장음표시 사용
301쪽
XII. - QUODLIBETUM QUARTUM 287eommendantur. Simissior etiam non , illicita talis obligatio quia prohibita Mn enim prohibatur ego veteri dicitur enim
Num xxx, QMulier a quippiam sopori is se eo tritimari Draniant in domo paιrum, et in stat adhuc puellari si eognoverit mur τοιum quod pollieita est, δι jurasnentum quo obliquoit animam suam ει aeuerit, voti rea rit o quidquid pollieita este juravit, pars omμebit. Sin autem ut audierit, eontraduxerit parar e vota et juramεηι eius irrita erunt, ne obnotaria tene-biιur ponsioni eo quod eontradixerit pater. Similiter etiam non est prohibitum in jure canonico; quia in decreto Leonis Papae haec eadem auctoritas inducitur. Similiter etiam non est prohibitum lego Evangelii, quae maximo inducit homines a recedendo a mundo, e , sequendum persectionis opera. Ergo licitum est obligar voto vel juramento pueros nondum exercitatos in praeceptis ad religionem. Respondeo dicendum, quod hoc quod pro quaestion hic indu- initur, dubitationem non habet, nisi quod quidam contentioni studentes veritatem obnubilaro conantur. Undo hic locum habent verba quae Augustinus dicit in ii de Civit. Dei tuantum ille est major Maetrior inripiontium morbus animo=mm, quo irret tionabiles
moιus auos etiam post rationem en r/dditam, sive nimia emeitate, qua ne aperis seratimur, ius obMinatimina pervieaeia, qua et ea quae eernunιur non feruntur, tanquam ipsam rationem veritatem
302쪽
288 THOMAE AQUINATI OPUScULAmus, considerandum est, pueros etiam infra annos pubertatis in religionem recipi non esse secundum se malum immo est XyΘ-diens e frucιuosum quia illud quod a pueritia assuescimus, Semper persectius et firmius tenemus, secundum illud Proverb. XII, 6: Adoleseeus uaeι viam suam graditur etiam eum senuerit, nonreeede ab ea. E ideo Apostoli instituerunt ut pueri etiam insant ad christianam religionem reciperentur, ut in ea nutriti, firmius et porsectius o inhaererent; et hoc est quod Dionysius dici inult. cap. ecclos Hierar : Seeundum legem sanetam eonfirmati infantes ad habiιum sanetum habebunt eo uetudinem ab omni νε- moti errore, e immundo siιο expertes inoe disinis nostris duei-bus, id est Apostolis, ad mentem ηεnit, e visum es suseipere n- Iantes Multo autem magis excedit christiana infidelium vitam, quam vita religiosorum vitam saecularium praesertim cum inprimitiva Ecclesia omnium Christianorum erat perfectissimus religionis status, secundum illud Act iv, 3ν μιιitudinis ereden-ιinm era eo unum et anima una ne quisquam eorum quae poε-sidebat, aliquid suum esse dieebat; sed eran tuis omnis ommunia rad cujus vitae exemplar omnes religiones sunt institutae et ideo religionum institutores ex eadem causa qua Apostoli, moti sunt ad recipiendum insantes in religionem ut patet de beato Ben dicto, qui, ut in i Dialogorum legitur, recepit nutriendum in religionem Maurum duodennem, et Placidum septennem. Est tamen quaedam differentia circa hoc attendenda. am pueriant annos pubertatis ex naturali iure sunt sub cura parentum, propter hoc quod paliuntur discretionis desectum, secundum quem possin bene regere se ipsos et ideo in hac aetate possunt quidem religioni tradi, si a parentibus offerantur; et erit rata traditio, praecipue si, cum ad annos pubertatis pervenerint, ratam habus
rin paternam oblationem. Unde Gregorius dicit, et habetur xx quaest. 3, Addidisti : Si pater uel mater Alium Aliamsa inιramma monasterii in infanιia annis sub regulari tradiderint immina,vιrumuleeat eis, postquam pubertatis impleperunt annoa, στα ναmatrimonio copulari, hoe omnino devitamus e quia1 - - αι. oblatis a parentibus Deo Alii voluntatis frena rela a Fus μιε- in hac aetale propria sponte se religioni tradide int; , post sLaide per assensum vel dissimulationem parentum, ratum viser, unde dicitur xx, quaest. Q Si in qualibet intimari inlata eL-ιisionis ιonsuram vel religioni uestem debitam, in auroqua asini filiis amuntis aut ambo parentes dederint,iaut sollis, 'ει- 4bus,sai aes
303쪽
TII. - QUODLIBETUM UARTΠM 289eientibus, scilicet parentibus, a M tι3eeptam, non mor visam in Alii abdieaserint, ad τε eorum se via Episcopo palamque in eon uentu eodem Alios talia huber permiserint, ad secularem a nerti habiιum filiis ipsis quandoque penitus non ieebit. Si vero ueri annos piisertalis transeenderint possunt etiam invitis pareolbibus ad religionem transire, nec sunt repellendi i mda magis advocandi ut enim Gregorius dicit in quadam homilia, ad vitam bonum stius in pueritia, alius in adolescentio ullus in juventute alius in seneetute, alius in decrepita aetate perdueitur et μιm in nullo intute sint repellendi, minus tamen sunt repellendi in pueritia. Diciιonim Chryso3tomus super Mailbo ouis merueri appropinquara Christo, si repelleιur ab eo simplex infantiar Nam si saneti futuri sunt, quid setatis Alios ad patrem venire ' Si autem peeeutores futuri sunt, ut quid ιententiam eondemnationis profertis, unιequam eulpam ideatis Quam quidem damnationis sententiam proserunt aliqui, cum dicunt Non sunt recipiendi pueri ad religionem, quia exibunt, et peiores meientur. Sed quod addunt quidani, quod oportet pueros prius exercitari in praeceptis, et postea transtro ad consilia observanda in religione, ex salso intellectu procedit Arbitrantur enim quod praecepta praeparent viam ad consilia : non est autem sic immo potius consilia parant viam ad praecepta servanda mula per consilia removetur honio a rebus saeculi circa quas occupatus dissicile est quod innocentiam servet. Unda Hilarius dicit super Matthaeum Grave onus innoeentia subiι inermentia opum oecupata, rem enim otius famulatus Dei non sine feruli vitiis assequetur. Et ideo Dominus dicit atιh. ix, quod dissiciis est qui pecunias babent, intrare in regnum caelorum quia dissicile est quod homo praecepta Servet, quibus intratur in regnum, nisi sequens consilia divitias relinquat Et ideo pueri ad hoc quod innocentiam servare possint in observantia mandatorum, Sunt praeparandi, et quodammodo praemuniendi in exercitio consiliorum; nec sunt repellendi, quamvis inerudivi videantur in praeceptis. Dicit enim rigenes super Matthaeum' u dam puerilem sermonem habente3, gerunt Salvatori pueros et infantes. vi autem videntur perfectiore priu3quam diseant, ad rationem justiιio reprehendunt eos qui pueros et insantes adhue minus eruditosi erunt Chrisιo Dominus autem hortaιur diseipulos
suos eon deseendere utilitatibus puerorum me ergo debemus a se dere, ne aestimatione apientios aecellentioris contemnamus quasi
magni pusillos Ecelesiqe, prohibentes puero venire ad Iesum.
304쪽
290 s. ROMAE AQUINATI OPUscdLAM quod ulterius quaeritur, an ante religionis ingressum sint voto vel juramento ad religionem obligandi, manifeste patet quod
sic Sicut enim in malo quanto volunta est magis obfirmata ad malum, tanto pejor est, sicut in obstinatis patet, et qui ex malitia peccant ita etiam in bonis tanto voluntas melior est, quant est magis firmata et adstricta ad bonum. Cum ergo honum sit quod pueri ad religionem veniant, multo melius est quod eorum voluntas sit ad hoc firmata, quod sit voto vel juramento Dundo et David dicebat Psata. xviii 406 Iuras et staιvi usιodire iudieia iustiιiae tuae; et Augustinus dicit in epistola ad Paulinam et Ammentarium : Feliae naressiιas, quae ad meliora eo ellit. Ultimo autem considerandum restat, an sint beneficiis alliciendi. Et si quidem conventione vel pacto pretium alicui detur, vel quodcumque terrenum beneficium, ut religionem intret hoc est illicitum. Si autem aliquis si aliqua beneficia temporalia conserat ut auferat impedimenta quibus impeditur a religionis ingressu, vel etiam ut eum nutriat, vel doceri saciat ad hoc quod sit religioni aptus hoc non est illicitum, sed est laudabiis. Similiter etsi beneficiis temporalibus aliquis aliquem alliciat, ut eum saVorabilem sibi reddat, non intendens gloriam propriam, Sed gloriau Dei et proximi salutem, laudabilo est, sicut et Apostolus de seipso dicit, I Cor. x, Per omnia omnibus plaeeo, Deus etiam aliquos temporalibus beneficiis allicit ad bene agendum. In Ecclesiis etiam quibusdam temporalium distributionibus alliciuntur aliqui ad Ecclesiae deserviendum; non quod praemium accipiant, sed sunt quaedam secundario illectiva ad serviendum Deo, sicut et Dominus dicit Matth. vi, 33 Primo quaerite regnum Dei et iustitiam ejus, et hae omnia, scilicet necessaria vitae, alteienιut nobis. Ad primum ergo dicendum, quod sicut Christus ad consilia invitavi adolescentem in praeceptis exercitatum, ita etiam vocavit Matthaeum publicanum non exercitatum in praeceptis, sed peccatis implicatum ex quo accipere possumus quod ad consilia obse xanda in religione advocandi sunt non solum exercitati in praeceptis, sed etiam non exercitati. Ad secundum dicendum, quod diversitas graduum dupliciter attendi potest uno modo in diversis statibus seu conditionibus et sic non oportet quod qui tendit ad majorem statum vel conditionem, prius exercitetur in minori statu vel conditione; sicut videmus quod illi qui volunt fieri milites, non prius exercitanιur in
305쪽
xII. - QUODLIBETUM UARetuar 201 lanificio, sed a pueritia exereentur in militia; similiter qui volunt fieri clerici, non prius exercentur in vita laicali, sed a pueritia instruuntur in vita clerieali Det hoc modo qui volunt religiosi
fieri, non oportet quod prius exerceantur in vita saeculari sed optimum est eis, si a pueritia exerceantur in vita religionis, quia magis poterunt in ea proficere. Unde dicitur Thren. III, 27 Bonum est viro eum portaserit jugum Domini ab adoleseentia ua. Alio modo possunt accipi diversi gradus in eodem statu vel cotiditione; et hoc modo dici Gregorius, quod in qualibet bona con em fa,ione incipiendum est a minoribus, ut ad majora perveniatur. Sicut enim milites a rudimentis militias, et clerici a rudimentis clericaturae ita etiam et religiosi incipiunt a rudimentis religionis, ut proficiant usque ad summum. Ad tertium dicendum, quod duplex est occasio scilicet data et sumpta. Tunc quidem dat aliquis occasionem alicui ruendi, Vel in cisternam cadendi, quando saei aliquid vel dicit minus rectum, ex quo datur proximo occasio ruinae et tunc ruina proximi imputatur danti occasionem. Aliquando autem non est occasio data, sed sumpta puta, cum aliquis inducit aliqu0m ad bonum, et ipso ex hoc fit deterior, non est reliquenda monitio bona propter hoc quod ille Sumit inde occasionem ruinae unde et Dominus non dimisit praedicationem veritatis propter scandalum Pharisaeorum, ut habetur Matthaei xv et Augustinus dicit in epistola ad Boni lacium et habetur xxiII, quaest . Ipsa piet , et infraὶ, quod si plurimi essent in domo ruitura, ei inde saltem unus liberari posset, atque id quia sacere conaremur, alii Semetipsos praecipitio necarent, doleremus de ceteris, verum de unius
Ad quartum dicendum, quod libertas necessitati coactionis opponitur, quae est necessitas absoluta; et talis necessitas est cohibenda. Sed necessitas quae est ex suppositione finis, non opponitur libertati; et tali necessitate expedit uti ad communem utilitatem: alioquin nec pacta promissionibus firmata, nec juramenta, in rebus humanis fieri deberent. Multo autem magis per hujusmodi expedit homin0s obligari ad divina, quae sunt meliora. Ad quintum dicendum, quod difficultas ingr-ssus obs )rvatur in religionibus per hoc quod datur intrantibus annus probationis, in
quo difficultat0sui ligionis pxperiuntur. Ad si xt,im dicetusum quod pari ii nondum disierato non 'tonus tignotum imponendum, tau Un non iubii elui quin Sit paties
306쪽
deficearinus Desiccatur autem paries a pravo humor saecularis affectus per religionem; et ideo contingit quod prius exercitentur aliqui 1 se mone quam eis onus praelationis aut sacrorum ordinum imponatur; et de hoe onere loquitur Gregorius, ut patet per ea quae praeeedunt in illo capitulo, et in I homilia in Ezechielem. Ad septimum dieendum, quod status religionis, et est status paenitentiae, et est exerethium sive schola persectionis : unde ad religionem recipiendi sunt peceatores propter paenitentiam, et recipiendi sunt pueri innotentes quasi in schola quadam persectionis, ut perlaetius innocentiam eonservent. Ad octavum clicendunt, quod si omnino inviti pueri in religionem inducerentur, limendum esset do eas suturo sed ex quo propria voluntate se obligant, ac religionem ingrediuntur, non habet locum ratio inducta. Ad nonum dicendum, quod sieu magnum et parvum, multum et paucum, secundum Philosophum dicuntur relative ita et sestinatum, sive velox, et tardum. Nam sestinatum, sive elox est quod in parvo tempore multum movetur. Issa ergo substantia minuitur quae est sestinata in respeetu ad debitum modum puta, si aliqui aliquem statum aggresus, statim a principio, contemptis rudimentis illius status, ea quae sunt persectorum in statu illo, altentaro vellet. Non est autem substantia sestinata, si exercitium persectionis, et quasi quamdam scholam, quae est religio, a uo ritia aliquis aggrediatnr. Tantum est enim ulmen persectionis, ut etiam si a pueritia quis hujusmodi persectionem aggrediatur, semper habet ubi proficiat: sicut et Augustinus dicit ad Volusianum do doctrina christi an Tanta est, inquit, ehristianarum profunditas litterarem, ut in eis pisti die profiterem, si eas solas
ab ineunι pueriιia usque ad decrepiιam senectutem ummo studio, meliore ingenio, mnarer addimere.
Ad decimum dicendum, quod diversi ordines sunt Dasi diversi gradus unius clericalis vitae; et ideo oportet ut a minoribus incipiat qui ad majores tendit. Non autem oportet quod qui tendit ad sacros ordines, exercitetur in his quae pertinent ad inferiorem statum, latealis scilieet vitae. Et similiter in vita religionis oportet quod a rudimentis ejus incipiat qui religionem ingreditur, ut ad summum apicem religionis pertingere possit; non tamen oportet
eum prius esse exercitatum in saeculari vita.
Ad undecimum dicendum, quod in intelligibilibus etiam oporistet quod aliquis a minoribus in eadem scientia incipiat, ut ad
307쪽
TII. - QUODLIBRTUM QUARTUM 293 maiora perveniat; non tamen oportet quod quicumquo vult addiscere aliquam scientiam majorem, exercitetur in qualibet minori: sicut qui volunt addiscere liberales artes, non oportet quod prius exercitentur in mechanicis; sed solum hoc oportet quando minor scientia parat iam ad majorem Vita autem saecularis non parat viam ad religionem, sed magis ab ea abduci ι unde Gregorius diei in Princ Moralium : Cum adgrue me esseret aniηιus praesentima suasi speeis tenus deservire, eoeperunt multa eae ejusdem
mundi eur a Mereseere, ut in eorum jam non specie, sed, quod est gramus, menι retinerer. E converso autem observantia consiliorum para viam ad tutius et persectius praecepta divina observanda, quae necesse est in saeculari vita observari.
Ad duodecimum dicendum quod ratio illa in multis deficit. Primo quidem, quia illo qui religionem intrat, non ad hoc eligitur ut sui vel alterius curam gerat magis quam ante; sed magis ut sit sub cura et obedientia alterius Secundo, quia hoc non onceditur ab omnibus, quod necesse sit eligere meliorem ad regimen praela ιionis; sed secundum quosdam, sussicit eligere bonum. Tertio, quia si oportet eligere meliorem ad praelationem, non quidem oporto simpliciter meliorem eligere, sed meliorem, id est magis idoneum, ad hoc Pueri autem etsi non sint meliores simplicitur quam adulti sunt lamen magis idonei ad hoc ut in religione nutriantur undo Anselmus in libr. de Similitudinibus comparat eos qui a puerilia nutriuntur in religione Angelis, alios autem hominibus; quia Angeli a principio, homines processu temporis ad vitam aeternam perveniunt. Quarto, quia ad Episcopatum non oligitur nisi unus e ideo maior necessitas est quod melior assumatur, quam de intrantibus religionem, qui plures accipi
Ad decimum tertium dicendum, quod non solum illud quod est peccatum, praebet occasionem ruinas, sed etiam illud quod habeι speciem malici undo e Apostolus dicit, I ad Thessul ult xxii:
Ab omni speeis mala absιinata vos. Et quia serpens aeneus, etsi secundum se esset bonus ex sui institutione, tamen speciem habebat mali propter similitudinem idolatriae; ideo apud eos qui erant ad idolatriam proni, non erat dimittendus, sed laudabiliter suit
subtractus. Introitus autem religionis nec est secundum se malum, nec habet speciem mali. Benedictio autem, etsi si de genere suo bona, tamon ad hoc quod sit actus virtutis, exigitur quod sit ves-tita debitis circumstantiis, ut si conveniens et personae e loco et
308쪽
294 s. THOMAE AQUINATI OPUsoULA tempori. on est autem conveniens personae, quando minor praesente majore benedicit; quia, sicut dicitur ad Hebraeos II, 7, sine ulla eontradietione quod minus est, a majore benedicitur. Ad decimumquartum dicendum, quod ille qui accedit ad eo silia, non quaerit ascensum per abrupta postpositis gradibus, sed magis reseat quae possunt hominem impedire ab observatione praeceptorum, sicut dictum est. Ad decimumquintum dicendum, quod secundum dictum Damasceni, magis esset contrarium concludendum. Ideo enim Deus hominibus etiam post regenerationem incorruptibilitatem non statim addit, quia hoc non esset eis utile, sed superbiendi occasio Abundantia enim temporalium et corporalium bonorum est materia superbiae; et ideo utile est homini ad superbiam vitandam, ut ad consilia transeat, temporalium bonorum superabundantiam derelinquens. Ad decimumsextum dicendum, quod amplexus Rachelis significat quietem contemplationis, ad quam etiam consilia sequentes non statim a principio pervenire possunt, sed post longum exercitium bonorum operum facilius tamen ad praedictam quietem
pervenitur per observantiam consiliorum quam per exercitium mandatorum in vita saeculari.
Ad decimumseptimum dicendum, quod si beneficiis temporalibus aliqui alliciantur ad religionem cum pacto, sicut patet in emptione et venditione, est illicita solutio. Si autem aliquis alicui provideat sine pacto, non est illicita solutio unde post praemissa verba in eodem capito subjungitur : Nisi forte de pauperum alimento quia in eoneione proponat et iterum subdit Dum tamen abιit paetio,
Ad decimvmoctavum dicendum, quod status religionis, quantum ad eos qui in eo prosecerint, os spiritualis militia; quantum vero ad eos qui do novo intrant, est quasi cujusdam tyrocinii exercitium ideo oportet ad majorem prosectum quod a principio aliquis hujusmodi exercitium subeat, sicut et de exercitio militiae temporalis egetius docet in libro de re militari. Ad decimum nonum dicendum, quod obligatio perficiens matrimonium corporale non potes fieri ante annos pubertatis; cui obligationi similis est professio quasi in religione ad perpetuo remanendum in ea sed ante annos pubertatis potest fieri aliqua sponsio futuri matrimonii, sicut est in sponsalibus; cui assimilatur obligatio quae si ad religionem.
309쪽
Ad vigesimum dicendum, quod, sicut Glossa ibidem, exponit, per hoc quod daemoniacus curatus volebat esse in navi cum claristo, significatur desiderium eorum qui sunt a peccato mundati, quo cupiunt dissolvi et esse cum Christo, et hoc non statim eis conceditur; sed oportet quod prius in hac vita laborent annuntiando verbum Dei. Unde patet quod non est ad propositum. Ad vigesimumprimum dicendum, quod quanto aliquis magis exercitatus in bono, ex AEgypto, id est ex saeculo, ad religionem transit, tanto lacilius in ea proficere potest sed quia in saeculari vita imminent multa pericula, quibus hujusmodi exercitium virtutis impeditur, tutius es quod a principio impedimenta dirumpat per observantiam consiliorum. Ad vigesimumsecundum dicendum, quod dissicilius est observare praecepta invita saeculari quam in vita religiosa; magna enim virtus requiritur ad hoc quod aliquis in saeculo vivens se immaeulatum a vitiis saeculi conservet; unde dicitur ecli xxxi, M: Bevius diues qui invenιus est sine macula; et postea subditur :0uis est hie et laudabimus eum feeit enim mirabilia in viι sua. Et ideo majoris praesumptionis esse videtur, si tamen sit praesumptio, quod aliquis in saeculo vivens considerat se immaculatum, quam quod tantae virtutis se non existimans, ad religionem transeat, ut facilius a peccati macula conservetur, ad modum Zachaei, qui cum statura pussillus esset ad hoc quod Christum videret, ascendit arborem sycomorum, id est ficum saluam, per quam religio designatur. Ad vigesimumtertium dicondum, quod in unoquoque statu majora minoribus sunt attribuenda : et tamen qui ad majorem statum proficere vult, oportet quod dum minor est, primordia illius status accipiat, secundum illud Eccli xxv, 5 ius in jusentute ιua non ongrega/ti, in seneeιut quomodo metes Et ideo ad hoc quod aliquis perveniat ad persectionem religionis, oportu quod a principio aetatis suae ad hujusmodi assuescat.
Secundo quaeritur, utrum consilia ordinentur ad praecepta; et
videtur quod non Illud enim ad quod ordinatur aliud, posterius est; quia unis est prior in intentione, et posιerior in executione.
310쪽
296 a. ROMAE AQUINATI OPUscULASed observationsim praeceptorum constat esse priorem in executions quam impletionem consiliorum ut pale Matth. ix doadolescentemus dixerat se servasso legis praecepta a juventuto sua, cui datur consilium persectionis. Ergo videtur quod consilia non ordinentii ad praecepta sicut ad finem, sed potius e con
l. praeterea, mi est persectior his quae sunt ad finem. Sed consilia sunt persectiora praeceptis, quia consilia pertinent ad persectionis statum praecepta autem pertinent ad communem justitiam unde et consilia praeceptis superadduntur, ut patet per hoc quod Matth. viii, 2 MLuc ix 22ὶ Dominus dici adoles- conli, qui praecepta servaverat : Adhue unum tibi deest. Si is
perseetus esse, vade, vende quae habes, et da pauperihus Ergo consilia non ordinantur ad praecepta, sed potius e converso. 3. Praeterea, secundum Philosophum inest Physic. text. com. 89J, sicut se habent principia ad conclusiones, ita se habent fines ad ea quae sunt ad finem. Sed talis es habitudo principiorum ad con clusiones, quod positis principiis ponuntur conclusiones non automi converso; quia contingit ex salso syllogizare verum. Ergo talis est habitudo finium ad ea quae sunt ad fines. Sed positis praeceptis non ponuntur consilia; multi enim observant praecepta qui non observant consilia. Ergo consilia non ordinantur ad praecepta sicut ad finem. 4. Praeterea, Augustinus dicit in lib. de sancta Virginitato Mirabiliter dee*ιunt qui propter praeaens oemium viro initaιem esse solum obsarondam sentiunt. Sed observatio praeceptorum pertinet ad praesens saeculum. Ergo consilium virginitatis non esι implendum propter praecepta; et eadem ratio est de aliis consiliis. 5. Praeterea, praecepta pertinere videntur ad vitam activam: consilia autem ad vitam contemplativam. Unde alth. xlx, ubi enumerantur praecepta legis, dici Glossa Eere uiι aetina . Ubi autem postea subditur : Si vis perseetus esse, etc. dicit Eere vitaeontemplativa. Sed vita activa ordinatur ad contemplativam, et non e contrario. Ergo praecepta ordinantur ad consilia, et non eoonverso.
6. Praeterea, Dominus his miraculos legitur turbas resecisse; primo quidem quando satiavit quinque millia hominum ex quin- quo panibus et duobus piscibus, ut legitur Matth. IV secundo quando septem panibus et duobus piscibus satiavit quatuor