장음표시 사용
441쪽
eam se habere, ad minus per conjecturas vel per revelationem; o similiter postquam eam amiserit, potest recordari se eam habuisse quod esse non potest nisi per ejus speciem in memoria reservatam. Ergo caritas a non habente qui prius eam habuit, per sui similitudinem cognoscitur; et eadem ratione a quolibet alio
3. Praeterea, ut dicit Augustinus 4 consess. hoc modo sohabs memoria ad intelligentiam sicut venter animalis ruminantis ad οὐ quia sicut id quod est in ventro animalis ruminantis reducitur ad os, ita quod est in memoria reducitur ad intelligentiam, Si ergo in memoria conservatur caritas per sui similitudinem, et ab intelligentia capietur per sui similitudinem. Sed contra es quod Augustinus dicit 2 super Genesim, et habetur in Glossa, II ad Corinth. xxii, quod intellectualis visio est earum rorum quae non habent species sibi similes, quae non sunt quod ipsas et inter hujusmpdi ponit caritatem. Ergo caritas non potest cognosci per sui similitudinem, sed solum per es entiam. Respolideo dicendum, quod duplex est cognitio caritatis una, qua cognoscitur quid est caritas alia, quia caritas percipitur, ut cum aliquis cognoscit se habere caritatem; quod pertinet ad cognitionum an est. Prima quidem cognitio caritatis eodem modo competit habenti e non habenti caritatem. am intollectus humanus natus est rurum quidditatem comprehendere in quibus cognoscendis naturaliter procedit sicut in cognoscandis conclusibnibus comploxis Insunt enim nobis naturaliter quaedam principia prima complexa omnibus nota, ex quibus ratio procedit ad cognosee,dum in actu conclusiones quae in praedictis principii potentialiter continentur, sive per inventionem propriam, sive per doctrinam alienam, sive per revolationem divinam; in quibus omnibus modis cognoscendis homo juvatur ex principiis naturaliter cognitis vel ita quod ipsa principia cognita ac cognitionem acquirendam sussiciant adminiculantibus sensus imagipatione, sicut cum aliquam cognitionem acquirimus per inventionem vel doctrinam vel ita quod principia praedicta ad cognitionem acquirendam non suffcrant; nihilominus tamen in hujusmodi cognoscendis principia dirigunt, in quantum inventu uar non repugnare principiis naturaliter Mognitis : quod si esset, intellectus nullo modo eis assentiret, sicut non potest dissentire
principiis. Et similiter in intollectu insunt nobis etiam naturaliter quaedam conceptiones omnibus notas, ut entis, unius boni,
442쪽
428 s. THOMAE AQUINATI OPUscuLLe hujusmodi, a quibus eodem modo procedit intellectus ad
cognoscendum quidditatem uniuscujusque rei, per quem procedita principiis per se notis ad cognoscendas conclusiones; et hoc vel per ea quae quis sensu percipit; sicut cum per sensibiles proprietatos alicujus rei concipio illius rei quidditatem; vel per ea quas ab aliis quis audit, ut cum laicus qui noscit quid sit musica, cum audit aliquam artem ess per quam discit canere vel psallere, concipi quidditatem musicae, cum ipse praesciat quid sit ars, et quid sit canere aut etiam per ea quae ex revelatione habentur, ut est in his quae fidei sunt. Cum enim credimus aliquid osso in nobis divinitus datum, quo affectus noster Deo unitur, concipimus caritatis quidditatem, intelligentos caritatem ess donum Dei, quo affectus Deo unitur; praecognoscentestamen quid sit donum, e quid unio De quibus etiam quid sint, scire non possumus, nisi resolvendo in aliqua prius nota et sic quousque perveniamus usque ad primas conceptiones humani intellectus, quae sunt omnibus naturaliter notae. Et quia naturalis cognitio est quaedam similitudo divinas veritatis monti nostrae impressa, secundum illud sal m. v Signaιum a super nos lumen ullus tui, Domine; ideo dicit Augustinus, de Trinit., quod hujusmodi habitus cognoscuntur in prima Veritate. Ipsa autem concepti caritatis, quam intellectus format modo praedicto, non est solum similitudo caritatis sicut species rerum in sensu vel imaginatione : quia sensus et imaginatio nunquam pertingunt ad cognoscendum naturam rei, sed solummodo accidentia, quae circumstant rem; et ideo species quae sunt in sensu vel imaginatione, non repraesentant naturam rei, sed accidentia ejus tantum; sicut sensus repraesentat hominem quantum ad accidentalia, sed intellectus cognoscit ipsam naturam et substa tiam rei. Unde species intelligibilis est similitudo ipsius emontiae rei, et est quodammodo ipsa quidditas et natura rei secundum esse intelligibile, non secundum esse naturale, prout est in rebus: o ideo omnia quae non cadunt sub sensu et imaginatione, sed sub solo intellectu cognoscuntur per hoc quod essentias vel quide tales eorum sunt aliquo modo in intellectu. Et hic est modus quo caritas cognoscitur cognitione primatam ab habente caritatem quam a non habente; sed secundum alium modum cognoscendi caritatem neque caritas neque aliquis habitus sive potentia percipitur a nostro intellectu, nisi per hoc
quod actus percipiuntur, ut pate per Philosqphum ath Aetus
443쪽
M. - QUODLIBETim oravi; 429 autem aritatis vel alterius habitus eliciuntur ab ipsa caritatous ab alio habitu per propriam ossentiam caritatis vel alterius habitus Det per hunc modum dicitur aliquis se cognoscere haberoearitatem vel alium habitum per ipsam essentiam habitus secundum esse naturale quod habet in rerum natura, et non solum in intellectu Sic autem nullus potest cognoscere caritatem nisi caritatem habens; quia actus caritatis et aliarum virtutum praecipuo consistunt in motibus interioribus, qui non possunt esse cogniti nisi operanti, nisi quatenus manifestantur ex actibus exterioribus; et si per quamdam conjecturam aliquis non habens caritatem potest percipere alium caritatem habere. Hoc autem dico supponendo quod aliquis possit scire se habere caritatem; quod tamen non puto esse verum quia in actibus ipsius caritatis non possit mus sussicienter percipere quod sint a caritate eliciti propter similitudinem dilectionis naturalis cum dilectione gratuita. Ad primum ergo dicendum, quod in non habento caritatem, non secundum esse naturae, sed secundum esse intelligibiis, est essentia caritatis. Ad secundum dicendum, quod postquam aliquis desinit habero caritatem secundum esse naturale, adhuc caritas in ipso manet secundum ess intelligibile, et sic potest scire quid sit caritas. Manent etiam in memoria ejus actus caritatis quos secit, etiam inmemoria sensibili propter actus sensibiles caritatis, qui utiqua manent secundum sui similitudinem, sicut et caetera sensibilia; et ex his aliquis memoraturras habuisse caritatem.
Ad tertium dicendum, quod illud quod est in memoria, redit ad intelligentiam, non ita quod eadem species numero quae est inmemoria postmodum fiat in intellectu sed per illum modum loquendi quo phantasmata dicuntur fieri in intellectu, ut dictum est.
Deindo quaeritur de his quae pertinent ad corpus humanum;
utrum alimentum convertatur in Veritatem humanae naturae.
444쪽
Veritate humanae naturae est caro vel os secundum speciem. Sed alimeluum non convertiιur in id quod est secundum speciem, sed in id quod est secundum materiam, ut videtur dicere Phyosophus in I de Generations text. com 35 . Ergo alimentum non convertitur in veritatem humanae naturae. 2. Praeterea, id quod os de veritato humanae naturae, oportet quod semper in homine maneat alias non remanere honio idem numero. Sed illud quod generatur ex alimento, non 88mper manet, immo fluit et renuit, ut patet o I de Generatione. Ergo quod generatur ex alimento, non est de veritate humanae naturae. 3. Praeterea, Augustinus dicit, quod nos fuimus in Adam dupliciter scilicet secundum seminalem rationem, et secundum corpulentam substantiam Christus autem sui in eo seeundum corpulentam substantiam, et non secundum seminalem rationem. Id autem quod ex alimento generatur in nobis, non fuit in Adam. Ergo illud quod est de veritato corpulentae substantiae nostrae,
4. Sed dicebat quod corpulenta nostra substantia sui in Adam
originaliter, e non essentialiter. - Sed contra, semen originem rei importat. Si ergo dicimur in Adam suisse secundum corpulentam substantiam Originaliter tantum, tunc idem eri esse secundum corpulentiam substantiam o secundum seminalem rationem; quod est salsum. Ergo idem quod prius. Sed contra est quod dicitur ino de Anima text. com 453 Alimen ιum est potentia tale quale est illud quod nutritur. Sed quod est potentia aliquato, in illud converti potest. Ergo alimentum converti potest in illud quod nutritur. Sed illud quod nutritur,
es id quod est de veritato humanae naturae. Ergo alimentum convertitur in id quod est de veritate humanae naturae. Praeterea, semen, ex quo fit generatio, maxime videtur ad vo-ritatem humanae naturae pertinere. Sed semen, secundum Philosophum in 45 de Animalibus, est de superstu alimenti. Ergo ali-mρntum convertitur in veritatem humanae naturae.
Respondeo dicendum, quod ad hujus quaestionis evidentiam oporte primo videre quid sit veritas urnanas naturae. Veritas aulem uniuscujusque ei, ut dicit Avicsinna in sua Metaphys., nibi mi aliud quam proprietas sui esso quod stabilitum est ei: sicut illud quod proprio habet ess auri attingens ad torminos
stabili ius naturae auri, dicitur esso vere aurum. Unumquod ius
autoin proprie habet esse in aliqua natura hoc quod substaι
445쪽
ΣΠ. - edon 2 H GLvΠM, 3Ieompletae formas propriae illius naturae, a qua est esse et ratio apecie in . natura illa. Undo illud portinet ad veritatem uniuscujusque rei quod est completivum illius rei per sormam, et periinet directo et per se ad completionem illius reici tam enim in naturalibus quam in artificialibus inveniuntur quasdam in quibus
consistit principaliter ratio rei, alia autem quae sunt ordinata ad horum conservationem et meliorationem: sicut stipes et fructus per se pertinent ad complementum arboris, unde sunt de Veritate naturae ipsius soli autem sunt quodammodo ordinata ad fructuum conservationem, et quantum ad hoc non videnιur esse deveritate naturae arboris principaliter. Similiter ratio gladii consistit in serro, et acumine ejus vagina autem est ad gladii conservationom unde si gladius esset res naturalis, serrum esse deveritate naturas eius, non autem vagina Sic autem de veritate humanae naturae esse dicimus illud quod per se pertinet ad persectionem humanae naturae, completo participans sormam speciei illud autem non est de veritate humanae naturae in homine quod est ordinatum quodammodo ad hominis cpnservationem vel meliorationem quamcumque. Sciendum est ergo, quod natura humana potes dupliciter considerari vel secundum totam speciem humanam, vel secundum esse quod habet in hoc individuo Dei secundum hoc inveniuntur in praesenti quaestione tres opiniones. Quidam enim dicunt, quod alimentum non convertitur in Veritatem humanae naturae neque secundum speciem neque secundum individuum dicunt enim, quod tota materia quae nata est Sse sub specie humanae naturae luit in corpore Adae nec aliqua alia materia potest fieri vero substans humanae speciei; et ex illa materia ex qua corpus primi hominis constabat, fuerit aliqua pars decisa, quae quidem per multiplicationem quamdam sina additione exterioris materia augmentata est in tantum, quod perve nil usque ad persectam et completam quantitatem in corpore Sellici ex quo iterum aliquid decisum est in sormationem corporis siti sui, et praedicto modo multiplicatum; et sic totum humanum genus multiplicatum est ex illa materia quae sui in corpore primi hominis, sine alicujus extrinseci additione. Illud autem quod ex alimento generatur, est necessarium nobis ad conservationem illius humiditatis quae est do veritate humanas naturae; tragilicet calor naturalis habens aliquid aliud quod consumat, scilicet humiditatem ex alimento generatam quasi accidentalem, non con
446쪽
432 s. Roua AovINATI MUscuLLsumat humiditatem quae est de veritate humanae naturae; sicut aurifices apponunt plumbum argento, ut videlicet in conflatorio
eonsumatur plumbum, et argentum non consumatur ab igno. Undo in rosurrectione quando veritas humanae naturae erit inconsumptibilis, alimento non indigebimus, nec resurget in nobis aliquid quod ex alimento sit generatum, sed solum id quod sui in Adam. Sed inconveniens videtur hujusmodi positi propter duo, quantum
ad praesens pertinet: quia ejusdem rationis est sormam aliquam nihil amitter do materia subjecta, et nihil de novo acquirero, erius substantiae et naturae nihil accrescit nec deperit. Constat autem quod aliqua materia quae erat substans humanae naturae, desinit esse humanae naturae substans, sicut patet in morte uniuscujusquo hominis Unda nisi aliqua materia de novo adderetur humanae naturae, sequeretur quod minus esset modo id quod est do veritate naturae humanae in actu quam tempore Adae et sic natura speciei non persecte salvaretur per generationem. Secundo, quia ista mutatio, quam multiplicationem dicunt, nullo modo est secundum essentiam ipsius materiae, sed solummodo secundum quantitatem, vel dimensiones ei accidentes. Non enim dicunt quod aliquid materias de novo per essentiam credetur, Vel aliundo addatur; sed quod illa eadem materia quae prius erat minor, postea fiat major. Nihil autem est aliud rarefieri et condensari quam mutari eamdem materiam de magnis dimensionibus in parvas, et e converso. Unde sequeretur secundum praedictam positionem, quod illud quod est de veritato humanae naturae, semper rarefieret per continuam generationem et augmentationem, et tantum quantum sustinere non posset Esset enim jam illud quod est o veritato humanae naturae, innumerabiliter magis rarum quam ignis; quod patet esse salsum. Et ideo alia opinio dicit, quod alimentum convertitur in veritatem humanae naturae primo et principaliter secundum speciem, non autem secundum individuum, nisi secundario : dicunt enim, quod in unoquoque individuo humanae speciei illud primo et principaliter est de veritato humanae naturae quod a parentibus traxit; e hoc vocatur a Philosopho caro et os secundum speciem, quae semper manent. Sed quia illud, cum sit modicum, non sussiceret ad persectam quantitatem debitam humanae naturae sine additione; ideo adjungitur illud quod ex alimento generatur, non solum
ad hoc quod conservetur illud quod sui a primis parentibus acceptum, ut dicebat prima opinio; sed ad hoc quod compleatur ex
447쪽
XII. - QUODLIBETUM OTAvuM 433 hujusmodi addito persecta quantitas De sic illud quod ex alimento generatur, non est de veritate humanae naturas in hoc individuo principaliter, sed tantum Secundario, in quantum est necessarium ad quantiιatem debitam; et hoc nominat Philosophus carnem et os oeundum materiam, quae uit et renuit. Sed tamen ex hoc aliqua pars seminaliter transit in prolem per generationem, et emeitur principaliter de veritato humanae naturae in ipso, cum admixtione alicujus quod sui principaliter do veritato humanas naturae in patre, ut quidam Volunt vel sine admixtions ejus, ut
alii dicunt, quod est magis consonum diciis Philosophi in xv do Animalibus, qui vult sperma totaliter esse de superiluo alimenti; ei sic illud quod generatur ex alimento, non potest esse quod sit principaliter de veritato humanae naturae in ipso qui nutritur: sud potest esse de veritate humanae naturae principaliter in alio ejusdem speciei scilicet in silio ipsius. E secundum hanc opinionem dicunt, quod illud quod est principaliter do veritat humanae
naturae in unoquoque, totum in ipso resurget; non autem totum quod ex alimento generatur, sed solum quantum sussicit ad com-- plotionem quantitatis cum propter completionem quantitatis tantummodo ad veritatem humanae naturae aliqualiter pertineat. Ei hase opinio consonat sententiae Alexandri Commentatoris, qui exponit, carnem secundum speciem quam Philosophus dici semiaps manere, esse illud quod a parentibus trahitur carnem verosseundum materiam illud qu0 ex alimento generatur, quae fluit a renuit Sod hanc opinionem Commentator Averroes reproba iutraelatu quem secit super librum do Generatione. Cum enim illud quod ex alimento generatur, nutriat in quantum est potentia caro. et augeat in quantum est potentia quanta caro, ut dicitur in II iis Anima illud quod generatur ex alimento, postquam recep0rit speciem carnis, essicitur unum cum illo quod prius inerat, quia in fino conversum jam es simile; unde non Videtur esse aliqua ratio quar calor naturalis aliquid possit consumere do illa humiditato carnis quae ex alimento generatur, e non de humiditata quae a parentibus trahitur nec posse aliquo necessario modo illud probari. Eoide tam illud qu0d est a parentibus acceptum, quam illud quod est ex aliment generatum, aequaliter se labeι ad hoc quod maneat vel consumatur per calorem naturalem et ad hoc quod restauretur per nutrimentum, quod est uere et renuero e sic aequaliter pertinet ad Veritatem humanae naturas quod generatur ex alimento, et qu0 a parentibus trahitur.
448쪽
434 s. THOMAE Aoum Is PUseu LEt secundum hoc est terlia opinio, quod alimentum eonve titur in id quod os prineipaliter do veritato humanae naturae et quantum ad speciem et quantum ad individuum ponit nimhaec opinio, quod utrumque, scilico et quod ex alimonto generatur, et quod a parentibus trahitur, indifforenter o aequaliter
sorma humana perficitur, et utrumque indifferenior manet vel consumitur; manet quidem secundum speciem, consumitur autem et restauratur secundum materiam. Sicut in aliqua republica diversi homines numero ad ommunitatem pertinent, quibus . dam morientibus, et aliis in locum eorum succedentibus; et sieno manet una respublica secundum materiam, quia sunt alii et alii homines manet tamen una numero quantum ad speciem sive sormam, propter ordinis unitatem in officiis distinctis cita otiam in corpore humano manet caro et os et unaquaeque partium eadem numero quantum ad speciem et sormam quae consideratur in determinato situ et virtute et figura; non autem manet quantum ad materiam; quia illa materia carnis, in qua talis forma erat, prius consumpta est, et alia in locum eius successit; sicut patet de igne qui continuatur secundum eamdem sormam et, dum per hoc quod consumptis quibusdam lignis alia supponuntur quae ignem sustinent. Et secundum hanc opinionem, de utroquo praedictorum indifferenter, scilicet generato ex alimetito et a parentibus tracto, tantum resurget, quantum est necessarium ad
speciem et quantitatem debitam humani corporis. Et haec opinio mihi videtur caeteris probabilior. Secundum ergo hanc opinionem ad primum dicendum, quod distinctio Philosophi, qua distinguit carnem secundum speciem et
secundum materiam, non est sic accipienda, quod alia sit caro quae dicitur secundum speciem, scilicet a parentinus tracta, et alia quae sit secundum materiam ex alimento genorata; sed una eboadem caro signata potest considerari et secundum speciem quam habet, et secundum materiam. Et quod hic sit intellectus
Philosophi, patet ex hoc quod ipso dicit ibidem, quod ho modo
distinguuur ear seeundum speetem et secundum materiam, simiunumquodque habentium speetem in materia. In aliis autem habentibus speciem in materia, sicut est lapis et serrum, et hujusmodi non habet locum prima distinctio, sed secunda, ut per B patet.
Et ideo dicendum est, quod alimentum convertitur in carnem quae est sepiansiqm speciem, idest quae habet speoieni non tamen
449쪽
materiam, et non quantum ad speetem.
Ad secundum dicendum, quod veritas hinnanae naturae et oujuslibet alterius si est a spεcis is i o, cum id quod es la
homine, maneat secundum speciem, quamvis non maneat Secundum materiam nihilominus veritas humanae naturae manere dicitur; nec desini esso idem bomo numero propter mutationem quae est secundum maioriam quia non lota materia similiter a forma abstrahitur, ut alia tola simul formam aecipiat haec enim generatio esset et corruptio; sicut hi totus ignis unus extinguρ- retur, et alius totus accendaretur sed aliqua pars materiae constimitur, et alia in locum eius substituiιur, quae essicitur 'na. materia praeexistenti is hoc quod ei adjungitur ad sustinendam eamdem sormam humani corporis sieut si unum lignum ignis consumat, et aliud loco eius apponatur, erit idem ignis numero. Ad tertium dicendum, quod ad conceptione m humani orporis
duo concurrunt; scilicet materia ex qua larmatur conceptum, et i inruin vis larisitiva quae conceptum Orma quorum primum Augustinus vocat corpulentam substantiam, secundum ero seminalem rationem. Dicimur rgoseeundum utrumquo istorum suisso in Adam originaliter, in quantum scilicet materia concepti praeparata et per virbulemasnerativam matris, vis autem larmativa est in semino patris. Et utramque storum roducitur in Adam sicut in primam origineth, a qua humanam naturam traxerunt Virtutes eonsequentes Corpus autem christi sormatum fuit per virtutem Spiritus sancti activam sed maloxiam ministravit: mater, quia ex purissimis sanguinibus Virginis conceptus est, ut. Damascenus dieit. Et ideo non sui in Adam secundum faminalem rationem, sed secundum eorpulentam substantiam; non tamen ita quod eadem numero quae est in nobis, si sui in Chri io, suarit in Adam. Et scho patet responsio ad sequens.
Deinde quaerebatur de his quae pertinent ad culpam si gratiam. Et primo quaerebatur de his quae pertinent ad gratiam. Secundo de his quae pertinent ad ulpam. Quantum ad perti non tia ad gratiam quaerebatur Primo de his quae pertinent ad praela o
450쪽
4so s. THOMAE AQUINATI OPUMUIA tantum Secundo de his quae pertinent ad omnes communitor. Quantum autem praelatos quaerebantur duo de lectione praelatorum utrum scilicet sit necasse semper eligere meliorem, volsussicia eligero bonum I do honore e bibendo praelatis; utrum sollice mali praelati sint honorasdi.
Ad primum sic proceditur. 4. Nidetur quod necesse sit semper eligero meliorem. Dicitur enim IV Regnum x, o ιψite ειω- rem, et eum Mniι super solium paιris sui. Ergo multo sortius in spiritualibus ossiciis meliores praeligendi sunt. 2. Praeterea, I ad Tim. III, super illud, oportet Episeopum irr prehensibilem esse, diei Glossa Talis eligatur Pontifeae, Qua eomparatione eeιεri greae dieantur. Ergo oportet in Episcopum
3. Praeterea Leo Papa dicit: Nis qui melior est a presbyteris et diaeonibus, in Episeopum eligaιur. 4. Praeterea, ille qui est propinquior, ad hereditatem possidendam obst praeserri. Sed christo, cuius patrimonium possidentclorici et praelati est propinquior qui . est melior Ergo ad prael
tions et ossicia ecclesiastica semper sunt meliores eligendi. 5. Praeterea, si alicui commissum esset a domino suo ut ei fi d is et idoneum ministrum quaereret, non agere fideliter erga dominum suum, si praetermisso magis idoneo minus idoneum acciperet. Ergo multo magis peccat ille cui commissum os oligere aliquem in ministerium Dei, si non eligat meliorem.
Sed contra est quod Decrotalis dicit, quod sussici eligero bonum, nec requiritur quod melior eligatur. Rospondeo dicendum, quod aliquis homo potes dici bonus volmelior altero dupliciter . Unstmodo simplicitor; et sic moliores qui in caritate est persectior. Alio modo secundum quid; et sic dicitur aliquis melior altero vel ad militiam, vel ad magisterium, vel ad praelationem, vel ad aliquid hujusmodi, qui non est melior Impliciter : eo quod in singulis ossiciis tam spiritualibus quam corporalibus requiruntur aliqua praeter moralem bonitatem ad hoc quod aliquis sit idonuus ad illud ossicium exequendum, Dicendum est erg', quod portet eligere ad praelationera voi