장음표시 사용
541쪽
TII. - quom TUM UNDEciuu 527 discurrere. Sed in divina cognitione non est discursus Ergo, cumeognoscere malum per bonum sit cognoscero unum per aliud, videtur quod Deus non cognoscat malum o bonum. 3. Praetersa, quidquid Deus cognoscit ibgnoscit per essentiam suam. S. malum ni c est essectus divinae essentiae, ni que est ei oppositum, ut dicit Augustinus. Ergo videtur quod Deus non cognoscat malum per bonum. 4. Praeterea, Philosophus dicit in i de Anima text. com 20J, quod intellectus qui semper est actu, non cbgnosci privationem. Sed intellectus divinus est semper in actu Ergo etc. 5. Praeterea, Omne quod cognoscitur, cognoscitur per aliquam similitudinem in ipso cognosconte existentem. Sed malum non hab0 aliquam similitudinem in Deo. Ergo Deus non cognoscit malum per aliquod bonum quod in eo existat. Sed contra est quod Augustinus dicit, quod malum cognoscitur secundum quod ab ipso bono discordat. Respondeo dicendum, ito propria cognitio uniuscudusqui rei est secundum quod cognoscitur per propriam rationem. In cognoscibilibus autom iiaedam sunt quae haben rationem propi iam absolutam, ut homo et lapis, quorum propria ratio non dependet ex alio quae iam vero sunt quae non habent propriam rationem absolutam, sed ex alio dependentem sicut est in relativis et privativis et in ρgativis, quorum alio dependet ex ordine quem habent ad alia : nam ratio caecitatis non es libgbluta, sed dep n-d ns, in quantum habet ordinem ad visum, citius es privatio. Cum ergo Deus miliai cognoscat secundum proprias rationes, dico quod illa quorum ratio est absoluta cognosci absolute, et non per aliquod aliud illa vero quorum ratio esti dop: ndens et in ordino ad aliud, cognoscit secundum ordinem ad illa ex quibus dependitit. Cum ergo ratio mali non sit absoluta, sed oppndens, in quantum scilicet discordat a bono creato cognoscit malum feeundum ordinem ad bonum, secundum quo scilicet discordata ip bono.
Ad pri ilium ergo dicendum, quod in illis suae habent ratiosthmab olulam, es ad deseclum cognitionis cognoscere unum et aliud, sinon in illis quorum ratio 'est ad aliud, ut dictum est... Ad secundum dicendum, quod cognitio discursiva o cognos eor unum rogii tui por aliud cognitum abs'lute; sed cngnoscera unum incognituinior aliud chgnetum ad quod ordinatur, non esicliscuirero cognosciendo; o hoc illino eognomiιur malusti
542쪽
543쪽
XII. - QUODLIBETUM UNDEciuum 529 diloeiae. Quodlibo autem horum trium certitudin- habet, ollamen necessitatem non imponit. Et quod praescientia divina certitudinem habeat, patet Deus enim cognoscit res nobiliori modo quam nos cognoScamus. am cogniιi nostra es in tempore et ideo intuitus noster respicit res secundum rationem temporis, scilicet praesoniis, praeteriti, et suturi ut scilicet cognoscat praetorii ut praeterita, praesentia ut praesentia suturau sutura, et certi iudinaliter. Cognitio vero divina est Lupra tempus, et mensuratur aeternitate solum et ideo non cognoscit res prout sunt in tempore, sed prout sunt in aeternitate, scilicet prout praesentia; et hoc tam necessaria quam contingontia inde omnia cognoscit tamquam praesentia in in praesentialitate. Cum ergo etiam intellectus noster certitudinaliter cognoscat praesentia,
mulio magis Deus omnia sibi praesentia certitudinaliter cognoscit: ex quo nulla necessitas rebus cognitis inducitur : sicut videmus quod aliquis existens in loco eminenti, videt certitudinaliter ordinem venientium aliquorum, et euntium per vias et alius in plano xistens, non videt nisi quae sunt sibi prae8entia; et tamen hominibus istis ex hoc nulla necessitas imponitur : nam hoc non est nici ex hoc quod in alto existens intuetur omnia ut praesentia quas eunti in plano sunt praeterita, scilicet illa quae retro sunt: prae enita, illa scilicet quae sunt juxta se et sutura, illa scilicet
Quod autem voluntas divina certitudinem habeat, et iamre necessitatem non imponaι, sic patet. Voluntas enim Dei os esticax et persecta causa omnium rerum ἰ quia omnia quaecumqu voluit, Dominus fecit. Cujus persectio et ineacia apparet ex hoc, quod non solum move et eausa res, sed etiam da eis talem modum causandi, in quantum cuilibet rei .determinatum modum contulit, quo suos effectus produceret. Unde, quia ipse voluit quaedam esse in universo necessaria, e quaedam contingentia, constituit quasdam ea u-as quibus contuli ut contingenter causarent, et quasdam quibus contuli ut necessari causaren effectus. Unde voluit istum vel illum effectum non solum esse, sed etiam illo modo esse, se ilicet vel contingenter, yel necessari Psicut quod voluit Petrum non solum currere, Sed etiam contingenter currere et similiter voluit istum hominem salvare, sed eo modo ut arbitrii liberiatomnon perderet. Et sic quod Petrus ei Martinus salvetur, habet duas causas unam scilicet voluntatem divinam, et haec habet
rutudinem aliam liberum arbitrium, et hae habe contingen
544쪽
veni sis a Musa proxima, quod vero sint set ει necessaria, proveni sis ex auis prima. Und prima causa rerum seillest divina voluntas, etiam de evnιingentibus eaeιitudinem habet ea qua quidem eartitudine non imponitur ipsis rebus aliqua noeessiotas i quia non solum vult ea esse, sed tali modo erga solliae ne cessario vel eontingenior, ut diutum ret. Quod vero praedastinatio ortitudinem habeat, et nocessitatem non imponat, similiis patet nodus animosi directio a propositum dirigendi in finem, quod est ipsa praedestinatio, es Meum dum onstitutionem a ordinem ausarum a Deo constitutaruae. constat autem quod, quando sun duae musae ordinalae, quarum una est neoessaria et alia eontingens, effectus sempor es eon,i gens In praedestinations auΦem sunt duae eausae, quarum una est neeessaria, Milite ima Deus; et alia agi eontingWna, selliae, ipsum liberum arbitrium si ideo oportet effreιum ramoslinationis eontingentem emo undo quia Deus ei et vult isium vel
illum consequi talem finMm, praedestinati Osrili inem habet; quia fro Deus vult ut Meundum libortatem arbitrii in lalsae fias dirigatur, iam huiusmodi sortitudo uitam p destinato
necessitatam imponit. Ad primum ergo dieandum, quod hies dastinatus omnino lovatur ex certitudine divinae praedestinationis; non tamen miihi na' cessitas absoluta, sed eunditionalis ' quia si tal gras praedeshin tus, nee sario luatur, non auismos neesssarium simplieiter. Ad secundum uidendum, quod sphum Apostoli non est sinintsiligendum quin sit noeerearium sit et euhrseo ea paris --tra sed quia prineipium primum ben opstandi nox os a nobis, sed misorieoiulia divina innandast gratiam nihilominus ainsa oporte quod ea paris nostra sit aliquod primipium.
545쪽
es an mu llono corporηli sed inminum stliqua in uisu o. porali in insilinii, sicui illuminaιio, vi uri modi. Ergo avita magis motus Angeli es in instanti. I. Praeterea, nobilissimae creaturae ostrapetit nobilissimus motus. Nobilissimus aulsae motus est illa qui sit iaci innit. Ergo ompeii nobilissimasteresturae, Milios Angelo. conira, omnis motus habe prius ει νοεlerius. prius autom et posιerius in motu es numerus hompuris. Ergo in omni inuti eae tempus ergo nititus motus etiam Angeli εα incias auιi. Respondeo dicendum qiisl omnis mutatio habe terminis, quoa non eontingi simul esse unde impossibila est quod aliquis mutast vel mutatio si in aestanti hoc modo eo ieein iustans amissa
undo sciendum, quod in rebus eorporalibus duo tremissi motas vel mutationis duplieus possvn m habere uno modo quod ait assignaeo in ton in quo lemnitius ud quaae primo ostiis aliud
instans a quo terminus a quo uwimo est o via, eum inter qu . ljhei duo natantia si tempus medium, aequitur alii , ullo inmimino motiis in alium is transitus par lompus et si talis mulatio ost in tempore, e non in instanιi Ho stlitem coniiugi quando inise duos terminos motus est aliquod medium acet ea sim inter album e nigi uin, et inlue ossa hic et ibi. ais aliqui leemia. mulauotii sunt inter quos non es a ipere medium Moη inter albam et non album inter ignem v non ignarus ima tene. sva e luiuinosuin i quia assii matio et nagatio sua amandua iniihin mediata, e similiter privatio et forma in subieeto deis inato
. in talibus lius sit amisera iustans in quo 'rima ει termistus ad quem non taman si auoipue inarum in quo inimo em ter' minus a quo sum enim intor quaeliis duo instantia si is in medium, sequeretur quod in illo tempora medio, in aeutro extremorum esset quod ast impossibilo, eum sint xtrema omnino immediata. Opore t emo dicere, quod cum illud insisas ta quo pium est seminus a quem sit terminus a uulus umρoris, iatoto tempore prae denu duret termi.us a quos vi sic eum inieri ιempus ut astaps quod est turmimis Mmporis, io sit tempus medium, non fit transitus de una extremitata in aliam in tempore,
sed in instanti Primo enim desinit esse terminus a quo, et incipit terminus ad quem Et hqiusmodi mutationes dicuntur ess ins tantaneae, sicut illuminatio, generatio, et corruptio. Sed oportet
546쪽
532 s. ROMAE AOIRNATI OPUscULA tempore existentium quia tempus in quo est uliimo torminas quo mensurat aliquem moturn, si eundum quod suhjortum ae- di ad torminum ad quem sicut per alterationem maturia disponitur ad formam et per motum localem corpus luminosum accedit ad situm in quo illuminat. Et sρeundum hoc dieitur quod generatio et corruptio sunt tormini alterationis et illii minatio motus localis. Si ergo duae sunt mutationes corporalium; sed neutra harum potest esse in motu Angeli. Cum enim motus Angeli attendatur socundum diversos contractus virtuales Angeli ad diversa ioca, qui quidem eontractus non sim continui sequitur quod motus Angeli non sit continuus; et ita tempus quod proprismpnsura motum Angeli, non est continuum, cum continuitas temporis sit ex continuitate motus, ut diciιur id iv Phyi ic stixt. eom. 4οι . Non enim potest dici quod motus Angeli ρn uretur tempore continuo qilo est numWrus motus coeli, quia motus Angeli non depWnde ex motu coeli et sic sequi ιur quod motu Angeli mensuretur quodam temporo, in quo sunt instantia sibi sue dentia sitie continuatione: quia tempus ex hoc quod est numeriis, non est continuum, sed ex hoc quod es numerus mutus conlinui. Sic ergo in motu angeli duo extrema motiis non sunt in duobus instantibus inter quae sit tempus medium; neque iterum unummi remorum est in tempore et aliud in instanti quod'erminat tempus; sed duo extrema sunt in duobus instantibus. inter quae non est tempus medium : et sic oportet dicere, quod motus A guli sit in tempore, licet alio modo quam motus corporales sunt in tempore.
Ad primum erg dieendum, quod mutatio Angeli secundum
praedicia ostenditur osse simplicior quam aliqua mutatio corporalis. Est enim simplicior quam illa mutatio cujus duo extrema sunt in duobus instantibus, inter quae cadit tempus medium, tamen inter duo instantia motus Angeli non cadit tempus medium: similiter etiam simplicior est quam illa cui unum extremum est in toto tempore continuo eum unum extremum si in instanti indivisibili, e tamen non intercidit tempus medium, sicut nec ibi. Et quia est simplicior, ideo etiam sequitur quod sit nobilior. undo paset solutio ad secundum.
: sinde quaesitum es de homino; et circa Me quaesitum eat
547쪽
partibus naturae humanae, do sacramentis gratiae, et de conver-tioite humanae vitae circa primum quaerebantur duo: 4 de animal;
Dum in ejusdem substantiae anima sensius e iateris
. De anima autem quaesitum est, utrum sint eiusdem substant aeanini sonsitiva et inti llectiva. Et ostendebatur quod non Nam anima sensitiva educitur de potentia materiae, intellectiva vero estis creationem. Non est ergo sadem substantia utriusque. 2. Plaetorea, in nulla subsiantia quae si una et eadem est eodem tempor motus ad opposita. Sed sensus et ratio eodem tempore movi ntur ad opposita sicut dicit Apostolus ad Rom. vii, 23:rideo σιiam gem in membris meis repugnanιemum menι is meae. Ergo sonsiliva et rationalis non sunt unius substanιiae. 3. Praeterea, corruptibile e incorruptilille non sunt eiusdsm gonoris. Ergo nec idem numero. Sed anima sensitiva est corruptibilis, intellectiva vero incorrupi iiii sis. Ergo sensitiva et intelle tiva non sun eodem num 'ro, et sic nec ju dem substantiae. 4. Praetorea, anima sensitiva si comitiunis nobis et brutis. Sed in brutis educitur do potentia materiae. Ergo et in nobis : non est orgo eadem cui intellectiva, quae est per creationem. Contra uitius persectibilis una est persectio. Sed eorpus humanum est unum persectibile. Ergo anima, quae est ejus persectio,
Respondeo dicendum, quod circa ordinem larmarum est duplex opinio.
Una eruex Avicebron, et quorumdam sequacium eius; qui dicunt, quod secundum ordinem generum e specierum sunt diversae formae substantiales sibi invicem adveniΡntes, siqui si substantia est corpiis, est animatum, et est animal. Dicunt ergo, quod silaedam forma subblanliaiis es per quam est substantia iantum, et postea est quaedam alia per quam est corpus, deinds es et alia por quam est animatum et alia per quam est animal, et alia per qua in est homo et sic dicunt de aliis sorinis substantialibus rei uin Sed haec positi stare non potest: quia, cum sorma substantialis sit quas iacit hoc aliquid, et dat esse substantials rei, tua sola prima sorma esset subsιuntiatis, cuin ipsa sola daret
548쪽
luinam esse, aeeidentaliter advenientes, ne darent sit, rei simpliciter, sed esse talo is sic in amissione vel aoqiiisitione iImarum non esset generalio et corruptio, sed tantum alteratio. Unde patet hoc non esse varum similo sitam es et in potentiis
simaei m si prima, sollies, est habili , Ne surria su sianualis, et saeere hso aliquidi aliae vero satu accidentalei:
quod omnino est salsum. R ida dieondum est quod huiusmodi larmae di Drunt Meandum pCrDelum et imper rerum. Est enim aliqua forma quae sala ni issas eorpus tantum aliqua os magis si heia, quae etiam dat ossa et vivere voeumque modo vivendi: aliqua, quae uia his da eliam sensum. Unde pate quod semper ultima est perse tio primis, o habetis a priores sicut perlaetissima ari impe laetissimas et ideo quiquid eontinetur in ipsis, totum est virtute
4n uiιima. Undo dieendum est, quod una et eadem essenii est animae ηε aliiva e intelloelium; sed intelleetiva habe se ad sensitivam fleu perlaetum ad importicium. Quod autem speetali or anima senstilia ei intellectiva sint unius essentiae, signum est, quia nisi vires animae raditarentur in una essentia, nunquam una impeni--tue ab alis, se etiam virtus unius redundarei in aliam. Item eum inle luetus non habeat dulei ni natum organnm in eorpore, quo mediam exereeat operationis suas; ad quid uniretur eo pori, nisi esset eiusdem essenilae eum anima sensiliva sit ergo patet quod una essentia est animae sensitivae et intellectivae; sed disserunt secundum persectum et impersectum, ut disium st. Ad primum ergo dieendum, quod anima sensitiva educitur de psisntia materiae in rutis In nobis vero non, sed es per ereationem eum ius essentia si esseniis animae rationalis, quae est
Ad saeundum dieendum, quod non est eonveniens aliquid idem salsiens seeundum divorsas viros vel paries moveri ad opposita si ideo, lies substantia animae humanae sit eadem sensitiva et inι dileetivae, lamon potes secundum diversas paries et viros moveri ad opposita ut scilicet sensus moveatur ad ea quae sunt sibi propria, et ratio ad ea ad quae ordinatur. Ad te ritum dieendum, quod lies incorrupiihil non sit dein eun i eorruptibili, lamen invenitur aliquid incorruptibiis quod
549쪽
sui mi asset tam proprietaι- ommiines eorruptibili; et sis os in anima rationalici nam ipsa substantia animae os ineoνruptibilis,sihilominus lamon abs aliquid in is, sellias sensitivum, quod est commune etiam corruptibili. Ad quarium dieendum, quod lico anima sensitiva sit eommu- . ais in nobis et brutis quantum ad rationem gensris, tamen quantum ad ratisnom spreto alia est in nomino et alia in pulis; et similiιον alia in asino, et alia in equo et in ovo et secundum quod dissurun aliqua speeis, ita etiam differt in eis anima sens liva e lda non aequituν, si in brutis ducatur do potentia matariae, quod aliam in homin quia in homine es alitoris spsulsi, stesι per orsationsae.
n eo ore autem quaestium est, utrum resumat idem mi ero.
Et ostendebatur quod non euia seeundum Philosophum in Pop. illud dieitur idem numero quod est idem proprio, accidenis, et definitio te. 8ed orpus in resurreelion non habebit eadem propria, lula modo risibilo, tunc non non eadem accidentia, quia nun albus erispus, niger, et hujusmodi, quae tunc son erunt; non eadem aliam definitione quia modo definitur per moriale, tun vero non mortale erit. Ergo videtur quod non resumet idem
2. Praetersa, identitas materias facit idqm numero sed maieνla oorporis resurgentis non erit eadem eum corpore quod nunc est, eum multae formae retierentur in ea. Ergo corpus non resurgetidam numero. 3. Praeterea, Philosophus diel in lib. do Anima, quod non est eadem statua numero quae destruitur, ni do eodem aero osscitur Pael 'rgo rations orpus quod modo eorrumpitur, non erit ide nnumero cum eo quod resurEet. ι praeterea, constat quod homo hum3nltate est homo, et una humanitate unus homo sed in eorpor quod nun est, et quod resurget, erunt duae humanitates quia per mortem destruitur
550쪽
536 s. TROMAE AQUINATI OPusema forma totius. Ergo erunt duo homines; et sic videtur quod eo
pora non resurgent eadem numero.
Respondeo dicendum, quod ad hoc quod aliquid sit idem numero, requiritur identitas principiorum essentialium Undo quodcumque principiorum essἡnitalium etiam in ipso individuo, varietur, necesse est etiam identitatem variari. Illud autem estosfontials cujuslibet individui quod est de ratione ipsius; sicut euilibet rei materiali sunt essentialia materia et forma unde si accidentia varienιur et muιentur, remanentibus principiis essentialibus individui, ipsum individuum renianet idem. Cum ergo principia essentialia hominis sint anima e corpus, et haec remaneant, quia resurget eadem anima et idem corpus dicendum, quod corpus hominis resurget idem numero. . Ad primum ergo dicendum, quod obiectio illa procedit ex salso intellectu litteras. Non enim dicitur idem numero illud quod habet idem accidens nunc et postea, et idem proprium; sed illud est idem numero quod est idem cum accidente et idem cum proprio, sicut cum subjectum est idem cum accidente proprio, et desinitione; et non illa quae habent idem accidens idsi proprium, et unam desinitionem. Unde pate quod objiciens salso intellexit lexiuin Dato autem quod secundum illum intellectum procedat Objectio, dicendum, quod intelligitur de accidentibus individuantibus, scilicet de dimensionibus; e erunt haec in corporibus glorifiealis. Item orit ibi idem proprium, scilicet risuq; do viii, 2 QImμabituros uum risu, et abia tua jubiis. De desinitione vero dicendum, quod licet resurgat immortale, tamen vera mortalitas non tolletur ab eo, quia natura hutnana erit ibi quae ex se habet quod sit mortalis. Ad secundum dicondum, quod licet eadem materia faciat idem
numero, non tamen materia nuda, ne quae Iacit principium innumero; sed una materia secundum quod es sub dinien ionibus terminantibus ipsam, facit idi m numero; unde licet multae forina rei turentur in anima corporis resurgentis, tamen resurge corpus sub jusdem dimensionibus, et cum eisdem principiis essentialibus.
Ad tertium dicendum, quod Augustinus dicit contrarium : ipso enim vult, si statua reficiatur ex eodem aere, quod sit eadem numero Nihilominus tamen dicundum, quod omnia artificialia