장음표시 사용
531쪽
XII. - quoDMBRTUM EeIMu dareivit. Dei in his quae non sun eontra Doum; et fio etiam divites honoraro illis dumtaxat honoribus qui ad exιeriorem eonvicium pertinent, licitum est. Ad primum ergo dicendum, quod in his quae ad fidem chrisii pertinent, peceatum est divites pauperibus praeserro sicut sunt ministrationes sacramentorum, et alia hujusmodi sed in his quae mundi convictus requirit, oportet mundo serere morem. Ad seeundum dicendum quod etiam divitiae, in quantum sim, quoddam bonum, sunt aliquid divinum, meipue id quantum praebent acultatem ad multa bono agenda.
Ad tertium dieendum, quod ratio illa procedit de honor siui exhibetur alicui ratione sui ipsius.
circa seeundum sic procediιur. I. Videιur quod aliquis peccet infamiam non repellendo Crudelis onim ossa dicitur qui famam fuit in negligit sed erusisIuM reinum est sma meatum esι
I. Praeterea Eccli xviI. 2, dicitur inimitus mandaui Dausa proximo suo, ut scilice et prosi exsaepto a verbo sed hoc impeditur per infamiam. Ergo quilibet metu repellere insa
Si d contra est quod eontemnere infamiam vidstur esse eius humilitatis Unda in vitis patrum legitur de multis sanetis patri bus qui proprias infamias susιineban eas non repellenιes ergo
Respondeo dieendum, quod uirumque, sellicet ει eontempιus famae e appeιiιus ροια osso laudabile et vitiosum rima enim non es necessaria homini propteris ipsum, ses propter proximum aedificandum. Appetere orgo amam propter proximum, aritatis est; appeter vero propter se ipsum, ad inanem gloriam periinet. E converso contemptus famae ratione sui ipsius, humilius est ratione vero proximi ignavia excrudelitas illi ergo quibus ineum-hi ex ossicio vel ex statu perseetionis aliorum saluι providam. peccant, nisi infamiam propriam i ixta osso repellanι alii veroqitibus magis custodia suae propriae salutis imminet, possunt suae
532쪽
5I s. ROMAE AQUINATI OPUscutia. infamia dupliciter repellatur, scilicet oceasionem subtrahendo, et linguas detrahentium compescendo; primo modo omnes lenoniurinfamiam vitare, alias sine scandalo activ. transiri non posset, quod semper peccatum est; sed secundo modo non tenetitur, nisi quatonus debet aliquis saluti proximorum providere; ei hoc est quod Gregorius dicit, I homil super Mech. Linguas δει
hentium sieu nostro studio risu debemus emitare, ut Uisi pereant; ita per suam maliιiam exriισι , bemus aequanimiter tolerare, ut nobis meritum eraseat; aliquando etiam eo Meere, ne dum de -- his mala dissem luanι, eorum qui nos ad bona audire poterant, eo a inuoeentium eorrumpant. Et infra in etenim quorum vita in exemplum imitaιionis ea posiιa, debent, si possunt, detrahevιium 3ibi verba eompeseere, ne eorum praedisαιionem non audian qui audire poterant, e in praeis moribus remanεntra hens vipere ontemnant.
Ex his paget solutio ad obiecta.
Ad tertium sic proceditur. 4 videtui quod uti pretiosis vostibus
semper sit peccatum. Omne enita quod si propter aliam gloriam, peccatum est. Sed pretiosa vestimenta non portantur nisi ad inanem gloriam undo Gregorius in humil. do divit opulone Nemo quippe uestimenι preιiosa nisi ad inanem gloriam quaei ιι, uidelicis ut honorabilior eteris esse videatur. Nam quia pro solainan gloria pretiosum vestimentum quaeritur, ipsa re te3ιatur,
quod nemo sui ibi pretiosis estibus indui, ubici aliis non possit
videri. Ergo usus pretiosarum vestium semper est Peccatum. 2. Praeterva, i Timoth. I. M Habentes alimenι e quibus tegamur, hi eontenti simus. Glossa : Quod amplius est, a malo est. Sed pretiositas vestiuir est amplius. Ergo est pρccatum. Sed contra est quod Seneca dicit adinitamdam ni ginam a duere desieate, non propter te, sed ne dignitas resia uilesest. Praeterea, I ad Timoth. I, 9 : Non in toriis erinibus, vel auro aut margaritis, se sesι pretiosa. Glossa isura modum Mum. Ita si aliquis pretiosis vestibus secundum modum suum utatur,
Respondeo dicendum, quod alite, as hie loquendum de De
533쪽
XII. - QUODMBETUM DEc1Mu bis sona privata .mam in persona publica consideratur et status dignitatis, et propriae personae conditio: circa quae duo ita se debet habere, ne dignitatis auctoritas veniat in contemptum, et ne ipge in superbiam efferatur. Utrumqtae ergo potest esse laudabile; et quod pretiosis utatur ad reveri nitam a uetoritatis inducendam, et quod vilibus utatur rations propriae humilitatis ita dumtaxat ne quae ad auctoritatem conservandam fiunt, in superbiam degeneront et ne dum nimium servatur humilitas, rogentis frangatur auctoritas, sicut Augustinus dicit. Et hac ratione laudabiliter sacerdos in divino officio pretiosis utitur indumentis ad reverentiam divini cultus et laudabiliter ad hujusmodi propter humilitatem in quibusdam religionibus abstinetur. In eo autem qui est privata persona, Virtuosum est, si propter humilitatem abiecti ribus indumentis utatur etiam ii am status proprius requirat undo Gregorius dicit in homil praedicta : Si abseeιio pretiosi indumenti ni)rius non esset, Evangelisι de Ioanne uigilanter non dieereι Erat indutiι pilis ametorum. Licitum est autem ut secundum modum propriae personae praetiosis utatur sed peccatumost, si proprium modum excedat. E quia pretiosum dicitur relative, si eut et magnum, cum id quod est pretiosum uni, non sit alteri pretiosum pretiositas vestium semper Sonat in excessum proprii modi et secundum hoc semper est peccatum pretiosis vestibus uti et sic loquitur Gregorius. Unde pate solutio ad primum. Ad secundum dieendum, quod in alimento ei togumento intelliguntur omnia quae nobi sunt necessaria, e convenientia nostri
Dsinde quaeritur de culpa quae uontr4rihtur reciae fidei; et circa hoc iiaeruntur duo utrum haereticis sit cummunicandum; 2 utrum radeuntos ad scolasiam sin recipieodi.
Ad primum si proceditur. 3. Videtur quod haereticis sit com-
534쪽
haeroile non sint atommunion fidelium separandi ani dieci iudieii.
s. Praetersa, videntur eontra Me nomini praeeoptum saeeraprinoipes haeret leos intersielentos.
Sod contra est quod dieitur il ad cor vi, mira de medis eo m avaramini; et loquitur do infidelibus; quod paιst ex hoe quod praeiriiserat : μιιιι Mara jurum eum iudeιibur. Id
haeretieis non est communieandum.
Responda dieendum, quod haeronet eommunieandum non est, duplici ratione. Una est ratione exeommunieationis: nam, eum sin ea; mmunieaii, non es eis communicandum, sicut nos eum aliis era ommunicatis. Alia ratio est haeresis. Primo propter periculum, ne eorum conversali alios currumpsi, si euiuium illud ad cor. xv, 33 comu un bono mora colιoqui pruna. 80- eundo liam ne videamur eorum perversa doctrinae ali luem assensum praestare. Unde in I canonies insan, x dieitur: si εν. seni ad nos. ει bono docιrinam non Drι notita eum in domum dueere, se usa ei dixeriιis: qui vim diei si uva pommuniea ι operibus ejus maliquis ubi dici Glossera saeundum quod ma ριι instituta, communionem ει osιendit eum ιιο; alioquin simuωιιοριι, quae in cui istianis esse non ictbet Tertio ne ex nostra familiariιοι aliis ditur cessio erroris unda, ibidem diciι alia Glossa: Et si nos forιε de repti non estis, alii furaua par talem euram fmnitiariιntem possent decipi, qui erederen illos placere vobis, et si emieran illis Un te alia Glossa ibidem dicit nuta posιoliatque eorum diseipuli is dissem ausa utebantur, ut ne verbi
quidem ommvnionem eum aliquo eorum qui a periισι deeliua ηε-rant, habor γιενεηιο . no iamsi intelligendum si, nisi eum aliqlio loqueretv d eius salvis. Ad primum ergo diuondiim, quod in illos saepto patricismultas duplex conditio intolligitur. Una est, ut exponatur piaecoptum do universali separatiquo malorum a bonis; et hoc accipitur ex ipsa quaestione messorum, qui dicunt: iacimus, e eu/ιψimus eas hoc eiiiiii non ali usquo ad disin sudiuit soaunda conditio ost, ut intelligatur praeceptum, quando mali vino perieulo bonorum extir
535쪽
m. - QuoDLIBETUM aemu dri dixit: Ne forte mlligentes zizania, eradiretis simu eum eis e tri- tirum. Quod quidem tribus modis contingere posset. Uno modo, si aliquis praescinderoιur animium is Hus malitia constaret; undo diei Glossa : Onει Dominus ne ambigus iudieemus S cundo, si non esses in malitia obstinatus unde nullus excommunieatur nisi propter eontumaeiam undo dicit olossa ibidem Monemur non it amputare; quia qui hodie rerat forte eras da .fendet ueritaιem. Et Tit uit. 40, dicitur : Haereti m hominem pos primam et Mundam miseesionem desita Tertio, si simul
Ad secundum sto proceditur. Videtur quod haerelle redeuntes ad Eeolosiam non sint reeipiendi. Quia decaverunt eonira sidem, qua est Ecclesias undamentum; si ideo in aedification Reelogiae non debent supsi aedificari. Ergo non debent a Melesta reo pl. sed contra est quod eclesia nulli debet claudoro gremium, sicut cliristus, qui de se dieit sum qui sani ad ma non uisium foras; loan. V , 3 . Respondeo dicendum, quod quamdiu huius vitae status durat, homo non potest esse totaliter in peccato obstina ius hoc enim eri in damnatis post morti m. R ideo quamdiu in hae ulla vivitur, cuilibu relinquitur loeus paenitentiae, et quilibet, quantum eumque delinqueri vel in do vel in moribus, eat ab Reelos arseipii ndus ad poenitentiam De eontrarium dieers est haerasis Novalianorum fis tamen non est 'cessarium quod sempoν ad dignitatum recipiantur nisi eum aliquibus misericorditer dispensaretur; praecipuo propter bonum paeis, vel propis Dueium alium qui inde speratur.
Ad primum ergo dieendum, quod quamdiu fundamentum sides non habet ab Reeles meipi non de ι; .d postquam eonvorsus iacipit has ora, reeipiendus st.
536쪽
Deinde quaeritur do hoc quod pertinet ad gloriam, scilieet de visione Dei in patria scilicet utrum aliquis intellectus creatus possit videro Deum per essentiam.
Et videtur qlio non. 4. Intellectus enim ad intelligibile est aliqua proportio. Sed intellectus creati ad divinam essentiam nulla est proportio, cum disient in infinitum. Ergo intellectuae creatus divinam essentiam videre non poteSt. 2. Praeterea, plus distat spiritus increatus ab intellectu erealo, quam spiritus creatus a sensu. Sed sensus non potest cognoscere spiritum. Ergo nec intellectus spiritum increatum. Sed contra est. Exod. xxxiii super illud: Non sidebi me homo, e viveι, dici Glossa Grρgorii lib. XVlli uor. num. 90 :Fuera nonnulli qui Deum dioerent etiam in illa regione euιi-ιudinis in Mariιαι sua eonspiei, sed in natura minime uideri qu0ι nimirum minor inquisi ιionis subιilitas fefellit. Feque enim tui simpli. e iri inmutabiιi esse ιι iae aliud es elaritus, oliud est natura; sed pha et vaιura Mariιas, ipsa claritas naιura esι; et ita essenι issmi sidebitur a beaιis. Respondeo dicendum, quod necesse est ponere divinam essentiam videri a beatis. Beatitudo enim est ultima persectio rationalis natu iae. Nihil autem est finaliter persectum, nisi attingat ad suum principium secundum modum suum : quod ideo dico, quia ad principium quod est Deus, attingit aliquid dupliciter. Uno modo per similitudinem quod est commune omni creaturae quae tantum habet de persectione, quantum consequitur de divina similitudine. Alio modo per operationem, ut praetermittatur ille modus qui est Christo singularis, scilicet in unitate personae. Dico autem per operationem, in quantum rationalis creatura cognoscit et amat Deum. Et quia anima immediate acta est a Deo, ideo beata esse non poteri nisi immediato videat Deum, scilicidi
537쪽
XII. - QUODLIBETUM DEcruda draabsque medio quod si similitudo rei eognitas, fleui species visibilis in pupilla vel in speculo non autem absque modio quod est lumen tonsortans intellectum, quod est tumo gloriae, de quo in Psalm xxxv, , dicitur : In lumitte tuo uidebim Mamen hoc autem est per essem iam Deum videre. Unde in hoc ponimus beatitudino rationalis ereaturae, quod Deum per ρssuli iam vi lubi . sicut Philosophi, qui posuerunt animas nostras siR. et ab intolligentia agente, posuerunt ultimam felicitato hominis in continuations ιitPli 'ctus nostri si ipsam. Ad primum ergo dicendum quod proportio dupliciter dicitur. Uno modo proprie, ecubdum quod importa quemdam determinatum exces,um; et sic proportio requiritur inter intellectum et intolligibile ad hoc quod si cogniti cum comprehensione, qualiter divina essentia nunquam videbitur ab intolloci creato Alio modo dicitur communiter pro qualibet liabitudine; et sic insin tum potest haber proportionem ad finitum, si sit persectio jus, 'et aliquam hujusmodi habitudinem habeat ad ipsum : et talis proporii suffici ad hoc quod intellectus noster videat divinam ossetitiam attingendo, non comprehcndendo. Ad secundum dicendum, quod obj0ctio illa procedit do distantia ocundum proprietatom naturae, non solum secundum alio inmm cognitionis; nam spiritus creatus non est sensibilis, sed spiti is increatus es intelligibilis.
538쪽
stuto llum fuit de Deo, d Angolis ot hominibus D Deo vero quaeanum fulι de immensitate ipsius, do renitione eius, et de
cire immensitatem vero Dei quaesitum fuit, utrum solius Dei sit proprium esse ubique, Ostendobatur quod non . umerus enimos in rebus numeratis sed constat quod omnes partes universi sunt numeratae. Ergo numerus os in omnibus partibus universi; et sic videtur quod sit ubique non est ergo proprium solius Dei proprium esse ubique. . Plaeterea, universalo est quod est ubique s semper. Sed univergato non est hoc quod Deus. Ergo non est proprium solius
Dei ess ubique et sΡmper. 3. Praeterea, substantia spiritualis excedit corporalem sp hoc quod dicitur ess ubique, pertino ad substantiam corporalem, quia in solis corporalibus est proprie assignare locum. Ergo mulio magis esse ubiisve pertinet ad substantias spirituales et sic videtur quod non sit solius Dei proprium. ι, Praeterea, ad ommendationem terreni regis striinet quod possit gubornare etiam in absentia sua regnum. Sed sus est commendabilior omni rege. Ergo videtur quod etiam competat sibi ad suam commendationem quod guberne totum mundum vel aliquas partes in absentia sua per providentiam; et sic non ido- quod sit Dei proprium esse ubique. 5. Plaeterea, constat quod quaedam dicuntur Deo esse propinqua, et quaedam remota et quani magis sunt remota, tanto magis sunt corruptibilia. Non autem possent dici aliqua propinqua et aliqua remota, si Deus esset ubique. Ergo videtur quod Dous non si ubique.
6. Praeterea, dato quod tota machina mundialis esset unum
539쪽
xn. -- euodUBEIO misciuu 525 eo tis continuum, constat quod illud corpus esse ubique remerso es solius Dui proprium esse ubique. contra Ambrosius proba Spiritum sanetum esse eum, quia
es utiquo sed si esse ubiquo non esse solius Dei proprium, alio sua tion valereι cum ergo ratio hiuusmodi valeat, videtur quod sit solius Dei proprium esse ubique. spondeo dicendum, quod spiritualia dicuntur ossa in loco, non quidem per contaclum magnitudinis, sed virtutis; et ideo secundum rationem virtutis cujuslibet rei spiritualis oporte nos loqui de loeo in quo est virtus autem Dei est nuntia quae quidem infinitas apparet quantum ad duo. Primo, quia non solum excedit creaturas quae sunt suerunt e erunt, sed etiam omnes quaeso sun imaginari. Ergo Deus non solum es in iliis quae sunt, suerunte erunt; sed stiam in illis quae possunt imaginari esso Seeundo, quia virtus Dei simul e semel in omnibus operatur, et in singulis seeundum proprium modum rerum e ideo esse ubique proprieaeo plum soli Deo competit aliis autem rebus Ompeli emo ubique improprie una distinguitur modus quo Deus est ubique, e quo aliae ros quibus aliquo modo competi esse ubiquo. Nam hujusmodi dicuntur esse ubiqite, quia sun tantum in his quae sunt, e praesentia sunt Deus autem non sitim in his quae sunt, sed etiam in imaginatis, et in praeieritis et suturis. Item aliae res non sun ubique sicut in loco uno, sed sicut in diversis loeis. Sed Dous ita est ubiqus, quod es in quolibet et in toto quia ejus virtus habet enlcaciam non solum in id quod est commvno vn verso, sed etiam in id quod est prope um unicuique rei partieulari: et ideo est in omnibus sicut in uno loco, et sicut in pluribus; quod est propris esse ubiqiro Πnde, cum Me modo solus Deus
si ubique solius Dei est proprium esse ubique. Ad priuaum ergo dicendum quod numerus non est in rebus numeratis sicut in locα sed stetit se fidens in subjecto Plaetorea, uires nam rus, i- in in omnibus minoralis diu uniea ua, ni tamen os, a quolibe p.rte via non qua lilin pars
numeratur eodi' num 'ro. Item numer. 33on est .ainin inius,
ei multiιudo quaedam; Deus usem est in rebus per virιulein suam et in singulis operatur, ut diei umo M. Ad si eundum dicendum quod universalo dieitur eas ubique ei somper magis per D motionem quam ps positionem: non nimclieitur ubiqumosso' semper, eo quod si in olunt loco a in iniit
540쪽
ismpus dolorininatum; et praeterea universalia non sunt subsistentia. Ait tertiit m dinondum quod substantia spiritualis excedit corporalem excessu dignitalis naturae, sed non in virluto ag ndi; immo vidi mus quod mulis suiHiantiae spiti tuaios habent deter- milista corpora in quibus agant, sicut anima lationalis .rpus
Ad quartum dicendum quod si rex inrest ubique per totum regnum, Est ex desectu regi terreni pris P circumscriptionem suae substantiae Deus autem cum si incircumscriptus est ubique o tam 'n, si non essu ubique, nihilominus gubernaret omnia providi nita sua. Unde in rege terreno non esse piaesens est ad desectum, sed quod gubernet in absentia est ad commendationem Deus autem et ubique est, et omnia glibernat. Ad ii intum dicendum quod hujusmodi distantia et propinquitas creaturarum ad Doum non est secundu in locum, sed secundiim similitudin m et dissimili ludi nom: nam illa ita magis assimilantur Deo dicimus esse sibi propinquiora; qitae vero magis recedunt a similitudine ipsius dici inusis, se sibi remotiora. Ad sex luin dicendum quod dalo quod tota inachina mundialis esse uitum corpus continuuin non tamen propter lio posset imaginari quod esset ubique, sed in uno loco tantum milia totum illud in quo esset, acciperetur pro uno loco; et sic non attingeret quodlibet particularo, quod esse ubique complectitur in sua Milones
circa cognitionem vero Dei quaerebatur, utrum deus cognoseat malum per bonum.