장음표시 사용
471쪽
MI. - QUOIMBRTu M u 45 repugna omni equo in quantum est equus, in cujus destruito eadit irrationais. Quidain autem dicunt, quod Deus non potes lacero esse infini- tuin in actu, quia eas inihilum repugnat sacto in quantum est
sacrum Dost satin contra rationem creaturae ut creatorem adinquet quod oportet ponore, si esset aliqua crearura infinita infinitum anim inaniis maius non est. Sed illud non idoιur rationabiliter diei. Νil. enim prohibet, illud quod est insintium par
unum modum, superari ab eo quod est infinitum pluribus modis; sicut si esse aliquod corpus infinitum secundum longitudinem, finitum vaeo latitudine, osset minus corpore longitudine et latitudino infinito. Dato autem quod Deus sacere aliquod corpus inst-nitum actu eorpus quidem hoc esse infinitum quantitato dimon-siva, sed do Messitato haberet naturam specie terminatam, et osset limitatum, ex hoc ipso quod esset res naturalis; undo non esset aequale Deo, cujus essos essentia est modis omnibus inflnita. Alii vero dixerunt, quod esse infinitum in actu seeundum aliquem modum non repugnat facto in quantum factum, nequo huic facto in quantum os hoc laetum, quod est ens in actu aliquo vero modo repugnatenti in actu esse infinitum. Et hae est opinio Algaralis distinguit enim duplex infinitum; scilics infinitum pse se, et inanitum per accidens cujus distinctionis inistiseiughine accipi potest; quod cum infinitum principaliter in quantitato inveniatur, ut dieitur in I Phrsio finxi. om. 5 si quantitas, in qua infinitum consistit, habeat talem multitudinem cujus unaquaeque pars ab altera dependeat, , eertum ordinem habeat, ita quod unaquaequo pars illius multitudinis requiratur per se tune infinitum in tali quantitate consistens dicetur insinitum pseris;
sieut pals in hoc quod baculus movΦtur a manu, manus a lacomiis et rvis, qui moventur ab animara quod si in infinitum pro dura, si scilicet anima ab alio moveatur, et sic sinoeps in infinitum, vel baculus aliquid aliud moveat, et sic deindeps, in infinitum, arit multitudo istorum moventium et motorum per se infinita Si se quantitas in qua consistit, resultet ex aliquibus pluribus, qui sumdem ordinem s. ent, et quorum numerus non requiritur nisi per accidens tuno erit infinitum per eoidsns: sieut si aliquia labor ultellum laciat, ad cujus constitutionsmmultis martallis indigeat, ex hoc quod unus post alium Dangitur, at unus su edi in locum alterius ejusdem Ordinem tensns; si talis munitudo in infinitum excrescat dicetur infinitum per aeei
472쪽
458 a. ROMAE AouINATI OPuseu dens, si non par so aceidit enim fabrili operi martellorum infinita multitudo cum per unum martellum, si duraret, aequaliter posset expleri sicut per infinitos. Dicunt ergo, quod infinitum per se repugnat ei quod est esssi actu, o quod oportet in his quae per se ordinem habent, compleri postremum, nisi per comparationem quodammodo omnium priorum; et sic ad unum constituendum requiretur infinitorum ordinata inlluentia, si esset aliquid infinitum per se; et ita nunquam posset compleri, cum infinii non si transire. Sed infinitum Per accidens, secundum eos, non repugnat ei quod est esssi actu, cum una pars multitudinis ab altera non dependeat: unde secundum hoc nihil proh=bs esse infinitum in actu sicuι Algaeto dicit in sua staph. animas rationales hominum desun torum esse infinitas in actu, eo quod ponit generationem hominum ab aeterno fuisse, et animas post mortem corporum remanere. ει secundum hanc opinionem Deus posset sacer infinita, vel infinitum in actu, etiam si non inveniatur in natura infinitum in .ctu. Sed e contra commentator, v Metaph. text. com 6ὶ dicit, quod in actu esse non potest neque infinitum per se, neque insinitum per accidens in potentia vero invenitur infinitum per accidens, sed non infinitum per se; et sic, secundum eum, esse infinitum omnino repugnat ei quod est esse in actu; et hoc verius osse videtur. Non enim potest esse actu in rerum natura aliquid non specificatum, ad diversas species indifferenter se habens. Quamvis enim intellectus concipiat animal non specificatum tionali vel irrationali disserentia, non tamen potest esse actu animal quod non sit rationato vel irrationale; unde, secundum Philosophum, non os inasnere quod non est in aliqua eius specie. Unaquaequs oro quantitas specificatur per certam terminationom quantitabis; sicut multitudinis species sunt duo et tria, et sic do aliis et magnitudinis species sunt bicubitum et tri eubitum, o hujusmodi vel secundum aliquam determinatam mensuram undo impossibile est sic inveniri aliquam quantitatem in ei quae non sit propriis terminis limitata. Cum autem insinitum congruat quantitati, o dicatur infinitum per termini remotionem impossibilo orit infinitum osso in actu propter qu'ddieit rhilosophus in ri Physic stoxt eomm. 5B. quod infinitum est sicut maioria nondum specificata, sed sub privations existens; u quod se habo magis in ratione partis e contenti, quam ιοιius e contiosnιis.
473쪽
Et ideo, sicut Deus non potest sacer equum raιionalem, ita non potest lacero ens actu esse infinitum. Und primum concedimus, quia verum concludit, quamvis non recte concludat; eo quod si ponatur Deum sacer aliquid infinitum Secundum unum modum, adhuc potest aliquid infinitum sacere in alio ordine, sicut si posset lacore infinitos leones infinito enim non est aliquid majus in illo ordino quo est infinitum; sed secundum alium ordinom nihil prohibet aliquid ess aliud majus infinitora sicut numeri pares sunt infiniti et tamen numeri pares et impares simul accepti sunt plures numeris paribus. Ad illud vero quod in contrarium objicitur, dicendum, quod verbum intellectus non solum dicitur quod profertur, sed quod mento concipitur : quod autem sibi ipsi est repugnans, mento concipi non potest, quia nullus potest intelligero contradictoria esse simul vera, ut probatur in IV Metaph. unde, cum esse infinitum repugnet ei quod est esse actu, hoc non est verbum, unde non est infinitum in actu et ideo non sequitur quod sit Deo possibile Philosophi autem qui posuerunt infinitum esse in actu, propriam vocem ignoraverunt.
Doindo quaerebatur de Christo quantum ad unionem humanae naturae cum divina; et circa hoc quaerebantur tria : 4 utrum in Christo sit una hypostasis tantum 2 utrum sit in eo unum tantum ess0 3 utrum sit in eo una tantum filiatio.
Ad primum sic procoditur. 4. Videtur quod in Christo sint plures hypostases. Uni enim animae ad corpus praesupponitur ad assumptionem; quia christi humanitatem sive humanam naturam assumpsit, quae, cum sit forma totius, dicit aliquid compositum ex anima e corpore. Sed anima e corpus unita faciunt hypostasim hominis. Ergo hypostasis in humana natura praeintelligitur assumptioni. Sed omne quod prasintelligitur assumptioni, potest
dici esse assumptum. Ergo hypostasis Verbi assumpsit hypostasim hominis; et sic sunt duas hypostases in christo.
474쪽
460 s. noua AouINATI Muscuti a P iacta, eo us quod praeintelligitur assumptioni, si a sumptioni est assumptibilo. Sod corpua non ea assumptibile nisi
ut unitum aniniae rationali, non enim dicitur eorpus inanimatum esse assumptibile. Ergo uni animae et corporis prasintelligitur ad assumptionem humanae naturae; et sie idem quod priua.. 3. Praeterea, medium unionis praesupponitur ad unionem. Sed gratia est medium unionis humanae naturae ad divinam personam, undo dicitur gratia unionia. Ergo praesupponitur ad unionem. Gratia autem non potest intelligi nisi in anima, anima autem non intelligitur esse antequam corpori uniatur; quia creando infunditur, o infundendo reatur. Ergo oportet praeintelligi unioneae humanae naturae eum divina; et si idem quod prius. 4. Praetorea, humanitas est quaedam forma substantialis. Omnis autem forma substantialis requirit aliquid quod per ipsam inis metur; non autem inest diei quod hyposιasis a suppositum aeternum anformetur per aliqua larinam creatam. Ergo oportet in christo ponor aliquod suppositum vel hypostasim creatam, quae humanitate informatura et sic in christo erunt duae hypostases; hypostasis scilicet ervi, et hypostasia hominis. Sod contra, ea quae sunt adinvicem disparata, non praedicantur de so invicem, nisi per hoc quod conveniunt in uno supposito; sicut dicimus quod albui est dulce, propter unitatem subjecti. Sad divina natura et humana sunt natum penitus disparatae, praeditantur autem de se invieem in concreto dicimus enim, mus astra o et o es D s. Ergo est ibi unum suppositum tantum, et una hypostasis. Si dicatur quod praedicantur de s invicem propter hoc quod conveniunt in una persona, non per hoc quod conveniunt in uno
supposito, vel hypostasi una, sicut dicimus, Album ost. dules :contra Persona non addit supra hypostasim vel suppositum nisi aliquod accidens, scilios proprietatem ad dignitatem retinen-tsm. Si ergo in Christo esset una persona, et non unum supposiatum vel hypostasis divina natura et humana essent in ipso unitae solum in aecidento; quod salsum est. Respondeo dicendum, quod secundum opinionam secundam, quam Magister in vi dist. In libri Sententiarum ponit, quae est
communis opinio modernorum, et aliis multo verior et securior, in Christo est unum suppositum tantum, o una tantum hypost sis, sicut e parsona una. Oportet namque nos secundum doctrinam fidei ponere uaam rein subsitientem in duabus naturis, divina
475쪽
YII. - ΟΠODLIBETUM NONuM 461 scilicst, et humana alias non posset diei, quod unus esset Dominus Iesus christus secundum sententiam Apostoli I ad Cor. viii. Undo et Nestorius luit damnatus propter hoc quod Christum praesumpsit dividere, duas introducens personas Illud autem quod est subsistens in natura est aliquod individuum et singulare unde unitas Christi, in qua duae naturae iniuntur, attri-hurnda est alicui nomini per quod singularitas designetur. Omi-hum autem quae singularitatem designant, quaedam significant singulare in quolibet gonore entis, sicut hoc nomen singulare et partieulare ei individuum, quia haec albedo est quoddam singularo et particulare ei individuum; nam universale et particularo circumeunt omne genus. Quaedam vero significant singulare solum in genere substantiae; sicut hoc nomen hypostasis, quod significat individuam substantiam; et hoc nomen persona, quod significat substantiam individuam rationalis naturae et similiter hoc nomen .uppositum vel res naturae; quorum nullum de hac albedine potest praedicari, quamvis haec albed sit singularis; eo quod unumquod-qus eorum significat aliquid ut subsistens, accidentia vero non subsistunt Partes vero substantiarum quamvis sint do natura subsistentium, non tamen per se subsistunt, sed in alio sunt;
unde etiam praedicta nomina de partibus substantiarum non dicuntur; non enim dicimus quod haec manus sit hypostasis volpersona vel suppositum, et res naturae; quamvis possit diei quod sit quoddam individuum, et particulare, Vel singulare, quae nominatas accidentibus dicebantur. Non autem potest dici quod humana natura in Christo, vel aliqua pars ejus, sit per se subsisiens hoc enim unioni repugnaret; nisi poneremus unionem so- eundum quid et non simpliciter; sicut uniuntur lapides in acervo, vel duo homines per assectum amoris, vel per aliquam imitationis similitudinem quae omnia dicimus esse unum feeundum quid, si non simpliciter. Quod enim est simpliciter unum et per se sub-slsisns, nihil continet actu per se subsistens, sed forte in potentia. IIndo servata veritate unionis naturarum in Christo, oportet ponere sicut unam personam, ita unam'Fpostasim et unum suppositum, et unam rem duarum naturarum sed ipsam humanam,aturam in Christo nihil prohibet dicere esse quoddam individuum, aut singulare, aut particulare et similiter quaslibet partes humanae naturae, ut manus et pedes et ossa, quorum quodlibet stquoddam individuum, non tamen quod de tot praedicetur quia nullum eorum est individuum per se subsistens. Sed individuum
476쪽
402 s. THOMAE AQUINATI OPusdULA per se subsistens, vel singulare, vel particulare, quod praedicatur de christo, est unum lantum. Unde possumus dicere, in Christo esse plura individua, vel singularia, vel particularia : non autem possumus dicere, Christum ess plura individua vel singularia
vel parιicularia : sed plures hypostases vel supposita non OSSumus dicero in Christo esse. Ad primum ergo dicendum, quod ex unione animae et corporis AEnstituitur et humo si humanitas quae quidem duo hoc modo illisurunt quod humanitas significatur per modum pariis, eo quod humanitas dicitur qua homo est humo, e sic praecise significatessuntialia principia speciei par quae hoc individuum in tali specie collocatur; unde so habet per modum partis, cum praeter huru modi principia multa alia in rebus naturae inveniantur sed homo significatur per modum totius homo enim dicitur habens humanitatem, vel subsistens in humanitate, sine praecision quorumcumque aliorum supervenientium essentialibus principiis speciei; quia per hoc quod dico. Habens humanitat 'm, non praeciditur, qui habet colorem, et quantitatem, et alia hujusmodi Secundum ergo secundam opinionem praedictam, unioni humanae naturae ad divinam prae Hipponitur uni animae et corporis Secundum quod constitui humanitatem, non secundum quod constituit hominem. Illud enim quod in Christo est constitutum ex anima et corpore tantum, quod unioni praeqvpponitur, non est totum quod per se subsistit, sed aliquid ejus et ideo non potest signari ut homo, sed ut humanitas. Undo oportoi dicore, quod in ipsa unione humanae naturae ad divinam quasi in trimino assumptionis, intolligatur primo in Christo ratio hominis, quia tunc primo intelligitur ut res porrae subsistens completa Pet in hoc differ ab aliis duabus opinionibus. amsi ima opinio ponit quod uni animae ad carnem
praesupponitur secundum intellectum assumptioni humanae naturae, non socundum solum hoc quod conclitui humanitatem, sed etiam secundum quod onstituit homini m dicit nim hominem essi Bssuinptum Tertia vero opinio ponit quo nec Pliam intermino assumptionis uidit igitur anima corpori untia. 'c ad constituondum homini m. no ad constitu. ndum humanam naturam dicit ni humanam naturam sumi multiplicitet, id si pro p titilm- jus, scilico anima et corpor 3; cui dicamus, humanam notiam assumptam a Vorbo : undi pat0 quod nec voru dicit
477쪽
m. - QUODLIBETUM NONuM 463 Ad secundum dicendum, quod eorpus unitum animae praeinte ligitur assumptioni humanae naturae unitum autem dico uniono constituent humanitatem, non autem unione constituente hominem.
Ad tertium dicondum, quod gratia habitualis non intelligitur
ut medium unionis, quod secundum intellectum praecedit unionemra nec est medium quod causet unionem vel uni bilitatem : sod medium quod laci ad congruitatem unionis, sicut scora eqtis lacit ad congruitatem conjunctionis matrimonialis. Et similiter scientia et omnes aliae persectiones Christi possent dici medium unionis, et pro tanto gratia habitualis Christi potest dici gratia unionis Verius tamen puto, quod gratia unionis dicatur vel ipsa gratuita Dei voluntas, quae gratis, nullis meritis praecedentibus, unionem fecit vel potius ipsum donum gratis datum humanae naturae, quod est esse in divina persona. Si tamon anima unita corpori praeintelligitur ad assumptionem, solvendum est ut prius. Ad quartum dicendum, quod humanitas non es sorma partis quae dicatur forma quia insormet aliquam materiam vel subiectum sed dicitur forma totius, in qua suppositum naturae subsistit undo non porte ponere quod hypostasis increata informetur humanitate, sed quod subsistit in ea.
Ad secundum sic proceditur. 4 videtur quod in christo non sit unum tantum esse vivere enim, secundum Philosophum in II dsAnima text. comm. 37j, viventibus est esse. Sed in Christo non est tantum unum vivere, cum duplex sit in eo vita creata scilicet vita, qua vivit corpiis per animam, quae moris privatur; et vita increata, qua vivit per se ipsum. Ergo nec in Christo es tantum
2. Praeterea, sicut esse est suppositi, ita et operatio. Sod unitas suppositi non laci quin in Christo sini pluros operationes. Ergo nec lacist quod in Cliristo si tantum unum esse. 3. Praeterea, generatio est mutatio ad esse. S' in Christo est quae tam generatio temporalis, de qua Matth. i, 48 Christ autem steneraιi sic ero : quae non potest torminari ad PsS: aeterniim. Ergo terminatur ad aliquod esso temporale et creatuiti orgo in christo es duplex esse, cum in ipso maxime Si esse increuiuui.
478쪽
4. Praeterea, unicuique est attribuendum esse de quo eonu nienter quaeri potest an est. Sed de humana natura potest quaeria est. Ergo humana natura habet esse proprium in Christo; et sic est in eo duplex esse, eum etiam humana natura suum esse habeat. Sed contra, quaecumque sunt distincta secundum esse, sunt in supposito distincta. Sed in Christo est unum tantum suppositum.
Respondeo dicendum, quod esse dupliciter dicitur, ut patet per Philosophum in v elaph, et in quadam Glossa Origenis super
principium Ioan Uno modo, secundum quod est copula verbalis significans compositionem cujusli, enuntiationis quam anima facit: unde hoe em non est aliquid in rerum natura, sed tantum in actu animae componentis et dividentis; et sic eam attribuitur omni ei de quo potest propositio sormari, sive sit ens, sive privatio entis dicimus enim caecitatem esse. Alio modo esse dicitur actus entis in quantum est ens, idest quo denominatur aliquidens et in rerum natura; et sic esse non attribuitur nisi rebus
ipsis quae in decem generibus continentur; unde ens a tali esse dictum per docem genera dividitur. Sed hoc eras attribuitur alicui dupliciter. Uno modo ut sicut ei quod proprio et vere habet esse vel est; et sic attribuitur soli substantiae per se subsistentici unde quod vero est, dicitur substanxia in I Phys. text. comm. 2'. omnia vero quae non per se subsistunt, sed in alio e cum alio, sive sint accidentia sive formae substantiales aut quaelibet partes, non habent res ita ut ipsa vero sint, sed attribuitur eis esse. Alio modo, idost ut quo aliquid est sicut albedo dicitur esse, non quia ipsa in se subsistat, sed quia ea aliquid habet esse altam. Esse ergo proprie et vero non attribuitur nisi rei per so subsi tenti huic autem attribuitur esse duplex. Unum scilicet esse resultans ex his ex quibus eius unitas integratur, quod proprium est esso suppositi substantiale. Aliud esse est supposito attributum praeter ea quas integrant ipsum; quod est esse superadditum. Milicet accidentalo ut esse album attribuitur Socrati eum dioitur, Socrates os albus. Quia ergo in Christo ponimus linam rem subsistentem tantum, ad euius integritatem Oncurrit etiam h manitas, quia unum suppositum est utriusque naturae; ideo opo te dicere quod esse substantiale, quod proprie attribuitur supposito, in christo est unum tantum; habet autem unitatem ex ipso supposito, et non ex naturis. Si tamen ponatur humanitas a Di-
479쪽
vinitat separari, tunc humanitas suum me habebit aliud ab madi vino. Non enim impediebat quin proprium em haberet nisi hoc quod non erat per se subsistens; sicut si arca esset quoddam individuum naturale ipsa lota non haberet nisi unum esse; quaslibet tamen partium ejus s arca separata proprium esse hu-
Et sic patet quod secundum Opinionem secundam oportet dicero quod in Christo est unum esse substantiale, secundum qiiod esse est suppositi proprie, quamvis sit in eo multiplex esse accidentalo. Ad primum ergo dicendum, quod vivere dicit esse quoddam specificatum per speciale essendi principium; et ideo diversitas vitae consequitur diversitatem principiorum vivendi, sed magis respicit ad suppositum subsistens. Ad secundum dicendum, quod operati suppositi non est dointegritate unitatis ejus, s consequitur ejus unitatem undo unius suppositi invenimus ullas operationes secundum disersa operationum principia, quae supposito insunt; sicut homo aliud operatur lingua et manu sed esse si id in quo undatur unitas suppositi unde esse multiplex praejudicat unitati ess0ndi Ad tertium dicendum, quod generati temporalis terminatur non ad esse suppositi aeterni, ut simpliciter per eam esse incipiat; so quod incipiat esse suppositum, habens illud esse suppositi
Ad quartum dicendum, quod objectio illa procedit de esse quod
in actu animae consistit; quia an est, etiam de caecitato quaeri potest.
ARTICULUS IV. Utrum in Christo it tantum una liatio.
Ad tertium si proceditur. 4. Videtur quod in Christo non sit tantum una filiatio. Multiplicata enim causa, multiplicatur eisε-- eius. Sed nativitas est causa filiationis. Ergo, cum in Christo sint duae nativitates, erunt etiam duae filiationes. 2. Praeterea, impossibile est idem similiter manere et eorrumpi. Sad supposito quod Beata virgo ante Christi mortem mortua suisset corrupta esset siliatio qua filius matris dicebatur; maneret tamen filiatio aeterna, qua diceretur filius Patris. Ergo alia siliatione dieitur Christus filius Patris, et alia filius matris.
480쪽
466 s. ROMAE AquinAris opus L 3. sed diesres, quod est alius respectus, sed non alia Aliatio.
Contra, filius est relativum secundum esse, et non tantum secundum dici sol huiusmodi relativa, secundum Phisophum in praedicamentis, sunt quorum esse est ad aliud se habere. Ergo asssiliationis est esse respectus quo refertur ad aliud potesta, si sunt plures respectus, sunt plures filiationes. 4. Praeterea, in relaιion nihil invenitur nisi respeetus, et causa sive undamentum respectus; sicut unitas quantitatis est shindamentum relationis quas est aequalitas. Sed respectus sunt diversi, quibus christus resertur ad Patrem e matrem Iundamenta extam horum respectuum, sive causae sunt diversae, ei-
licet ipsa nativitates : nam siliatio est relatio originis. Ergo sunt plures filiatiouos in Chrisιo. Sed contra, siliatio est relatio personalis. Sed in christo est una
tantum persona. Ergo una tantum siliatio. Respondeo dicendum, quod in Christo est una tantum filialio secund rem, quamvis sint plures respectus relativi secundum
Ad cujus evidentiam sciendum est, quod in hoo differt ad aliquid ab aliis generibus : quod alia genera ex propria sui ratione habent quod aliquid sint; sicut quanti has ex hoc ipso quod esι quantitas, aliquid ponit e similiter es do aliis; sed ad aliquid ex propria sui generis ratione non habet quod ponat aliquid, sed ad ali id e unde inveniuntur quaedam ad aliquid quae nihil sua in
rerum natura, sed in ratione tantum; quod in aliis generibus non contingit e quamvis aliquid ex ratione sui generis non habeat quod ponat aliquid non tamen etiam habe ex ipsa generis rations quod nihil ponat quia sic nulla relatio esset aliquid in rerum natura; unde ad aιiquid non esset unum de decem generibus. Habet autem relatio quod si aliquid reale, ex eo quod relationem causat. Cum enim in aliquo invenitur aliquid reale, per quod ad alterum dependeat e comparetur, tunc dicimus realiter comparari vel dependere vel referri; sicut aequalitas relatio realis ponitur ex virtute quantitaιis, quae aequalitatem causat. Quia velo ex eodem res habet osso et unitatem, ido realis unitas relationis pensanda es ex ipso relationis sui damento vel causa; u quia una estiniantitas, per quam pluribus sum aequalis, in me non μι nisi una relatio realis aequalitatis habens respochum ad plures: similiter quia una n/ιivitate ea patre ut matre sonitus sui, una silia