장음표시 사용
61쪽
santur. Vbi enim istum inuenias, qui honorem amici anteponat suo Quid, haec ut omittam, quam graues, quam difficiles plerisque videntur calamitatum societatest ad quas non est facile inuentus qui descendat: quanquam Ennius recte,
Amicus certus in re incerta cernitur.
Tamen haec duo leuitatis & infirmitatis plerosque conuincut, cum aut in bonis rebus contemnunt,aut in malis deserui. Qui igitur utraque in re grauem, constantem,stabilem se in amicitia praestiterit,hunc ex maxime raro hominum genere iudicare debemus,&pene diuino. Firmamentum autem stabilitatis costantiaeque est eius quam in amicitia quaerimus, fides. Nihil enim stabile est, quod infidum est. Simplicem praeterea, de communem,& consentientem,& qui rebus iisdem moueatur, eligi par est, quae omnia pertinent ad fidelitatem. Neq; enim fidum potest esse multiplex ingenium & tortuosum. Neque vero qui
non iisdem rebus mouetur,& natura consenti fidus aut stabi- Iis potest esse. Addendum eodem est,ut ne criminibus aut inferendis delectetur,aut credat oblatis: quae omnia pertinent ad eam quam iamdudum tracto constantiam Ita fit verum illud,
quod initio dixi, amicitiam nisi inter bonos esse non posse.
E S M peum quatenis.)Graeco tropo UI Uus,estu, pro alicubites quatenus pro aliquousque:est quando pro aliquatae est ut vir viro praestet,aliquo modo vir viro praestat. Mediorare telum. Telum noud dixit instrumentum. Nam telo assequimur
quod ferimus asi aquis tempestatu qu/mendose issionis alii seriptu habe
batur,equis temperatis in quibusdam,aequis temperatis Legendum arbitror, equiae tenta tu Nam modice tentamus equos priusquam laxemus illiae fenos ad cursum: ita non statim amico recenti per omnia siderumdum. In vetustioribus exemplaribus habebatur aquis 3 equis, in haec Sometiretiam arridet mihi: quandoquidem cursus non minus nauium dicitur, quam equorum,' nati demiga bolide tentant profunditatem aquarum priusquam p timetis se credant arbitrio ventorum Pericesitatis moribus. t Periclitatis pro expertie,
im eramento probatis,dixit passive. In bonis rebus. Noud bo u re dixit secunda Imalis aduersas. γ I AD N T HI S. His igitur finibus.) Inferambo e loco tertiurat inuli Gel ex Nocti, inuiciis cap libri primi,quo ex Chilon Theophrastisententi uper hoc loco differit Chilo, inquit praestabilis homo sapientia, quonam usque debuerit contra lege contrI-que ius pro amico progredi dubitauit beatueres in fine quoque vita ipso animum eius anxit Et alii deinceps multiphilosophi es atores,ut in libris eorum scriptum est,stis,inquit,siti fatisque' licite quaesierunt, ut uerbir quiescriptaseunt,ipsis utar, vi polebo lsi Tata taetra U D erat x.Ea verba Iguificant,quae se eos,an contra tui, con
62쪽
tresve morem facie tum pro amico sit, oe in qualibus, ' in quibus causit, ' quemnam adiisque modum Super hac quaepione tum ab aliis,sicuti dixi, multu, tum vel digitentissime a Theophrasso disputatur viro in Philosophia Peripatetica modestissimo doctissimoque. Eas disputatioscripta est,si reeiρ meminimus in libro eius de micitia primo eum librum M Cicero videtur legi se,cum ipse quoque librum de semicitia componeret, ' caetera quide quae
fumenda a Theophrasto existimauit,ut ingenium facundia ue eius fuit, sumpsit et transposuit commodissime, tissime iue uunc autem locum, de quo satiae esse quaesitum dixi, omni rerum aliarum difficissimumstrillim atque cursim transgressus est. Neque ea quae a Theophrasto pensviat atq, enucleate scripta sunt,exequutus est,fec anxietate illa em quasi morositate disputatiouis praetermissa, nis ipsum rei tantum paucis verbis notavit. Ea verba Cicero uix si recensere quis vesset,apposui. His igitur finibus utendum esse arbitror,ut cum Smeudati mores amicorum sunt,tam 'inter eos omnium rerum,consiliorum,volutatum, Devssa exceptione communitas,ut etiamsi quaesortuna acciderit,ut miuus iustae voluntates amicorum adiuuandaesint,in quibus eorum aut caput agatur,aut famae, declinandum sit de vi mod) vesumma turpitudo sequatur Essenim quatenus amicitiae venia daripossit, cum age tur,inquit,aut GP ut amici,aut fama, lectinandum est de via,ut etiam nonnunquam voluntatem illius adiuuemus.Sed cuiusmodi declinatio sta esse debeat,qualisque ad adiuuandum di gressio, min ea anta voluntatis amici iniquitate,non dicit. Quid autem refert scire me in huiusnodi periculis amicorum,si non magna me turpitudosequutura est, devia recta esse declinandum' nisi id quoque me docuerit, quom putet magnam turpitudinem' ' cum decesserade via, quousque digredi debeam 3 EJ enim, inquit, quatenuc dari amicitiae veniae possit. Hoe im, ipsum est, quod maxime discendum est,quodque a, iis qui doceavi, minime dicitur quateretis,quaiue fundari amicitia venia debeat illo ille apiens, de quo paus ante dixi.conseruandi amici causa de via de ivduit.Sed video quo e progressus est falsum enim pro amici salute consilium dedit Id ipsum tamen in sine quoue vitae an iurepossit reprehendi, cui
parique,dubitauit Contra patriam, ivguit Cicero, arma pro amico fumenda non sunt. Nocprofecto nemo ignoratim prius quam Theognis,ut Lucilius ait,nasceretur,sed id quaero id desidero,cet myro amico contra ius,' contra quam licet,AIua tamen libertate atque pacefaciendum ego iam devia scut ipse ius declinatatim est,quid, re quantum, in quali causa, quchaemusque id fieri debuit, Periclis in hentemsis egredis vir ingenio, bonisque omnibus disti hisiae onnatus una quidem pecie, sed plenius tamen quid existimaret si fissus est.Nam cum amicus eum rogaret,utpro re causaque eius asum deieraret, hu
eum verbiae usus est, Theophrasti rin eo quem Zixi libro inquisitim super hac re ipsa, re exactius pressiumque quam Cicero di qferuit Sed his quoque in docendo,non de unoquoques asio singulatim aestimat,neq; certis ex-Iemplorum documeutis fedgeneribus rerum summatim uniuersimque utitur, ad hunc fera modum:Parua,inquit, ' tenuis vel turpitudo, vel infamiasubeunda est, s ea ma a utiliato amico quaeripotest benditur quippe, re compensatur leve damnum delibatae honestatis maiore aliae,prauioreque in adiuuando amico honestate. Minimaque illa Iabes, di qua Slacuna famae imminentiae, partarum amico utilitatum ratione Slidatur. Neque nominibus, inquit,moueri nos oportet,quodparia tenere ipso non sunt,honestas mea fama, rei amici utilitas Ponderibus haec enim potestatibusquepraesentibum,no vocabulorum appellationibus. neque dignitatibus generum diiudicanda sunt. Nam cum in rebus aut paribur, aut non Iones ecus,vtitit ae amici re honestaeae nostra conssit hon 'ae proculdubio praeponderat. Cumberlamici utilitas nimio est amplior,honestatis autem nosimae in reno graui huis iactura er
63쪽
tunc quod utiliae amico est id primum illo quod honestum vobis est,sit pravim:Sicut magnum pondus aeriae,parua lamina auri fit preci us. Herba aedes ima Theopbrassi super ea re ad
is , x xm: in ripae eoulmos vo idie Naxo oe. Phauorinus quoquephilosophur huiuscemodi indulgentiam grati Ctempestiuius laxato paulum permissoque subtili iustitiae examin his verbis desiuiuit, Maeos Atas xeie rasi et betae die TisTue bibo te uelata aeris globis. Post deinde idem Theo , Gad hanc rempseratentiam disseruit. Nam tameU,inquit, e paruitates rerum=magnitudines,atque his omnela osciorum aestimationes,alia reonnuetquam momenta extrinsecus,atque alia,quas appendicespersonarum, causarum, re temporum, circumantiae ipsius necessitates, quis includere in praecepta difficile est,moderantur m regunt,mquasi gubernant, Ur nunc ratas eiiciunt, nunc irrita
Haec talia,que Theophrastus fatis caute refolieit J, Ur religiose causa dissemidi magis, disputandique diligentia,quam decernendi sententia atque fiducia disseruit:profecto caufusciet e corporum varietatendissertationumque et Aferetiarum ignorantes,directis atque perpetuum distinctumque in rebus finguiupraeceptu,quod ego in prima tractatus istius parte si
derare dixeram,uon capiunt Eius autem Chiloni a quo dissutatiunculae huius initium fecimus,cum aliae quadam sunt monita utilia atque prudentia,tum id maximpexploratae utilitatu est,quod duarumferocissimis afectiones amoriae atque odij intra modum tantum coercuit:m inquit,sini ames, tanqua orte fortunae murus hac itidem tenus oderis,tanquamfortasse popamaturus Super hoc eodem Chilone Plutarchus philosophus in libro his verbisscripssteae,Atarodidit oceo: ακν TMmpoe Murae, aκαναεγmul eoν,--μκyratae idas εχ ,ros totv iam veε-GAit inu, circiniame Nixe lam sexe Hasemus Gellius Consule ad haec Erasin proueb. - ei j scis in se Sunt quaedam huius lati apud eundem Plutarchum de discrimine adulatori amici, et apud Erasmum in iliadibur. Consiliorum voluntatum.) Ouieub.3.Trip meg. c. Faedus amicitiae non vis charissime nostra,
me orti vel indissimularepotes.
Donec enim licuit,nec te mihi charior alter, Nec tibi me tota iunctior urbesuit. Isque erat usque adeopopulo testatus,vi et Pen magis quam tu quamq; ego,notus amor. Qui sese in charis animi tibi eandor amiciae, Cognitus epitri,quem colla ipse, viro. Nil ita celaba, ut nodi ego conscius essem, Pectoribusque dabis multa tegenda metae Cuique ego narrabam secteti quicquid habebam, Excepto quod meperdidit, nus eras.
Id quoque sis effatuo erre odali,
Consilioqueforem folles amice tuo. Iuntatem sine ulla exceptione communitas. udreas Olciatus libide Ureb signif it ab usu prouerbiorum non issere um omni exceptione maiorem dicimusmteterrimaec ei hominem.Sic ego hoc loco voluntatum inevlia exceptione commumtatem,non ep - uerbiali virtutesummum de rebus bonu aequisque consensum a Laelio dici iudico metaphora
64쪽
a iureconsultorum exceptionesumpta, quam quidem exemtionem p F.t id de exceptionis distam ait,quasi quan iam exclusionem,qitae interponi actioni cuiusque re oleat ad exclaudum id quod in intentionem condemnationisve deductum ep. Nisi malis ab asionibut em pii ductam,quando nominatim aliquid cauetur Nec fort/ alienum fuerit exponere, e v exceptione,id est,sine ulla dolo. Siquidem excipere inter cetera, dolo quoque circunuenire fi-rnificat. Tranq. 'orum domini in inuidiam venerant, quasi exceptos supprimerem, id est de Io circunuentos. Sine ulla. Ergo exclusa es amicitia, uxeo diu Deiret, ut Theognis vocat: hoc erealat tenus,ubi arravi nihil concreditur. De rapite aut fama agatur. pu alutem,s ivstodii sic significalfama nominiae aestimatione Cic Parario:Privatarum cam's,m eas tenues agimus subtilius, capitiae aut famae scilicet ornatius. Nec Ium deprom bium nrens testim nece ritu. Beneuolentiam ciuium. Cic. icet docet multitudiniae beneuolentiam maxime conciliari seneficiis. Secundo loco, etiam fi res forignon suppetat eam benefica voluntate moueri.Tertio,quia honestum per seplausibile est, ipse fama et opinione liberalitatu,beneficentiae,iustitiae,fidei mniumque earum virtutum quae pertinent ad mansuetudinem morum,acfacilitatem Item eodem libro, docet caput esse popularis gratiae si absit auaritiae fa*icio. Blanditiit assent. quibus tribuni fere et populares populi aurum captabant sem blanditiis Extat Plaearchi libellis de iacuis latoris di amici discrimine, quo amicitiam no ita blanditiis liboliat,vtv prorsus assentatorer sint,quorum consuetudo iucudior blandiorque sit De quo inferius suo loco. d Scipionem pro Uu vel coram. OG Sensi*.God ad te delatum dicere me coxenae dignitatem
tuam exemplasunt apud Linacrum lib. I. Paerebatur. Probe ergo cui pudia erat,quotidie amicum sibi amicum conciliare. Et Bias qui ob hoc ipsum inter inimicor quom amicet pronunciare maluit,quod hic alterutrum amittere,illic lucrari necesse esset. Respexisse autem
Cicero videtur ad illud Xenophontis squem illifamiliarem fuisse constat quod ex Socrati
sentevtia lib. 1scribit Bessarionis transsatione ubiungam: seiundam vero audiui eum et de amicis ea dissutantem,/ quibus mihi videbatur, quam maximam quiseque utilitatem ad amicorum usum ac comparationem habere 2 multis enim aiebat audire, omnitimposse om i stanti limam ess verum ac bontim amicum: videreueia se quam plurimos quiduis ph tiusfectari,quomstadium comparandorum amicorum. Etenim domu3,agror, e seruos, vasa quaedam diligenter eosprocurare t habeant videre dicebat, et adhuc conseruare cohnari quae habetin amicum vero,quod maximum bonum esse dicunt, nec ut acquinunt, nec ut sibi conferuent curare. Poreb aegritudine laborantibus amicir re seruiae, deprehendere quosdam aiebatuero feruis quidem mediciae pecuniam solvere,alia quoque pro fanitate issoris diligenterseparare,amicos veri negligere. Mortula autem utrisque, propter feruos quidem dolere, et damnum putare,propter amicos vero minime Haliarum quidem possessionum xihil sive cum dimittere,amicos vero indigentes desistere. Et ad haec, inquit, nonvultis vidise Iiarum possessionum suarum,quantumuir muli sint,totam multitudinem scireramicos v ra,etiamsi paucisuut,quc inam,quales vestat,ignorarettantam habent amicoru curam. qui,quare bonus amicus comparatus non multo melior paret' quis nanque equus, quiave pariumentorum tam utile est, quam bonus amicus ut quis seruus ita assenus cir conflans aut quaepossessio alia tam utilis erit/ Verus nanque amicut seipsum paratum exhibet ad omnem amicorum inopia ubhuandam sue in rebus priuatiae,siue publicis. ac si quenquam oportuerit icere bene abfuam operam accommodates quis metus conturbat,simul a uat: tilic quidem non parcendo sumptibus: hic ver) rem opere properans, partem persuadem do partim cogendo. Item sicunda fortuna urentibus multam laetitiam cc ere, calamitati, s
65쪽
veriaci subleuat. Maecunque vera aut manus cuilibresuppeditant, aut oculi praeuident,aut aures praeaudiunt,aut pedes perficiunt:horum omnium nullo beneficus amicut posteriores .Nonnunquam enim quacunque quisque proseipso non faceret, aut non videret, cui non auscultaret,hae utique amictu pro amico perfecerit sed tamen nonnulli arborum quidem curam habent Fructuum caussertilissimum vero agrum, qui amicus appessatur, socorditer ac remisse colunt. Alias velo alium eius audiui sermonem,qui hortabatur audientes,examinare seipsos quanti existimandus esset amicus. Cum enim quendam vidisset nullam curam ha fere amici paupertate oppressi,interrogauit e ntisthenem coram illo negliget e re aliis mul-T.Num o sentit benes,aiyrtinet quadam amicorum existimationes, sicuti reservom sunt. eruorum enim alius duabus minis existimatur dignus,alius vero nec media mina, aliis vero
etiam quinque, em alius decem. Niciarum versi filius Nicenati dicitur non uno tale o emisse, qui argentariis suis praeesset. Consideremus itaque,inquit, utrum sicut eorum,sic etiam amicorum exissimationes ty Ita me here sunt, Antisthenes ait: o nanque velim profecto hunc mihi amicum esse potius, quam duis mina: hunc verb nec media minae anteponerem, em alium quidem citius quam decem minas eligerem,alium ver) prae omnibus pecuniit atque Iaboribu anteponerem mihi esse amicum. Experiundum autem in ipsa amicitia. Theophrassis apti l Plutarchum- δ αδ Exe dicit ue Re , elroum QILAPA rerum de probando amico, Plutarchus de discrimine adulatoriae di amici, censet in hunc modum: Tum haud oportebit illius temporis experimetum expectare, tum quidem inutile, vel potius noxium,neque pericula vacans. Graue siquidem est in eo demum articula sentire, qui non sint amiciquo amicis 63 opus quum non liceat iam incertum m in nrerum amicum cumeer tot nceroquepermutare semu magiae vi nummum tae amicum habere conuenit, nempe
probatum aute quam eo sit opus,non usu ipso deprehensum. Neque enim oportet intelligere, posteaquam malam acceptum est,sed ne quid accipiamu3 mali,experimentum adulatoris capien tam est, re animaduersio. lioqui idem nobis accidet,quo olet hiae qui letale venenum non alitersentiunt ori si quum pretus amnis o exitio indicantes. Isocrates porro in Paranetico aliquot probandae amiciti e regula praescribit obseruat, haudquaquam indignis. μάψ,
pud Xenophontem quoque tradit igitur prude viis sustinere cursi. u. Mediolane Ureditio legit: iritur prudent x sustinere,ut currum,sic impetum beneuolentiae, qua utamur quasi equis temperatis Q fgd si Erasmus legisset currum pro cursu temperatos fore is equos
non repudia selimemor videlicet Socraticae comparationis, qua ipsesso militi Chrsiano i feruit,de affectibus nempe boniae et maliae,quos eqvu teperatu calcitrientibusque confert, quis huc rationem aurigam praeficit Sed sua cuiquesententisper nos maneat libem. Caeterum amicos non temereparaudos,quos vero paraueri agon reiicie os,admonet Solanis apophth
ma, quod ex e Apollodoro Diosses refert, C svo RI AP Retum Mu xtra po- 'Leues. Huius oppos tum estgraues,quino facileaut ad quemvis impetum g nimi iussit ut o mouentur manet enim in metaph orae,clam dicit quossam paruapecunia moueri non potuisse. Sordidum Theophrastus in Charalleribus suiseoo a Bue id genus homia enes appellat. Imbecilla enim humana natura ad contemnendam potentiamj Milesithesi . minis ine' tratia, et energiae plurimum. Otaque vere amicitiae. Pote tum consuetum
66쪽
M. T. CIC. L. ELIUS, SE dines fugiendis est, Ouidim suo exemplo amicum hortatur libro Disitum tertio , Elegia
O mihi chare quidem si persed tempore duro
Cognite,res postquam procubuere meae. Usibus edocto si quicquam credis amico, Vive tibi, et longe nomina magnafuge. Vive tibi,quantum uepotestpraelustria vita, Saeutim praelusi refulmen ab arcetvenit.
Nam quanquam soli possunt prodesse potentes, Nonprosunt,potius plurimum obus olent. Et Horatiis libro Epipprimo, d Lollium:
Dulcis inexpertis cultum potentiae amici, Expertus metuet tu dum tua nauis in alto ULHoc age e mutata retrorsum te ferat aura.
oderunt hilarem tripes,trissemque iocosi, Sedatum celeres,agilem gnatium ueremissi sei honorem. ore a leuiose lae orsae Isoc olore eis me Mem, et reliqua ri' in . Moralium Eudemiorum x . pineismistes ibi Extant in hanchententiam nueuisum, Tunica pallio propior, item, Genu sum propitis,item,omnes sibi melius esse malunt
quam alteri,item GAois ased est rursus diuersa,Si te nimium amarum,malii te oderint. Vio mittam. Occupatis. e micus certus in re increta cernitur. Incertum pro dubio posuit, a Saans evotam tacturum et neoo oro λανιαν. iuibus schematibus impendio detestatus est,atque adeb non ipsistam, domnas aetis, que ad M Tullium. Haec Erasinus. Sunt aliae istane sensum paraemiae,veluti illa cet otio pse olo, tr e. item, by iu leorum re ov fringitem, ae smi TOT ελὴκ eo divite; leo Rin Asie um,nauigare in elicibus item illud risi. goror in reoo rar in sv. item, ollae micitia.stem,eti, hoc mgiarum item lares adoran olem orientem, quam occidentem: A qui bis omnibus videndus Erasmus. mandoquidem hin commentat iu cuias in puerorum maxime usum congessi, quibur locorum communium colleatonem non inpo ema studiorum parte pono,volo quis vitio mihi verrat,si illiae hac licet iuperstitios venae velutipraemansumpraebeam Ouid ii Trist, I.laudat amicum, qui rebus in adaersiis co flans permanserit atque rursus elegia g.conqueratur,quod vulgusfortunamsequatur. Donec rei felix,multos numerabiae amicos: Tempora uerint nubilarioluserice Ficis ut veniant ad candida tecta columbae, inccipiat nulla ordida turris auesyHorreaformicae tendunt ad inania nunquam, Nullit ad amissas ibit amicus opes. Utque comes radios persolis euntihuc umbra est:
Cum latet hicpressus nubibus,si a fugit./ Mobile sic se qui ursortunae lumina virius: f, haesimul inductavube teguntur,abit. Iudem de Ponto lib. 1 megia tertiae. I Illud amicitiae quondam venerabile nomen l Prostat, ' in quae pro meretric edet
67쪽
ho madmiror,non ut torrentibus undis Communi vitii te quoque labe trahi I Diligitur nemo nisi cui fortuna fecunda esse
fae simul intonuit,proxima quaque fugat.l En ego non pauciae quondam munitus amicis Dum flauit vetiae aurasecundamin, i et fera nimboso tumuerunt quom vento,n In mediis Iacem hauerelinqvor aqui Eodem lib.Eleo cum Graecino,quod exule edeseruerit,expostulani Turpe erit in miseriae veteri tibi rebus amico . taxilium nullaparte tulisse tuum. Turpe referrepedem,nec passu stare tenacta Turpe laborantem deseruisse ratem. Turpesqui casum, di fortunae cedere amicum:
Envisi sitfelix,esse negaresuum.
Et apud Lucanum libro octavo, Nulla fides unquam miseros elegit amico Pisaein Nem. I.OZmbois etraria aer sola Et Decius Capuanis apud Sirium Dal. libro undecimo, D locis olycio,cum cessantprooemiumq;Dum ad opem forturea voeat. Nam latafouere Naudquaquam magni est animi decuc Hactenus pol ne philosophos accipe Isocrates in Paraenes, A μαζε ego Chuegari s -
momenti habere fidem,cum etiam in hoste probetur,de quo in Oisc lib. I ubi fidem etiam iu-pitiae fundamentum posuit. o item loco Dem definit Asorum'Eiorumque constantiam: quia Fat quod Anum eqsdem appellatam h pud Diovem de nou temere credendo,eius rei insigne exemplum ess de Lacone quodam,cuius amicitiam cium complures peterin omneq; offerrent fidem,hanc unam ad amicitiae firmitatem sufficere respondit. Haec enim vigente, ne si maxime quide velint officere, posse,caetera omnia fraudi expositae. Verba ipsius subiunga,
68쪽
Est enim boni viri (quem eundem sapientem licet dicere
haec duo tenere in amicitia: Primum, ne quid fictum sit, neve simulatum. Aperte enim vel odisse, magis ingenuum est, quam fronte occultare sententiam. Deinde, non solum ab aliquo allatas criminationes repellere,sed ne ipsum quidem esse suspiciosum, semper aliquid existimantem ab amico esse violatum. Accedat huc suauitas quaedam oportet sermonum atque morum, haudquaquam mediocre condimentum amicitiae.Tristi . Tristitia di f. tia autem,& in omni re seueritas absit. Habet illa quidem grauitatem: sed amicitia remissior esse debet, & Iiberior. 8c dul-brerum mihi scior,&ad omnem comitatem facilitatemq; procliuior. TMistit autem hoc loco quaestio subdifficilis,nunquando amici noui digni amicitia, veteribus sint anteponendi, vi equis vetulisahreysi,d teneroS anteponere solemus Indigna homine dubitatio. Non enim amicitiarum esse debent sicut aliarum reru satietates. Veterrima quaeque,ut ea vina quae vetustatem ferunt, ess debent Notadum pre- suauissima:verumque illud est quod dicitur,Multos modiosi erbium. salis simul edendos: esse. ut amicitiae munus expletum sit J NOTuitates autem si spem afferunx ut tanquam in herbis non fallacibus fructus appareati non sunt illae quidem repudiandae, vetustas tamen suo loco conseruanda est. Maxima est enim vis vetustatis & consuetudinis. Atqui in ipso equo scuius modo metionem feci si nulla res impedian nemo est qui non eo quo c6sueuix libentius utatur, quam intractato & nouo. Nec vero in hoc solo,quod est animal,sed in iis etia quae sunt inanima, consuetudo valet, cum locis etiam ipsis montosis delectemur, &sylvestribus in quibus diutius commorati sumus ISed maximum est in amicitia, superiorem parem esse inferiota Saepe eo nim excellentiae quaedam sunt qualis erat Scipionis in nostro
ut ita dicam grege. Nunquam se ille Philo, nunquam Rutilio, nunquam Mummio anteposui nunquam inferioris ordinis amicis. Mero Maximum fratrem, egregium virum, Om- , nino sibi nequaquam parem, qLaod is anteibat aetate, tanquam 'rumpertor etate superiorem colebat: suos verε omnes per se esse ampliores vo-
'ra , lebat Quod faciendum imitandumque est omnibus: ut si qua praestantiam virtutis, ingenij, fortunae consecuti sunt, impedi
69쪽
tiant eam suis,communicentque cum proximis: ut si paretibus
nati sint humilibus, si propinquos habeant imbecilliores vel
animo vel fortuna, eorum augeant opes, eisque honori sint redignitati: vi in fabulis qui aliquandiu propter ignorantia stirpis & generis in famulatu fuerint, cum cogniti sunt,& aut deorum aut regum fili j inuenti, retinent tamen charitatem in pastores, quos patres permultos annos esse duxerunt. Quod quidem est multo profecto magis in veris patribus certisque faciendum. Fructus enim ingeni j & virtutis omnisque praestantiae tum minimus capitur, cum in proXimum quenque conseditum igitur ij qui sunt in amicitiae coniunctionisque necessi- tussin superiores, se aequare cum inferioribus debent: sie inferiores non dolere se a suis aut ingenio, aut fortuna,aut dignitate superari: quorum plerique aut quaeruntur semper ali Quid, aut etiam exprobrant: e 6que magis, si aliquid habere se putant quod officiose,amice,&cum labore aliquo suo factum queat dicere. Odiose m sane genus hominum, officia exprobratium, se
quae meminisse debet is in que m collata sunt, non commemorare qui contulit. Qia amobrem viij qui superiores sunt, sub- cium, his , mittere se debent in amicitia: sic quodammodo inferiores ex- rare qui retulit. tollere. Sunt enim quidam qui molestas amicitias faciun cum
ipsi se eontemni putant. aod non fere contingit nisi iis qui etiam contenendos se arbitrantur: qui hac opinione non modo verbis, sed etiam opere leuandi sunt Tantum autem cuique tribuendam est, primum quantu ipse efficere possis: deinde quatum ille quem diligas atque adiuves, sustinere. Non enim tu possis quantumuis licet excellas o omnes tuos ad honores amplissimos perducere: ut Scipio P. Ruti Ii Um potuit consulem, . . , efficere, fratrem eius Lucium non potuit. v d si etiam possis
quiduis deferre ad alterum,uidendum tamen est quid ille possit sustinere.
E S M V S. Sicut aliarum rerum clarates.) Licet reclament omnes quos viderim codices,tamen dubitandum nou est,quin pro societates legendum sitfatietates. Patres esse duxerunt h -,id est,existimauerunt,ita plane usurpatistilicet eos quoque ducimus eise patres quos paetrum habemus Ioco,cum ciamus non esset inliter enim amicitia flabiles o literpro alioquis ut ante commons baumis.
70쪽
sBIIT DE T 'em eundemsapientem. Sapientia siquidem vistutem infe
complectitur omnem. Ne quid fictum. semuna maui ostentant panem, altera lapidem tenent,audiunt prouerbio, beneuolas mactatoresclemens lanista. . . perag enim odisse
T Seneca de Irascribitplures amicos quam inimicos diuum Iullum confecisse. Istud hominum genus Horat.cauere iubet, in entem qui rodunt am um,quiq; non defendunt alio cuja-teStat. .lib. r. Deinde non molam. hi via philosophumsequutis iustitiam amicitiam inflabili vinculo copuiauit,nunquam arat,atque ob id ut indicauimis fidem utrisque fundamentum posuit ideo nunc quoq; idem amicitiae tribuit,quod in officiis iustitiae: ubi duo iniustiae genera constituit, num eorum qui inferunt,alterum eorum qui ab iliae quibus insem
tur,sipo int,non propulsant iniuriam nam (inquit qui initi' impetum in quempiam faccinant ira,aut aliqua perturbatione incitatus,u quasi manus videtur assere ocio qui autem
non defendit,uec obsistit si potest, iniuriae,iam in vitio est,quam si parentes,atit amicos,aussocios deserat. si Ficiosum.) Sufiicionse enim morbo vel in primis amor laborat, ' maxime venereus,quisolicitudinis plenus es reuiis euidentissimum exemplum expressit Terent. in Eunucho. ccedat huc Dauitas. Hinc tetricos issos o Gratiis alienos dicimus, quorumores nullo festiuitatu sale conditi sunt. Plat de dirasit. Ur amici scribit amicum non ita iv.fuauem rem esse,aut inconditam,neque quenquam a Ferum hoc ipso Use amicum, quoi eum rus austerusque P.Seneca qnoque lis de Tranq. I iubet amicos tristes vitare, cu omnia graphrantes, quibus nulla non causa in querelas placet constet illi licet fides (ait cr beneficere ita,tranquillitaeti tame inimicus est comes perturbatus, et omnia menn Remissior omadmodum rigida,vel interased laxo magis vinculo colligata. Num quando amici noui iuxta prouerbium,No sparans amicos veteram ne obliui ceret eguis vetula. Uergilius Georg. 3. Hinc quoque ubi aut morbo graula,aut iam segnior annuDeficit,abde domo,nec tu pi ignosice senectae Frigidus invenerementor rasitaque laborem Ingratum trahit, et si quando adpriuia ventum est,
Vt quondam inspuis magnus sive viribus ira
Incassum furit.ergo animos aevumque ustasse. Praecipug teneros. binos Nam minores, teste Columella,non oportet. De arte equestrea, deoque de equis, cenophontis libellum in compendium coegit.Volatere.lib. Es Philolog. Eadem de re apud Graecosscribunt obster idem Xenophon in Oeconomia, Ars cum ali bi umlib. c.Ηs.animal .cap. 11.apud Latinos praeter Te . Plin lib. s.cap. h. Vare lib. h. q. T. Columella lib. .cap. 1 .Pallassius lib. cap. I 3. . Aliarum rerumfatietvi. J Eras coniueritur,omnes quos ipse viderit codices, huic Iechoni reclamare Erasme, tibi liberatu illi Mediolanensis editio aestipulatur, quam . laxand Minutianus edidit. Satietis,id est odiam, ut Donatus apud Terent annotauit. Omnium autem rerum satietas est. Vtea vinaque vetustatem ferunt.) id est,inueterata non fugiunt,nec vetustate exolescunt. Ciceronis iocus epapud Macro, qui cum apud Damasippum cornaret, di illa mediocri vino posito dicerei, bit alernum hoc,annorum quadraginta est: Bene inquit, aetatem fert. amphibologia verbietatem,quoduenerale est, uiualore elusit quasi dixerit, minim/vetus. Qinti lib. 2.cap.
'are mihi ne maturitis quide ipsa festinet,nec musta in lacu statim .upera sint: sic di .nnos ferent, 'vetustate proficient. Multos modiossalis 3 Prouer, etiam e crist usita tum.Nemini fidis,nisi cum quo prius moiuum fata absumpserbi de Erasin dios.)Aipi arxq. modium, medimni parte faciunt Buaede e AF-Leonata. Port. de Me .lib. t.