat, in quantum necessitati sosubjicit, quodammodo constituit se servum, libertate so privans. Si quidem ergo aliquis se voto oblige ad aliquod particular opus implendum, constituit se quodammodo servum, non simpliciter, sed secundum quid respectu scilicet illius ad quod so obligaxit. Si vero simpliciter per votum totam vitam suam dedisset Deo, ad implenda ea quae sunt opera persectionis propter Deum, simplicith se ipsum servum constituit; et per hoc ponitur in statu persectionis; unde et totum se Deo vovendo, holocaustum ossurro diei inr, ut Gregorius dicit. Ηοo autem modo obligant totam vitam suam ad ea quae sunt persectionis, Episcopi in sua consecrations prosessionem quamdam lacients qua obligantur ad curam gregis suscepti, secundum illud I Timoth ult. XII certa bonumiseriamen fidei, apprehende vitam aeternam, in qua voeatus es et confessus bonam eonfessionem eorum muιιis testibus, vel in ordinatione, vel in praedicatione, ut Glossa dicit. Religiosi etiam in sua prosessione totam vitam suam obligant Deo ad ea quae sunt persectionis undo et utriquo servi dicuntur dicitur enim II ad Corinth. iv x: Non enim praedieamus nosmetipεω, e Iesum Chrisιum, nos auιem
240쪽
226 s. THOMAE AQUINATI OPuso Aservos vestros propter Iesum quod pertinet ad Episcopo : Bli giosi etiam, servi vel famuli nominantur, ut dicit Dionysius, VI cap. ecci Hierar. Et ideo iam religiosi quam Episcopi sun in
statu persectionis; unde et utrisque in assumptione hujusmodi status solemnis benedictio adhibetur, ut patet per Dionysium, IV et VI cap. ecci Hierar Archidiaconi autem vel plebant non obligant voto totam vitam suam ad id quod cura gregis r quirit undo nec in eorum institutione aliqua eis benedictio adhibetur quae exhibetur monachis propter persectionem assumptam,u dicitur vi cap. eccl. Hi rar. Et ideo ex hoc quod committitur eis cura parochiae vel archidiaconatus, constituuntur quidem in aliquo ossicio, non autem assumuntur ad statum persectionis; alioquin essent apostatae dimittendo parochias, et praebendas sine cura in Ecclesiis cathedralibus accipiendo. ullus enim a statu persectionis discedere posset nisi mortaliter peccando et aposta tando. Et inde est quod Dionysius in ecci Hierar persectionem attribuit solis Episcopis quasi persectioribus, et monachis quasi persectis illuminationem vero attribuit presbyteris tanquam il- duminatoribus per sacramentorum administrationem, et sacro populo tanquam illuminandis purgationem vero diaconibus tanquam purgatoribus, et ordini immundorum tanquam purgandis. Ad primum ergo dicendum, quod ad omnes illas Chrysostomi auctoritates breviter responderi posset, quod non loquitur de sacerdote parochiali, sed de Episcopo, qui antonomastice Sacerdos dicitur, quasi summus sacerdos Det hic modus loquendi est plurimum consuetus, ut sacerdotes Episcopi nominentur. L haec res ponsio videtur congruero secundum intentionem peris, in quo
Chrysostomus Basilium consolatur de sua promotione uterquo enim erat in Episcopum electus. Ut tamen particulariter ad singula respondeamus Ad primum dicendum, quod si quis consideret verborum circumstantiam, nihil ad propositum faciunt praemittit enim: Si illi qui in seeretis habitant, muliorum sermonibus non moventur, digna quidem laude est patientia, non tamen idoneum argumentum virtutis, eum ero fuerit in mediis fluetibus, et de tempestate navem liberare potuaerit, tune merito testimoniurn perseet gubernatoris ab omnibus promeretur; et tunc concludit est ergo et nune mihi si talem aliquem adducas monaehum, qualis, ut secundum mysterationem dieam, Mias fuit, tamen quamdiu solua est, si non pertur baιur, neque graviter paeeat, quippe qui non habet quibus ιimu