장음표시 사용
481쪽
86 in chrisio non possumus diere unam Oausam oras filiatio bnis, secundum quod refertur ad Palem et matrem; oum sint duae nativitates penitus disparatae Dunde, si esset aliquid quod filiationem temporalem posssi reeipere vagi subjectum, oporteret ners in christo plures liationes. Nunc auium filiaιio est alis relatio quae non potest habere pro subiecto nisi ipsum suppositum.
In Christo autem non es nisi suppositum aeternum, quod quidem non poιest esse subjectum alicujus tgmporalis relationis. Quaecumqus enim relationes temporales do aliquo aeterno dicuntur, Sunt relatiqnes. rationis, ob non rei unde filiatio qua Christus refertur in matrem, nostes realis relatio, as rationis tantum sicut, si ceteras quas dicuntur de Deo ad creaturas. Non enim
potest dici quod subiectum siliationis sit suppositum aeternuta actions humanae naturae, vel asicujus partis eius, sim dicitur suppositum morti vel passionis; quia si ipsa humana natura: vel pars eius esset primum subiectum filiationis, et denominare. itur ipsas, sicut contingit et da allis aeeiden ibus quae alteibuuntur
Christo ratione humanae naturae. Filiatio vero nunquam denomi
na nisi ipsum suppositum, nec potest aliud pro subj et hahses. Nihil lams prohibet aliquas reales relatibnes inessa Christo ad . Virginem, sicut eum diei musci corpus Christi si originaium ex
Virgins sed ista relatio non habet rationem filiationis, nisi poneremus, secnndum primam opiniohsm, suppositum aetεrnum esse
aliud in christo Dereato. Ad primum ergo dieendum, quod re nativitat ismporali non
innascitur filiatio salis, sed rationis tantum, quamvis christus realiter sit filius virginis sicut Deus realite est dominus creaturae, quamvis in eo dominium non sit relatio salis; dieitur nimrealiter dominus propter realem potestatem; et ste dicitur chris tu realiter fllius Virginis propter realem nativitatem. Ad secundum dicendum, quod respeetus relationis dspendat ex tormino ad quem aliquid refertur et ideo, destructo termino, respectus ausortur; sed tamet filiatio realis ad Patrem romansi in Christo, etiam supposita myrte matris.
Ad tertium direndum, quod in illa Philosophi deseription επε
ponitur pro rations ossendi, secundum quod definitio dieitur realis secundum genus, quod os esse; unde non oportet quod habeat esso relatio ex respectu, sed ex causa respectus; ex re pectu vero habet propriam rationem generis vel speciei.
Ad quartum dieandum, quod quamvis sit εspecum filiationis
482쪽
468 . s. UOMAE AouINATI O suu diversiis, et eausa filiationis diversa, sed tamen filiationes non possunt esso duas, ratione jam dieis.
Deindo quaeritur de christo quantum ad species sub quibus in sacramento altaris continetur; utrum scilicet sint ibi accidentia bina subiecto
Et vidatur quod non Deus enim non potest facere contradictoria esse simul vera Hoc autem esset, si ab aliquo removeretur id quod est de sua definitione accidentis cadat esse in subjecto, quia accidentis esse est inesse videtur quod Deus non possit lacero accidens sine subiecto. a. Praeterea, do eodem praedicatur definitio, et definitum. Sed -- is astrisfinitio vel descriptio substantiae. Si ergo in sacramento altaris accidentia sunt per se non in subiecto, aequitur quod sint substantiae; quod est absurdum. 3. Praeterea, ex accidentibus non potest generari substantia. Sed videmus ex illis speciebus generari vermes et cineres, quae eonstat non gonorari ex corpore christi. Ergo accidentia non sunt ibi sino subiecto. 4. Sed dicor , quod generantur miraculoso. Sed contra, miraeula ordinantur ad aedificationem fidei. Sed est scandaluae quod vermes exinde generentur. Ergo non fit miraculoso. 5. Praeterea, in Sacramento altaris nihil debet esse inordinatum. Sed contra ordinem quem Deus rebus imposuit, est accidens Masine subjecto. Sed contra sensus non decipitur in proprio sensibili, aseunduae
Philosophum in II do Anima text. eom. 5 Sed sensus iudicat
ibi sis colorem et saporem, et alia hujusmodi. Ergo hae accidentia sunt vero ibi. Non autem sunt in corpore christi sicut in subjecto nec iterum in aere; cum neutrum sit natum assici esse hus accidentibus. Ergo accidentia sunt ibi sine subiecto. Respondeo dicendum, quod accidentia sunt ibi sino su*eeto;quod qualiis esse possit, hinc considerandum est. Quia 4n omni-
483쪽
XII. - Q DMBETUM NONuia 46shus musis ordinatis, secundum Philosophum in libro de causis,
prima causa vehementius imprimit in causatum causae secundae quam etiam causa secunda; unde fit ut causa prima non retrahat operationem suam ab effectu, etiam postquam causa secunda retraxit, ut dicitur, ibidem, in commento. Universalis autem causa et prima enitum Deus est, non solum substantiarum, sed etiam accidantium ipse enim est creator substantiae et accidentis Psed etiam procedunt ex eo quodam ordine. Nam mediantibus substantiae principiis accidentia producuntur; unde secundum naturae ordinem aecidentia a principiis substantiae dependent, ut sine subiecto esse non possint tamen per hoc non excluditur quin Deus quasi causa prima possit accidentia in esse servare, sul stantia remota; et per hunc modum accidentia miraculosa sunt in sacramento altaris sine subjecto, virtute scilicet divina eatensnte in esse.
Ad primum ergo dicendum, quod cum dicitur, accidentis esse est inesse vel qualitercumque ponatur subiectum in definitions Moidentis, intelligitur esse definitio per additionem, ut probatur in vii Motaph. text. com 4'. Et dicitur definitio per additionem, quando in definitione ponitur aliquid quod est extra essentiam
definiti, sicut nasus ponitur in definitione simi. Hoc autem est propter naturalem dependentiam accidentis a subiecto. Sed hoc non impediento, Deus potest accidentia sine subiecto conservare; nec tamen sequitur contradictoria simul esse vera; quia su jectum non est de substantia accidentis. Ad secundum dicendum, quod secundum Avicenna in sua Netaph. Mas non potest poni in definition alicujus generis et speciei, quia omnia particularia uniuntur in definitioneasnaris vel speciei, eum tamen genus Vel species non sint secundum unum assa in omnibus; et ideo haec non est vera definitio substa tiae, Substantia est quod per se est; vel accidens est quod est in alio. Sed est circumlocutio verae descriptionis, quae talis inteli gitur; substantia est res cujus naturae debetur esse non in alio; aesidens vero est res, cujus naturae debetur esse in alio. Unda patet quot, quamvis aecidens miraculose sit non in subiecto, non tam n pertinet ad definitionem substantiae non enim per hoc ejus naturae debeιur esse non in alio nec egreditur definitionem accidentis, quia adhuc natura eius remanet talis ut ei debeatur esse in alio.
Ad tortium dicendum, quod do his quae generantur ex speei
484쪽
470 s. ROMAE Aqui Aris PuscULAbus, ut vermibus vel cinoribua, aut aliquibus hujusmodi, duae sunt opiniones magis probabiles quarum una est que dieit, quod substanιia panis redit, ex qua possunt talia generari. Sed haec opinio vide,ur improprietatem con,inhre, propter duo, nisi debito
modo intelligatur. Primo, quia non potest quod iιerui si ibi
substantia panis. Aut enim poneretur ibi esse substantia panis iterato, speciebus manentibus : et aio, cuin eoepus christi tamdiu si sub saeramento quamdiu species manent, sequitur quod aliquando erit ibi simul orpus christi et substantia panis quod non sustina ratio. Aut hoc erit desιruotis speeiebus; et hoc iterum est inconveniens, ut substantia panis sit sine propriis a b dentibus panis. Meundo appare improprietas propter nomen roditus. Si enim aliquid est in alterum convertum, non potest dici redire, nisi illud reconvertatur in ipsum. Substanιia autem panis non est annihil ata, sed transubstantiata in corpus cbristi. Unde non potest inιelligi quod substantia panis reosat, nisi corpus citriti revertatur in panem; quod es absurdum. Uodst, si de tista opinio sustineri, intelligenda es par substantiam panis maιο-ria panis; non quod rodea quae prius eraι; sed quod destruetis speeiebus, aliqua materia a Deo ibi provideatur vo per creati nem, si quocumque alio modo, ex qua possin hujusmodi corporageserari. Alia vero opinio est planior u dicatur quod illi acci-dontibus sicut datum est per a subsisiere divina virtuis similiter daιum est ut agant, et ex eis sa quidquid ueretrux . svantia panis, vel quidquid ageret si maueret; et hae virιuιe nuιriuut,
Ad quartum dicendum, quod miraeulum ordinatur adidem, noudas scilicut depereat.
Ad quintum dicendum, quod nihil prohibe aliquid osso ordi-
na ιum considerato ordine communi, oujus contrarium os ordinatum pro aliqua causa speciali; et hoc modo, quamvis secundum ordini in communem recte divinitus ordinatum si ut aceidens sit in subjecto nihil iamen prohibet etiam recto ordinaιuin Mo ut
Deinde quaeritur de membris Christi. Et primo do Angelisos eundoris hominibus. De Angelis q-runtur quinque.
485쪽
M. AEUODMBBTUM omu ATI quantum ad naturam ipsorum utrum sint eomposui ex materia et forma a quanιum ad eognitionem uirum simul in actu possint ems in uognitions matutina a vespertina, das utrum simul cognoscant res in propria natura, et i Varbo 3 quantum ad meritum voluntatis; utrum sollies poιuerunt eodem actu earliatis mersri stultions et frui; ι' quantum ad motum; utrum moveantur in instanti; ε' quantum ad dissolum utrum Molotimprimere vel aliquid sacere in istis corporalibus.
positus ex materia ei sorina Augustinus enim alius auctor didit in libro d mirabilibus saerae Seripturae omnimis iam ετ in uria informi prius eo ulu sorporauium t neorporaιium, MMibilium cinas ibiι- inteliae. --, a inruisa earentium multiformes aperia dis it Angeli autem sunt intolloetualis et i eorporei. smo babent materiam de sui compositione. . Praetorsa Boetius diei in lib. d unita, et Uno quiddam
est unum eo junetion ai ιιeium, . Ansεινε ει anima quorum unumquodqu ea sinum astri himsisti materiae et formae; et sic idem quod prius. 3. Praetorea, omne quod est in genoro, ha, genus et differentiam. Genus autem, seeundum Avicennam in sua Metaphys. sumitur . naιura materiae, differentia vero ex natura sormae. Ergo omne quod est in genero, est tompositum ex materia a sarma. Angatus autem est in genere substantiae, eum sit substantia .hahens spoeism limitatam. Ergo Angstus ast eo piatus ex materia
1. Sed diesres, quod differentia Angeli non sumitur clama,s'il ox sormali, quod agi ipsum ess Angeli contra disterentiaeujuslibet rei es do essenita, et intra dinnitionem ipsius. Sed in omni creatura aris ML aliud ab amantia ius, nee intrat definitionem eius, ut Avieonna dicit. Ergo diffurantia Angoli non potost
5. Praetorea, ideo standitur quod impossibila sat esse plura summa bona, quia oportet ea in aliquo eonvenies, eum utrumque si summum bonum; et in aliquo diffores, alia non ossent plura,
486쪽
et si essent eomposita Sod constat esse plures essentias angeli- cas. Ergo oportet eas in aliquo convenire, et in aliquo differro et sic oportet eas esse compositas. Sed partos em sunt materia et sorma Ergo Angeli componuntur ex materia et forma. Sed contra est quod dicit Boetius in lib. de duabus Naturis et lina persona Christici omnia naιura ineorporeos subsιantiae nullo materua inniιitur fundamento. Sed Angeli sunt incorporei. Ergqnon est in eis materia. Respondeo dicendum, quod quidam ponunt, Angelos componi ex materia et forma. Sed hoc videtur repugnans naturae eorum, propter duo quae in eis inveniuntur. Primo quidem quia intellectuales sunt. Si enim Angeli haberent materiam de sui compositione, oporteret omne quod in eis est, eis inesse per modum materiae convenientem; eum omne quod est in alio sit in eo per modum recipientis, ut habetur in lib. do causis. Forma alitem aliqua hoc modo est in materia, quod in ea habet esse particulare et naturale. Unde si Angeli essent ex materia compositi, oporteret quod sormas quibus intelligunt, quaecumque sint, essent in eis secundum esse naturale et particulare et sic, sequeretur hoc impossibilo, quod Angelus nunquam cognosceret nisi particulare; quia sorma particulariter in aliquo recepta non potest esse universalis. eognitionis principium, sicut patet in sensu. Ne potest obviari per hoc quod ponatur Angeli componi ex materia alterius naturae quam haec materia orporalis; quia quae- eumque esset illa materia, confiat quod reciperet formam substantialem Angeli particulariter; alias Angelus non essΘ res particularis; et sic illa materia conveniret cum hac materia in hoc quod formas in ea reciperentur per modum particularem Undo impossibile est Angelum, vel aliquam substantiam intellectualem, ex materia componi; cum alisrius modi sit receptio qua recipit intellectus formas, materia prima, ut dictum est undo diei Philosophus in iii de Anima text. com ι. et philosophorum sententia est, quod intellectualitas immunitatem habet a materia. Secundo repugnat eis per hoc quod incorporales sunt. M eumque enim ex materia componuntur, oportet in malaria convenire; eo quod quaelibet materia secundum se accepta, cum forma careat, non habet in s aliquam dispositionis rationem. Supposita autem unitata materiae, impossibilo est quod una materiae, impossibi est quod una materia contrarias et dii paratas
formas recipia nisi secundum diversas partes et non enim minat
487쪽
MI. - QUODLIBE M om 473 eadem materia et seriundum idem accipero sormam Angeli et sormam lapidis Diversitas autem partium non potest intelligi in materia, non intellecta divisione; nec divisio, non intellecta di-niensione : quia subtracta quantitate, substantia remans indivisibilis, ut dicitur in I Physic. text. com 48 . Unde portet, omnia quae sunt composita ex materia, dimensionata esse; et ideo nullum incorporeum potest esse ex materia compositum. Sed quia substantia Angeli non es suum esse hoc enim soli Deo competit, cui esse debeιur ex se ipso, et non ab alioὶ invenimus in Angelo et substantiam sive quidditatem ejus, quae subsistit, et esse ejus, quo subsistit; quo scilice actu essendi dicitur esso, sicuι actu currendi dicimur currere. Et sic dicimus Angelum esse compositum ex quo est et quod est, vel secundum verbum Boetii ex esse et quod est. Et quia ipsa substantia Angeli in soconsiderata est in potentia ad esse, cum habeat esse ab alio, et ipsum es a si actus; ideo est in eo compositio actus e potentiae; et sic posse in eo concedi materia e forma, si omnis actus debeat dici forma, et omnis potentia materia. Sed hoc non competit in proposito; quia esse non es actus qui sit pars essentias, sicut sorma ipsa quidditas Angeli vel substantia est per se subsistens, quod materiae non competit. Ad primum ergo dicendum, quod Augustinus super Genesim ad litteram, materiam insormem, quam Deus primo condidit, dicit significari per caelum et terram cum dicitur an primipio ereavi Deus metum et terram; u per terram significetur materia informis visibilium rerum; per caelum auis ipsa natura angelica nondum formai per conversionem ad Deum ut ipsa naturalia Angelorum attribuantur eis quasi materia, et dona graιiae vel gloriae attribuantur eis quasi forma. Unde non est ad propositum auctoritas inducta.
Ad secundum dicendum, quod liber ille non est Boetii, unde non oportet quod in auctoritatem recipiatur sustinendo amon ipsum, potest dici, quod formam et materiam large accipit pro actu e potentia, ut dictum est. Ad tertium dicendum, quod ipsa substantia Angeli quodammodo se habet ad esse ejus u materia ad formam, ut dictum est. Mat ria autem, si ejus essentia definiretur, haberet pro differentia ipsum suum ordinem ad sormam, et pro genere ipsam suam substantiam : et similiter in Angelis ex ipsa natura substantiae ipsorum accipitur genus, ex proportione vero hujusmodi substan-
488쪽
Angeli disserunt specio isseundum quod in substantia unius est plus vel minus de potentia quam in substantia alterius. Dicιum auism Avicennae intelligitur de compositis substantiis. Quartum concedimus non enim ab ipso esse sumitur differe ita, sed magis ex habitudine ipsius substantias ad esse. Ad quintum dioendum, quod in summo uno nulla diversitas esse potest, eum in eo si idem re et quod sat undo hoo sussicit ad eius pluralitatem removendam. Sed compositio quae in Angelo invenitur, sussicit ad eius pluralitatem, ut ex dietis patet.
ARTICULUS VII. Utrum angelus possit cognoscera simul res in Verbo et in
Ad secundum sic proceditur. 4. Videtur quod Angelus non possit cognoscere simul res in arbo ei in propria natura. Eadem enim potentia non potest simul geminum actum babere, ut quod intellectus simul plura intelligat. Sed alius actus os quo inιolle tu Angeli videt res in Verbo, et alius quo videt res in propria natura. Ergo impossibilo est ut simul videat res in orbo et in propria natura. a. Sin diesros, quod hoo modo videntur ab intelloetu Angeli simul ros in Verbo et in propria natura, sicut ininlisolus noster simul videt eclipsim si causam eius contra, cum intellectus noster simul vide eclipsim o causam ejus aecipit eausam ut rationem intelligendi clipsim .irgo aceipit oelipsim o causam ejus o unum intelligibilo e si erit unus tantum actus.
3. Praeterea unius non potest esse nisi unus terminus ultimus; sient una linea non torminatur ex una parto nisi ad unum punctum. Sed ultimus torminus potantiae os operatio Ergo non potest una potentia simul habere pluros otus; stile idem quod prius. 4. Praeterea, sicut se habet potonil ad aetum, ita aetus adorieotum sed unus actus non potest terminari ad duo objocta Ergonse una potentia potest simul a ro plures actus; et sic idem quod prius. sed contra, visio qua Angeli vident res in Verbo, est visio boata; quae idem non es intercisa, sedeonthiva. Si ergo non possunt simul vid ps ros in propria natura et in Verbo, nunquam
489쪽
ΣΠ. - UodUBETUM NONUM . 475viderent re in propria natura is praecipue boo videtur in anima Thristi, quas ab initio suae creationis videt Verbuni et in Verbo. Respondeo dicendum, quod Angelus vel anima simul potest videre in Verbo et in propria natura et hoc expresse potest ha- heri ab Augustino, lib. t super Genesim ad lit eram, ubi vult quod dies illi et vespero et ni an in eis non sunt ordinati secundum Successionem, sed solum ordino naturae Dundo simul est primus dies cum secundo, et mane cum vespere, et ita simul visio rerum in Verbo et in propria natura. Quod qualiter possibile sit, videndum est. Operari siquidem non proprio attribuitur potentiae, sed rei subsistenti quae per potentiam operatura ut ipsa potentia intellectus non sit operans in intelligendo, sed magis operationis principium.
Sicut autem potentia intellectiva est principium intelligendi ipsi substantias, ita species intelligibilis est principium intelligendi ipsi potentiae. Unde, sicut una substanxia potes simul diversos actus habere secundum diversas potentias, ut anima simul vult et intelligit ita ex una potentia intellectiva possunt simul prodire diversi actus, si simul diversis speciebus intelligibilibus uniatur. Hanc enim causam Algare assignat quar no est impossibile simul multa intelligere, quia sollicet non os possibile intellectum simul insermari mullis speciebus in actu persecis, sicui nec idem corpus fgurari simul diversis guris. Visio autem qua Angelus videt res in propria natura sit per speciem intelligibilem concreatam vel insusam inhaerentem. Visio autem rerum in Verbo fit per ipsam speciem Verbi, sive essentiam, quae non est inhaerens, sed ei intellectius unitur sicut intelligibili Species autem concreata inhaerens non spusnat uuidni inteliscius Anseli ad Verbum, cum non sit unius rationis; et ipsa species, et quidquid est psrsectionis in intellectu angeli eo sit quasi materialis dispositio ad illam beatam unionem. Unde simul ex intellectu Angeli procedit peratio duplex. Una ratione unionis ad Verbum, qua scilicet vide res in Verbo alia rations species intelligibilis
qua informatur, qua videt res in propria natura. ec etiam tu una harum operationum debilitatur per auentionem ad alteram sed magis consortatur, cum una sit ratio alterius sicut imas rei visas consorhatur dum videtur in aut oculo exteriori; actio enim
boatitudinis in beatis es ratio oujuslibet altorius otionis i eis
L per boo pate responsi ad primum.
490쪽
476 s. noua AQUINATI OPUsed Secundum eoncedimus, quia exemplum illud non est conveniens. Ad tertium dicendum, quod potentia intellectiva Angeli non
torminatur ad duos actus secundum idem, sed secundum diversas species, quibus ad actum ordinatur.
Ad quartum dicendum, quod inter actum et obiectum nihil cadi medium; sicut specios cadit media inter intellectum e ejus
Circa tertium sic proceditur. 4. Videtur quod Angelus non meruerit suam beatitudinem. Quod enim est beatum, persectum est quod autem meretur, est adhuc impersectum. Sed non potest idem esse simul persectum et imperfectum. Ergo non potes Angelus mereri beatitudinem dum habet eam. 2. Praeterea, Angelus beatus est comprehensor nullus autem meretur nisi viator. Si dicatur, quod in primo instanti quo beatus sui Angelus, beatitudinem meruit; contra Ergo simul fuit viator et comprehensor quod salsum est, cum hoc si solius Christi. 3. Praeterea, beatitudo, secundum Philosophum 4 Ethici, comm. 40ὶ in actu- consistit, sed in actu perfecto; et similiter meritum in actu sed imperfecto. Non autem potuit esse quod actus Angeli simul esse perfectus et imperfectus. Ergo non potuit esso quod simul esset beatus et beatitudinem meruerit. Sed contra beatitudo a nulla pura creatura habetur sine morito, cum habeat praemii rationem. Sed Angelus non potuit eam mereri nisi in primo instanti quo beatus suit, quia anto non habuit gratiam, ut quidam ponunt, et sic mereri non potuit. Ergo in primo instanti suas beatitudjnis eam meruit. Respondeo dicendum, quod de conditions Angeli triplex estposilio. Quidam enim posuerunt, quod Angelus in primo instanti suae ereationis sui beatus. Sed hoc videtur inconveniens; quia pari rations alii a primo instanti suissent miserici quod etiam quidam dicunt, sed absurdum est et condemnatum. Alii vero dicunt, quod fuerunt condit in gratia omnes, et in ea quidam persevereant beatitudinem meruerunt, alii vero contra