장음표시 사용
361쪽
eum ipso dicat, Joan. Ego veni vi vitam habearu ει ais dantiva habeant. Sed ant Christi adventum salvabantur aliqui pueri in fide parentum. Ergo multo magis nunc post Christi adventum.
Sed contra est quod Dominus dicit, Joan. iii 5 Nisi quis νε- μι- fuerit eae aqua ει Spiritu aneto, non potest inιrare in re
Respondeo dicendum, quod ab illa damnations quam humanum genus incurrit propis peccatum primi parentis, nullus potest liberari nisi por Christum, qui solus ab illa damnatione immunis invenitur, ita scilicet ut ei incorporetur sicut capiti membrum. Hoc auhem tripliciter fieri potest. Primo quidem per susceptionem baptismi, secundum illud ad Galal iii, Omnes qui in Christo baptizati esιis, christum induisιis. Secundo par sanguinis effusi nem propter Christum; quia per hoc etiam aliquis passioni Christi
eonformatur, a qua essicaciam sortitur baptismus undo diciturdo Martyribus, Apocal. Vii, 4, quod aperunt asolas suas in sanguine agni Tertio modo per fidem et dilectionem, secundum illud Prov. xv, 27 Per miserieordium et dem purgantur pesteata et Aet xv, , dicitur : Fide purifieans orta eorum; et per fidem Christus habitat in cordibus nostris, ut habetur ad Eph. iii unde et ipse baptismus dicitur dei sacramentum et secundum hoc dicitur esso triplex baptismus, scilicet aquae, spiritus, et sanguinis quia alia duo supplent vicem baptismi aquae, si tamen adsit propositum suscipiendi talem baptismum ita scilicet quod articulus necessitatis, non autem contemptus religionis sacramentum excludat Manifestum es autem, quod in pueris nondum habentibus usum rationis non potest esse motus fidei o dilectionis, aut propositum suscipiendi baptismum; et ideo non-possunt salvari nisi per baptismum aquae, vel per baptismum sanguinis, si propter Christum occidantur; ex quo non solum Christiani, sed etiam Martyres fiunt, ut Augustinus dici de Innocentibus. Et sic patet quod illo puer in deserto moriens sine baptismo salutem non consequitur.
Ad primum ergo dicendum, quod secundum quosdam, tempore legis naturae non sussiciebat ad salutem parvulorum solus motus fidei in parentibus, sed requirebatur aliqua exterior protestatio
fidei per aliquod sensibilo signum. Et secundum hoc nihil differebat id quod tunc requirebatur ab eo quod nunc requiritur ad salutem, nisi quod nunc illud signum sensibile est determinatum.
362쪽
348 s. THOMAE AQUINATI OPusOULA tunc erat indeterminatum, et pro voto adhibebatur. Aliorum opinio est, quod solus interior motus fidei relatus ad salutem pueri sufficiebat ad salutem puerici nec lamen nunc diminuta est fidei virtus, sed augmentatur gradus saltatis; quia nunc qui salvantur per Christum, statim introducuntur in regnum caelorum, quod tunc non erat unde non est inconveniens, si ad hoc amplius aliquid requiratur, sci Iice baptismus, ut dicitur Ioan III. Ad secundum dicendum, quod por Cliristum in hoc ipso est ampliata hominibus via salutis quod nunc per eum aperta est eis janua vitae aeternae, quae ante clausa ora per peccatum primi parentis
Ad secundum sic proceditur. 4. Videtur quod non possit osso matrimonium inter Christianum o Judaeam baptigatam biso quam carnaliter cognovit post fidem do contrahendo datam. Dicitur enim in Decrotis, 30, quaest. , quod filius sacerdotis non potest ducere in uxorem puellam quam pater ejus baptizavit. Ergo multo minus, si ipsemet baptizasse eam, non posset eam habero in uxorem. Si ergo iste Christianus bapιigavit Judaeam, non potest
Sed contra est, quia secundum jura, quando post fidem datam de contrahendo per verba de suturo, sequitur copula carnalis est matrimonium praesumptum praesumptione juris, contra quam non admittitur probatio. Sed ita est in proposito Ergo est verum
Respondeo dicendum, quod spirstualis cognatio impedit matrimonium contrahendum, et dirimit jam contractum. anifestum est autem quod ex hoc quod Christianus baptizavit Judaeam, contrahitur inter illos spiritualis cognatio, quia illa sit filia ejus spiritualis undo nullum est matrimonium sequens, etiamsi expresso contrahat per verba de praesenti e etiam subsequatur carnaliseopula.
E per hoc patet responsio ad objecta. am quod dictum est do praesumptione juris, intelligondum est quaudo non intervenit aliquod impedimen bum matrimonii.
363쪽
Deinde quae uium est de virtutibus taetra quan um ad fidem, uirum scilicet certitudo adhaesionis quae est in haeretico, vel maloeatholico, sit actus ipsius fidei virtutis a de quibusdam pertinentibus ad religionem, sive ad latriam 3 de quibusdam perii-nenvibus ad caritatem.
Utrum eae titudo adhaesionis in haeretico se malo atholieo sit actus de sirtutis
Ad primum sic proceditur. 4. Videtur quod certitudo adhaesionis in haeretico vel malo catholico sit actus fidei virtutis. Quia secundum Philosophum II Ehhici, tria sunt in anima, potentia, passio, et habitus. Sed illa certitudo adhaesionis non potes attribui potentiae, quia es meritoria vel demeritoria potentiis autem
non meremur nequo demoremurra similiter non potes pertinero
ad passiones, quia passiones pertinent ad appetitum sensitivum, qui non potest extendi ad hoc quod inhaerea veritali divinae. Ergo relinquitur quod pertineat ad aliquem habitum. Sed habitus ad quem pertinet certitudo adhaesionis, est virtus fidei. Ergo cortitudo adhaesionis in haeretico vel malo catholico es actus ipsius sidet. 2. Praeterea, omne quod agit ad similitudinem alicujus videtur ager in virtute illius. Sed haeretieus per certitudinem adhaerens his quae credit, agit secundum similitudinem fidei cui in tantum eortitudinaliter inhaeret, in quantum aestimat se rectam fidem habere. Ergo operatur in virtute fidei et ita videtur quod illa certitudo adhaesionis sit actus virtutis fidei. 3. Praeterea, tota firmitas spiritualis aedificii est a fide, secundum illud atth. vii 25 Venerunt flumina, flaverunt senιi, et non potuerun movere eam; fundata enim erat rupi a firmam petram, scilicet supra fidem. Sed certitudo adhaesionis ad firmitatem spiritualem perlinet. Ergo est actus virtutis fidei. Sed contra, quod non est, non potest agoro. Sed in haeretico vel malo Christiano non es virtus fidei. Ergo erιitudo adhaesionis non potest in eis esso actus virtuus fidei.
Respondeo dicendum, quod si alicuis id quod es commvno
364쪽
350 s. THOMAE AouINATI OPUgoULA multis, accipiat ut proprium uni necesse est quod decipiatur cediti ludo autem adllaesionis non est propria virtutis fidei. Primo quidem . quia convenit virtutibus intellectualibus, puta sapientiae, scientiae, et intollectui. Secundo, quia convenit non solum fidei verae, sed etiam falsae sicut enim est opinio vera et salsa, ita et fides nec minus firmiter inhaeret aliquis veritati quam salsitati, ut Philosoplius dicit in vii Ethic Tertio, quia certitudo inhaesionis non semper provenit ex aliquo habitu sed ex proprio arbitrio aliquis potest assensum suum firmare ad aliquod verum vel falsum antequam habeat habitum. Quarto, quia certitudo inhaesionis non solum competit fidei formatae, quae est virtus, sed etiam fidei informi, quae non est virtus. Dicendum est ergo, quod in haeretico certitudo inhaesionis est actus salsae fidei, in malo autem catholico est actus fidei insorinis;
et sic in neutro est actus virtutis.
Ad primum ergo dicendum, quod divisio illa datur do his quas
sunt in anima per modum principii actus. Nam sinis operatio animae aut est ex aliqua passione, aut ex aliquo habitu, aut ex pura potentia. Hujusmodi autem certitudo inhaesionis non potest esse e passione. In malo autem catholico est ex habitu fidei i formis sed in haeretico est vel ex habitu perverso fidei, vel x pura potentia, sicut in principio antequam habitum acquisiverit; non enim potest dici quod perversa fides sit habitus infusus Quod
autem dicitur, quod potentiis non meremur neque demeremur, Si sic intelligatur quod non meremur neque demeremur hoc ipso quod habemus potentias, verum est si autem sic intelligatur quod pura potentia non possit esse principium merendi neque de strendi, verum est quantum ad uteritum, quod non potest esse sine gratia non est autem verum quantum ad demeritum alioquin ille qui a principio peccat, antequam acquirat habitum viti
Ad secundum dicendum, quod aliquis potest ager secundum similitudinem alicujus dupliciter 'mo modo secundum similitudinem veram, et sic vero agit aliqualiter in vir luto illius; alio modo secundum similitudinem apparentem, et sic agi in apparentia virtutis illius; et ita est in proposito unde in haeretico cedititudo adhaesionis est actus fidei apparentis, non autem fidei verae. Ad tertium dicendum, quod sicut ex fide vera opendet firmitas spiritualis aedificii, ita etiam ex fido salsa procodi sirmitas
365쪽
Deinde quantum ad actus latriae sive religionis quaesita sunt quatuor d celebration festorum, utrum scilicet liceat celebrars sestum conceptionis Dominas nostrae; et de solutione ossiciorum utrum scilicet clericus habetis beneficium eum cura, vel Sin cura, existens in scholis teneatur dicere ossicium mortuorum; 3 de collatione beneficiorum utrum scilicet Episcopus teneaturdaro beneficium meliori; 4 do solutione decimarum utrum Scilicet aliquis pauper teneatur decimas dare diviti sacerdoti.
Utrum lioea eelebrare Concaptionem Dominae noδtrae.
Ad primum sic proceditur. Videtur quod liceat celebrare conceptionem Dominae nostrae. Si enim non liceat, hoc non est nisi quia sui concepta in originali peccato. Sed non fuit concepta in originali peccato, ut videtur; quia Beata Virgo acta est ut speciali modo esset habitaculum Dei. Ergo debuit ad hoc specialiter praeparari. 0 autem praeparata est specialiter secundum corpus, quod conceptum est ex sexuum commixtione; nec etiam quantum ad animam, quia alii etiam leguntur sanctificati in utero e ita relinquitur quod fuerit specialiter praeparata per immunitatem ab originali peccato; et sic licet rius Conceptionem
Sed contra est quod hoc privilegium solius Christi dicitur esse, quod in originali peccato est conceptus. Non ergo competi, Beata Virgini et ita jus Concstptio non est celebranda. Responde dicendum, quod hic inducuntur duae quaestione :una principalis, altera accessoria scilicet a Beata Virgo fuerit concepta cum originali quod portet primo determinari. Est ergo considerandum, quod unusquisque peccatum originals contrahit ex hoc quod sui in Adam secundum seminalem alionem, ut Augustinus dicit super Genesim ad litteram. Omnes autem illi in Adam suorunt secundum seminalem rationem qui non solum ab eo carnem acceperunt, sed etiam secundum naturalem modum originis ab eo sunt propagati. Sic autem proce8Sit ab Adam Beata Virgo, quia nata sui per commixtionem SeXuum, ricut e ceteri; et ideo concepta fuit in originali peccato, et inclu-
366쪽
352 s. THOMAE AQUINATI OPUsedvxdiιur in universitato illorum de quibus Apostolus dicit ad Rom. v 42 In quo omae peeearer ι; a qua universitate solus Christus excipitur, qui in Adam nori fuit secundum seminalem rationem; alioquin si hoc alteri convenire quam Christo, non indigere Christi redemptione. Et ideo non tantum debemus aromatri quod subtrahat aliquid honori Filii, qui ost Salvator omnium hominum, ut dicit Apostolus I ad Tim. Iv. Quamvis autem Beata Virgo in originali concepta suerit, creditur tamen in ιero suisse sanctificata antequam naia. Et ideo circa celebrationem Conceptionis ejus diversa consuetudo Ecclesiarum inolevit. am Romam Ecclesia et plurimae aliae, considerantes Conceptionem Virginis in originali peccato fuisse,-festum conceptionis non celebrant. Aliqui vero considerantes sanctificationem eius in utero, cujus tempus ignoratur, celebrant Conceptionem creditur enim quod cito post conceptionem Manima infusionem suerIt sanctificata. Unde illa celebritas non es, reserenda ad conceptionem ratione conceptionis, sed potius ratione sanctificationis. Sic ergo non es ido celebranda Conceptio praedicta, quia sueri sine peccato originali concepta. on enim per hoc tollitur quin suerit specialius ceteris praeparata, eo quod in ipsa sanctificatione copiosius ceteris munus gratiae accepit; non solum ut purgaretur a peccato originali, sed ut tota ejus vita
redderetur immunis ab omni peccat tam mortali quam veniali, ut dicit Anselmus.
Utrum egeriens beninciatus tenearer, in scholis existens, diere ossicium mortuorum.
circa secundum sic proceditur. Videtur quod clericus benefi- elatus tensatur, in scholis existens, dicere officium mortuorum. Ille enim qui recipit bona temp.ralia alicujus tenetur ei in spiritualibus recompensare. Sed isto clericus accipit bona liae suerunt defunctorum. Ergo tenetur pro eis dicere ossicium mor
Sed contra, ille qui minus recipit, minus tenetur. Sed clericua qui in scholis moratur, minus recipi quam alii qui in Ecclesia rosidentiam faciunt, qui recipiunt quotidianas distributiones. Ergo non tenetur dicere ossicium mortuorum sicut illi. Respondeo dicendum, quod clericus, ex hoc ipso quod est clo-
367쪽
rietis, et praecipuam meris ordinibus constitutus, tenetur dicero horas canonaeas. Videntur enii tales specialiter esse assumpti ad tandem divinam, secundum illud Isa. xxiii. omnem qui innoeat nomen meum, in laudem meam ereavi ilium. Sed in quantum est clericus beneficiatus in hac Ecclesia, tenetur dicere off-cium secundum mo dum illius Ecclesiae. Est ergo considerandum, quod officium mortuorum quandoqus in Ecclesia dicitur sicut ordinario pertinens ad Ecclesiae ossicium sicut in tota Ecclesia in die animarum dicitur ossicium pro mortuis; et in qualibet Ecclesia est aliqua super hoc specialis consuetudo, puta ut dicatur ordinaris ossicium mortuorum semel in septimana, vel qualitercumque aliter secundum certum tempus te ad hujusmodi ossicium mortuorum tenetur clericus beneficiatus in aliqua Ecclesia, etiam in scholis existens, ut per hoc satisfaciat mortuis, quorum recipit bona. Aliquando vero dicitur ossicium mortuorum in Ecclesia extraordinarie propter aliquam causam specialiter emergentem, puta ad preces alicuilus personae, vel
propter aliquid hujusmodi et ad huiusmodi ossicium mortuorum
non tenetur clericus existens in scholis.
Et per hoc patet responsio ad obiecta.
Ad tertium sie proceditur. Videtur quod Episcopus peccet dans beneficium bono, si praetermittat meliorem. Quia qui facit contraeonscientiam, aedificat a gehenn/m. Sed isto Episcopus praeis mittens meliorem, videtur facere contra conscientiam. Ergo peccat mortaliter aedificans ad gehennam. Sed contra est quod etiam secundum jura sussicit dars hono, si sit idoneus ad serviendum in Ecclesia. Respondeo dicendum, quod aliquis potest dici melior dupli ei- ter uno modo simpliciter, quia est sanctior, plus absns de caritate alio modo dicitur aliquis melior quoad aliquid Contingit autem quandoque aliquem esse meliorem simpliciter, qui tamen non est melior quantum ad hoc quod beneficium percipiat quia .lius orto potest Ecclesiam magis juvare vel per consilium sapientiae, vel per auxilium potentiae, vel quia servivit in Ecclesia. Non ergo Episcopus tenetur semper dare meliori simpliciter, sed
368쪽
unum praeserat alteri nisi propter aliquam causam quae si quidem pertineat ad honorem Dei et utilitatem Ecclesiae jam quantum ad hoc isto est melior; si autom illa causa ad hoc non pertineat, erit acceptio personarum, quae tanto est gravior, quanto in rebus divinis committitur. Unde super illud Iacob. II, Tu sede hic bene eici dici Glossa Augustini: Si hane distantiam sedendi et standi ad honores etlesiastieos referamus, non 3 putandum ιeve eras peceatum in aeeπιione personarum habere dem Domini floriae. 0uis enim ferat elegi diuitem ad sedem honoris Ecelesiae, eontempto paupere sanetiore et instructiore fg per hoc patet responsio ad objecta.
Ad quartum sic proceditur. 4. Videtur quod pauper non tenetur decimas solvere diviti sacerdoti Ide institutum est ut decimae solvantur ad sustentationem ministrorum Ecclesiae. Sed sacerdos dives habet alias unde sustentetur. Ergo non sunt ii decimae solvendae, et praecipue a paupere. 2. Praeterea, in multis terris decimae non solvuntur; quod tamen praedati corrigerent, si homines ex necessitate juris divini docimas solvere tenerentur. ΝΟ ergo videtur quod praesertim pauperes teneantur solvere decimas divitibus sacerdotibus. Sed contra est quod Dominus, Matth. xxiii 23, dicit ismo oporιuit faeere, scilicet judicium et veritatem, et illa non omittere, scilicet ea quae pertinent ad decimarum solutionem. Praeterea Luc. viri, 42 Pharisaeus dicit Deoimas do omnium quae po3sideo. Respondeo dicendum, quod, sicut Philosophus doce in v Eιhie , medium justitiae accipitur non solum quoad nos, sicut in ceteris virtutibus, sed etiam secundum rem quia scilicet in aliis virtutibus attenduntur diversae condi ιiones personarum, Secundum quas medium divorsis catur; sicut circa cibos, quod est multum uni est paucum alteri vel moderatum; sed in justitia non variatur medium secundum diversas personae conditiones, sed attenditur solum ad quantitatem rei. Qui enim emit rem aliquam, debet lantqm solvere quantum valet, sive a paupere, sive a divite emat.
369쪽
alicui reddatur quod ei debetur, non reser utrum si dives vel pauper. Decimae autem sacerdotibus debentur in communi quidem Secundum jus naturale. aturalis autem ratio dictat ut illi qui pro populo in spiritualibus laborant, a populo stipendia suae su tentationis accipiant ei secundum hoc etiam in novo testamento mi jure divino sarrit vir: muri a dicitur Iad Cor. xiv Dominu, ordinavit his qui Enangelium annuntiant, ut d Euangelio visant. Sed in lego veteri judiciali praecepto taxata est quantitas ejus quod ministris Dei est a populo solvendum, scilicet decima et hoc etiam Ecclesia statuit in populo christiano solvendum. Unde, cum sacerdotibus decim debeantur tum de jure naturali, tum do jure divino, tum etiam ex statuto Ecclesiae, quamvis sacerdos sit dives, nihilominus pauper tenetur ei decimas solvere. Ad primum ergo oportetusspondero dupliciter. Uno modo ut dicatur, quod decimarum solutio est instituta non solum ad sus' tentationem ministrorum Ecclesiae, sed etiam ad sustentationem pauperum, quibus debet de domo Dei provideri undo dicitur Malach. III, Inferte omnem deeimationem, ut sit eibus in domo mea; et sic sacerdoti, qui non solum sibi, sed pauperibus provi dere debet, quantumcumque diviti sunt decimae necessariae. Aliqmodo potest dici, quod necessitas suilentationis ministrorum fuit ratio ecclesiasticas institutionis do decimarum solutione; sed ex quo ossicium est alicui debitum per statutum Ecclesiae, nihilominus ei debetur, quamvis si dives. Ad secundum dicendum, quod sicut Paulus laudabiliter non exigebat sumptus qui sibi propter praedicationem Evangelii debebantur, ne quod impedimentum fiere Evangelio, aut scandalum sidelibus Christi; hon tamen illi peccabant non ministrantes sumptus quos Apostolus sibi debitos remittebat ita etiam prae lati Ecclesiae laudabiliter faciunt non Oxigendo decimas in terris illis in quibus propter dissuetudinem timent scandalum generari; non peccant illi qui non solvunt decimas in terris illis in quibus non est consuetum peccarent autem si obstinate exigentibus dare recusarent; et ideo, ut huic peccato obvient sacerdotes, in terris illis non exigunt decimas.
Deinde quaesitum si de actibus caritatis. Et st de obedientia;
370쪽
tiirum is magis meritorium obedire praelato, vel laeero aliquid ad fletum fratris et do eleemosyna.
circa primum sic proceditur videtur quod magis ut meritoriiim obedire praelato quam saeero aliquid ad dictum fratris Majori enim merito maius demeritum opponitur sed magis demeretur illo qui est inobediens praelato quam illo qui non assentit dicto fratris. Ergo et magis meretur aliquis obediendo riselato quam assentiens dicto fratris. Sed contra, ubi est major humilitas, ibi videtur esse main me' filum quia humilibus dat Deus gratiam, ut dicitur Iae iv. Sed majoris humilitatis videtur esse quod aliquis aequali se subjiciat faciens aliquid ad dictum ejus, quam quod aliquis subjiciat so,uperiori, obediens praelato Ergo magis videtur esse merit pium quod aliquis faciat ad dicium fratris quam quod obediat
praelato. α' Respondeo dicendum, quod aliquis actus potest dici magis, ritorius dupliciter. Uno mcd ex genere operis; et sic ille actu. hst magis meritorius qui est excellantioris virtutis Manifestuiries autem quod latria, per quam aliquis servit Deo est excellentior virtus quam beneficentia, qua quis satisfacit pr'ximo; sicut et diligero Deum est magis meritorium quam diligere proximum. Quod autem aliquid fiat ad dictum fratris, pertinet ad amicitiam vel beneficentiam, qua quis diligit proximum quod autem obediatur praelato ita quantum est Do minister, pertinet ad religio nem, qua quis colit et diligit Deum; et ideo magis est meritorium quod aliquis laciat aliquid obediens praelato, vel servans votum, quam si aliquid faciat ad dictum fratris. Alio modo potest diei aliquis actus magis meritorius ex eo quod procedit ex majori caritate, licet sit minor ex suo genero et sic nihil prohibet magi, rusreri illum qui facit aliquid ad dictum fratris.
Ad secundum dicendiis, , siossilis qui facit aliquid ad dictum
tratris, facit propria sponte unde majoris humilitatis esse videtur quam quod aliquis obediat praelato tanquam superiori.